Sei sulla pagina 1di 536

ACTA

APOSTOLICAE SEDIS

COMMENTARIUM OFFICIALE

ANNUS XI - VOLUMEN XI

ROMAE
TYPIS POLYGLOTTIS VATICANIS

MCMXIX
cl*

Afe.

I;
Annus XI - Vol. XI 2 Ianuarii 1919 Num. 1

ACTA APOSTOLICAE SEDIS


COMMENTARIUM OFFICIALE

ACTA SS. CONGREGATIONUM

SUPREMA SACRA CONGREGATIO S. OFFICII

DECRETUM

Feria IV, die 27 novembris 1918

In generali consessu S u p r e m a e huius Sacrae Congregationis Sancti


Officii Emi ac Rmi Domini Cardinales in rebus fidei et m o r u m Inqui-
sitores Generales d a m n a r u n t ac proscripserunt et in Indicem librorum
prohibitorum inserenda esse decreverunt opuscula:

1. ERNESTO BONAIUTI, La genesi della dottrina agostiniana intorno


al peccato originale. Roma, Tipografa del Senato di Giovanni Bardi, 1916.
2. ERNESTO BONAIUTI, Sant'Agostino. A. F . Formiggini, Editore in
R o m a , 1917.

Et insequenti feria V, die 28 eiusdem mensis et anni, Sanctissimus


Dominus Noster Benedictus divina Providentia P a p a XV, in audientia
R. P. D. Assessori Sancti Officii impertita, relatam sibi E m o r u m P a t r u m
resolutionem approbavit, confirmavit ac publicari iussit.
D a t u m R o m a e in aedibus Sancti Officii, die 14 decembris 1918.

A. Castellano, S. B. et U. I. Notarius.
6 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

SACRA CONGREGATIO CONSISTORIALIS

SERENENSIS
COMMUTATIONIS FINIUM

P o s t u l a n t e R. P. D. Carolo Silva Cotapos, Episcopo Serenensi, cum


favorabili sui Cathedralis Capituli suffragio et consentiente Aloysio Silva
Lezaeta, Vicario Apostolico Antofogastensi, ut regio vulgo n u n c u p a t a
Departemento de Taltal distraheretur a dioecesi Serenensi ac prae-
fato Vicariatui u n i r e t u r ; S S m u s D o m i n u s Noster Benedictus P P . XV
preces benigne excipiendas censuit et decrevit. Ideoque, habito Nuntii
Apostolici voto, praesenti Sacrae Congregationis Consistorialis Decreto,
tota regio de Taltal distrahitur et s e p a r a t u r a dioecesi Serenensi et Vica-
riatui Antofogastensi adiicitur et unitur, ut spirituali fidelium bono prae-
stantius ac facilius c o n s u l a t u r : simulque respectivi fines Dioeceseos et
Vicariatus c o m m u t a n t u r . Contrariis q u i b u s c u m q u e minime obstantibus.
Datum R o m a e , ex Aedibus Sacrae Congregationis Consistorialis, die
novembris 1918.

)$( C. CARD. DE L A I , Ep. Sabinen., Secretarius.


L. jg S.

f V. Sardi, Archiep. Caesarien., Adsessor.

Il
DECLARATIO CIRCA DECRETUM BEDEUNT1BUS
Essendo stato sollevato il dubbio, se i chierici reduci dalia milizia
con licenza illimitata siano tenuti a presentarsi ai loro Ordinari^ al pari
di quelli che avessero ottenuto il congedo assoluto, ed a fare gli esercizi
spirituali entro il tempo fissato, sotto le penalit stabilite nel decreto
Bedeuntibus, la S. Congregazione ha risposto: Affermativamente. Ed il
Santo P a d r e ha confermato la risoluzione, ordinando che, nel pubbli-
carla, si aggiungesse: 1) che coloro i quali, dimessi con licenza illimi-
tata, non si fossero presentati, credendo non esservi tenuti, per motivo
di questa b u o n a fede non debbono ritenersi caduti nella censura, 2) che
in ogni caso gli Ordinari si g u a r d i n o dal rimttere nell'esercizio della
S. Congregatio Consistorialis 7

cura di a n i m e i reduci dalia milizia, p r i m a che i medesimi con il pre-


scritto ritiro n o n abbiano r i n n o v a t o l i loro spirito.
Dato dalla Segreteria della S. Congregazione Concistoriale, il 21 di-
cembre 1918.

)$( G. CARD. DB L A I , Vesc. di Sabina, Segretario.


L. % S.

-}- V. Sardi, Arciv. tit. di Cesarea, Assessore.

III
P R O V I S I O ECCLESIARUM
S. C. Consistorialis decretis, S S m u s D. N. Benedictus XV h a s , q u a e
s e q u u n t u r , ecclesias de proprio pastore providit, scilicet:
8 novembris 1918. Titulari episcopali ecclesiae Valonensi praefecit
R. P. D. Iacobum Aloysium Copello, presbyterum dioeceseos Platensis,
q u e m deputavit in Auxiliarem Revmi Episcopi Platensis.
29 novembris. Cathedrali ecclesiae Tarantasiensi R. D. Ludovicum
Termier, p a r o c h u m loci Aix les Bains , in archidioecesi Chamberiensi.
Titulari episcopali ecclesiae Anemuriensi Sophronium H a c b a n g
y Gaborni, Calbayoganae dioeceseos presbyterum, quem deputavit in
Auxiliarem Revmi Episcopi Calbayogani.
4 decembris. Cathedrali ecclesiae Abulensi R. D. Henricum P i a
y Deniel, canonicum Cathedralis ecclesiae Barcinonensis.
Cathedrali ecclesiae Oscensi R. P. Zachariam Martnez y Nuez,
Ordinis E r e m i t a r u m Sancti Augustini.
5 decembris. Cathedrali ecclesiae Guayanensi R. P. D. Xistum
Sosa, h a c t e n u s Episcopum titularem Claudiopolitanum et Guayanensis
dioeceseos Administratorem Apostolicum.
13 decembris. Titulari episcopali ecclesiae Croiensi R. D. Iose-
p h u m Antonium dos Santos, e Congregatione Missionis, q u e m deputavit
in Auxiliarem Rmi Archiepiscopi Adamantini.
14 decembris, Archiep. ecclesiae Camerinensi R. P. D. Hectorem
Fronzi, h a c t e n u s episc, cathedr. Ecclesiarum Calliensis et Pergulanae.
21 decembris. ~- Cathedrali ecclesiae Bakeriensi R. D. I o s e p h u m
Mae G r a t h , p a r o c h u m S. Patritii loci T a c o m a in dioecesi Seattlensi.
Titulari episcopali ecclesiae Gerasensi R. D. E d m u n d u m Heelan,
p a r o c h u m ecclesiae Ss. Cordis loci F o r d Dodge dioecesis Siopolitanae,
q u e m deputavit in Auxiliarem R m i Episcopi Siopolitani.
8 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

SACRA CONGREGATIO
DE DISCIPLINA SACRAMENTORUM

SS. E U C H A R I S T I A E

R e l a t u m est huic S. Congregationi de disciplina S a c r a m e n t o r u m in


nonnullis Dioecesibus q u o s d a m Vicarios Foraneos, a u t Decanos, vel
P a r o c h o s solere singulis d u o b u s vel t r i b u s m e n s i b u s hostias comparare
easque distribuere in propriis et filialibus Ecclesiis pro Missae sacri-
ficio peragendo ac pro fidelium eucharistica c o m m u n i o n e . Elapso hoc
temporis spatio, nova fit acquisitio et distributio h o s t i a r u m , q u a e pariter
d u o b u s vel tribus m e n s i b u s sufficiant, ac ita deinceps. Et exquisitum
est an probari possit h u i u s m o d i praxis adhibendi, p r o S S m o Euchari-
stiae sacramento, hostias a tribus vel d u o b u s m e n s i b u s confectas.
H a e c S. Congregatio, o m n i b u s m a t u r e perpensis, proposito dubio
respondit : negative, et servetur praescriptum Ritualis Romani et Codicis
Iuris Canonici.
Rituale R o m a n u m (tit. IV, cap. I, De Sanctissimo Eucharistiae Sacra-
mento) haec praecipit: Sanctissimae Eucharistiae particulas frequenter
renovabit (parochus). Hostiae vero seu particulae consecrandae sint
recentes; et ubi eas consecraverit, veteres primo distribuat vel s u m a t .
In Codice Iuris Canonici haec s t a t u u n t u r : Can. 815: p a n i s (pro
Missae sacrificio) debet esse mere triticeus et recenter confectus ita
ut nullum sit periculum corruptionis. Vinum debet esse n a t u r a l e de
genimine vitis et n o n c o r r u p t u m . Can. 1272: Hostiae consecratae
sive propter fidelium communionem, sive propter expositionem San-
ctissimi Sacramenti et recentes sint et frequenter renoventur, vete-
ribus rite consumptis ita ut nullum sit periculum corruptionis, sedulo
servatis instructionibus q u a s Ordinarius loci h a c de. re dederit .
P r o p t e r m a x i m a m a u t e m quae debetur reverentiam erga SS. Eucha-
ristiae S a c r a m e n t u m m a n d a t haec S. Congregatio ut in cunctis ecclesia-
sticis Dioecesium ephemeridibus d a t u m r e s p o n s u m edatur, quo facilius
o m n i b u s patescat et ab iis, ad q u o s spectat, fideliter c religiose servetur.
Datum ex aedibus S. Congregationis de disciplina S a c r a m e n t o r u m ,
die 7 decembris 1918.

PH. CARD. GIUSTIN, Praefectus.


L. % S.
f A. Capotosti, Ep. Thermen., Secretarius.
S. Congregatio Concilii 9

SACRA CONGREGATIO CONCILII

MEDIOLANEN.
PRAECEDENTIAE

20 novembris 1915 - 1 aprilis 1916 - 13 aprilis 1918

SPECIES FACTI. - Ante decreta napoleonica a. 1 8 0 5 ex p r a e b e n d i s


Metropolitani Capituli Mediolanensis, in triplicem consuetum hierarchi-
cum ordinem distinctis, u n a d u m t a x a t iuripatronatui s u b d e b a t u r , vide-
licet Praepositura, quae q u u m postrema dignitas esset, nullam circa,
praecedentiam ambiguitatem suppeditabat. Depraedatis autem in publi-
carum r e r u m eversione, ineunte saec. x i x , p r a e b e n d a r u m bonis, ex
decreto 8 iunii 1 8 0 5 constituta fuit unica s u m m a in titulis publicis pro
universo Capitulo, quae communis massa in singulos Capitulares iuxta
q u a s d a m praefixas n o r m a s d i s t r i b u e n t u r . Restitutum t a m e n h a c ratione
Capitulum, iterum in distinctos ordines presbyteralem, diaconalem et
subdiaconalem coaluisse, vel ex eo patet, quod, q u u m postea, a. 1 8 0 6
et 18:26 privati f u n d a t o r e s duos alios canonicatus cum separata prae-
benda, ipsorum patrnatui obnoxios, instituere vellent, i m p e t r r u n t a
Capitulo ut novi isti canonici vel a limine in ordinem presbyteralem
cooptarentur, idque sancitum voluerunt tabulis fundationis ubi legimus :
L ' i n d i v i d u o investito del Canonicato di cui si tratta, apparterr,
g i u s t a la mente del fondatore, all'ordine presbiterale . Quin etiam,
an. 1 8 3 6 tertius canonicatus iurispatronatus laicalis fundatus est cum
explicita conditione, quod de eo investitus ad ordinem diaconalem sta-
tim pertineret; qui t a m e n canonicatus brevi exstinctus fuit.
Hisce fundationibus efficiebatur h a u d semel ut in ordine presbyterali
quidam canonici reperirentur, qui t a m e n Capitulo aliquot post a n n i s
ab aliis canonicis a d h u c in diaconali ordine constitutis, adscripti essent :
q u u m a u t e m hi postremi ex diaconali ad presbyteralem ordinem legi-
tima optione ascendere vellent, ambiguum erat utri praecedentia debe-
retur: aliis verbis, u t r u m n o r m a praecedentiae ab ingressu in Capitulum,
an ab ingressu m ordinem esset desumenda. Casus hic contigit an. 1 8 4 7 ,
1 8 5 1 , 1 8 5 4 , 1 8 5 6 , 1 8 6 2 : e t q u a m q u a m Constitutiones Capituli d e r e sile-
rent, t a m e n ex Mediolanensis cleri descriptionibus ( q u a m q u a m non offi-
cialibus, vulgo: Milano Sacra), satis constat, semper in praxi id observa-
t u m esse, ut praecedentia in casu d a r e t u r ei qui prior in ordine seu in
10 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

gradu presbyterali reperiretur, q u a m q u a m is in Capitulo mniorprsie novo


presbytero appareret. Posteriores casus invenire n o n datur, propter feli-
cem e a m circumstantiam q u o d duo canonici de iure p a t r o n a t u privato,
alter per 60 circiter, alter per 45 circiter a n n o s s u a p r a e b e n d a fruiti sint.
At vero h u n c r e r u m statum aegre ferebant canonici de communi
massa, q u i b u s satis incongruum videbatur capitulares a legitima aucto-
ritate ecclesiastica constitutos post d i u t u r n u m iam p r a e s t i t u m servitium
locum d e m u m cedere debere novensilibus q u i b u s d a m a laicis viris,
q u a m v i s benemeritis, praesentatis. Idcirco a. 1912, q u u m q u i d a m cano-
nicus ex ordine diaconali ad presbyteralem ascendere vellet, qui iam
ab a. 1905 Capitulo erat aggregatus, dum in presbyterali ordine repe-
rietur alter an. 1909 a p a t r o n o praesentatus, Capitulares illi prae hoc
praecedentiam a d i u d i c a r u n t ; subindeque cogitarunt de eadem n o r m a in
novis quae a d p a r a b a n t u r Statutis inserenda, q u o d saltem ex parte obti-
n u e r u n t ; n a m in iisdem Statutis, decreto Archiepiscopali diei 24 augu-
sti 1913 approbatis, legitur: In choro et capitularibus sacris actionibus,
n e hierarchicus ordo p e r t u r b e t u r , inter omnes Ordinarios (ita am-
brosiano ritu appellantur Capitulares) post Dignitates et P e r s o n a t u s
praedictos, "praecedunt illi qui, sive praebendati sive honorarii, in
ordine presbyterali recensentur; eos vero s u b s e q u a n t u r Diaconi (non
t a m e n Archidiaconus, qui s e c u n d u s incedit) et d e m u m Subdiaconi,
servata in singulis ordinibus anterioris possessionis ratione. - In ceteris
actionibus non capitularibus, nulla h a b i t a distinctione inter Ordinarios
primae vel secundae erectionis, salvo h o n o r e ex laudabili consuetu-
dine Dignitatibus tributo, is praecedit qui primus Capitulo est aggre-
gatus ratione praebendae, deinde Canonici honorarii. Inter praeben-
datos qui ad o p t a n d u m ius habent, h a c ipsa regula antiquioritatis
fiant optiones, si q u a e sint faciendae (P. I, c. II, capoverso IV). Am-
bigua vero prioris commatis verba servata .... anterioris possessionis
r a t i o n e re et effectu ita interpretati sunt, ut ea ad possessionem
canonicatus, n o n ad possessionem gradus hierarchici traducerent.; q u a m
interpretationem, q u u m in d u b i u m vocassent d u o m o x cooptati (octo-
bris 1912 et iulii 1913) canonici iurispatronatus, p r i u s ceteri Capitula-
res, per deliberationem datam die 21 octobris 1914 et dein E m u s Ar-
chiepiscopus per decretum diei 17 martii 1915, r a t a m h a b u e r u n t , confir-
m a n t e s hisce verbis intelligi : il posto che a loro compete dall'anteriore
possesso canonicale ossia dall''aggregazione al Capitolo . Q u a m o b r e m
canonici i u r i s p a t r o n a t u s ad h a n c S. Congregationem r e c u r s u m interpo-
suerunt, in q u a generali q u a d a m dubii formula causa proponitur, nimi-
r u m : An, et q u i b u s provisionibus locus sit in casu .
S. Congregatio Concilii 11

SYNOPSIS DISCEPTATIONIS. - I, Ex parte et favore Capitularium de


massa h a e c deducta s u n t Observandum in primis est in Capitulo Metro-
politano Mediolanensi n o n haberi distinctas praebendas^ nisi q u a e Digni-
t a t i b u s a u t P e r s o n a l i b u s a u t d u o b u s canonicatibus d e i u s p a t r o n a t u s
addictae s u n t : reliqui o m n e s Canonicatus fruuntur m a s s a c o m m u n i
ideoque, quoad h o s , n o n d a t u r vera distinctio in g r a d u s hierarchicos;
h a e c enim distinctio ne m e n t e , quidem concipi potest, u b i non sunt
distinctae praebendae, q u i b u s g r a d u s illi essent coniungendi. Hinc fit
ut distributio in g r a d u s sit mere nominalis, ad effectus et necessi-
tates liturgicas d u m t a x a t , adeo ut n u m e r u s Canonicorum in u n o q u o q u e
o r d i n e distributorum, pro voluntate Capitularium et pro necessitate pu-
blici cultus fluctuans v a r i e t u r ; hinc etiam fit ut, de u n o ad alterum
o r d i n e m , seu potius ordinis nomen, ascendatur simplici voluntatis de-
claratione, per m e r a m optionem, q u a m n o n consequitur ulla beneficii per-
m u t a t i o , a u t in possessionem immissio, sed sola ratihabitio ex p a r t e
Capituli. Quae cum ita sint, - / c e d e r e p r a e s t a t verba cl. De Herdt -
c u m in h u i u s m o d i optione n o n m u t e t u r titulus Canonicatus, illud
o m n i n o sequitur quod Canonicus senior digniorem locum in choro non
amittat; adeoque n o n auctoritate Ordinarii nec nova collatione opus
est, atque omne ius habitum retinetur et perseverat Q u a m doctrinam^
sequitur et approbat cl. Gennari (Monit. Eccl., v. IX, p. II, pag. 146)
a d d e n s : trattandosi di beneficii che non h a n n o p r e b e n d a separata,
m a s l o m a s s a comune, e sono senza titolo e consistenza giuridica
distinta, il passaggio da u n o ad altro di siffatti beneficii non porta
secla perdita dell* anzianit della precedenza . Idque iure merito,
q u u m , d a t a huiuscemodi collegii aequalitate, tritum intret princi-
p i u m : Potior in possessione, potiore etiam in loco h a b e n d u s est .
Cf. S. C C . in Albanen., 1826, a p u d Pallottini, v. Canonici quoad stal-
lum, 8, ubi principium illud expressis verbis ad rem n o s t r a m trahi-
t u r : O m n i b u s compertum est, inter illos qui collegium constituunt,
q u i q u e pares s u n t in dignitate, ei praecedentiam deberi, qui ante alios
5
in idem Collegium fuit admissum ( S . C. C, in Romana, 23 nov. 1754
ibi). - Contraria quidem regula et n o r m a s t a t u e n d a forsan esset, si
p r a e b e n d a e distinctae h a b e r e n t u r p r o distinctis beneficiis : enimvero
t u n c qui de u n o ad alterum Canonicatum transiret, censeretur priori re-
n u n t i a s s e a l t e r u m q u e de novo seu primitus obtinuisse, adeo ut nova
fidei professione n o v a q u e installatione o p u s esset : q u a m o b r e m praece-
dentia t u n c iure d e s u m e n d a foret ex immissione in novum beneficium
n o n ex possessione olim capta praecedentis: ac propterea canonicus in
hoc casu amittit praecedentiam ultimoque sedere debet in loco
12 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

(S. R. C, n. 1609, in Gallien, et Sutrina, Praeced.): q u o d t a m e n casu


nostro longe procul abest.
Haec quidem luce meridiana clarere videntur. Neque ad h a n c evi-
dentiam obnubilandam afferre licet tabulas- fundationis u t r i u s q u e cano-
nicatus iuris p a t r o n a t u s : primo quidem quia illae n o n respiciunt cano-
nicatus de m a s s a c o m m u n i q u o r u m iura et conditio n u n c investiganda
s u n t ; secundo, quia verba illa a p p a r t e r r all'ordine presbiterale nihil
in subiecta materia conficiunt, q u a m e contrario p e n i t u s illustrant, in
sensu Capitularibus favorabili, adiacentia v e r b a : e riterr in quelPor-
dine quel grado che gli compete... a titolo di anzianit da computarsi
dall'epoca dell'installamene : i. e. ex quo stallum in Capitulo h a b e r e
coeperit. Q u a n d o a u t e m adducitur posterior observantia, ut contra-
rius sensus t a b u l a r u m fundationis evincatur, in primis ad h u n c effe-
ctum nonnisi pauci casus ad a. 1851-1862 attinentes recensentur, quod
temporis spatium non sufficit ad praescriptionem c o m p l e n d a m ; ac prae-
terea, q u o d gravius est, hi casus non p r o b a n t u r nisi ex q u a d a m Cleri
descriptione n o n ex officio confecta n e q u e gravioribus m e n d i s carente,
quae, caeterum, si Capitulares recenset in tres ordines hierarchicos distri-
butos, id n o n facit nisi ad seriem liturgicam - si ita loqui fas est - exhi-
b e n d a m , d u m in casu in quaestionem venit series iuridica, prout antia-
nitatis iure decernebatur.
Ceterum haec o m n i a ad a b u n d a n t i a m prolata s u n t o : n o n enim in
casu agitur de i n n o v a n d a seu a b r o g a n d a dispositione Statutis Capitu-
laribus, cap. 2, contenta, sed de interpretandis verbis q u a e in ea legun-
t u r : s e r v a t a . . . anterioris possessionis r a t i o n e . Nefas etenim est eam
dispositionem S t a t u t o r u m n u n c impetere, q u a e olim^ deliberatione Capi-
tulari, ex u n a n i m i omnium, non exceptis canonicis de iuspatronatus qui
t u n c erant, sententia approbata, sancita est. At quidem in casu interpre-
tationem praefati commatis legitimam esse, p r a e t e r q u a m aequitati conso-
n a m , vel ex eo constat, quod Emi Ordinarii auctoritate data est ; etenim
in ipsis Statutis (p. IV, c. 16) - q u o d E m u s in suo decreto explicite recolit
- cavetur: Quidquid his constitutionibus sancitum est, siquid difficulta-
tis vel controversiae, vel ambiguitatis fortasse u n q u a m orietur, id omne
interpretari, declarare, explicare, integrum ac perpetuum ius ArcJiiepi-
scopi sit... cuius sententiae etiam sine ulla iudicii forma sineque ulla
exceptione plane acguiescatur . Quare hoc solo a r g u m e n t o quaevis
serotina r e c u r r e n t i u m expostulatio a limine reiicienda videtur.
II. Recurrentium vero contrariae deductiones Hii compendio dari
possunt. Omisso q u o d ad quaestionem facti attinet, n u m in Capitulo
Mediolanensi, p r a e b e n d a e distinctae h a b e a n t u r , n e c n e , c o n t e n d u n t
S. Congregatio Concilii 13

prae primis h a n c circumstantiam nihil ad praesentem quaestionem


attinere, q u u m ordo praecedentiae n o n ex temporalitate, sed ex gradus
dignitate sit d e s u m e n d u s : sive enim Canonicatus sint de c o m m u n i
massa, sive secus, semper t a m e n aliquam distinctionem inter Canoni-
catum et Canonicatum, e a m q u e non nominalem, sed realem, admitten-
dam esse c o n s t a t : alioquin nullum sensum p r a e s e n s quaestio haberet.
At, posita h a c qualicumque distinctione Canonicatuum, statim exsurgit
ordo seu distributio seu distinctio m e m b r o r u m , de quorum praecedentia
quaeritur. Q u a m o b r e m per meram aequivocationem Capitulares r e s p u u n t
omnes adversas auctoritates, q u a e , de Canonicatuum distinctione in
classes agentes, l o q u u n t u r de distinctis, non ab invicem, sed in tres
ordines praebendis , quasi hoc loco temporalitas praebendae intelli-
g e n d a esset, q u u m e contrario exploratum omnino sit nomine prae-
b e n d a e saepe saepius ipsum Canonicatum q u a talem venire, et in
casu in h u n c sensum accipiendas esse doctorum sententias, ex contextu
a b u n d e liquet. Item ex adverso, nihili facienda est coarctatio q u a m Capi-
tulares p r a e t e n d u n t distinctorum Canonicatuum seu p r a e b e n d a r u m a d
u s u s et necessitates liturgicas , quasi inde nihil ad ordinem iuridicum
praecedentiae conficere liceret, q u u m immo apprime constet u t r i u s q u e
ordinis sive liturgici sive iuridici parem esse in casu rationem.
Sed propius ad quaestionem accedendo, quae t a n d e m ad hoc redit,
n u m canonici ordinis diaconalis, etiam possessione anteriores, ascen-
dentes per optionem ad ordinem presbyteralem, c o n s e q u a n t u r praece-
dentiam s u p r a canonicos iam in ordine presbyterali constitutos, liquet
h a n c quaestionem recto tramite pendere ab alia, u t r u m in qualibet classe
seu ordine presbyterali, diaconali, subdiaconali, servanda sit ratio rece-
ptionis in ipsum ordinem, seu classem, an potius ratio adscriptionis in*
Capitulum: verum haec r u r s u s quaestio solutionem certissimam accipit
ex indubitato principio quo iubetur classem presbyteralem semper super
diaconali, h a n c vicissim super - subdiaconali praevalere. Can. Praecipi-
mus, 26 Dist. 93, ibi: Praecipimus ne Diaconus ante Presbyterum
sedeat ; c. Statuimus, 15 de maior, ibi: S t a t u i m u s ut Presbyteri, pri-
m u m locum teneant, diaconi secundum, subdiaconi tertium, etsi poste-
rius admittantur . Enimvero si senior in presbyteratu q u a m q u a m
iunior in canonicatu, locum cedere debet iuniori in presbyteratu eo
quod is pluribus a n n i s servierit in diaconatu et subdiaconatu, nemo
n o n videt, virtualiter saltem, diaconatum et subdiaconatum in casu prae-
valere presbyteratu^ quod a b s o n u m est dicendum. Q u a d r a t in rem ner-
vosa argumentatio q u a m ad cognatam materiam adhibet De Luca (De
Praeeminentiis, disc. IX, n. 6): Si enim iunior, seu inferior Episcopus
14 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

efficeretur Archiepiscopus, utique p r a e e m i n e n t i a m obtineret s u p r a


E p i s c o p u m alias antiquiorem et digniorem : qui, si deinde Archiepi-
scopus pariter crearetur, locum cedere deberet dicto Archiepiscopo prius
c r e a t o , quamvis in statu episcopali iste posterior Archiepiscopus
esset antiquior et dignior: q u o n i a m attenditur concursus in hoc novo
diverso statu maiore, non curato statu antiquiore et inferiore .
Alia via ad eamdem conclusionem devenitur, ex generali illo prin-
cipio q u o d absolutissimum ex iure est - ait card. Antici in magistrali
voto quod scripsit p r o h. S. G. in Romana, Praecedentiae, 27 nov. 1790,
q u a e causa, in h a c re, absolutum exemplar suppeditat (Tesaur.
Resol, t. LIX, p. 211) - in Collegiis - nimirum - et Universitatibus,
ad s t a t u e n d a m honoris praerogativam spectari n o n debere quae
privatim sit cuiusque dignitas, sed quo quisque g r a d u sit in ipso
Collegio: eosque proinde qui altiorem in Collegio g r a d u m obtinent,
c e t e r i s anteferendos esse, q u o r u m alioqui privata dignitas longe
p r a e s t e t . Enim vero, ut arguit Pallottini, s. v. Praecedentia n. 5 8 :
s i posthaberi solet maior cuiusque privata dignitas ut Collegii g r a d u s
ac s t a t u s servetur, eo vel minus h a b e n d a ratio videtur maioris aetatis,
vel longioris servitii, quo quis p r a e s t a t : secus enim vix est quo prae-
scripta haec praecedentiae m e t h o d u s posset u m q u a m ad actum perduci
a u t consistere diu. Q u a m o b r e m singulis in classibus eos esse antefe-
rendos constat, qui p r i u s in suam classem recepti fuerint, tametsi
ordine fortasse sint inferiores. Manat id scilicet ex eadem illa iuris
regula, ut in Collegiis n o n privatus cuiusque ordo spectari debeat,
s e d Collegii g r a d u s .
Hisce praemissis satis intelligitur cur o m n e s q u o t q u o t h a n c q u a e -
stionem t r a c t a r u n t vel tetigere doctores, u n a n i m i sententia censuerint
praecedentiam in casu competere ei qui antiquior in g r a d u seu ordine
aut classi reperiretur. Cfr. De Herdt, Prax. Capit, c. VII, 9 (ed. II,
pag. 35 s ) : In quolibet ordine ...receptionis ratio s e r v a n d a est. Si pre-
bendae distinctae n o n sint... Canonici inter se praecedunt ratione
ordinis sacri et n o n possessionis atque locum semel acquisitum n o n
a m i t t u n t etsi antiquiores ad e u m d e m ordinem ascendunt... Haec regula
generalis est ad q u a m confirmandam scite affert decreta S. C. R.,
q u a e in nova collectione prostant sub nn. 961 (Aesina, 10 iul. 1654),
1237 {S. Miniati, 3 iun. 1662), 1878 {Bituntina, 14 iun. 1692 ad III).
Q u a m o b r e m superius obiectum a Capitularibus eiusdem de H e r d t t e x t u m
ad rationem praesentis componere oportet: q u o d facile obtinetur si
attendatur agi in illo de optione quidem, at in eodem ordine: quod idem
constat de auctoritate cl. Gennari pariter obiecta a Capitularibus, qui
S. Congregatio Concilii 15

t a m e n praeterire videntur praemissam ab eo casus circumstantiam ex


testimonio videlicet Episcopi indubitanter haberi in eo Capitulo omnes
esse in ordine seu classi presbyterali (ibid). - Cfr.. q u o q u e Ferraris,
s. v. Canonici, art. VII quoad praecedentiam , ubi plures allegat t u m
doctores, t u m S. R. C. decreta; et praesertim Moneta, auctor Mediola-
nensis, in t r a c t a t u De optione, cap, VIII, q. % n. 36 ss.
Adeo v e r u m hoc est ut idem Moneta, cum aliis, t a m q u a m exce-
ptionem constitutae n o r m a e consideret, positivam (ex decreto Sanctis-
simus, Clementis VIII, 18 aug. 1597) legem de sacro Cardinalium Col-
legio aliter statuentem, h u i u s q u e singularis exceptionis, singularem
afferat rationem.
Similiter - ita ille, 1. c. - locum non habet haec conclusio in Col-
l e g i o S. R. E. Cardinalium in quo ita observatur ut, cum diaconus
Cardinalis optat titulum sacerdotalem, ut sacerdos Episcopalem, n o n
solum ascendit ad p o s t r e m u m locum hic Episcoporum ille Sacerdotum
Cardinalium, sed etiam iuxta antiquitatem suae promotionis ad Gardi-
n a l a t u s dignitatem, obtinent locum ante o m n e s alios, ille sacerdotes,
h i c Episcopos, medio t e m p o r e p r o m o t o s ad Cardinalatus dignitatem,
ac deinceps t a m q u a m antiquiores in eo ordine h a b e a n t u r q u o a d
optionem vacantium titulorum, iisdem Cardinalibus medio tempore
promotis, q u o s , ut dixi, praecedunt.
Atque haec quidem observatio illam potest habere rationem d&scri-
minis a Canonicorum optione, quod antiquitas in optione Canonicorum
et praerogativa in praecedendo s u m a t u r ex longiore servitio Ecclesiae
praestito in suo ordine;... id cessat in Cardinalibus, q u i b u s hoc optionis
ius et praecedentia n o n d a t u r ratione alicuius servitii in aliquo ordine
Ecclesiae praestiti, sed r a t i o n e generalis obsequii q u o d R o m a n a e et
Universalis Ecclesiae cuius s u n t Cardinales, diutius in huiusmodi
dignitate p r a e s t a n t : u n d e inter eos simpliciter est a t t e n d e n d a a n t i -
quitas promotionis, d u m m o d o , praeter aetatem et requisita, velint ipsi
a s c e n d e r e : neque enim coguntur. Sic etiam videmus inter ipsos ano-
nicos, cum agitur de optandis domibus, n o n attendi distinctionem
ordinum, sed simpliciter, qui antiquior est canonicus, licet subdiaconus,
in optione d o m u s vacantis, q u a e n o n sit adnexa praebendae, praefertur
iuniori diacono... quia n e m p e ratione d o m o r u m canonicus nullum
speciale servitium Ecclesiae exhibet .
Hisce argumentis generalibus, peculiaris accedit in casu confirmatio
sive ex tabulis fundationis d u o r u m canonicatuum iurispatronatus, sive
ex s u b s e q u u t a observantia, u% in facti specie satis a d n o t a t u m est. Quod
autem contrai p r i m u m obiicitur ex additis in tabulis verbis Riterr
16 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

in quell'ordine quel grado che gli compete o pu successivamente


competergli a titolo di anzianit da computarsi dall'epoca dell'in-
slattamento , id in confirmationem revera cedit. Enimvero, si Canonici
a n t i q u i o r e s m a s s a e communis, ascendentes per optionem ad ordinem
presbyteralem, antecedere possent ac deberent canonicos iurispatronatus
i a m in ordine presbyterali constitutos, q u o m o d o hi servare possent
( riterr ) in eo ordine g r a d u m semel acquisitum in actu i n s t a l l a t i o n s ?
Apte conferuntur cum h i s t a b u l a e verbis, q u a e s u p r a ex de Herdt recitata
s u n t : Canonici inter se p r a e c e d u n t ratione ordinis sacri et n o n posses-
sionis, atque locum semel acquisitum non a m i t t u n t etsi antiquiores ad
eundem ordinem ascendanl . Item q u a e o p p o n u n t u r adversus subse-
q u u t a m observantiam q u a e verba illa fundationis interpretata est, satis
s u n t ieiuna: error enim in descriptione cleri Milano Sacra, q u a e ab
officialibus Curiae prodiit, q u a m v i s n o n ex officio, non praesumitur, sed
probari debet; q u o d autem pauci casus s u n t aliati, ex toto tempore quod
ab a. 1805 ad a. 1912 defluxit, rei perspicuitati n o n obest, si illi casus
etsi pauci, omnes sunt in quibus applicandae n o r m a e locus erat, ac prae-
sertim, si, ut in re est, nullus contrarius ex adverso perhibetur. Ceterum
ea consuetudo Ecclesiae Mediolanensis conformis est consuetudini quae
in re viguit et viget in plurimis orbis ecclesiis, potissimum in Basilicis
Urbis, ut facile, at nimium esset o s t e n d e r e : sufficiat t a m e n afferre art. 22
Constit. Basil. S. Mariae in Transyberim, in qua, sicut praetenditur in
Mediolanensi Capituli, p r a e b e n d a e distinctae non h a b e n t u r , sed Massa
c o m m u n i s : Vacando un canonico (sic) i canonici presenti in R o m a
solamente possono salire di grado, cio il primo suddiacono al diaco-
n a t o , e il primo diacono al luogo aeY ultimo prete ,quam disposi-
tionem affert et illustrat in sua oratione card. Alitici, loco sup. cit.
Quae cum ita sint, cum iuris communis dispositio favere videatur
recurrentibus, cum praeterea ex tabulis et ex consuetudine acquisitum
illis a p p a r e a t ius n o n cedendi locum novis presbyteris etsi hi antiquiores
sint canonici, consequitur etiam nec novis Statutis, nec ipsa confirma-
tione a u t interpretatione Emi Ordinarii, huiuscemodi ius tolli s e u , a b o -
leri potuisse. Utriusque a r g u m e n t i eadem causa est, n a m S t a t u t a Capi-
tularia nullam vim h a b e n t , nisi a confirmatione Ordinarii: at quidem
c u m de novo iure praecedentiae s t a t u e n d u m peragitur, n o n possunt
Antistites i u r a tertii labefactare, maxime si tertius in pacifica posses-
sione r e p e r i a t u r (Pallottini, s. v. Praecedentia, n. 1 1 ; cfr. P y r r h .
Corrad. Praxis benef., 1. II c. 10, n. 152). Hoc igitur acquisitum ius, si
et q u a t e n u s ea dispositione S t a t u t o r u m a u t decreto Ordinarii in discri-
m e n vocetur, p o s t u l a n t recurrentes in integrum restitui.
S- Congregatio Concilii 17

RESOLUTIO. - Proposita a u t e m recurrentium expostulatione, prae-


scripto dubio semel et iterum in plenariis E m o r u m P a t r u m comitiis,
o
E m i Patres, sub die I aprilis 1916, r e s p o n d e n d u m c e n s u e r u n t : A d
m e n t e m . Mens est: " Si scriva a l l ' E m o Arcivescovo, che corregga le
costituzioni capitolari nel senso, che l'anzianit, per i canonici che
passano dall'ordine diaconale a quello presbiterale, debba computarsi
d a l tempo del*loro passaggio all'ordine presbiterale e n o n dell'ante-
riore possesso canonicale .
Facta autem S S m o Dno Nostro relatione per S. Congregationis
Secretarium in audientia diei 3 aprilis 1916, Sanctitas Sua resolutio-
nem E m o r u m P a t r u m approbavit.

CAUSAE PROSEQUUTIO. - Ab h a c resolutione beneficium novae audien-


tiae i m p e t r a r u n t Capitulares de massa, eo facilius concessum, quod in
exsecutione datae decisionis n o n levis oborta fuerit ambigendi occasio.
Canonici videlicet i u r i s p a t r o n a t u s c o n t e n d e b a n t d a t a m praecedentiae
normam extendendam esse ad universos a c t u s vitae capitularis, d u m
ex adverso sustinebatur in casu nonnisi exceptionem aliquam appro-
batam fuisse, respicientem nimirum t r a n s i t u m de ordine diaconali ad
presbyteralem. Quaestio igitur sub duplici dubii formula tertio proposita
est, nimirum :
I. An standum vel recedendum sit a decisis in casu. Et q u a t e n u s
in decisis: ^
II. An et quousque extendenda sit ipsa decisio in casu.
Verum q u o a d p r i m u m , q u u m ex exhibitis deductionibus nihil novi
erueretur, nisi Capitularium primae erectionis querelae, se m i n u s cele-
riter ad superiores classes ex constituta n o r m a ascendere posse, ceteris
a r g u m e n t a t i o n e s a d iam disceptata redeuntibus, praesertim quoad
minime vigentem in eo Capitulo p r a e b e n d a r u m distinctionem ; q u u m q u e
interea Canonici Iuris Codex can. 408, % ius c o m m u n e in re perspicue
et absque ullo discrimine sanxisse!, vix ullus d a b a t u r ambigendi locus.
Quod a u t e m alterum attinet, a n i m a d v e r s u m est ex recensitis iam
decretis et decisionibus, potissimum S. R. C. satis constare q u a n a m
definite extensione constituta n o r m a d o n a n d a sit. Cfr. signanter Aesin.,
18 iul. 1854: C u m in ecclesia cathedrali exorta fuerit controversia an
idem q u o d servatur in choro, et q u a n d o inceditur cum cotta et h a b i t u
canonicali debeat etiam servari in Capitulo et in aliis actibus in q u i b u s
Canonici conveniunt in eorum habitu ordinario clericali, eadem S. R. C,
auditis partibus, censuit et declaravit: Canonicis presbyteris ubique
locorum competere praecedentiam in functionibus capitularibus, tam
ACTA, vol. XI, n 1. 2-1-919. e>
18 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

q u a e fiunt cum h a b i t u canonicali, q u a m sine h a b i t u . Similiter in


eadem S. R. G. Bituntina, 14 iun. 1692 ad III, ac meliore fortasse et
breviore dictione l a u d a t u s card. Antici in voto q u o d pro R o m a n a Praeced.
27 nov. 1790 in h. S. C. egregie scripsit: In choro, aliisque muniis
capitulariter obeundis , a q u i b u s formulis constanter adhibitis, nulla
subesse videbatur in praesenti causa recedendi. I t a q u e propositis ut
s u p r a dubiis, in plenario conventu diei 13 aprilis 1918, E m i P a t r e s
respondendum censuerunt:
Ad I. In decisis.
Ad II. Extendendam etiam ad ordinem diaconalem et subdiconalem,
itemque ad omnes casus in quibus Capitulum capitulariter interveniat.
Q u a m etiam resolutionem, referente s u p e r o m n i b u s infrascripto
S. C. Secretario in audientia diei 15 eiusdem mensis et anni, S S m u s
Dnus Noster r a t a m h a b e r e et confirmare d i g n a t u s est.

I. MORI, Secretarius.

SACEA CONGREGATIO DE RELIGIOSIS

RESPONSIO CIRCA PETITIONEM QUORUMDAM RELIGIOSORUM

E MILITIA REDEUNTIUM

S S m o Dno Nostro Benedicto P a p a e XV humillimae porrectae sunt


preces ut consulere dignaretur iis Religiosis, qui, bello perdurante, mi-
litiae n o m e n dare coacti, i m p a r e s forte se sentiant ad regularem vitam
instaurandam.
P o r r o Sanctitas Sua preces remisit ad H. S. Congregationem, ut,
habito respectu ad peculiares h o r u m Religiosorum c i r c u m s t a n t i a s ,
p a t e r n a sollicitudine provideat in casibus particularibus. Hoc a u t e m
E a d e m Sanctitas Sua publici iuris fieri voluit.
D a t u m ex Secretaria S. Congregationis de Religiosis, die 23 decem-
bris 1918.

R. CARD. SGAPINELLI, Praefectus.

L. & S.
Maurus M. Serafini, Ab. O. S. B., Secretarius.
S. Congregatio de Seminariis et de Studiorum Universitatibus 19

S. CONGREGATIO DE SEMINARIIS
ET DE STUDIORUM UNIVERSITATIBUS

DECRETUM
DE EXPERIMENTIS AD GRADUS IN IURE CANONICO ASSEQUENDOS

Legum canonicarum Codice promulgato, Sacra Congregatio de Semi-


nariis et de Studiorum Universitatibus, litteris datis die VII augusti elapsi
anni, viam et rationem praescripsit, q u a m in disciplina Iuris p o s t h a c
Pontificia Athenaea sequerentur. Huic autem rationi, seu methodo, ut
ipsa doctrinae pericula, quae fiunt ad g r a d u s academicos assequendos,
sint consentanea, eadem S. Congregatio experimentis in iure canonico
moderandis h a s leges constituit.
. Quoniam in praelectionibus Codex Iuris canonici est t a m q u a m
textus a d h i b e n d u s , periculorum materia sint ipsi Codicis canones, vel
o m n e s vel partim, pro diversitate g r a d u s adipiscendi, remoto quolibet
indice thesium, vel quae doctrinam exhibeant in ipsis canonibus con-
tentam.
II. Candidati ad academicos g r a d u s exegesim seu interpretationem
exponant c a n o n u m , prout h a b e n t u r in Codice, sive singillatim conside-
rentur, sive coniuncte cum aliis.
III. Candidati non modo singulos canones interpretari et explicare,
q u a n t u m gradus ratio exigit, probe noverint; sed etiam de u n i u s c u i u s q u e
instituti iuridici ortu, progressu et historia, doctrinae suae specimen
dabunt.
Quas. leges S S m u s D. N. Benedictus P P . XV r a t a s habuit et confir-
mavit, atque in o m n i b u s Athenaeis seu Universitatibus vel Facultatibus,
quae e Codicis praescripto (can. 256, 1) huic Sacrae Congregationi
subsunt, servari iussit ab anno academico^ qui propediem incipiet. Con-
trariis quibuslibet n o n obstantibus.
D a t u m Romae e Secretaria S. Congregationis de Seminariis et de
Studiorum Universitatibus, die 31 octobris, a n n o 1918.

C. CARD. BISLETI, Praefectus.

L. S.
f I. Sinibaldi, Ep. Tiberien., Secretarius.
20 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

ACTA TRIBUNALIUM

SACHA POENITENTIARIA APOSTOLICA

PIA UNIO CLERI PRO MISSIONIBUS, QUAE VULGO PIA UNIONE MISSIONARIA
DEL CLERO NUNCUPATUR, SPIRITUALIBUS FAVORIBUS AUGETUR.

Beatissime Pater,

Praeses generalis Piae Unionis Cleri pro Missionibus (vulgo Pia


Unione Missionaria dei Clero), a Sanctitate Vestra iam benigne appro-
1
b a t a e , cuius finis est, iuxta vota eiusdem Sanctitatis Vestrae, efficere, ut
in corde o m n i u m sacerdotum illa exardescat, q u a n e m o p r o r s u s carere
deberet, sacri Apostolatus flamma; ad osculum s. Pedis provolutus,
humiliter petit ut, ad facilius huiusmodi finem a s s e q u e n d u m , dignetur
Sanctitas Vestra sacerdotibus, in praedictam P i a m Unionem cooptatis,
s e q u e n t e s spirituales favores concedere:
I. Indulgentiam p l e n a r i a m , sub consuetis conditionibus lucrandam,
in festis: 1) Epiphaniae, 2) SS. Apostolorum, 3) S. Michaelis Archangeli,
4) S. Francisci Xaverii, 5) semel in mense, die ad proprium cuiusque
arbitrium eligenda, 6) in articulo mortis, servatis servandis.
II. Indulgentiam centum dierum pro quolibet pietatis opere in favo-
r e m Missionum expleto.
III. Facultatem, d u m m o d o adscriptus ad sacramentales confessiones
a u d i e n d a s sit a p p r o b a t u s : 1) benedicendi, extra Urbem, unico crucis
signo, coronas,,rosara, cruces, crucifixos, n u m i s m a t a et p a r v a s statuas,
c u m applicatione i n d u l g e n t i a r u m apostolicarum (de quibus in Acta Apo-
stolicae Sedis, sub die 5* septembris 1914); 2) benedicendi, unico signo
crucis, coronas, iuxta t y p u m Rosariorum B. M. V. confectas, cum appli-
catione indulgentiarum, q u a e a P P . Crucigeris n o m e n h a b e n t ; 3) benedi-
cendi ac imponendi, servatis ritibus ab Ecclesia praescriptis, scapularia
Passionis . N. I. C, I m m a c u l a t a e Conceptionis B. M. V., S S . Trinitatis,

* Vide Acta Apostolicae Sedis, vol. IX, p. 22.


S. Poenitentiaria Apostolica

B. M. V. Perdolentis, B. M. V. a Monte Carmelo, ab Apostolica Sede


approbata, firmo onere legitimae inscriptionis pro tribus p o s t r e m i s ;
4) benedicendi, unico signo crucis, crucifixos, c u m applicatione indul-
gentiarum pii exercitii a Via Crucis n u n c u p a t i , in favorem fidelium, qui
quominus sacras visitent Stationes , legitime i m p e d i u n t u r ; 5) benedi-
cendi, unico signo crucis, crucifixos, iisdemque applicandi plenariam
indulgentiam, in articulo mortis ab iis acquirendam, qui praescriptis
expletis conditionibus illos osculati fuerint, a u t saltem aliquo modo teti-
gerint.
IV. I n d u l t u m personale altaris privilegiati, q u a t e r in qualibet heb-
domada, d u m m o d o simile indultum pro alia die n o n obtinuerint.
Et Deus...

Die 15 novembris 1918.

S S m u s D. N. D. Benedictus, div. Prov. P p . XV, in Audientia infra-


scripto Cardinali Poenitentiario Maiori impertita, benigne a n n u e r e digna-
t u s est pro gratia in o m n i b u s iuxta preces. P r a e s e n t i in p e r p e t u u m vali-
turo, absque ulla Brevis apostolici expeditione. Contrariis q u i b u s c u m q u e
non obstantibus.

O. CARD. GIORGI, Poenit. Maior.

L.HBS.
F. Borgongini Duca, Secretarius.
Acta Apostolicae Seis - Commentarium Officiale

SACRA ROMANA ROTA

FLORENTINA
NULLITATIS MATRIMONII (BENVENUTI-TAZIOLI)

Benedicto PP. XV feliciter regnante, Pontificatus Dominationis Suae


anno quarto, die 28 ianuarii 1918, RR. PP. DD. Guilelmus Sebastianeiii,
Decanus P o n e n s , Petrus Rossetti et Raphael Chimenti, Auditores de
turno, in causa Florentina - Nullitatis matrimonii inter Ivum Philip-
pum Benvenuti, repraesentatum per legitimum procuratorem Angelum
D'Alessandri advocatum, et Adelem Tazioli, interveniente et disceptante
in causa Rev. Substituto Defensoris vinculi ex officio, sequentem tulerunt
in gradu appellationis definitivam sententiam.

I v a s Philippus B e n v e n u t i Ferrariensis, cum Florentiae stipendia


mereretur, amicales relationes contraxit cum familia Tazioli, in q u a
a d e r a t q u a e d a m iuvenis n o m i n e Adelis. H a n c deperire coepit Philippus
et eo a m o r progressus fuit, ut praegnans iuvenis evaserit. Quam ob
rem offensa familia, p r a e s e r t i m Aegistus Adelis frater, matrimonium
Philippo imposuit, mortis poena comminata, et certo inferenda, si illud
non contraxisset. Hoc metu compulsus Philippus promisit se Adeli
n u p t u r u m . At die statuta ad matrimonium celebrandum, loco se prae-
sentandi coram parocho ad r i t u m nuptialem explendum, F e r r a r i a m
petiit. Ira vehementer exarsit Aegistus, qui minas mortis renovavit non
solum Philippo sed eius fratri, ac patri. Quibus commotus I vus, Fio-
rentiam reversus, die 23 augusti 1900 Adeli nupsit, quin t a m e n cum ea
individuum vitae consortium institueret. Imo post duos a n n o s ab initis
nuptiis obtinuit a magistratu civili separationem legalem. Cupiens deinde
plenam libertatem recuperare, die 4? aprilis 1906 coram tribunali civili, et
die 19 decembris 1908 coram tribunali ecclesiastico iudicia instauravit
de nullitate sui cum Adele matrimonii. Eius votis cessit sententia tribu-
nalis civilis diei 28 februarii 1910. Curia vero florentina validum matrimo-
n i u m edixit die 8 iulii 1909. Ab hac sententia Philippus provocavit ad
H. S. Auditorium petens eodem tempore suppletorium processum. Quo
peracto, n u n c causa iterum discutienda proponitur s u b geminis dubiis :
1. An constet de nullitate sententiae diei 8 iulii 1909.
IL An constet de matrimonii nullitate in casu.
A. Romana Rota 23

1. Quoad p r i m u m d u b i u m P a t r e s a d n o t a r u n t ad iudiciorum solem-


nitatem q u a s d a m requiri conditiones s e r v a n d a s s u b poena nullitatis a
lege positiva praescriptas pro iustitiae tutela. Plures antiquo iure nume-
r a b u n t u r ; at, uti scribit Card. De Luca (De Iudic., disc. 38, n u m . 22):
Nimium quidem laudabiliter resecatae s u n t . . . . ideoque in Curia n o n
a t t e n d u n t u r nisi t r e s resultantes a tribus defectibus substantialibus,
n e m p e iurisdictionis, citationis et m a n d a t i . H a n c legem constituit
pro S. Rota P i u s IV const. In throno iustitiae, 27 decembris 1561, par. 13,
q u a m confirmavit P a u l u s V, const. Universi agri, 1 martii 1622, par. 5;
et recognovit Clemens X I I I const. Ex parte, 30 septembris 1760, p a r . 6,
r a t a m q u e h a b u i t Pius VII in Motu Proprio, diei 6 iulii 1816, par. 17.
T r i b u s citatis nullitatibus q u a r t a m addidit P i u s X const. Sapienti con-
silio expressam in can. 27, par. 3, legis propriae S. R o m a n a e Rotae.
His t a m e n pontificiis depositionibus non obstantibus, i m m u t a t a e man-
s e r u n t conditiones ab ipso naturali iure requisitae, ut iudicia valida
sint, secus enim iudicia penitus d e s t r u e r e n t u r ; S. R. Rota in Treviren.
Diffamationis, 15 maii 1913 c. Many, et in Luganen. Iurium, 5 m a r -
tii 1915 c. me.
Quibus animadversis, actoris p a t r o n u s validitatem sententiae Curiae
o
Florentinae conatur impugnare ex tribus praesertim capitibus: I vide-
licet ex eo quod servata non fuerit actoris intentio in libello manife-
s t a t a ; 2 quia partes citatae n o n fuerunt, nec lis contestata; 3 t a n d e m
quia processus non fuit publicatus.
At tutius est ratio d e s u m p t a ex praetensa libelli mutatione, quasi
actor petierit dispensationem a matrimonio rato et n o n c o n s u m m a t o ,
et iudex decreverit non constare de nullitate matrimonii ex capite vis
et m e t u s . Etenim, actor petiit quidem verbis valde impropriis in fine
libelli, F a n n u l l a m e n t o del matrimonio perch n o n consumato , at
superius exposuit, quod matrimonium n o n era la risultanza di un
libero consenso, che veniva sancito innanzi a Dio, con s u p r e m a pro-
messa, ma l'effetto di violenze e minacce gravissime, che inibirono
agli sposi l'estrinsecazione della loro volont . Circa u t r u m q u e caput
iudices Florentini testes r o g a r u n t , et rem detulerunt Sacrae Congrega-
tioni super disciplina s a c r a m e n t o r u m , quae rescripsit: L'Ordinario
compia il processo di nullit usque ad definitivam sententiam inclu-
sive . Et merito ; actor enim, etsi expresse n o n petiit nullitatis decla-
rationem ex capite vis et metus, t a m e n in causis matrimonialibus, cum
a g a t u r de bono publico, iudex ex officio supplere potest ignorantiae et
negligentiae actoris, q u a n d o ex libello, vel ex processu a p p a r e a t matri-
monium aliquo impedimento contractum fuisse.
M Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Nec nullitas sententiae a d m i t t e n d a est ob defectum citationis et


litis contestationis. Citatio enimvero, q u a t e n u s est in ius vocatio, seu
q u a t e n u s est actus legitimus, quo quis ex mandato iudicis vocatur in
iudicium iuris experiundi causa, n e d u m positivo iure, sed etiam n a t u -
rali necessario requiritur quia citatio spectat ad n a t u r a l e m defensio-
nem sicque nulli est deneganda, cum n e m o i n a u d i t u s condemnari
debeat. U n d e citatio dicitur esse principium ac f u n d a m e n t u m iudicii,
seu prima pars iudicii (Reiffenstuel, lib. II, tit. III, par. II, n. 42,
46, 48). Verum h o c intelligendum n o n est de ipso materiali actu cita-
tionis: q u a n d o enim quis coram iudice sistit iuris sui experiendi causa,
nihil refert an sit praesens per decretum citationis, vel sponte s u a cita-
tionem praeveniens, a u t casu aliquo coram iudice c o m p a r e a t s u a iura
defensurus; finis enim citationis obtentus est, et defensioni aeque con-
sultum (cfr. E m u s Lega, De iudiciis eccies., vol. I, part. I, lect. II, tit. II,
n. 4-7). P o r r o in casu Adeles, etsi ex actis n o n appareat citatam fuisse,
coram iudice in loco iudicii ad praecisum finem iudicii, adfuit tamen.
Legitur enim in actis: A di 28 marzo 1909 avanti m i m o Mons. Ales-
s a n d r o Giolli... Mons. Mannucci difensore del vincolo ... e di me infra-
scritto Cancelliere si personalmente costituita la Signora Adele di Do-
menico , etc. Nulla pariter quaestio esse potest quoad omissionem litis
contestationis, praesertim quia in iudicio s u m m a r i o , quo causae matrimo-
niales pertractari debent, litis contestatio n o n requiritur; accusato enim
impedimento et audita altera parte iam iudicii obiectum est determinatum.
R e m a n e t e x p e n d e n d u m tertium nullitatis caput, q u o d respicit omis-
sionem publicationis processus. Reiffenstuel in lib. I I , tit. XX, n. 523, 524,
sibi quaestionem proponit : Utrum publicatio attestationum sit de s u b -
stantia processus iudiciarii et respondet publicationem attestationum
n o n esse de substantia processus iudiciarii, bene vero de eius iustitia.
Conclusio h a e c desumitur ex cap. 22 De sent. et re iudic, ubi Pontifex
post interpositam ad se appellationem, novis iudicibus delegatis man-
dat, ut, servatis servandis, confirment processum, q u e m alii iudices for-
m a r u n t , s e n t e n t i a m q u e t u l e r a n t testium depositionibus coram partibus
minime publicatis nec ostensis eisdem. Quem t e x t u m Innocentius ibid. et
glossa marginalis dicit esse singularem ad hoc, quod attestationum
publicatio sit de iustitia, n o n a u t e m de s u b s t a n t i a processus. Accedit
ratio : quia iudici semper publicatae s u n t attestationes, seu nota acta
iudicii, et p a r t i u m iura, ut inquit Menochius cit., q. 33, n. 1 et 2 et
Pirh. Ist. XX. n. 202; u n d e cum is optime i n s t r u c t u s sit de iure p a r t i u m
ex attestationibus testium sibi cognitis, ferre sententiam poterit, lataque
valebit, nisi ab ea appellatum fuerit.
S. Romana Rota 25

Ex q u i b u s o m n i b u s P a t r e s p r i m u m d u b i u m dimittendum esse cen-


s u e r u n t negativa responsione.
Secundum dubium quod spectat; neminem latet ad essentiam ma-
trimonii consensum requiri ; est enim matrimonium ipsemet contractus
naturalis a Christo Domino ad dignitatem sacramenti elevatus; et ideo,
sicut ceteri contractus, consensu perficitur. Consensus vero i m m u n i s
esse debet a qualibet coactione sive phisica, sive m o r a l i ; hinc n o n
solum vis, sed etiam m e t u s m a t r i m o n i u m invalidat, saltem iure cano-
nico, ex cap, 14, 15 et 28, tit. De Sponsal. et matrim. Et merito, q u a m v i s
enim m e t u s non auferat eligendi et consentiendi facultatem, reddit t a m e n
voluntatem procliviorem in e u m actum, a quo alias is, cui m e t u s incu-
titur, se abstineret. Proinde per metum illa plena aufertur libertas, q u a m
sacri canones r e q u i r u n t in n u p t u r i e n t i b u s . Metus autem, ut matrimonii
o
nullitatem inducat, I debet esse gravis, seu cadens in constantem virum,
quod verificatur q u a n d o grave est m a l u m minitatum saltem pro illa per-
sona, quae timet, et haec p e r s o n a p e r s u a s u m h a b e t malum hoc sibi
revera imminere. 2 Debet procedere ab extrinseco, seu a causa libera;
3 debet incuti ad extorquendum c o n s e n s u m ; et 4 tandem debet esse
iniustus. Metus dicitur iniustus q u a n d o m a l u m quod timetur est aliqua
ratione iniustum, sive quoad substantiam, si nullo pacto debetur, e. g.
si agitur de p o e n a ex delicto, quod commissum non est, licet iudex
competens, et servaverit ordinem iuris, a u t si delictum commissum
est, sed illam p o e n a m minime meretur; sive quoad modum, si m a l u m
quidem debetur, sed n o n ab ea persona, a u t non eo m o d o ; v. g. agitur
de poena inflicta a iudice incompetenti, a u t n o n servato ordine iuris,
'licet delictum sit a d m i s s u m et poena per se i u s t a ; sive quoad substan-
tiam simul et modum, quod ex dictis intelligitur ( G a s p a n i, De matri-
monio, vol. II, n. 948, tertiae edit.).

Modo ad factum. - Aegistus Tazioii, cognita sororis suae Adelis


praegnantia, n o n suasionibus t a n t u m , sed p e r s u a s i o n i b u s et minis gra-
vissimis Philippo Benvenuti imposuit matrimonii celebrationem. Hoc
imprimis ipse Aegistus fatetur his verbis: Essendo... mia sorella rimasta
incinta, ed accorgendomi che il B e n v e n u t i tentava di evitare il matri-
monio, allo scopo di salvaguardare l'onore della n o s t r a famiglia, ado-
perai tutte le ragioni morali per tenervelo obbligato. Non valendomi
queste, mi valsi anche della forza pigliandolo a pugni nel n o s t r o negozio
e un'altra volta minacciandolo col revolver. Quod confirmant Adeles
et testes. Adeles enim ait: Mio fratello g l i fece l'uomo addosso, come
suol dirsi, minacciandolo anche della vita . Testis autem Cipriani
26 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

haec h a b e t : Lo stesso Egisto mi n a r r che, a p p e n a a v u t a notizia


dello stato di gravidanza della propria sorella, fece ricerca del Signor
Benvenuti, e trovatolo da solo gli rimprover il fatto. Il Signor Ben-
venuti rispose di n o n saper nulla, e i m m e d i a t a m e n t e il Signor Tazioli
gPinflisse u n o schiaffo cos forte da gettarlo a terra. Allora Benvenuti
promise che avrebbe rimediato , Et in s e c u n d a depositione addit :
Il Benvenuti si adatt a sposare per timore del fratello della Tazioli,
q u a n d o questi come mi raccont lui stesso, fece al Benvenuti q u e s t o
t r i l e m m a : ammazzarsi, o farsi ammazzare, o s p o s a r e . Testis pariter
Manganelli deponit: Lo stesso Egisto mi confid che pi di u n a volta
era venuto a vie di fatto, e che specialmente un giorno lo percosse
con pugni t r o v a n d o m i io stesso presente . T a n d e m , aliis omissis testi-
b u s , Dantes Stoccanti refert: T r o v a n d o m i alcune volte nel negozio
del Sig. Benvenuti, posso dire che il fratello della Signora Tazioli pi
volte minacci anche con il revolver il detto Benvenuti per costrin-
gerlo a sposare la sorella .
Acriores evaserunt minae, p o s t q u a m Philippus Ferrariam petiit
eadem die, q u a n u p t i a e e r a n t celebrandae. H a e c enim habet Hugo Phi-
lippi frater: Il giorno innanzi del fissato matrimonio, mio fratello venne
da me, e mi disse che lui era per niente disposto a sposare l'Adele
Tazioli e che egli fuggiva a F e r r a r a . Il giorno dopo Egisto venne da
me alla caserma del 3 Genio, ove io mi trovava, e cominci ad insul-
tare me, e t u t t a la mia famiglia, minacciando il mio fratello, che
d o v u n q u e l'avesse trovato, gli metterebbe il cuore in m a n o . Dopo
questo fatto io scrissi r i p e t u t a m e n t e al b a b b o mio facendogli pres-
sione, perch persuadesse mio fratello a sposare la Tazioli . In epi-
stola a u t e m scripta ab Aegisto actoris patri haec l e g u n t u r : Lui crede
f o r s e di essersi messo in salvo, lui crede forse di essere fuggito dalle
mie mani e alla mia s a n g u i n o s a vendetta..., io l'uccider... Suo figlio
non ha che tre cose da scegliere: sposare, farsi uccidere, o p p u r e farsi
saltare le cervella... Obblighi suo figlio con la s u a a u t o r i t di p a d r e
a fare il suo dovre... diversamente la catastrofe imminente . His
minis prterritus, consulentibus etiam p a r e n t i b u s , Philippus Florentiam
rversus est m a t r i m o n i u m cum Adele celebraturus. T i m e n s vero Aegi-
stus ne Philippus iterum fugam arriperet, ipse, uti deponit testis Man-
ganelli, fissata l'ora del matrimonio per la seconda volta... si rec alla
casa Benvenuti e con l'arma in p u g n o lo costrinse a salire in carrozza
per recarsi alla chiesa e compiere la cerimonia del matrimonio .
H a e c omnia n o n solum in t u t o collocant m e t u s existentiam, sed
d e m o n s t r a n t etiam eius gravitatem ; q u a e gravitas augetur indole a t t e n t a
S. Romana Rota

m e t u m passi. Philippus enim n o n erat vir adeo forti animo praeditus,


ut diutius resistere posset t u m minis, t u m pressuris familiae. Nam t u n c
temporis n e u r a s t h e n i a laborabat, q u a e animum debilem et excitationi
obnoxium reddit. Constat enim Philippum an. 1898 per duas h e b d o m a -
d a s propter h u n c m o r b u m in xenodochio militari degentem fuisse. De
eodem etiam morbo duo t e s t a n t u r medici. Ita Dr. Falconi ait: Come
medico c u r a n t e potei constatare lo stato nevrastenico accentuato del
sig. Ivo Filippo Benvenuti, e quindi qualsiasi coercizione morale eser-
citava u n a influenza decisiva nella s u a volont . Et medicus Catelli
deponit: Ho constatato il suo stato mentale fortemente neurastnico
e la s u a debolezza di carattere, t a n t o che cedeva con facilit a qua-
l u n q u e impressione e coercizione morale che gli venisse dal di fuori .
Nec spes aliqua adesse poterat Aegistum minas ad effectum perductu-
rum n o n fuisse; ipse enim, ut h a b e t testis Cipriani era di carattere
energico e risoluto .
Metus in casu fuit etiam directus ad e x t o r q u e n d u m c o n s e n s u m ;
Aegistus enim expresse et explicite mortem a u t matrimonium propo-
s u e r a t ; et iniuste. Iniustitiam m e t u s denegant iudices Florentini in
appellata sententia, attesoch... ne ingiusto possa dirsi il timore q u a n d o
incusso per riparare u n a i n g i u r i a . A t a n i m a d v e r t e n d u m est t u n c
t a n t u m exurgere obligationem reparandi matrimonio iniuriam illatam
per deflorationem, q u a n d o coram iudice probetur virginem defloratam
fuisse promissione m a t r i m o n i i ; et nullam adesse c a u s a m ob q u a m stu-
p r a t o r eximi possit ab obligatione contrahendi matrimonii; v. g. odium
inter sponsos, periculum scandali, timor mali exitus, etc. (Rota, dec. 246,
n. 6, p. III et 45 p. X, Recent. ; Lehmkuhl, Theol, mor., I, n. 997, edit. 10;
Genicot, Theol, mor., n. 569, edit. 6). Iamvero ex actis constat quidem
Adelem opera Philippi u t e r o gravem evasisse, sed nullibi legitur hoc
accidisse sub promissione matrimonii. Expressiones Adelis: Mi offr di
sposarmi... continu a corteggiarmi... dur l'amoreggiamento tre a n n i ;
d u r a n t e il quale durava il pensiero di farsene u n a moglie , n o n veram
promissionem secumferunt, sed simplex propositum.
Verum, posita etiam promissione, exitus m a i u s timeri optime pote-
rat ex nuptiis Philippi cum Adele: ambo enim averso animo matrimo-
nium contraxerunt. Philippus revera ait: Non ho mai avuto la volont
di farmene u n a moglie;... era contraria lei stessa a contrarre matri-
monio . Quod s p o n s a confirmat q u a n d o fatetur nuptias iniisse pres-
s a t a dai parenti e per esservi di mezzo il figlio . Testis Giselda Pulli
fere eadem h a b e t : Lei pure, dietro alla disgrazia successa, s'indusse a
sposare il Benvenuti spinta dalla famiglia, perch sapendo la condotta
Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale
Ii
del Benvenuti, ella finalmente n o n era molto p o r t a t a a sposarlo .
Explosa itaque taxativa obligatione ex parte Philippi contrahendi matri-
monii, eidem, posita p r a e g n a n t i a Adelis, o n u s i n c u m b e b a t a u t dolanoli
aut nubendi. Quare cum Aegistus hoc alterum imposuerit, comminato
vitae periculo, m e t u m incussit iniustum q u o a d s u b s t a n t i a m . Qui m e t u s
fuit etiam iniustus quoad m o d u m ; n o n enim Aegisto fas erat p r o p r i a
auctoritate obligationis, si q u a e extitisset, implementum exigere, sed hoc
obtinere debuisset iuris ordine servato, et cum legitimi iudicis interventu.

Quibus omnibus, t u m in iure, t u m in facto consideratis et bene


perspectis, Nos infrascripti Auditores de t u r n o , pro Tribunali sedentes,
et solum Deum prae oculis habentes, Christi n o m i n e invocato, decer-
n i m u s , declaramus ac definitive s e n t e n t i a m u s constare de validitate sen-
tentiae Florentinae diei 8 iulii 1909, et de nullitate matrimonii inter
Philippum Benvenuti et Adelem Tazioli; i. e. ad proposita dubia respon-
d e m u s : Ad I. Negative; ad II. Affirmative. S t a t u e n t e s praeterea e u m d e m
Philippum Benvenuti ad expensas iudiciales solvendas teneri.
Ita p r o n u n c i a m u s , m a n d a n t e s Ordinariis locorum et ministris Tri-
b u n a l i u m ad quos spectat, ut exsecutioni m a n d e n t h a n c nostram defi-
nitivam sententiam, et a d v e r s u s reluctantes procedant ad n o r m a m
S S . C a n o n u m et praesertim cap. 3, sess. XXV, De Reform. Concilii Tri-
dentini, iis adhibitis exsecutivis et coercitivis mediis, quae magis efficacia
et o p p o r t u n a pro rerum adiunctis exstitura sint.
R o m a e , in sede Tribunalis S. R. Rotae, die 28 ianuarii 1918.

Guilelmus Sebastianeiii, Decanus, Ponens.


P e t r u s Rossetti.
Raphael Chimenti.
L. & S.

Ex Cancellaria S. R o m a n a e Rotae.
Sac. T. Tani, Notarius.
Diarium Romanae Curiae

DIARIUM ROMANAE CURIAE

S. CONGREGAZIONE DEI RITI

Marted 3 dicembre 1918, nel Palazzo Apostolico Vaticano, dinanzi all'au-


gusta presenza del Santo Padre, si tenuta la Congregazione Generale dei
Sacri Riti, nella quale gli Emi e Rmi Signori Cardinali, i Rmi Prelati ed i
Consultari teologi componenti la medesima, hanno discusso e dato il loro
voto dapprima sul dubbio detto del tuto per la solenne Canonizazzione del
Beato Gabriele dell'Addolorata Conf., chierico professo della Congregazione
della Ssma Croce e Passione di N. S. G. C, e quindi sul dubbio intorno a due
miracoli che si asseriscono operati da Dio per intercessione della Venerabile
Serva di Dio Anna Maria Taigi del Terzo Ordine della Ssma Trinit, i quali
miracoli vengono proposti per la beatificazione della medesima Venerabile.

Marted 10 dicembre 1918, nel Palazzo Apostolico Vaticano, si tenuta


la Congregazione dei Sacri Riti Ordinaria Particolare, nella quale gli Emi e
Rmi Signori Cardinali componenti la medesima, insieme ai Rmi Prelati Offi-
ciali, hanno trattato le seguenti materie:
1) intorno alla validit del Processo Apostolico costruito nella Curia di
Coutances sopra due miracoli che si asseriscono operati da Dio per interces-
sione della Beata Maddalena Postel, Fondatrice delle Suore delle Scuole Cri-
stiane della Misericordia, proposti per la Canonizzazione della stessa Beata;
2) intorno alla validit e rilevanza del Processo Apostolico Addizionale
costruito nella Curia di Lione sopra la fama di santit della vita, delle virt
e dei miracoli in genere del Venerabile Giovanni Claudio Colin, Sacerdote fon-
datore dei Maristi;
3) e parimenti intorno alla validit e rilevanza del Processo Apostolico
costruito nella Curia di Brescia sopra la fama di santit della vita, delle virt
e dei miracoli in genere della Serva di Dio Maria Crocefissa Di Rosa, Fonda-
trice delle Ancelle della Carit;
4) intorno alla validit dei Processi Apostolici ed Ordinari per la Causa
di Beatificazione e Canonizzazione della Serva di Dio Suor Teresa del Bam-
bino Ges, Monaca professa Carmelitana Scalza del Monastero di Lisieux;
5) e finalmente intorno al culto, in ossequio ai Decreti di Urbano VIII,
non mai prestato alla Serva di Dio Margherita Rutan, delle Figlie della Carit
di San Vincenzo de Paoli, uccisa, come si asserisce, in odio alla Fede.
30 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Marted 17 dicembre 1918, presso 1' Emo e Rmo Signor Cardinale Ponnte
Gaetano Bisleti, stata tenuta la Congregazione dei Sacri Riti Antiprepara-
toria, nella quale i Rmi Prelati Officiali ed i Rmi consultori teologi hanno
discusso e dato il loro voto sopra L'eroismo delle virt del Ven. Servo di Dio
Giuseppe Cafasso, sacerdote secolare, superiore del Collegio Ecclesiastico di
Torino. .

SEGRETERIA DI STATO

NOMINE

Con Biglietti della Segreteria di Stato il Santo Padre si degnato di


nominare: .

3 dicembre 1918. 11 R. P. Arturo Wermesch, della Compagnia di Ges, Con-


sultore della S. Congregazione dei Sacramenti.
17 L'Emo signor Cardinale Lodovico Billot, Protettore delle
Suore di Nazareth.
L'Emo signor Cardinale Tommaso Pio Boggiani, Protettore
dell'Istituto delle Suore Domenicane del Ssmo Ro-
18
sario, aventi ta Casa Madre in Sinsinawa, Wi-
sconsin, U. S. A.
L'Eino signor Cardinale Raffaele Scapinelli di Lguigno,
Prefetto della S. Congregazione dei Religiosi, ed
19
il Revino P. Abate D." Mauro Serafini, O. S. B.,
Segretario della medesima S. Congregazione.
L'Emo signor Cardinale Andrea Frhwirth, Protettore della
Congregazione di S. Caterina da Siena, delle Suore
27 (
Terziarie Domenicane, assistenti gli infermi.
Mons. Giovanni Battista Maria Menghini, Sottosegretario
della S. Congregazione Cerimoniale.
28 Mons. Giovanni Biasiotti, Prelato Chierico della Rev. Ca-
mera Apostolica.
Il R. P. Gustavo Frank, della Congregazione dello Spirito
Santo, Consultore della S. C. dei Riti per le Cause
di Beatificazione e di Canonizazione.
L'Emo Signor cardinale Oreste Giorgi, Protettore delVIsti-
tuto delle Poverelle di Bergamo.
Diarium Romanae Curiae 31

Con Brevi Apostolici il Santo Padre si degnato di nominare :

Protonotari Apostolici ad instar participantium:

S luglio 1917. Mons. Giovanni Onorato Cappati, della diocesi di Nizza.


29 novembre 1918. Mons. Giovanni M. Emilio Sahut, della dioc. di Montpellier.
5 dicembre Mons. Emanuele Al ves Tarres Carneiro, dell'archidioeesi
di Braga.
17 Mons. Francesco Fellinger, Vicario Patriarcale di Gerusa-
lemme.
20 Mons. Sebastiano Pinceti, vicario generale della diocesi di
Chiavari.

Prelati Domestici di S. S.:

SO novembre 1918. Mons. Valerio Ploskiewcz, dell'archidioeesi di Varsavia,


3 dicembre Mons. Giovanni Giuliano Palisser, della diocesi di Orano.
14 Mons. Francesco Weis, della diocesi di Basilea.
18 Mons. Filippo Evangelisti, di Roma.

ONORIFICENZE

Con Brevi Apostolici il Santo Padre si degnato di conferire le seguenti


onorificenze:

La Commenda dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile:

25 ottobre 1918. Al sig. Agostino Raude, della diocesi di Paderborn.


28 novembre Al sig. prof. Salvatore Nobili, di Roma.
1 dicembre Al sig. Dedjaz Emerou, vice-governatore dell' Harar.
17 Al sig. Pietro Giacomo Giuseppe de Wit, della diocesi di
Bois-le-Duc.

27 Cavalierato dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile:

10 dicembre 1918. Al sig. Francesco Garrone, dell'archidioeesi di Torino.


Al sig. dott. Pietro Luigi Peynetti, della medesima archid.

La Gran Croce dell'Ordine di S. Silvestro Papa:

29 novembre 1918. Al sig. Raffaele Mitjana y Gordon, ministro plenipotenzia-


rio di Spagna a Caracas.
21 dicembre Al sig. dott. Antonio Alvarez Lobo, della dioc. di Campinas.

Il Cavalierato dell'Ordine di S. Silvestro Papa:

5 dicembre 1918. Ai sig. Marino Lo Schiavo, dell'archidioeesi di Napoli.


10 Al sig. Carlo Mittermller, dell'archidioeesi di Monaco.
Al sig. ing. Alberto Cuccoli, dell'archidioeesi di Bologna.
12 Al sig. Giovanni Teodoro Toorop, della diocesi di Harlem.
Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

MAGGIORDOMATO DI S U A SANTIT
Con Biglietti di S. Ii. Rma Mons. Maggiordomo, il Santo Padre si degnato
di nominare:
Camerieri Segreti soprannumerari di S. S. :
17 gennaio 1917. Mons. Noradino Eugenio Torriceila.
29 maggio 1918. Mons. Carlo Mller, della diocesi di Secovia.
23 luglio Mons. Guglielmo Pichler, dell'archidiocesi di Vienna.
Mons. Antonio Philipp, della medesima archidiocesi.
Mons. Augusto Schaurhofer, della medesima archidiocesi.
12 agosto 1918. Mons. Luca Grgi, della diocesi di Spalato e Makarska.
Mons. Raimondo Maroevi, delle medesime diocesi.
30 settembre Mons. Antonio ELlner, della diocesi di Trieste.
Mons. Giovanni Lska, dell'archidiocesi di Olmtz.
Mons. Francesco Koupil, della medesima archidiocesi.
21-novembre Mons. Santo Balduzzi, della diocesi di Bergamo.
22 Mons. Bartolomeo Orsi, della diocesi di Rieti.
27 Mons. Felice Attard, della diocesi di Malta.
5 dicembre Mons. Antonio L. Iglesias (Chili).
Mons. Leone Mahzetti, dell'archidiocesi di Baltimora.

Camerieri d'onore in abito paonazzo di S. S.:


12 agosto 1918. Mons. Carlo Ketterer, dell'archidiocesi di Colacza.
Mons. Francesco Tantos, della medesima archidiocesi.
Mons. Giuseppe Holtzinger, della medesima archidiocesi.
Mons. Biasio Hirka, della medesima archidiocesi.
Mons. Alessandro Grtner, della medesima archidiocesi.
22 Mons. Ottone Stanovsky, della diocesi di Leitmeritz.
28 novembre Mons. Giuseppe Mancini, di Roma.
Mons. Augusto Fidecicchj, di Roma.
16 dicembre Mons. Luigi Biondi, di Roma. '
20 Mons. Vincenzo Botto, della diocesi di Chiavari.
2S Mons. Giuseppe Di Girolamo, di Roma.
Cameriere d'onore di Spada e Cappa soprannumerario di S.S.:
11 dicembre 1918. Il sig. Antonio Casati, dell'archidiocesi di Milano.
Cappellano d'onore extra urbem di S. S.:
23 luglio 1918. Mons. Gottardo Blmel, deli archidiocesi di Vienna.

NECROLOGIO
8 dicembre 1918. Mons. Giuseppe Stadler, arcivescovo di Serajevo.
11 L'Erno signor cardinale Giulio Tonti, Prefetto della S. Con-
gregazione dei Religiosi.
17 Mons. Emilio Poletti, vescovo di Bagnorea.
23 Mons. Ludovico Gavotti, arcivescovo di Genova.
26 Mons. Antonio Lopez y Pelaez, arcivescovo di Tarragona.
27 Mons. Ulpiano Perez y Quiones, vescovo di Riobamba.
Annus XI - Yol. XI 1 Februarii 1919 Num. 2

ACTA APOSTOLICAE SEDIS


nOMMENTAPJUM OFFICIALE

ACTA BENEDICTI PF. XV

LITTERAE APOSTOLICAE

ABBATIA ALTAHENSIS O, S. B. IN B AVARIA RESTITUITUR IN ABBATIAM SUI IURIS,


COMMISSA EXSECUTIONE ABBATI PRIMATI O. S. B.

B E N E D I C T U S P P . XV

Dilecte fili, salutem et apostolicam benedictionem. - E x p o n e n d u m


curavit Nobis dilectus filius Williboldus Adam, a b b a s monasterii Mette-
nensis Congregationis Benedictinae Bavaricae, perantiquam abbatiam
Altahae Inferioris, vulgo Niedevaltaich dictam, ad S. Mauritium, quon-
d a m iure meritoque fuisse inter celeberrima Germaniae coenobia adnu-
m e r a t a m . Et re quidem vera constat abbatiam enunciatam circa a n n u m
reparatae salutis DCCXXXI fuisse a B a v a r o r u m Duce, auspice S. F i r m i n o ,
conditam et filiis S. Benedicti t r a d i t a m ; e a n d e m q u e per undecim fere
saecula sanctitatis et litterarum laude nec non propagandae religionis
studio m i r a n d u m in modum floruisse. Etenim ex hoc monasterio duo
prodiere viri q u o s Ecclesia Dei sanctorum caelitum albo inseruit, vide-
licet S. Godehardus, episcopus Hildeshemensis, et S. Thiemo, episcopus
et martyr, nec non complures alii sanctimonia vitae insignes viri; q u i
t a m q u a m beati coluntur. Duo etiam archiepiscopi, octo episcopi et viginti
q u a t u o r aliorum monasteriorum abbates n u m e r a n t u r , qui olim in mona-
sterio Altahae legiferi Benedicti Patris regulam professi sunt. Cognitum
pariter est nonnullas alias abbatias coenobium Altnense condidisse,
complures reformasse novoque auxisse splendore. Attamen, ineunte
saeculo decimonono, a n n o Domini MDCCOIII, Altahensis abbatia, quae
ACTA, vol. XI, n. 2. 1-2-919. 3
34 Acta, Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

per illud temporis a d h u c q u i n q u a g i n t a tres sacerdotes inter suos m o n a -


chos professos recensebat, per nefas a civili gubernio vi oppressa est.
Verum cum, nostra aetate, r e b u s in melius, Deo favente, mutatis, spes
effulgeat hoc insigne monasterium in integrum restituendi atque adsit
occasio acquirendi m a g n a m partem tam aedium q u a m fundorum olim
ad ipsam abbatiam pertinentium, enixas Nobis idem Mettenensis abba-
tiae a b b a s humiliter preces adhibuit, ut m e m o r a t a m a n t i q u a m a b b a t i a m
in integrum restituere dignemur. Nos autem, quibus nihil antiquius est
q u a m ut vetusta et gloriosa Catholicae religionis m o n u m e n t a ad pristi-
n u m decus revocentur, optatis his ultro libenterque a n n u e n t e s , collatis
consiliis cum VV. F F . NN. S. R. E. Cardinalibus Congregationi p r a e p o -
sitis pro Religiosorum negotiis pertractandis, apostolica Nostra auctori-
tate, praesentium vi, tibi, dilecte fili, qui uti Abbas P r i m a s u n i v e r s a m
Benedictinam Familiam moderaris, c o m m i t t i m u s : I. Ut, pro tuo arbitrio
et conscientia, abbatiam Altahensem Ordinis S. Benedicti, cum o m n i b u s
iuribus ac privilegiis olim illi concessis, restituas, e a m q u e t a m q u a m sui
iuris abbatiam Congregationi Benedictinae Bavaricae unias, nec n o n
privilegiorum et favorum huic Congregationi concessorum participem
facias. - II. Praecipias, ut sic restituta Altahensis abbatia administretur
a Priori Conventuali, quem ex suis monachis a b b a s coenobii Mette-
nensis nominabit, u s q u e d u m nova familia monastica in restituta a b b a t i a
ita creverit, ut proprius iam a b b a s constitui possit. Cum vero regimen
Congregationis iudicaverit o m n i a ad c o n s t i t u e n d u m a b b a t e m requisita
adesse, t u n c iubeas, ut Congregationis Bavaricae Benedictinae P r a e s e s ,
re cum civili gubernio Bavariae composita, Capitulum Altnense ad
canonicam abbatis electionem convocet, electioni ad n o r m a m Ordinis-
Constitutionum praesideat, electumque Sanctae huic Sedi confirmandum
praesentet. - III. Denique concedas abbati Mettenensi ut quos a p t o s
iudicaverit ex propriae abbatiae Mettenensis monachis et conversis ad
efformandam p r i m a m restitutae abbatiae familiam Altaham mittat. -
Verum permittas, ut religiosis sic missis, quinquennio elapso, liberum
sit vel Altahae, a n n u e n t e abbate Mettenensi et Priore Conventuali Aria-
nensi, stabilitatem s u a m firmare, vel ad p r o p r i u m Mettenense coeno-
bium, si malint, redire. H a e c concedimus, edicimus, m a n d a m u s , n o n
obstantibus contrariis q u i b u s c u m q u e .
D a t u m R o m a e a p u d s a n c t u m P e t r u m , s u b a n n u l o Piscatoris, die
x decembris MCMXVIII, Pontificatus Nostri a n n o quinto,

P . CARD. GASPARRI, a Secretis Status.


Acta Benedicti PP. XV 35

EPISTOLAE

I
AD IOSEPHUM S. R. E. CARD. PRISCO, ARCHIEP. NEAPOLITANUM, CETEROSQUE
CAMPANIAE ORDINARIOS, GRATIAS AGENS DE COMMUNIBUS OBSEQUENTISSI-
MIS LITTERIS, OCCASIONE PROXIMI CONVENTUS ANNUI REVERENTER DATIS.

Dilecte fili noster ac venerabiles fratres, salutem et apostolicam


benedictionem. Imaginem vestrae in Nos {.ietatis n o n mediocri cum
iucunditate perspeximus in litteris, q u a s proxime, Neapoli congregati,
communiter ad Nos dedistis. Detulerunt eae quippe officia vestra, in
primisque grati animi significationes ob p r o m u l g a t u m Codicem et pro-
posita curandi ut in Campaniae dioecesibus latae leges executioni man-
dentur. Q u a n t u s ager ad excolendum; quam fructuosi vobis labores!
Latissime enim, ut bene nostis, patet Codicis disciplina, cum et clericos
afficiat et laicos, et utrosque ad omne officii m u n u s studeat conformare.
O m n i n o q u a e sit conditio dioecesium vestrarum, quid in u n a q u a q u e
e a r u m evellendum d e s t r u e n d u m q u e sit, quid aedificandum et plantan-
d u m vos videtis. Sed quidquid h a c in re aggreditur, id docendo, hor-
t a n d o , praecipiendo s e q u e n d u m maxime est, id s u m m a ope c o n a n d u m ,
ut catholici omnes Christum i n d u a n t et in actione vitae libere p r a e se
ferant: ut Ecclesiam m a t r e m n o n v e r b u m t a n t u m neque lingua diligant,
sed, opere et veritate : ut Apostolicae Sedi ita adhaereant, ut eius iussa
faciant et iura animose tueantur. Haec enim nisi fundamenta p o n a n t u r ,
vix quicquam p r o d e r u n t cetera. O p p o r t u n e a d m o d u m mentio a vobis
facta est s a n c t a r u m Campaniae P r a e s u l u m . Pertinet ad vos n o n solum
e o r u m gloriae haereditas, sed etiam factorum imitatio. Iidemque, quo-
r u m perpetua cura ea fuit, ut disciplinae custodia Christus in o m n i b u s
viveret, videntur exemplo suo vos in proposito sancto confirmare et ad
ea hortari, quae Nos scribenda ad vos p u t a v i m u s amore magis impulsi,
q u a m quod a r b i t r a r e m u r vos monitis indigere Nostris.
De c o m m u n i b u s officiis gratias vobis agimus ex animo, Nostraeque
testem benevolentiae ac caelestium auspicem m u n e r u m apostolicam bene-
dictionem vobis o m n i b u s , dilecte fili Noster ac venerabiles fratres, clero
ac populo unicuique vestrum tradito p e r a m a n t e r in Domino i m p e r t i m u s .
D a t u m R o m a e a p u d S. P e t r u m , die xxvi decembris MCMXVIII, P o n -
ficatus Nostri a n n o q u i n t o .

BENEDICTUS P P . XV
36 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

II

AD R. P. D. ARTHURUM HINSLEY, ANTISTITEM DOM. PONT., URBANI ANGLORUM


COLLEGII MODERATOREM, SAECULO EXEUNTE A COLLEGIO RESTITUTO.

Dilecte fili, s a l u t e m et apostolicam benedictionem. Pietatem et


fidem, q u a e s u m m a semper fuit, istius Collegii, cui praesides, erga h a n c
beati Petri Cathedram, egregie tu quidem n u p e r testabaris, t u o et alu-
m n o r u m nomine, ob exactum saeculum a Collegio restituta. Eiusmodi
Nos testimonium libentissime, ut ipse intelligis, complexi s u m u s ; gau-
d e m u s q u e causam Nobis dari profitendae eius, q u a v e s t r u m I n s t i t u t u m
vicissim p r o s e q u i m u r , peculiaris caritatis. Ac digna sane est q u a e a
Nobis magnopere diligatur ista v i r t u t u m s t u d i o r u m q u e optimorum sedes,
q u a m , n o n solum ut Gregorii X I I I auctoritate est condita, sed etiam
ut, post illam rerum o m n i u m conversionem, Pii VII providentia revixit,
n e m o ignorat laetos u b e r e s q u e fructus Ecclesiae Aiiglicae peperisse.
Etenim superiori tempore immemorabiles inde profecti s u n t qui, m e n -
tibus a n i m i s q u e rite ad sacra m u n e r a conformati, in Angliae Missio-
nibus utilissime elaborarunt. Ex iisque n o n pauci eo clariorem i n v e n e -
r u n t apostolatus laudem q u o d avitae fidei veritatem profuso sanguine
a s s e r u e r u n t . Posteriori autem memoria qui in eadem ista disciplina
educati erant, vel sacerdotes complures vel etiam s a c r o r u m antistites,
q u u m praeclaro fuerunt emolumento suis popularibus catholicis, t u m
ad dissidentium p a r a n d u m p r o m o v e n d u m q u e reditum, q u e m coeptum
fieri laetamur, in m a t e r n u m Ecclesiae R o m a n a e sinum, non est d u b i u m
quin m u l t u m a d h u c valuerint. I a m vero d o l e n d u m est quod i m m e n s a
E u r o p a e i belli calamitas plagam huic Instituto inflixit nimis gravem,
h i n c extenuatp a l u m n o r u m n u m e r o , illinc dauctis rei familiaris angu-
stiis. Nos quidem eius necessitati pro viribus opitulantes, ad sarciendam
Collegii fabricam, q u a n t u m modicae sinunt facultates Apostolicae Sedis,
conferre parati s u m u s . Sed multo amplius Collegii rationes, ut stabili-
t a t e m habeant, requirere videntur, in primisque adyoeatam desiderare
catholicorum ex Anglia largitatem. Certe optabile est ut qui bonis for-
t u n i s q u e a b u n d a n t , ii m a i o r u m imitati munificentiam, de suo quisque
istuc destinent q u a n t u m satis est ad s u p p e d i t a n d o s singulis alumnis
studiorum s u m p t u s . Verum praecipue c o m m e n d a t a m r e m v o l u m u s
operae et navitati E p i s c o p o r u m : quibus profecto, utpote ante alios
Apostolicae huic Sedi m a x i m e devinctis ac deditis, convenit prae ceteris
Acta Benedicti PP. XV 37

esse curae, ut u r b a n u m Ecclesiae Anglicae S e m i n a r i u m n o n modo ne,


o p p o r t u n a destitutum o p e , l a n g u e n d o deficiat, sed magis magisque
confirmatum vigeat et floreat. Nam, ut o m i t t a n t u r q u a e ad eruditionem
et disciplinam pertinent, - etsi enim sancte docteque domi p o s s u n t
a l u m n i sacrorum institui, multo maiora t a m e n a d i u m e n t a pietatis et
doctrinae in hac Urbe catholici nominis capite eis suppetere p l a n u m
est, - illud d u m t a x a t m e m o r a m u s quod a p u d h o m i n e s Ecclesiae m a t r i s
perstudiosos m a x i m u m p o n d u s h a b e r e debet: ad astringendos vel arctius
christianas gentes cum beati Petri Cathedra, t a m q u a m cum centro catho-
licae unitatis, praeclarum inesse vinculum in iis q u a e R o m a e pro u n a
q u a q u e natione p a t e n t d o m u s sacrae iuventuti educandae, ubi optimae
spei adolescentes, sub oculis Pontificis maximi, a p u d sacratos principum
Apostolorum cineres, inter augustissima christianae vetustatis monu-
menta, sacris initientur, et q u a e s i t u m de ipso fonte spiritum R o m a n a e
Fidei, quo se in disciplinae cursu penitus imbimberint, eundem in suos
cives deinceps effundant. I t a q u e sperare licet fore ut, Angliae Episcopis
adnitentibus, istud Collegium ex h a c incommoda condicione q u a m p r i m u m
emergat, quin etiam feliciter amplificetur. Haec a u t e m spes confirmatur eo
quod is n u n c est Collegii Cardinalis p a t r o n u s qui, religionis et ingenii
laude, n o n m i n u s Ecclesiae s e n a t u m q u a m Anglorum g e n u s illustrat.
Accedit ut c o m m u n i a tempora, q u a e ad pacem inclinant, ipsi q u o q u e
Instituto vestro auspicium afferant r e r u m meliorum. Ac caelestium
m u n e r u m conciliatrix e a d e m q u e testis p a t e r n a e benevolentiae Nostrae
sit apostolica benedictio q u a m tibi, dilecte fili, a l u m n i s q u e tuis a m a n -
tissime impertimus.
D a t u m R o m a e a p u d S. P e t r u m , in E p i p h a n i a Domini a n n o MCMXIX,
Pontificatus Nostri quinto.

BENEDICTUS P P . XV

Iii

AD R. P. D. FRANCISCUM XAVERIUM EPISCOPUM TARBIENSEM ET LOURDENSEM


DE SACRIS SOLEMNIBUS PERAGENDIS IN MEMORIAM APPARITIONIS B. M. V.
IMMACULATAE.

Venerabilis frater, salutem et apostolicam benedictionem. Q u u m


a n n u s compleretur sexagesimus ex quo I m m a c u l a t a Virgo Mater istic
conspiciendam se obtulerat, scimus in optatis tibi fuisse, ad faustum
38 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

eventum c o m m e m o r a n d u m , sacras toto a n n o agitare laetitias, nisi t a n t a


belli calamitas obsisteret. Nunc vero cum, Dei benignitate ac n u m i n e ,
a r m a t a n d e m conquiescunt, c o n s e n t a n e u m videtur u t p r o x i m u m Appa-
ritionis festum peculiaribus sollemnibus celebratis. Nam h o c a n n o r u m
spatio quot q u a n t a q u e ad Lourdensem Specum facta sunt mirabilia,
cum affecta desperatis morbis corpora sanitatem ex improviso recipe-
rent, cum aversis a religione animis subita fidei lux illaberetur, cum
innumerabiles inde, si n o n imploratae valetudinis compotes, t a m e n
paratissimi divinae obsequi voluntati redirent. De omni h a c beneficio-
r u m copia Virgini beatissimae, cuius a p u d D e u m patrocinio s u n t tri-
buenda, ingentes grates persolvere officium e s t : q u i b u s beneficiis illud
ipsum a n n u m e r a r i debet quod, positis armis, reconciliandae pacis m u n d o
spes illuxit, cum eadem et Principem pacis I e s u m D o m i n u m ediderit,
et h u m a n i generis mater sit benignissima. H a n c vero ob causam amplius
i n s t a n d u m est a p u d divinam clementiam, ut ea p a x constituatur q u a m
optimus quisque exspectat, q u a e scilicet, iustitia et aequitate comite,
vincula inter universos p o p u l o s confirmet christianae caritatis. Quod
c u m de praesentissima Mariae ope ac suffragio Nobis s p o n d e a m u s , q u a s
ubique supplicationes n u p e r indiximus, eas maxime in aedibus marianis
celeberrimis, quo in n u m e r o Lourdensis eminet, h a b e r i g r a t u m est.
Quare sacra sollemnia, q u a e istic propediem fient, vehementer Nobis
intelligis probari. Atque ad e o r u m a u g e n d u m splendorem ac fructum,
de spirituali Ecclesiae thesauro, cuius a p u d Nos dispensatio est, omni-
b u s qui rite confessi et sanctissima Eucharistia refecti Lourdensem
Aedem adierint Indulgentiam Plenariam n o n solum die xi februarii
proximi, sed etiam singulis diebus anniversariis ceterarum Apparitio-
n u m Virginis I m m a c u l a t a e hoc a n n o redeuntibus, l u c r a n d a m concedi-
m u s ; pari Indulgentiae m u n e r e eisdem condicionibus fruantur volumus
q u i c u m q u e earum sollemnium peregrinationum ad L o u r d e n s e m Basili-
cam participes e r u n t q u a e hoc vertente a n n o , ut scribis, suscipientur.
Ita ad pedes divinae Matris in ista benignitatis eius nobilissima sede
Nos quoque vobiscum vel in agendis gratiis vel in precibus adhibendis,
populi christiani causa, praesentes animo adesse videbimur. T u a e vero
pietatis et observantiae erga Nos officia p a t e r n a benevolentia repen-
dentes, caelestium auspicem m u n e r u m tibi, venerabilis frater, t u o q u e
clero ac populo apostolicam ' benedictionem a m a n t i s s i m e in Domino
impertimus.
D a t u m R o m a e a p u d S. P e t r u m , die xx ianuarii MCMXIX, Pontificatus
Nostri a n n o quinto.

BENEDICTUS P P . XV
S. Congregatio Consistorialis 39

ACTA SS. CONGREGATIONUM

SACKA. CONGREGATIO CONSISTORIALIS

DECRETUM
DE CLERICIS IN CERTAS QUASDAM REGIONES DEMIGRANTIBUS

Magni semper negotii fuit clericorum receptio ex dissitis vel t r a n s -


marinis locis provenientium: talibus in adiunctis deceptiones et fraudes
facile occurrant, easque detegere in tanta locorum distantia ac sermo-
n u m diversitate diutini laboris est ac difficile. Unde Alexander III in
1
consultatione ad Episcopum Genomanensem, statuta Patrum veterum
renovans, de clericis in remotis regionibus ordinatis, itemque de tr-ans-
marinis statuit ut ad m i n u s quinque Episcoporum super ordinatione
sua testimonio m u n i a n t u r . Quae lex, relata in Decretalibus, tit. 22,
lib. I, ius c o m m u n e per p l u r a saecula constituit.
Nostra autem aetate, itineribus t r a n s Oceanum communioribus et
frequentioribus factis, novae leges pro clericorum ex E u r o p a ad ea loca
migrantium latae sunt, et ultima vice per decretum Ethnographica studia,
q u i b u s p l u r a iuxta temporis adiuncta fuerunt disposita ; quae ubi accu-
rate observata fuere, valde in a n i m a r u m b o n u m profuisse exploratum est.
Attamen, interea temporis, experientia docuit aliquid in hac re ulte-
rius addi oportere aliaque temperari, ut salutarium priorum decretorum
finis plenius ac facilius attingi queat.
Accessit publicatio Codicis canonici iuris, cui, q u a n t u m fas erat,
c o o r d i n a n oportebat peculiaris haec lex de clericis t r a n s Oceanum
migrantibus.
Habita idcirco ratione votorum plurium Americae Antistitum, per-
pensisque quae a Nuntiis et Apostolicis Delegatis relata fuerunt, Emi
S. h u i u s Congregationis P a t r e s , p o s t q u a m de m a n d a t o SSmi D. N. Bene-
dicti XV omnia diligenti examini subiecere, haec s t a t u e n d a censuerunt.

1
Conciliorum scilicet Carthaginensis I, Chalcedonensis et Antiocheni, nec non
et S. Augustini (cfr. Decr. Gratiani, dist. I, cap. V).
40 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

CAPUT I.

Integra lege S a c r a r u m Congregationum de P r o p a g a n d a Fide et pro


negotiis Orientalis Ritus circa sacerdotum h u i u s ritus migrationem,
q u o a d alios haec in p o s t e r u m o b s e r v a n d a e r u n t :
1. Pro sacerdotibus ad longum vel indefinitum t e m p u s a u t in per-
p e t u u m ex E u r o p a vel ex Mediterranei oris ad Americam vel ad insulas
Philippinas migraturis, fas esto Episcopis, n o n vero Vicariis Genera-
libus a u t Capitularibus, litteras discessoriales concedere, hisce t a m e n
servatis conditionibus:
a) ut a g a t u r de sacerdotibus cleri saecularis ex canonico titulo
sibi propriis ;
b) ut hi post ordinationem s u a m saltem per aliquot a n n o s dioe-
cesi deservierint ;
c) et intra hoc t e m p u s , sicut a n t e a in Seminario, intemeratae vitae
certum a r g u m e n t u m praestiterint, et sufficienti scientia sint instructi,
adeo ut solidam spem p r a e b e a n t aedificandi verbo et exemplo populos
ad quos t r a n s i r e postulant, et sacerdotalem dignitatem n u m q u a m a se
maculatura iri, p r o u t iterato praecedentibus decretis Apostolica Sedes
praescripsit;
d) d u m m o d o ad m i g r a n d u m iustam h a b e a n t causam, e. g. deside-
rium se addicendi spirituali adsistentiae suorum concivium vel aliorum
illic commorantium, necessitatem valetudinis c u r a n d a e , vel aliud simile
motivum, coherenter ad ea q u a e canon 116 Codicis in casu excardina-
tionis requirit;
e) s u b lege, quae sub gravi ab utroque Ordinario servanda rit>
ut Episcopus dimittens, a n t e q u a m licentiam ac discessoriales litteras
concedat, directe pertractet cum Episcopo ad quem, illumque de sacer-
dotis aetate, vita, moribus, studiis et migrandi motivis doceat, ab eoque
requirat, an dispositus sit ad illum a c c e p t a n d u m et ad aliquod eccle-
siasticum ministerium eidem t r i b u e n d u m , quod in simplici missae cele-
bratione consistere n o n debet, quoties migrans sacerdos aetate iuvenili
et integris viribus polleat; neque licentiam et discessoriales litteras sacer-
doti antea concedat q u a m responsionem ad u t r u m q u e affirmativam asse-
cutus sit;
/) Episcopus a u t e m ad quem exhibitum sacerdotem n o n acceptet,
nisi necessitas a u t utilitas Ecclesiae id exigat vel suadeat, a u t alia iusta
et rationabilis causa intercedat.
2. Discessoriales litterae n o n c o m m u n i sed specifica forma confi-
ciendae erunt, hoc est, exprimere d e b e b u n t c o n s e n s u m sive tempora-
S. Congregatio Consistorialis 41

neum, sive p e r p e t u u m vel ad beneplacitum Episcopi dimittentis, acce-


ptationem Episcopi ad quem, et notas sacerdotis individuas, aetatis scilicet,
originis, aliasque, q u i b u s p e r s o n a describatur, adeo ut nemo circa eius
identitatem decipi possit: aliter a u t e m confectae litterae nihil valeant et
nullae h a b e a n t u r .
3. F i r m a m a n e t praescriptio in decreto Ethnograftca studia s t a t u t a ,
q u a italiae Ordinarii relevantur ab onere dimissoriales litteras, de qui-
b u s in superiori articulo s e r m o est, conficiendi; sed peractis iis quae*
sub n. 1 s t a t u t a sunt, r e m dfrent ad Sacram h a n c Congregationem,
quae licentiam scripto dabit cum u t r o q u e Ordinario c o m m u n i c a n d a m .
4. Idem statuitur pro Episcopis Hispaniae et Lusitaniae, h a c u n a
differentia, quod onus licentiam concedendi attribuitur et r e s e r v a t u r
Apostolicae Sedis a p u d eas nationes Legato.
5. Qui hisce litteris vel licentia carent, ad sacri ministerii exerci-
tium admitti n e q u i b u n t : qui vero iis pollent, a d m i t t e n t u r etiam in locis
transitus, nisi peculiaris aliqua extraordinaria ratio obsistat, si ibidem
infirmitatis a u t alia iusta causa commorari p a r u m p e r coacti fuerint.
6. Hisce servatis normis aliisque q u a e in tit. I, lib. II Codicis sta-
t u t a e sunt, sacerdotes ex E u r o p a e dioecesibus dimissi, in Americae et
i n s u l a r u m Philippinarum dioecesibus, u t r o q u e Ordinario consentiente,
incardinari etiam p o t e r u n t . ,
7. Sacerdotes ex E u r o p a e dioecesibus dimissi ex u n a in aliam
Americae et insularum Philippinarum dioecesim transire poterunt, Epi-
scopo a quo discedere desiderant et Episcopo ad! quem pergere o p t a n t
consentientibus, servatis in substantialibus n o r m i s sub n n . I et II positis,
et docto q u a m p r i m u m Ordinario sacerdotis proprio, vel, si a g a t u r de
sacerdotibus Italis, Hispanis et Lusitanis, S. Sedis officio a quo [ r i m a
demigrandi licentia p r o m a n a v i t . Obligatio a u t e m docendi O r d i n a r i u m
sacerdotis p r o p r i u m vel S. Sedis officium spectabit ad E p i s c o p u m qui
sacerdotem in s u a nova demigratione recipit.
8. Curae et sollicitudini Ordinariorum Americae et insularum Phi-
lippinarum enixe c o m m e n d a t u r ut provideant quo emigrati sacerdotes in
d o m i b u s privatis vel in diversoriis, sive publicis hospitiis, n o n commo-
rentur, sed in aedibus ecclesiasticis ad rem instructis vel instruendis,
a u t penes aliquem p a r o c h u m vel religiosos viros. Quod si a b s q u e legi-
tima causa parere recusent, eos post factam monitionem p e r e m p t o r i a m
a missae celebratione interdicant.
9. Religiosi, d u m in sua religione perseverant, t r a n s Oceanum ad
alias suae religionis d o m u s mitti a suis superioribus valebunt, h a c u n a
lege servata, super cuius observantia superiorum conscientia graviter
Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

o n e r a t u r , ut agatur de religiosis qui sint intemeratae vitae, b o n a e expio-


r a t a e q u e vocationis et studiis ecclesiasticis bene instructi ; adeo ut reti-
neri tuto possit, in b o n u m a n i m a r u m et aedificationem fidelium eorum
missionem esse cessuram.
10. Religiosi exclaustrati, pro tempore quo extra conventum moran-
tur, et religiosi saecularizati eadem t e n e n t u r lege ac clerici saeculares.

CAPUT I . .

11. Clerici saeculares, qui ex E u r o p a vel ex Mediterranei oris in


Americam vel in insulas Philippinas ad breve t e m p u s , semestre n o n
excedens, pergere cupiunt, acceptatione n o n indigent Ordinarii illius
loci, vel illorum locorum ad quae proficiscuntur, p r o u t pro d i u t u r n a
vel stabili commoratione requiritur.
N
\ Sed d e b e n t :
a) iustam h o n e s t a m v e causam itineris suscipiendi h a b e r e , e a m q u e
Ordinario suo patefacere, ut discessorias litteras ab eo impetrare v a l e a n t ;
b) muniri discessorialibus litteris Ordinarii sui, n o n in forma
c o m m u n i , sed in forma specifica, cohaerenter ad ea quae superiori
n u m . 2 praescripta sunt, causa t e m p o r a n e i itineris et spatio temporis
in indulto indicatis;
o) reportare S. Sedis beneplacitum, q u o d d a n d u m erit vel ab hac
S. Congregatione, vel ab Apostolicae Sedis Legatis, in locis ubi hi
a d s i n t ; nisi u r g e n s aliqua causa discessum a b s q u e mora exigat: quo
in casu in litteris discessorialibus id erit e x p r i m e n d u m ;
d) in quolibet casu instrui sufficienti pecuniae s u m m a nedum
p r o itinere decenter suscipiendo, sed e t i a m pro regressu: ad q u e m finem
Ordinarius cavere debet, ut s u m m a ad revertendum necessaria depo- j
n a t u r penes aliquam n u m m u l a r i a m m e n s a m , a u t alio modo t u t a sit, ne
ulla reversioni obstet pecuniae difficultas.
13. Religiosi exclaustrati, d u r a n t e exclaustrationis tempore, et reli-
giosi saecularizati h a c ipsa lege tenentur.
14. Expirato spatio t e m p o r a n e i indulti, si quis ex infirmitate aut
alia iusta vel necessaria causa redire n o n valeat, Ordinarius loci licen-
t i a m prorogare poterit, docto t a m e n statim Ordinario sacerdotis proprio
et S. Sedis officio, a quo beneplacitum discessus d a t u m fuit.

CAPUT III.

15. Leges de sacerdotibus migrantibus latae eos quoque attingant


sacerdotes, qui, a u t in itinere t r a n s m a r i n o a u t in exteris commorationis
locis, E u r o p a minime excepta, agricolis aliisque operariis demigrantibus
S. Congregatio Consistorialis 43

s u u m p r a e s t a n t ministerium, sive curam h a n c sponte sua suscipiant,


sive ad hoc a s s u m a n t u r officium ab aliquo ex iis Operibus, q u a e in
migrantium c o m m o d u m providenter h a c n o s t r a aetate instituta s u n t .
1 6 . Sacerdotes qui, his legibus n o n servatis, temere a r r o g a n t e r q u e
demigraverint, suspensi a divinis ipso facto m a n e a n t : qui nihilominus
sacris (quod Deus avertat) operari a u d e a n t , in irregularitatem incidant;
a. q u i b u s poenis absolvi n o n possint nisi a Sacra hac Congregatione.
*
* *
S S m u s a u t e m D . N . Benedictus P P . X V resolutiones E m o r u m P a t r u m
r a t a s h a b u i t et confirmavit, easque publici iuris fieri iussit et ab o m n i b u s
ad quos spectat ad u n g u e m ex conscientia servari, ceteris praescriptio-
nibus q u a e in decreto Etnografica studia continentur cessantibus, et
c o n t r a r i i s quibuslibet minime o b s t a n t i b u s .
Datum Romae ex S. C. Consistoriali, die 30 decembris 1 9 1 8 .

j$| C. CARD. DB L A I , E p . Sabinen., Secretarius.


L. & S.

f V. Sardi, Archiep. Caesarien., Adsessor.

II
CIRCA DECRETUM REDEUNTIBUS
DECLARATIO
Avendo chiesto il P r o c u r a t o r e Generale dei Sacerdoti dei S. Cuore
di B t h a r r a m e quello dei Missionari della Salette, se nella parola Ordi-
narius contenuta nel decreto Redeuntibus fossero compresi i loro rispet-
tivi Superiori Generali, e per l'indizione degli esercizi spirituali, e p e r
l'assoluzione dalle irregolarit, e agli altri effetti di detto d e c r e t o ; o p p u r e
se dovevano escludersi, secondo il significato canonico della parola
Ordinarius; questa S. Congregazione, per m a n d a t o del Santo P a d r e , ha
risposto iti a m b e d u e i casi: Ordinarium in casu, et ad effectum decreti
Redeuntibus extendi, et comprehendere Superiorem Generalem praedi-
ctarum Congregationum.
Dalla Segreteria della S. C. Concistoriale, il 20 gennaio 1 9 1 9 ,

g G. CARD. DE L A I , Vescovo di Sabina, Segretario.


L. B S.
f V. Sardi, Arciv. tit. di Cesarea, Assessore.
44 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

III

F O R T A L E X I E N S I S ET C R A T E N S I S .
COMMUTATIONIS FINIUM

Q u u m de m a n d a t o SSmi Di Nostri Benedicti P P . XV, litteris diei


21 augusti 1917, R. P. D. Angelo H. Scapardini, archiepiscopo Dama-
sceno, in Brasiliana Republica Apostolico Nuntio, commissum fuisset,,
ut dirimere! difficultates exortas ob fines, n o n u n d e q u a q u e certos et in
aliquibus locis minus opportunos, inter d u a s dioeceses Fortalexiensem et
Gratensem; idem Apostolicus Nuntius, decreto suo diei 19 martii 1918,.
h a r u m dioecesum fines in h u n c , qui sequitur, m o d u m commutavit.
Linea divisoria, quae ab ortu fiumiuis vulgo Frussii ad montem u s q u e
Serra de Ouro vocatum protenditur, sequetur divortium a q u a r u m , q u o
paroeciae Maria Pereira, Gocheira, Jaguaribe Mirim, ad archidioecesim
Fortalexiensem pertinentes, et paroeciae I g u a t u et leo, ad dioecesim
Cratensem pertinentes, ad invicem separantur.
S S m u s autem Dnus Noster, in audientia diei 24 ianuarii 1919, r e m
r a t a m h a b u i t et confirmavit.

G. CARD. DB L A I , Episc. Sabinen., Secretarius.


L. S.

f V. Sardi, Archiep. Caesarien., Adsessor.

IV
DESIGNATIO QUORUNDAM ORDINARIORUM PRO APPELLATIONE A METROPOLITI
Cum ex praescripto can. 1594, 2, s t a t u t u m sit ut a causis in
prima instantia pertractatis coram Metropolita appellatio fiat ad loci
Ordinarium, quem ipse Metropolita, p r o b a n t e Sede Apostolica, semel
pro semper designaverit ;
E m u s Patriarcha Olyssiponensis designavit Ordinarium E b o r e n s e m .
R m u s Archiep. Messanensis Ordinarium P a c t e n s e m ,
T u r r i t a n u s , Ordinarium Algarensem.
Bituricensis, Ordinarium Lemovicensem.
Sancti Salvatoris in America Centrali, O r d i n a r i u m
dioecesis Sanctae Annae.
Auxitanus, Ordinarium Tarbiensem et L o u r d e n s e m .
S. Congregatio Comistorialis 45

R m u s Archiep. T u r o n e n s i s , Ordinarium Burdigalensem.


Mechoacanus, Ordinarium de Queretaro.
Sanctae Severinae, Ordinarium R o s s a n e n s e m .
Algeriensis, Ordinarium Gonstantiniensem.
Varsaviensis, Ordinarium Lublinensem.
S S m u s D. N. Benedictus P P . XV, audita relatione Emi Secretarii
S. G. Consistorialis, designationes ut s u p r a factas a p p r o b a r e dignatus est.

PROVISIO ECCLESIARUM

S. C. Consistorialis decretis, S S m u s D. N. Benedictus XV h a s , q u a e


s e q u u n t u r , ecclesias de proprio pastore providit, scilicet :
13 decembris 1918. Archiepiscopali ecclesiae Rossanensi praefecit
R. P. D. I o a n n e m Scotti, h a c t e n u s episcopum Cariatensem.
23 decembris. Cathedrali ecclesiae Alexandrinae Statiellorum
R. P. D. Iosue Signori, h a c t e n u s episcopum Fossanensem.
Cathedrali ecclesiae Alatrinae R. D. Antonium Torrini, canonicum
cathedralis ecclesiae F e s u l a n a e et eiusdem dioecesis seminarii rectorem.
Cathedralibus ecclesiis Calliensi et Pergulanae, invicem perpetuo
canonice unitis, R. D. A u g u s t u m Curi, archidiaconum metropolitanae
ecclesiae F i r m a n a e .
7 ianuarii 1919. Metropolitanae ecclesiae Burgensi R. P. D. I o a n -
n e m Benlloch y Viv, h a c t e n u s episcopum Urgellensem.
16 ianuarii. Cathedrali ecclesiae Fossanensi R. D. Quiricum Tra-
vaini, archipresbiterum loci vulgo Trecate , in dioecesi Novariensi.
25 ianuarii. Titulari episcopali ecclesiae Usulensi R m u m D. Iaco-
b u m L a m i n n e , vicarium generalem Leodiensem, quem deputavit in
Auxiliarem Episcopi Leodiensis.

VT "

NOMINATIONES

Decretis S. Congregationis Consistorialis nominati s u n t :


9 decembris 1918. R. P. Ioannes Sodo, episcopus Asculan. Apul.
t Ceriniolensis, Administrator Apostolicus dioecesis Troianae ,
E m u s Alexius S. R. E. card. Ascalesi, archiepiscopus Beneven-
t a n u s , Administrator Apostolicus dioecesis Lucerinae.
46 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

WRATISLAVIEN.
MISSAE PRO POPULO

Die 13 iulii 1918


SPECIES FACTI. - P r a e s t a t ad factispeciem h u i u s causae cognoscen-
dam, ipsum subiicere tenorem libelli R m i Episcopi Vratislaviensis, quo,
h a u d ita pridem, ad h. S. G. res delata est. Scribebat n i m i r u m : Saepe
sacerdotes illi dioecesis Wratislaviensis, qui vocantur Curati vel etiam
Localistae, tam praedecessori meo q u a m mihi dubia de obligatione
Missam pro populo applicandi exposuerunt, q u a e oriuntur ex indole
officii e o r u m ; et licet ipsis communicata sint responsa a S. Sede alias
iam data, n o n omnino e v a n u e r u n t h a e c dubia, uti cognoscitur ex quae-
stionibus iterum iterumque n u p e r propositis. Accedit quod etiam instru-
ctiones in h a c materia a variis Ordinariis datae et sententiae a u c t o r u m
n o n o m n i n o concordare videantur. Hinc, tam ad applicationem nor-
m a r u m vigentium clarius elucidandam, q u a m ad conscientiarum in re
tanti momenti tranquillitatem, valde proderit, si S. Congregatio ad
sequentes quaestiones respondere dignetur.
Varia n i m i r u m genera C u r a t o r u m exsistunt in hac dioecesi, q u a e
in vasto suo districtu per q u a t u o r provincias extenso complectitur
regiones diversissimae conditionis, scilicet regiones omnino fere catho-
licas, regiones mixtae religionis et extensissimas regiones diasporae
(seu dispersionis, i.* e. ubi catholici veluti dispersi inter acatholicos
v i v u n t ) . Certum quidem est, in o m n i b u s regionibus ad applicandam
Missam pro populo esse obligatos parochos parochiarum canonice ere-
ctarum. Certum quoque est, ab h a c obligatione liberos esse c u r a t o s
illos, qui, in ipsa sede parochiae, inserviunt curae a n i m a r u m vigore
officii vel beneficii sui curatialis, cui proprius districtus ex parochia
totaliter separatus n o n est assignatus. Aliae vero exsistunt curatiae, de
q u a r u m obligatione dubia .noventur. De talibus haec breviter e x p o n a m .
I. In regionibus diasporae, ubi catholici dispersi sunt inter a c a t h o -
lieos multoties numerosiores, decursu temporis multae Curatiae s u n t
erectae, q u a e omnino similes s u n t C u r a t u s in terris missionum. Non
s u n t beneficia proprie dicta, sed stationes t a n t u m erectae pro pasto-
re ratione catholicorum in circumiacente diasporae parte singulis Cura-
S. Congregatio Concilii 47

tiis a s s i g n a t a ; ipsi curati sunt ad nutum amovibiles, licet curam prima-


r i a m exerceant v i decreti ipsis a b Ordinario dati. Quaeritur a n sint
ad applicandum pro populo obligati. Videtur n e g a n d u m esse a t t e n t i s
r e s p o n s i s a S. Sede datis tam pro terris missionum (S. C. de Prop.
Fide, 23 m a r t . 1863) q u a m etiam Episcopo Osnabrugensi uti Wovi-
cario apostolico illarum regionum, q u a e " Missiones Septentrionales
Germaniae nuncupantur.
II. In aliis dioecesis meae partibus, ubi exsistunt parochiae pro-
prie sic dictae, ob necessitatem melius providendi curae a n i m a r u m ,
passim, pro parochianis a sede parochiali remotioribus, erectae .sunt
Curatiae pro certo determinato districtu, qui ex totali'parochiae nexu
non est pleno iure separatus. Curatus vel Localista, qui ad n u t u m
E p i s c o p i amovibilis est, exercet c u r a m primariam vi decreti ab Ordi-
nario ipsi dati. E s t n e obligatus ad applicandum pro populo? Negan-
d u m esse videtur. Nam, principali districtu parochiali p e r m a n e n t e
integro, p a r o c h u s totius parochiae t e n e t u r applicare pro toto grege
suo, in quo inclusi etiam s u n t parochiani ad districtum filialem per-
tinentes, q u o r u m Curatus, licet districtui separato inserviat, c u r a m
primariam magis ex vi m a n d a t i Episcopi uti cooperator parochi, q u a m
ex m u n e r i s g e n u i n a indole h a b e t implendam.
III. Tertium exsistit g e n u s Curatorum, quod est simile generi s u b
n u m e r o II descripto, sed differt ab illo, quia districtus curatialis, q u o a d
administrationem temporalium et iura temporalibus adnexa, est o m n i n o
s e p a r a t u s a districtu parochiali. Viget enim in Borussia lex civilis die
2 iunii 1875 lata de administrandis bonis temporalibus " Communita-
t u m ecclesiasticarum , q u a e lex ab Episcopis cum praescientia S. Sedis
est tolerata et r e c e p t a ; iuxta hanc legem pars districtus parochialis
separari potest ex n e x u parochiae, ut fiat " c o m m u n i t a s ecclesiastica
sui iuris, et ut incolae liberentur ab oneribus quoad temporalia et
a m i t t a n t i u r a quoad temporalia, quibus antea iuncti e r a n t districtui
parochiali. Talis separatio, t a n g e n s unice temporalia, n o n h u n c h a b e t
effectum, ut nova parochia oriatur, quippe q u u m illa lex civilis nihil
aliud ordinare vult quam administrationem b o n o r u m temporalium et
iura et o n e r a temporalibus annexa. Si talis " communitas ecclesiastica
curatialis per Episcopi d o c u m e n t u m ratificatione Gubernii m u n i t u m
erigitur, C u r a t u s auctorizatur ad g e r e n d a m curam primariam p e r
Decretum Ordinarii, sed Curatia n o n erigitur in titulum beneficii;
C u r a t u s m a n e t amovibilis ad n u t u m Episcopi. T a n d e m si decursu
temporis statio curati, p o s t q u a m sufficientem dotationem acquisiverit,
potest erigi in beneficium parochiale, separatio totalis fit, ac etiam q u o a d
48 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

spiritualia; t u n c t a n d e m c u r a t u s fit pastor gregis omnino p r o p r i u s et


inamovibilis. Ex hisce r e r u m adiunctis saepe oritur quaestio, u t r u m
C u r a t u s amovibilis districtus curatialis quoad temporalia omnino sepa-
rati, quia vi decreti Ordinarii gerit c u r a m primariam, licet quoad spi-
r i t u a l i a districtus s u u s n o n d u m sit definitive s e p a r a t u s a districtu
p a r o c h i a l i , t a m e n obligatus sit ad applicandum pro populo sui distri-
ctus, an p a r o c h u s ecclesiae principalis applicans pro populo totius
parochiae intentione s u a complectatur etiam districtum curatialem,
donec e v e h a t u r curatia in parochiam etiam quoad spiritualia omnino
s e p a r a t a m .

ANIMADVERSIONES. - U n a est S S . Congregationum R o m a n a r u m et


Doctorum sententia, obligationis Missam pro populo applicandi causam
sitam esse omnino in pastorali officio (cfr. S. C. C. in Caietan., 16 dec. 1807;
R o m a n a , 9 iul. 1881 et plurima ibi allegata), hinc passim illud u s u r p a t u r
q u e m q u a m hac lege non teneri ratione beneficii sed officii, non ratione
bonorum seu redituum, sed muneris. Q u a m o b r e m certum est hac lege
obligari n o n solum parochos, sed etiam Vicarios etsi curam actualem
t a n t u m exercentes, vel etiam amovibiles ad n u t u m , aut ad breve t e m p u s
deputatos, quamvis regularis sit paroecia aut p a r o c h u s , quamvis reditus
nulli sint a u t a d m o d u m t e n u e s ut ad congruam n o n sufficiant (Bened. XIV,
Const; Cum semper oblatas, 4-5). U n u m igitur requiritur et sufficit ad
h a n c obligationem imponendam, hoc est, quod quis sit proprius pastor
determinati gregis, ita ut illi cura a n i m a r u m commissa stricto sensu,
ad n o r m a m Conc. Trid., c. I, sess. X X I I I , De ref., dici valeat. Videli-
cet (ut recte exponitur in dissert. cl. Tarquini, pro causa in Congr.
de P r o p . Fide, 23 mart. 1863, synoptice relata in Act. S. Sedis, I, 390 ss.)
s e c u n d u m divinam Ecclesiae institutionem officium pastoris sua integri-
tate seu plenitudine, residet in solis Episcopis: proindeque soli Episcopi
iure divino absoluto t e n e n t u r ad sacrificium pro populis offerendum:
u n d e ab ipsomet Apostolo {Hebr., V, 1 et VIII, 3) omnis pontifex, scilicet
omnis princeps sacerdotum, n o n o m n i s sacerdos n o m i n a t u r . . . Ceteri
autem, qui curam a n i m a r u m habent, praeter Episcopos, non h a b e n t
velut p r o p r i u m sibique i n h a e r e n s pastoris officium ex divino iure, sed
illud exercent ex ecclesiastica delegatione et institutione, intra q u o s d a m
limites. Q u a m o b r e m q u u m de his, parochis ceterisque, dicitur incum-
bere illis o n u s ex divino praecepto applicandi Missam pro populo, intel-
ligendum est de iure divino, n o n absoluto sed hypothetico (or. etiam
Bened. XIV, Const. Cum semper, et Pii IX, Amantissimi, in q u i b u s n o n
dicitur absolute ex divino praecepto mandari, sed de divino praecepto
S. Congregatio Concilii 49

descender). Hypothesis a u t e m est triplex, q u o d n e m p e : I. Ecclesia com-


miserit aliqua ratione aliis ab Episcopis a n i m a r u m c u r a m ; II. Quod
illis commiserit, n o n modo mere facultativo, sed q u o obligatio induce-
retur; III. Quod commiserit h a n c a n i m a r u m c u r a m sine ea limitatione,
q u a e excludat obligationem Missam applicandi pro populo. Quae tres
hypotheses q u u m verificentur d u m t a x a t ex ecclesiastico iure et ordina-
tione, in potestate est Ecclesiae q u e m a d m o d u m illas moderari vel auferre,
ita etiam s u p e r oneris seu officii consequenti applicatione dispensare,
a u t eam temperare, q u o d reapse, urgente rationabili causa facere n o n
recusat. Hinc etiam constat obligationem Missae pro populo, pari quo-
d a m gressu procedere, cum ecclesiastici territorii in distinctas partes
distributione, per q u a m definite hypotheses indicatae ad effectum dedu-
c u n t u r : q u a m o b r e m , q u u m Codex iuris canonici, n u p e r eam q u o q u e
indixerit divisionem, q u a territorius vicariatus apostolici et praefectu-
rae apostolicae in partes distribueretur, quasi-paroecias appellandas
(can. 216, 3), consequens fuit ad h a r u m q u o q u e peculiares rectores,
seu quasi-parochos, obligationem Missae pro populo applicandae, u n o
contextu cum parochis (can. 466, 1), extendere, q u a m q u a m , pro loco-
r u m r e r u m q u e adiunctis, valde t e m p e r a t a m . Notum siquidem est in
disciplina canonica q u a e Codicem antecessit Missionarios omnes, quam-
q u a m a n i m a r u m c u r a m in certis aliquibus locis a s s u m e r e n t (dummodo
n o n gererent vices legitimorum p a s t o r u m in parochiis canonice iam ere-
ctis), semper simplices Verbi Dei praecones, nulloque modo parochos
habitos esse (S. C. P r o p . Pid., 28 ian. 1778) ac propterea n o n magis
Missae pro populo applicandae obligatos, q u a m sacerdotes qui ab Epi-
scopis exorati ad aliquam paroeciam derelictam ex charitate accederent,
ut ibi s a c r a m e n t a administrent (ead. S. C, 23 m a r t . 1863, 18 aug. 1866;
8 nov. 1882).
Hisce praemissis, d u b i u m n o n videtur q u i n assentiendum sit sen-
tentiae Episcopi, quoad curatos secundi et tertii generis in factispecie
recensiti: agitur n i m i r u m in u t r o q u e de cura a n i m a r u m in parte terri-
torii iam constitutae paroeciae gerenda ex praecepto Episcopi, ut uti-
lius bono fidelium c o n s u l a t u r : q u a e t a m e n p a r s n o n est dismembrata,
sed s u u m retinet n e x u m cum reliquo paroeciae territorio, ita ut populus
hisce Curatis ab Ordinariis speciali ratione commissus n o n desinat per-
t i n e r e ad p a r o c h u m totius paroeciae: sacerdos itaque d e p u t a t u s ab
Ordinario, quamvis in sibi commisso territorio suppleat in omnibus
parochi vicem, n o n desinit esse vicarius cooperator parochi, ad tramites
can. 476,- 2, et ideo ad Missam pro populo applicandam n o n tenetur,
iuxta 6 eiusdem canonis (cfr. etiam c. 475, 2), sed huiusmodi o n u s ,
ACTA, vol. X I , n. 2. 1-2-919. 4
50 Acta Apostolicae Sedis -r Commentarium Officiale

p r o u t ante constitutionem huiusce C u r a t i a e , ita post ipsam consti-


t u t a m , parochum, cuius est totus populus, gravat. Unica differentia q u a e
tertium ab altero genere discernit, videlicet independentia a parocho in
b o n o r u m administratione, rem n o n i m m u t a t , quia tangit t a n t u m m o d o
temporalia, u n d e , ut a limine vidimus, nihil conficitur ad Missam pro
populo quod a t t i n e t ; h a c etiam posita independentia, n o n efficitur pro-
fecto ut proprius h a b e a t u r pastor, distinctus o m n i n o a pastore h u i u s
paroeciae, u t q u e Curatia illi in titulum conferatur (cfr. c. 451, 1); q u a e
o m n i a necessaria s u n t ne duabus personis propter unam paroeciam orius
huiuscemodi i m p o n a t u r .
Difficultatem e contrario, nec modicam, praebet q u o d Episcopus
sentit de primo genere C u r a t o r u m in factispecie posito. Agitur 'nimi-
r u m de his sacerdotibus qui curam a n i m a r u m gerunt pro catholicis qui
dispersi vivunt inter acatholicos, intra limites stationis sibi assignatae,
quasi eodem modo quo Missionarii curam g e r u n t fidelium dispersorum
inter infideles intra limites quasi-paroeciae sibi concreditae. Ex
responsis antea datis pro Jocis Missionum deducit Episcopus hos Cura-
tos nullatenus teneri ad Missam pro populo a p p l i c a n d a m ; v e r u m t a m e n ,
innovato hodie per Codicem iure, s u m m u m q u o d inde deduci posset,
id foret, hosce Curatos n o n teneri ad Missam pro populo applicandam
nisi in nonnullis solemnitatibus recensitis in can. 806 (cfr. can. 466, 1).
At enim, quod gravius est, stationes hae n o n videntur a d a e q u a n d a e qua-
si-paroeciis, sed esse potius verae et propriae paroeciae, d a r e t id ex
can. 216, 3: stationes enim in casu, n o n s u n t partes territorii alicuius
praefecturae seu vicariatus apostolici, sed definite dioecesis Wratisla-
viensis, in q u a iuxta cit. can. n o n capit n o m e n et conceptus quasi-
paroeciarum: ergo n o n restat nisi quod eaedem partes, quamvis nomine
d o n e n t u r stationum, sint verae paroeciae, q u a t e n u s n i m i r u m reprae-
sentant partem distinctam territorii cui assignata est s u a peculiaris
ecclesia, cum populo determinato, s u u s q u e peculiaris rector, t a n q u a m
p r o p r i u s eiusdem pastor, pro a n i m a r u m c u r a . Non enim dicitur
p o p u l u m h a r u m stationum, quamvis inter acatholicos dispersum, perti-
nere a d h u c ad aliquam praeterea paroeciam finitimam, a u t alium habere
proprium pastorem praeter rectorem stationum, in quem alium iuxta
iam disceptata refundi posset hoc onus. Neque obiici potest quod h u i u s -
modi stationes in beneficium erectae n o n sint, a u t quod constitutam
non habeant dotem: omisso enim quod ex actis nihil tale habetur, id
q u o q u e n o n obstaret, q u o m i n u s paroeciae essent dicendae, ad tramitem
can. 1415, 3. Quod si in can. 710 recoluntur loca ubi paroeciae a u t
quasi-paroeciae n o n d u m sint constitutae , non ideo d a t u r intelligi
S. Congregatio Concilii 51

huiusmodi locis a c c e n s e r i d e b e r e distinctas s t a t i o n e s iam erectas et


c o n s t i t u t a s ; sed traduci id debet t a n t u m m o d o ad can. 216, 2, ubi
divisio Vicariatus in quasi-paroecias cum ea limitatione i u b e t u r : ubi
commode fieri possit.
Si itaque stationes , de quibus in prima specie, veris et propriis
paroeciis accenseri debent, nullum dubium superest quin e o r u m recto-
res seu curati obligatione applicandae Missae t e n e a n t u r et quidem
o m n i n o a d n o r m a m can. 3 3 9 : quod t a m e n n o n obest, q u o m i n u s a b
Ecclesiae m a t e r n a benignitate, urgente rationabili causa, o n u s illud pos-
sit temperari, ut a limine p r a e n o t a t u m est: sed de hisce a g e n d u m in
casibus particularibus, in q u i b u s a singulis r e c u r r e n d u m erit; d u m in
praesenti de generali n o r m a constituenda agitur.

RESOLUTIO. - I n plenario conventu diei 1 3 iulii 1 9 1 8 Emi P a t r e s


S. Congregationis Concilii, perpensis o m n i b u s , rescribendum super pro-
positas preces censuere : Curatos primi generis teneri : curatos alterius
et tertii generis non teneri .
F a c t a a u t e m insequenti die SSmo Dno Nostro relatione per infra-
scriptum S. C. Secretarium, Sanctitas Sua d a t a m resolutionem appro-
bare et confirmare dignata est.
I. MORI, Secretarius.

DECRETUM DE MISSIONARIIS E MILITIA REDEUNTIBUS V

La Sacra Congregazione Concistoriale ha e m a n a t o un opportunis-


simo decreto De clericis e militia redeuntibus in data 25 ottobre 1918,
che stato pubblicato nel n. 12 degli Acta Apostolicae Sedis del decorso
a n n o (vol. X, pag. 481).
Ora q u e s t a S. Congregazione di P r o p a g a n d a , estendendo le dispo-
sizioni del citato decreto agli Istituti, Seminari e Collegi di missioni,
soggetti alla s u a giurisdizione, stabilisce che i missionari e gli alunni
dei medesimi debbano presentarsi entro il termine fissato di dieci giorni,
in luogo dell'Ordinario, al rispettivo Superiore, anche nel caso che i
missionari e gli alunni n o n siano stati escardinati dalla propria Diocesi.
Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Ordina inoltre che nessuno dei missionari o alunni ritornati dalia


milizia possa essere rinviato nei luoghi di missione, senza che p r i m a
abbia compiuto l'ingiunto corso di esercizi spirituali e t u t t e le altre
prescrizioni del citato decreto della S. Congregazione Concistoriale.
Roma, 15 gennaio 1919.

G. M. CARD, VAN ROSSUM, Prefetto.


L. S.
C. Laurenti, Segretario.

II
DESIGNATIO ORDINARIORUM PRO APPELLATIONE IUXTA CAN. 285

I u x t a can. 285 Codicis Iuris Canonici pro appellatione:


16 iuli 1918. R m u s Archiepiscopus Verapolitanus designavit
Ordinarium Quilonensem.
8 novembris. R m u s Archiepiscopus Columbensis, Ordinarium
Ianuensem.
Quas designationes S S m u s D. N. Benedictus P p . XV diebus et a n n o
supradictis approbare dignatus est.

SACKA CONGREGATIO RITUUM

PINNEN.

DECRETUM CANONIZATIONIS BEATI GABRIELIS A VIRGINE PERDOLENTE, CLERICI


PROFESSI E CONGREGATIONE CLERICORUM REGULARIUM EXCALCEATORUM
A SANCTISSIMA CRUCE ET PASSIONE D. N. I. C.

SUPER DUBIO

An, stante approbatione duorum miraculorum, post indultam a Sede Apo-


stlica eidem Beato venerationem, tuto procedi possit ad solemnem
ipsius Canonizationem?

Beatificationis et Canonizationis causas cominus inspicienti e a r u m -


q u e n a t u r a m intimius perscrutanti compertum illud statim fit atque mani-
festum, quod scilicet causas ipsas peculiari suae providentiae ordine
5. Congregatio Rituum 53

regat et m o d e r e t u r Deus. id, quod passim cernere est in cunctis, q u a e


a p u d s a c r a m r i t u u m Congregationem actae sunt et aguntur, causis, in
ista, qua de agitur, m i r u m in m o d u m elucescit.
Equidem adolescentibus, qui praesertim in studiis operam p o n u n t ,
q u i b u s tot insidiae s t r u u n t u r raalaeque artes, magno spectaculo est
B e a t u s Gabriel a Virgine Perdolente. Is n a m q u e q u u m aetate et gratia
floreret, v i x d u m m u n d i expertus est vanitatem, cito pedem a periculo
referre fuit sollicitus illibataeque virtutis semina custodiendi percupidus,
decem et octo a n n o s n a t u s , in Congregationem a Passione Domini Nostri
Iesu Christi, divina operante gratia, se recepit, ibique obscuram vitam
duxit e a m q u e perbrevem. Q u a r t o enim et vicesimo a nativitate a n n o
n o n d u m expleto, eidem, iam caelo m a t u r o , exitium cum patria commu-
tare p e r q u a m feliciter obtigit.
At, quo magis, religionem postquam fuit ingressus, perpetua obli-
vione a m u n d o derelinqui penitusque obliteran in deliciis ille habuit,
eo magis, ab eius obitu tricennio elapso, p e n e s Christifidelium multi-
t u d i n e m n o t u s fieri coepit m a x i m e q u e clarescere. Etenim, q u u m anno
millesimo octingentesimo nonagsimo secundo ipsius Famuli Dei sacra-
rum exuviarum canonica recognitio fieret, inopinato quasi et praeter
opinionem h a c illae fama personuit i n n u m e r o r u m fere prodigiorum, q u a e ,
illo deprecatore, divinitus p a t r a t a esse ferebantur. Hac veluti Dei voce
Servum s u u m fidelem superius ascendere invitantis commotos n o n m i n u s
q u a m tacite admonitos seipsos, uti p a r erat, e x h i b u e r u n t sancti Pauli a
Cruce Filii benemeritissimi; r a t i q u e idcirco in c o m p a r a n d i s dilecto sodali
suo b e a t o r u m caelitum h o n o r i b u s n o n esse praeterea i m m o r a n d u m ,
impigre alacriterque, quavis cunctatione posita, a n i m u m m e n t e m q u e
operi adiecerunt.
Coeptis autem t a m prosper t a m q u e celer respondit exitus, ut,
brevi a d m o d u m duodecim a n n o r u m spatio, longum sane a t q u e sale-
brosum iter, quo ratio iudicialis ordinis continetur a t q u e disciplina,
emensi fuerint illi planeque confecerint; quandoquidem per Signatu-
r a m , q u a m vocant, Commissionis, initium sui q u u m sumpserit haec
Beatificationis causa a n n o millesimo octingentesimo nonagsimo sexto,
iuridica causae ipsius absoluta iam erat cognitio a n n o millesimo non-
gentesimo octavo, eiusdemque a n n i p r o s t r e m o mensis maii die, qui in
Dominicam tum incidit infra octavam Ascensionis, sueto solemnique
ritu in patriarchali Basilica Vaticana p r i m a celebrata fuerint Beatifica-
tionis solemnia.
Q u a e , ut c o n s e n t a n e u m p r o r s u s erat, sine spirituali christiani
populi fructu esse nequiverunt. Ubi p r i m u m siquidem licuit, Aposto-
54 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

licae Sedis n o m i n e et auctoritate, erga Dei F a m u l u m Gabrielem a


Virgine Perdolente publicum et ecclesiasticum exercere cultum, a p t a
valde valdeque propitia sese occasio obtulit, ut eiusdem novensilis Beati
innotesceret vita, ad i m i t a n d u m p r o p o n e r e n t u r heroicae ipsius virtutes,
e n a r r a r e n t u r miracula aliaque id g e n u s extraordinaria dona, q u i b u s ex
r e b u s n u t r i m e n t u m s u u m a t q u e p a b u l u m s u m e r e Christifidelium devo-
tionem, nemo u n u s ignorat. Q u o d q u e est peculiari notatione dignum,
aliquot vix abierant menses, ex quibus, post p e r a c t u m in Basilica Vati-
cana Beatificationis ritum, variis in locis de apostolico privilegio fieri
coeperant t r i d u a n a solemnia, cum, q u a n t u m acceptum sibi esse noven-
silis Beati e x o r a t u m patrocinium, Ipse n o n obscure portendere dignatus
est Deus, novis editis de caelo signis a t q u e prodigiis. Quapropter petita
p r i u s et obtenta r e a s s u m p t i o n e , ut vocant, causae Canonizationis, e
variis, q u a e circum ferebantur, portentis, binae selectae sunt sanationes,
easque eiusmodi fuisse inventas, quae veri prodigii n o m e n , dignitatem
a t q u e h o n o r e m p r o mereantur, apostolicum docet, q u o d non ita pridem
super miraculis editum est D e c r e t u m ; ideoque quod pro solemni impe-
t r a n d a Canonizatione Beati Gabrielis a Virgine Perdolente, praescripto
legis requirebatur, hoc rite adimpletum fuisse constat.
I t a q u e huc d e d u c t u s q u u m sit sermo, u n d e profectus est, illuc
debet reverti. Nam, q u u m aliam vix invenire sit causam, quae adeo
secundo et expedito actorum cursu o p t a t a m s u p r e m a m q u e assecuta
fuerit Canonizationis metam, q u u m q u e id e sapienti p r o v i d o q u e Dei
consilio sit r e p e t e n d u m , suspicere oportet ac demisse venerari Dei
voluntatem Eiusque iudicio causae bonitatem a t q u e praestantiam itidem
agnoscere fas est atque profiteri, q u e m a d m o d u m facto suo agnovit et
professus est sacer hic Ordo. In generali n a m q u e Congregatione, quae,
die tertia superioris mensis decembris, coram Sanctissimo Domino Nostro
Benedicto P a p a XV habita est, proposito per Reverendissimum Cardi-
n a l e m Antonium Vico, causae Relatorem d u b i o : - An, stante approba-
tione duorum miraculorum, post indultam a Sede Apostolica Beato Gabrieli
a Virgine Perdolente venerationem, tuto procedi possit ad solemnen ipsius
Canonizationem? - Reverendissimi Cardinales et P a t r e s Consultores tuto
procedi posse u n a n i m i r e s p o n d e r u n t suffragatione. Nihilominus San-
ctissimus Dominus Noster s u p r e m a m sententiam S u a m de more proro-
g a n d a m duxit, cunctos, qui aderant, interea monens, superni luminis
auxilium in tam gravi negotio, c o m m u n i b u s fervidisque fusis Deo pre-
cibus, esse poscendum.
Hodierno a u t e m adveniente die, quo suavissimum recolitur Epipha-
niae Domini misterium, religiosissime litato eucharistico sacrificio, ad
& Congregatio Rituum 55

Vaticanas Aedes advocari iussit Reverendissimum Cardinalem Anto-


n i u m Vico, Episcopum P o r t u e n s e m et S. Rufinae, sacrae r i t u u m Con-
gregationi Praefectum causaeque Relatorem, u n a cum R. P. Angelo
Mariani, Fidei P r o m o t o r e generali, meque insimul infrascripto Secre-
tario, eisque adstantibus, solemniter p r o n u n t i a v i t : Tuto procedi posse ad
solemnem Beati Gabrielis a Virgine Per dolente Canonizationem.
Hoc Decretum in vulgus edi, in acta sacrae r i t u u m Congregationis
inseri litterasque apostolicas sub P l u m b o de Canonizationis solemnibus,
ubi primum licuerit, in Basilica Vaticana celebrandis, expediri mandavit
octavo idus ianuarii anno MCMXIX.

B A. CARD. VICO, Ep. P o r t u e n . et S. Rufinae,


S. B. C. Praefectus.
L. % S.
Alexander Verde, Secretarius.

II

ROMANA

DECRETUM BEATIFICATIONIS ET CANONIZATIONIS VEN. SERVAE DEI ANNAE


MARIAE TAIG-I, MATRISFAMILIAS, E TERTIO ORDINE SANCTISSIMAE TRINI-
TATIS REDEMPTIONIS CAPTIVORUM.

SUPER DUBIO

An et de quibus miraculis constet in casu et ad effectum, de quo


agitur?

Sat superque est enunciare apostolicum hoc, de quo agitur, Decre-


t u m ad Ancillam Dei pertinere A n n a m Mariam Tigi, quae, quoad inter
h o m i n e s est diversata, uxor et materfamilias fuit, ut q u a n t a exstet eml-
neatque praenobilis causae h u i u s praestantia atque dignitas, p r o b e i n t e k
ligat quisque sibique plane s u a s u m habeat, quin vel minime opus sit
rem a d u m b r a r e verbis.
Quae vero a r g u m e n t o huic nativa inest vis, eo r o b o r a t u r et augetur,
quo fauste feliciterque processit h u c u s q u e actorum cursus, ut iam com-
plectatur, quae pro formali obtinenda Beatificatione in iure s t a t u t a s u n t
56 Acta Apostolicae Sedis - Gomnientarium Officiale

q u a e q u e vel in ipsis v e n e r a n d a e antiquitatis m o n u m e n t i s ad vivum sic


inveniuntur e x p r e s s a : Nos a t t e n d e n t e s , quod, licet ad hoc, ut aliquis
s a n c t u s sit a p u d Dominum in Ecclesia t r i u m p h a n t e , sola sufficiat
finalis perseverantia, iuxta illud: E s t o fidelis u s q u e ad m o r t e m , et
dabo tibi coronam vitae; ad hoc t a m e n , ut s a n c t u s h a b e a t u r a p u d
h o m i n e s in Ecclesia militante, duo s u n t necessaria : virtus m o r u m et
veritas signorum ; merita videlicet et miracula, ut h a e c et illa sibi ad
invicem contestentur, q u u m nec merita sine miraculis, nec miracula
< sine meritis plene sufficiant ad p e r h i b e n d u m inter homines testimo-
n i u m sanctitati. Sed, d u m merita sana p r a e c e d u n t et clara succedunt
miracula, certum p r a e b e n t indicium sanctitatis, ut n o s ad ipsius vene-
r a t i o n e m inducant, quem Deus ex meritis p r a e c e d e n t i b u s et signis sub-
sequentibus exhibet v e n e r a n d u m ; q u a e duo ex verbis Evangelistae
plenius colliguntur: Illi a u t e m profecti praedicaverunt, ubique Domino
cooperante et s e r m o n e m confirmante sequentibus s i g n i s , etc..:. (Gre-
gorius P a p a IX in Bulla Canonizationis S. Antonii Patavini, Cod. Cano-
nizata pag. 65).
I a m v e r o , quod venerabilis F a m u l a e Dei A n n a e Mariae Taigi prae-
cesserint merita, q u a e adquisivit sibi illa cumulavitque, gravissima prae-
sertim uxoris matrisque familias sancte religioseque implens m u n e r a ,
indubio eximioque documento exstant heroicae ipsius Dei F a m u l a e , sole-
mni Ecclesiae iudicio, iamdiu p r o b a t a e virtutes. Praeclara a u t e m merita
a t q u e generosas a Venerabili in exemplum exercitas virtutes r a t a q u o q u e
h a b e r e et confirmare dignatus est Deus, divino, q u o d accessit, miracu-
lorum t e s t i m o n i o ; nonnisi enim miraculo fieri u t r a q u e poterat, q u a e ad
cognoscendum proposita fuerat, sanatio, q u e m a d m o d u m brevis et efficax
evi cit demonstratio.
Sane, cuncta in primis comperta fieri necesse fuit atque explorata,
q u a e in u n a et altera s a n a t i o n e factum respiciebant, q u o d iudicio
ferendo fundamento esse debebat, ita m o n e n t e et s u a d e n t e celebri in
u n i v e r s a canonici civilisque iuris provincia effato: posito facto, oritur
ius. Utque ipsa ferebat n a t u r a rei, eadem desuper interrogandi fuerunt,
qui auditi in iudicialibus tabulis riteque perpensi fuerant testes. Hi
porro e morbo, in q u e m a m b a e inciderant mulieres, prodeuntia, sicut
a d v e r t e r a n t ipsi, explicuerunt s y m p t o m a t a , eisque ingravescentibus in
diem, infirmae corporis parti q u u m venerabilis Ancillae A n n a e Mariae
Taigi a d m o t a fuerit imago, depulsum suis se conspexisse oculis fuga-
t u m q u e m o r b u m iidem, n u m e r o saltem et qualitate a iure requisitis p r a e -
diti, fideliter e n a r r a r u n t testes adeo, ut, accedentibus etiam, confirman-
tibus et a d i u v a n t i b u s documentis, t a m q u a m validis adminiculis, q u a e
S. Congregatio Rituum 57

necessaria p r o r s u s erat, eadem desiderata minime fuerit iusta a t q u e legi-


tima probatio.
Hisce praeiactis firmiterque constitutis facti elementis, a notis ad
ignota, ad u t r i u s q u e scilicet facti c a u s a m naviter pervestigandam, m o x
factus est gradus, prouti iubent Logicae leges et praecipuum est ratio-
cinii officium. C u m q u e de tecnica, ut inquiunt, quaestione ageretur, ne
ullus facile subreperet error, m a x i m a idcirco cura fuit viros seligere in
arte p e r i t o s ; ab eisque reapse apto a d m o t o medicae scientiae lumine,
quod actoribus d e m o n s t r a n d u m erat, solide invicteque d e m o n s t r a t u m
fuisse liquet. Illud siquidem positum est in aperto, quod videlicet t u m
in primo t u m in altero casu situs fuerit m o r b u s in materiali q u a d a m
atque organica laesione, q u a c u m u n a simul n e u t i q u a m esse potest subi-
tus a t q u e perfectus u t r i u s q u e sanationis modus, sicut in actis descri-
ptus est; o b s t a n t quippe n a t u r a e vires, q u a s eidem constituit praefini-
vitque n a t u r a e auctor, D e u s ; eapropter u t r a m q u e sanationem ipsam
miraculo esse factam, necessario debet inferri certoque haberi.
Eo perspicuitatis et certitudinis adducta est quaestio iterata pro-
ductaque disceptatione. Nam post antepreparatoriam binae, praeter
m o r e m , successerunt praeparatoriae Congregationes , easque demum
subsecuta est Congregatio generalis, q u a e , die tertia proxime praete-
riti mensis decembris, coram Sanctissimo Domino nostro Benedicto
P a p a XV coacta fuit. In q u a a Reverendissimo Cardinali Antonio Vico,
causae Relatore, sequens ad discutiendum propositum q u u m fuisset
d u b i u m : - An et de quibus miraculis constet in casu et ad effectum, de
quo agitur? - Reverendissimi Cardinales et P a t r e s Consultores s i n g u l i
ex ordine suffragia t u l e r u n t , q u i b u s t a m e n intento animo exceptis per-
pensisque, Sanctissimus Dominus noster mentem Suam, ceu de more,
aperire distulit, r a t u s in re t a m gravi diuturnis precibus concedendum
esse spatium.
Hodierno a u t e m auspicatissimo die, quo P u e r Iesus a tribus Sapien-
t i b u s est a d o r a t u s , sacris misteriis piissime celebratis, ad Vaticanas
Aedes arcessiri voluit Reverendissimum Cardinalem Antonium Vico,
Episcopum P o r t u e n s e m et S. Rufinae, sacrae r i t u u m Congregationi
Praefectum causaeque Relatorem, u n a cum R. P. Angelo Mariani, Fidei
P r o m o t o r e generali, mihique insimul infrascripto Secretario, eisque
a d s t a n t i b u s , solemniter e d i x i t : Constare de u t r o q u e proposito mi-
rculo , de primo n e m p e i n s t a n t a n e a e perfectaeque sanationis
Mariae Del P i n t o a metrite et endometrite chronica cum s u b s e q u u t o
haematoceie, illico totius corporis redintegratis v i r i b u s ; deque altero
i n s t a n t a n e a e perfectaeque sanationis Melaniae Sevin a luxatione de-
58 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

xteri pedis et ossis perone, seu fibulae fractura, c u m gravi emartro


coniuncta .
Hoc Decretum publici iuris fieri et in acta sacrae r i t u u m Congre-
gationis referri iussit octavo idus ianuarii a n n o MCMXIX.

A. CARD. VICO, E p . P o r t u e n . et S. Rufinae,


S. R. G. Praefectus.
L. & S.
Alexander Verde, Secretarius,

III

ROMANA

DUBIA

Sacrorum R i t u u m Congregationi sequentia dubia, pro opportuna


solutione, proposita fuerunt; n i m i r u m :

I. An occurrente Vigilia S. T h o m a e Ap* in Feria Q u a t u o r Tempo-


rum, de q u a fit Officium cum respondente Missa, legendum sit Evan-
gelium Vigiliae in fine Missae?
II. Si in Festo de quo recitatur Officium cum Missa, etiam Feria
et Vigilia vel duae Vigiliae simul occurrant, de q u a n a m legi debeat
Evangelium in fine Missae ?

Et Sacra Rituum Congregatio, audito specialis Commissionis suf-


fragio, re m a t u r e perpensa, r e s p o n d e n d u m censuit:
Ad 1. Affirmative iuxta R u b r i c a s et Decreta.
Ad II. De illa dicitur Evangelium in fine, de q u a primo facta est
Commemoratio. Quod si hoc Evangelium sit idem de Festo, t u n c Evan-
gelium in fine erit de altera quae secundo loco commemoratur, iuxta
Decretum n. 3844 Romana 5 februarii ad I X .
Atque ita rescripsit et declaravit, die 10 ianuarii 1919.

g A. CARD. VICO, E p . Portuen. et S. Rufinae,


S. R. G. Praefectus.
L, >g S.
Alexander Verde, Secretarius.
S. Romana Bota 59

ACTA TRIBUNALIUM

SACRA ROMANA ROTA

CAUSAE ACTAE SUB SECRETO

In Sacra Romana Rota, a mense ianuario usque ad mensem decembrem


anni 1918, actae sunt sub secreto causae quae sequuntur; quarum
definitiva sententia editur tantum in parte dispositiva.

I. NULLITATIS MATRIMONII ex capite vis et metus.


Proposito dubio : An constet de nullitate matrimonii in casu?
RR. P P . DD. S. Many, Ponens, I. Prior et P. Rossetti, Auditores de
T u r n o , die 18 februarii 1918 r e s p o n d e n d u m c e n s u e r u n t : Negative.
Adversus sententiam interposita est appellatio.

I I . NULLITATIS MATRIMONII ex capite vis et metus.


Proposito d u b i o : An constet de nullitate matrimonii in casu?
R R . P P . DD. P. Rossetti, Ponens, R. Chimenti et M. Massimi, Audi-
tores de Turno, die 6 iunii 1918 r e s p o n d e n d u m censuerunt: Negative.

I I I . NULLITATIS MATRIMONII ex capite vis et metus.


Proposito d u b i o : An constet de nullitate matrimonii in casu? RR. P P .
DD. A. Sincero, Ponens, F. Cattani A madori et P. Rossetti, Auditores de
T u r n o , die 11 iunii 1918 r e s p o n d e n d u m c e n s u e r u n t : Negative.

I V . NULLITATIS MATRIMONII ex capite impotentiae ex parte viri.


Proposito d u b i o : An sententia Rotalis diei 22 decembris 1913 sit
confirmanda vel infirmanda in casu? RR. P P . DD. G. Sebastianeiii,
D e c a n u s , Ponens, P. Rossetti et M. Massimi, Auditores de T u r n o , die
4 iulii 1918 r e s p o n d e n d u m c e n s u e r u n t : Esse infirmandam.
Adversus s e n t e n t i a m interposita est appellatio.

V. NULLITATIS MATRIMONII ex capite vis et metus.


Proposito d u b i o : An constet de nullitate matrimonii in casu?
R R . P P . DD. I. Prior, Ponens, A. Sincero et F. Cattani Amadori, Audi-
tores de T u r n o , die 27 iulii 1918 r e s p o n d e n d u m c e n s u e r u n t : Affirmative.
Adversus s e n t e n t i a m interposita est appellatio.
60 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

VI. NULLITATIS MATRIMONII ex capite defectus consensus ex parte


mulieris.
Proposito dubio : An sententia Rotalis diei 22 ianuarii 1914 sit con-
firmanda vel infirmanda in casu? R R . P P . DD. Gr. Sebastianeiii, Decanus,
Ponens, P. Rossetti et M. Massimi, Auditores de T u r n o , die 29 iulii 1918
r e s p o n d e n d u m c e n s u e r u n t : Confirmandam esse sententiam Rotalem.

VII. NULLITATIS MATRIMONII ex capite impotentiae ex parte viri.


Proposito dubio: An constet de nullitate matrimonii in casu?
RR. P P . DD. R. Ghimenti, Ponens, M. Massimi et I. Grazioli, Auditores
de T u r n o , die 16 augusti 1918 r e s p o n d e n d u m c e n s u e r u n t : Affirmative.

Ex Cancellaria, 11 ianuarii 1919.

Sac T Tani, Notarius


Diarium Bomanae Curias 61

BIEIM ROMANAE CURIAE


S. CONGREGAZIONE DEI RITI

I
NOTA DELLE CONGREGAZIONI DA TENERSI NELL'ANNO 1919

14 gennaio. Congregazione Ordinaria.


28 Congregazione Preparatoria sopra le virt del Ven. Alano de
Solminiac.
U febbraio. Congregazione Generale sopra i miracoli della Ven. Luisa de
Marillac.
25 Congregazione Antipreparatoria sopra le virt del Ven. Bernardo
Clausi.
l marzo. Congregazione Ordinaria.
18 Congregazione Generale sopra i miracoli della Beata Giovanna
d'Arco. .
8 aprile. Nuova Congregazione Preparatoria sopra le virt del Ven. Gio-
vanni Nepomuceno Neumann.
29 Congregazione Antipreparatoria sopra le virt del Ven. Carlo
Giacinto di Santa Maria.
13 maggio. Congregazione Ordinaria.
27 Nuova Congregazione Preparatoria sopra i miracoli del B. Teo-
filo "da Corte.
5 giugno. Congregazione Ordinaria Particolare.
17 Congregazione Generale sopra il martirio, segni o miracoli della
Ven. Maria Maddalena Fontaine e Maria Clotilde Angela di
S. Francesco Borgia e Compagne, Figlie della Carit e Orso-
line di Valenciennes.
8 luglio. Congregazione Preparatoria sopra il martirio, segni o miracoli
dei Servi di Dio Mattia Murumba e Compagni d'Ouganda.
22 Congregazione Ordinaria.
12 agosto. Congregazione Antipreparatoria sopra le virt della Ven. Vin-
cenza Gerosa.
28 ottobre. Congregazione Preparatoria sopra le virt della Ven. Maria Mi-
chelina del SSmo Sacramento.
U novembre. Congregazione Ordinaria.
25 Congregazione Preparatoria sopra le virt del Ven. Bartolomeo
Dalmonte.
62 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

2 dicembre. Congregazione Generale sopra il martino, segni o miracoli del


Ven. Girolamo delle Ventiquattrore.
9 Congregazione Ordinaria Particolare.
23 Congregazione Antipreparatoria sopra le virt del Ven. Fran-
cesco da Camporosso.

II

Marted 14 gennaio 1919, nel Palazzo Apostolico Vaticano, si tenuta la


Congregazione Ordinaria dei Sacri Riti, nella quale al giudizio degli Emi e
Rmi Signori Cardinali componenti la medesima, sono state sottoposte le se-
guenti materie: '

1) Introduzione della Causa di Beatificazione, ossia dichiarazione del


martirio del Servo di Dio Natale Pinot, parroco di Louroux-Beconnais, della
diocesi di Angers, ivi ucciso, come si asserisce, in odio alla Fede nel 1794.
2) introduzione della Causa di Beatificazione e Canomzazione del Servo
di Dio Innocenzo da Berzo, Sacerdote professo dell'Ordine dei Frati Minori
Cappuccini.
3) Ed intorno alla revisione degli scritti della Serva di Dio Gioacchina
Vedruna de Mas, Fondatrice dell'Istituto della Carit, nella diocesi di Vich.

Marted 28 gennaio 1919, nel Palazzo Apostolico Vaticano, con l'inter-


vento degli Emi e Rmi Signori Cardinali e col voto dei Rmi Prelati officiali
e dei Rmi Consultori teologi componenti la Sacra Congregazione dei Riti, si
tenuta la Congregazione Preparatoria per discutere il dubbio sopra l'eroismo
delle virt del Ven. Servo di Dio Alano De Solminiac, dei Canonici Regolari
Lateranensi, Vescovo di Cahors.

SEGRETERIA DI STATO

NOMINE

Con Biglietti della Segreteria di Stato il Santo Padre si degnato di


nominare:
6 gennaio 1919. I Revmi P. Abate Arsenio Pellegrini e P. Sofronio Gassisi,
dei Minori Basiliani di Grottaferrata, Consultori
della S. Congregazione Pro Ecclesia Orientali.
27 L'Emo signor Cardinale Donato Sbarretti, Protettore del-
l'Istituto di Carit, di Nazaret.
Diarium Romanae Curiae 63

Con Brevi Apostolici il Santo Padre si degnato di nominare:

P'otonotari Apostolici ad instar participantium:


22 dicembre 1918. Mons. Giuseppe Alfredo Peltier, della diocesi di Joliette.

Prelati Domestici di S. S.:

28 ottobre 1918. Mons. Antonio Tonda, della diocesi di Susa.


20 dicembre Mons. Giuseppe Morrone, della diocesi di Nola.
2 gennaio 1919. Mons. Francesco Rossi Stockalper, di Roma.
6 Mons. Gustavo Couto, della diocesi di Angola.
11 Mons. Carlo Roseau, della diocesi di Sez.
14 Mons. Gioacchino Soarez de Oliveira Aloin, dell'archidiocesi
di Rio de Janeiro.
15 Mons. Emilio Seraglia, della diocesi di Padova.

ONORIFICENZE

Con Brevi Apostolici il Santo Padre si degnato di conferire le seguenti


onorificenze:

La Gran Croce dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile:

22 dicembre 1918. Al sig. Giulio van den Heuvel, gi Inviato straordinario e


Ministro plenipotenziario del Belgio presso la
Santa Sede.
14 gennaio 1919. Al sig. Bonaventura Bianco Viel, gi Ministro degli Esteri
al Cile.
Al sig. Guglielmo Pereira, gi Ministro degli Esteri al Cile.

Il Cavalierato dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile:

4 gennaio 1919. Al sig. Leone Watine, della diocesi di Lilla.


Al sig. Eugenio Wattinne, della medesima diocesi.
14 Al sig. Guglielmo Giorgio Emilio d'Artillac Brill, Incari-
cato di Affari dei Paesi Bassi a Buenos Aires.
22 Al sig. Giovanni Enrico Ludovico van Dyk, della diocesi
di Bois-le-Duc.

La Gran Croce dell'Ordine di S. Silvestro Papa:

31 dicembre 1918. Al sig. conte Simone Planas Suarez, Ministro del Vene-
zuela a Lisbona.
8 gennaio 1919. Al sig. ing. Giuseppe Fernando Sousa, di Lisbona.
64 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

La Commenda dell' Ordine di S. Silvestro Papa :

10 aprile1918. Al sig. Eliseo Arbelez, gi Segretario della Legazione di


#
Colombia presso la Santa Sede.
8 gennaio 1919. Al sig. cav. Emilio Ranuzzi, di Roma.

Il Cavalierato dell'Ordirne di S. Silvestro Papa:


5 gennaio 1919. Al sig. dott. Giorgio Sidley, della diocesi di Salford.

MAGGIORDOMATO DI SUA SANTIT

Con Biglietti di S. E. Rma Mons. Maggiordomo, il Santo Padre si degnato


di nominare:
Camerieri Segreti soprannumerari di S. S.:

28 dicembre 1918. Mons. Giuseppe Giuntini, dell'archidioeesi di Firenze.


16 gennaio 1919. Mons. Agostino Maij, della diocesi di Paderborn.
Mons. Roberto Heddergott, della medesima diocesi.
Mons. Massimiliano de Berchem, dell'archidioeesi di Praga.
Mons. Riccardo Hoffmann, dell'archidioeesi di Monaco di
Baviera.
19 Mons. Sebastiano Staudbamer, della medesima archidiocesi.
21 Mons. Francesco Verquera, della diocesi di Susa.

Camerieri d'onore in abito paonazzo di S. S.:

28 dicembre 1918. Mons. Giuseppe Di Girolamo, di Roma.


Annus XI - Vol. XI 1 Martii 1919 Num. 3

ACTA APOSTOLICAE SEDIS


COMMENTARIUM OFFICIALE

ACTA BENEDICTI PP. XV

LITTERAE APOSTOLICAE

CONCEDITUR IN PERPETUUM INDULGENTIA PLENARIA TOTIES QUOTIES LUCRANDA

DIE FESTO TITULARI SOCIETATIS REGALIS A CINGULO NOSTRAE DOMINAE AD

CATHEDRALIS ECCLESIAE DERTHUSENSIS.

B E N E D I C T U S P P . XV
Ad perpetuam rei memoriam. Exstat, Derthusensi in urbe, prae-
divite in sacello templi cathedralis, canonice erecta pia ac vetustissima
Confraternitas Nostrae Dominae a Cingulo n u n c u p a t a , quae sodalium
n u m e r o et dignitate, non m i n u s quam germanae pietatis studiis, sum-
mopere floret. Omnis conditionis cives, e plebe non minus q u a m e nobi-
litate viri principes, reges et R o m a n i quidem Pontifices Nostri Deces-
sores, per longam a n n o r u m seriem, h a n c Societatem maximo in h o n o r e
h a b u e r u n t ; ipsique Hispaniarum Reges illi n o m e n dederunt. Nunc vero,
cum hodiernus Prior Regalis huius Confraternitatis Nostrae Dominae a
Cingulo, roboratas amplissimo Derthusiensum Episcopi suffragio, enixas
Nobis humiliter preces adhibuerit, ut die festo titulari fidelibus cathe-
drale ipsum templum visitantibus plenariam indulgentiam de apostolica
benignitate largiri dignemur; Nos, attentis Societatis eiusdem antiqui-
tate et splendore, optatis his a n n u e n d u m , q u a n t u m in Domino possumus,
existimavimus. Quam ob rem, audito dilecto filio Nostro S. R. E. Car-
dinali Poenitentiario Maiore, de omnipotentis Dei misericordia ac bea-
torum Petri et Pauli apostolorum Eius auctoritate confisi, o m n i b u s et
singulis fidelibus ex u t r o q u e sexu, die festo titulari enunciatae Regalis
ACTA., vol. X I , n. 3. 1-3-919. 5
66 Acta Apostolicae Sedia - Commentarium Officiale

Societatis Nostrae Dominae a Cingulo, n e m p e Dominica mensis septem-


bris prima, ad D e r t h u s e n s e cathedrale t e m p l u m q u o t a n n i s , admissorum
sacramentali confessione expiatis ac caelestibus epulis refectis, confluen-
tibus, a medietate diei praecedentis ad mediam u s q u e noctem ipsius
Dominicae, indulgentiam plenariam toties l u c r a n d a m concedimus, quo-
ties sacellum B. Mariae Virg. a Cingulo, in enunciata cathedrali ecclesia
positum, devote visitent, ibique pro christianorum principum concordia,
h a e r e s u m exstirpatione, peccatorum conversione ac sanctae Matris Eccle-
siae exaltatione pias ad D e u m preces effundant. Largimur insuper fide-
libus eisdem, si malint, liceat plenaria h a c indulgentia functorum vita
labes poenasque expiare. Contrariis non o b s t a n t i b u s q u i b u s c u m q u e .
P r a e s e n t i b u s perpetuis futuris temporibus valituris.
Datum R o m a e a p u d s a n c t u m P e t r u m , s u b annulo Piscatoris, die
XIX decembris M C M X V I I I , Pontificatus Nostri a n n o q u i n t o .

P. CARD. GASPARRT, a Secretis Status.

Il
TEMPLUM LOCARNENSE B. M. VIRGINIS A SAXO, IN DIOECESI LUGANENSI, T I T U L O

AC PRIVILEGIIS BASILICAE MINORIS HONESTATUR.

B E N E D I C T U S P P . XV

Ad p e r p e t u a m rei m e m o r i a m . L o c a m i , intra fines Luganensis;


dioecesis, antiquum exstat percelebre t e m p l u m Deo in honorem B. Ma-
riae Virg. a Saxo dicatum, ad p e r e n n a n d a m m e m o r i a m erectum appari-
tionis ipsius Deiparae pio cuidam e Franciscani familia coenobitae, in per-
vigilio festivitatis B. Mariae Virg. in coelum Assumptae, a n n o millesimo
quadringentesimo octogesimo nono. Id constans refert, m o n u m e n t i s ac
prodigiis luculenter suffulta, traditio. Eidem porro Deiparae Virginis
tutelae merito fideles incolae Ticinenses t r i b u u n t , quod ab haeretica
lue, saeculo decimo q u a r t o per Helveticas regiones nefarie g r a s s a n t e ,
feliciter servati fuerint : ac saepe saepius, publicis vel privatis ingruen-
tibus calamitatibus, praesenti ipsius Deiparae auxilio incolumes evase-
rint. Quam ob r e m cultus B. Mariae Virg. a Saxo in dies ad a u c t u s
est, eiusque ligneum affabre sculptum simulacrum, in ulnis P u e r u m
Iesum g e s t a n t i s , semel iterumque a u r e o diademate redimitum fuit,
primo quidem a Legato Apostolico a p u d Helvetios a n n o M D C X V I I ; se-
cundo a u t e m decreto Vaticani Capituli a n n o M D C C C L X X X , scilicet q u a r t o
Acta Benedicti PP. XV 67

r e d e u n t e centenario a mirifica Deiparae Virginis apparitione. I n t e r e a


p a r v a e vetustissimae marialis aedis progressu temporis m u t a t a forma,
ita increvit, ut t u m audaci s t r u c t u r a pilis giganteis innixa totiusque
molis amplitudine, t u m omnigenae artis, ac praesertim picturae, con-
spicuis operibus, hoc templum, L o c a m i in h o n o r e m B. Mariae Virg. a
Saxo mirifice constructum, p r a e ceteris eniteat. H u i u s parietes templi
votivis tabellis, vexillis, argenteis trophaeis atque i n n u m e r i s pretiosis
donariis circum ornati, benignissimam Dei Genitricis, g r a t i a r u m a p u d
D o m i n u m sequestris, potentiam civiumque acceptam tutelam luculen-
ter testantur. Sacra supellectili a b u n d e refectum et privilegiis a t q u e
indulgentiis a Sede Apostolica ditatum, m e m o r a t u m t e m p l u m F r a t r u m
Ordinis Minorum Capulatorum curis concreditum fuit; hique, vehemens
pietatis studium erga Beatissimam Dei Genitricem fidelium praesertim
peregrinorum impigre foventes, ecclesiasticis ibidem m u n e r i b u s naviter
funguntur. Ab anteactis saeculis in praesens usque, piae peregrinatio-
nis causa, ad mariale s a n c t u a r i u m a Saxo n o n modo e pago Ticinensi,
v e r u m etiam a dissitis t u m Helvetiae, t u m finitimae Italiae, t u m aliarum
n a t i o n u m regionibus christifideles saepe saepius t u r m a t i m solent con-
fluere, B. Mariae Virg. simulacrum veneraturi eiusque opem fidenter
imploraturi. Neque p r a e t e r e u n d u m arbitramur, quod, s u a aetate, s a n c t u s
Carolus B o r r o m a e u s , cardinalis archiepiscopus Mediolanensis, idem san-
ctuarium mariale a Saxo, Locarnensium civium pietate iam munifice
a u c t u m ac decora t um, n o n semel invisent, t a n t a q u e fuerit admiratione
perculsus, ut, prophetico s a n e spiritu, haec v e r b a protulerit: F l u e n t
ad h a n c aedem omnes gentes . Haec animo repetens, cum venerabilis
frater Aurelius Bacciarini, episcopus titularis Dauliensis et admini-
strator apostolicus Luganensis, pia quoque exprimens cleri populique,
vota, Nos flagitaverit ut t e m p l u m Locarnense B. Mariae Virg. a Saxo
Basilicae Minoris titulo ac privilegiis cohonestare d i g n e m u r ; Nos votis
h i s a n n u e n d u m ultro libenterque existimavimus. Quae cum ita sint,
audito Congregationis Sacrorum R i t u u m Cardinali Praefecto, m o t u pro-
prio ac de certa scientia ac m a t u r a deliberatione Nostris deque apo-
stolicae potestatis plenitudine, praesentium v i , enunciatum templum
B. Mariae Virg. a Saxo, L o c a m i , intra fines dioecesis Luganensis exsi-
stens, p e r p e t u u m q u e in modum, Basilicae Minoris titulo d o n a m u s , cunctis
honorificentiis ac privilegiis eidem tributis, q u a e m i n o r i b u s Almae h u i u s
Urbis Basilicis de iure competunt. Decernentes praesentes Literas firmas,
validas atque efficaces semper exstare ac p e r m a n e r e , s u o s q u e plenarios
atque integros effectus sortiri a t q u e obtinere, illisque ad quos pertinent
n u n c et in posterum plenissime suffragari ; sicque rite iudicandum esse
68 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

ac definiendum, irritumque ex n u n c a t q u e i n a n e fieri si secus s u p e r


his, a quovis, auctoritate qualibet, scienter vel ignoranter, attentari con-
tigerit. Non obstantibus contrariis q u i b u s c u m q u e .
Datum R o m a e a p u d s a n c t u m P e t r u m , sub a n n u l o Piscatoris, die
i n ianuarii M G M X I X , Pontificatus Nostri a n n o quinto.

P. GARD. GASPARRI, a Secretis Status.

III
ECCLESIA SS. URSULAE ET SOCLARUM, V V . ET M M . , IN URBE BONAERENSI, TITULO
BASILICAE DECORATUR.
t
B E N E D I C T U S P P . XV

Ad perpetuam rei memoriam. Exstat in urbe Bonaerensi t e m p l u m


Deo in h o n o r e m Ss. Ursulae et Sociarum, virginum et m a r t y r u m , a n n o
MDCCLiv dicatum a t q u e Ordini F r a t r u m Minorum concreditum, u n d e
vulgo a S. Francisco n u n c u p a t u r . Ceteris illius urbis sacris aedibus, tum
antiquitate ac praestanti molis amplitudine, t u m conspicuis picturae et
sculpturae operibus idem templum ita praecellit, ut illustre veluti histo-
riae m o n u m e n t u m h a b e a t u r , quod ab exteris q u o q u e illud invisentibus
merito suspicitur. Anno M C M X I piorum coniugum Sanctis Muzu et Caro-
lae Vivar de Muzu, modo defunctorum, profusa liberalitate largitis
expensis, sacra eadem aedes tot de integro pulcherrimis omnigenae
artis ornamentis magnifice a d a u c t a fuit, ut praecipua Bonarensis civi-
tatis ecclesia in praesens h a b e n d a sit. P r a e t e r Minorum Ordinis Fra-
trum, qui benefactis vitaque in exemplum peracta famam i m m a c u l a t a m
reliquerunt, mortales exuvias insigni sarcophago ibi recnditas, p r a e n o -
bili enunciato in templo illustrium etiam virorum corpora requiescunt,
qui, publicis et civilibus laudabiliter perfuncti m u n e r i b u s , inter optimates
Reipublicae Argentinae iure accensentur. R a t i o n e quoque cultus et fidelis
populi assidua frequentia et saepe saepius i n n u m e r o concursu, eadem
sacra aedes inter primarias urbis ecclesias enitet. Siquidem Franciscales
F r a t r e s , ibidem sacris officiis naviter vacantes, divini cultus splendori
singulari studio prospiciunt, simulque p l u r i m a e Confraternitates et Soda-
litia, sub diversis nominibus, nec n o n Consociationes et Piae Uniones
eadem in ecclesia sunt legitime constitutae, praesertim laica Congre-
gatio Tertii Ordinis S. Francisci, in q u a quingenti viri ac mille tercentae
mulieres militant. Hae o m n e s institutiones et societates privilegiis
4
Acta Benedica PP. XV 69

sacrisque indulgentiis largiter pollent, queis ab h a c S a n c t a Sede diver-


simode ditatae fuerant. P r a e t e r e a m e m o r a t u m templum, Archibasilicae
Lateranensi iampridem aggregatum, non modo copiosa ac divite supel-
lectili refertum est, sed praecipue sacrarum reliquiarum t h e s a u r o , q u a s
inter nonnullae insignes pretiosissimis thecis inclusae, q u a s publice expo-
sitas p e r m a g n o pietatis studio -christifideles venerantur. Quae cum ita
sint, cum h o d i e r n u s Franciscani Provinciae a B. Mariae Virg. Assum-
ptione Praepositus, vota exprimens q u o q u e F r a t r u m Coenobii B o n a -
rensis, Nos enixis precibus flagitaverit, ut p r a e l a u d a t u m t e m p l u m sub
titulo S. Ursulae et sacrarum virginum et martyrum ad Basilicae digni-
tatem evehere d i g n e m u r ; Nos, animo repetentes gloriosas illius templi
memorias, precibus his a n n u e n d u m , q u a n t u m in Domino possumus, exi-
stimavimus. Idcirco, audito venerabili fratre Nostro S. R. E. Episcopo
Cardinali Sacrorum R i t u u m Congregationi Praefecto, attentoque prae-
sertim commendationis officio tum archiepiscopi Bonarensium, tum
F r a t r u m Minorum Procuratoris Generalis, ecclesiam Bonarensem Ss. vir-
ginum et m a r t y r u m Ursulae et Sociarum, ex certa scientia et m a t u r a
deliberatione Nostris, deque apostolicae Nostrae potestatis plenitudine,
praesentium tenore, simplici Basilicae titulo cohonestamus, cum privi-
legio deferendi t i n t i n n a b u l u m et conopaeum, cui liceat addere s t e m m a
ipsius ecclesiae, n o n t a m e n a u r o vel argento o r n a t u m . Decernentes prae-
sentes Literas firmas, validas atque efficaces semper exstare ac perma-
nere, suosque plenos atque integros effectus sortiri et o b t i n e r e ; illisque,
ad quos pertinent, n u n c et in posterum plene suffragari, sicque merito
iudicandum esse ac definiendum, irritumque ex n u n c et inane fieri si
q u i d q u a m secus super his, a quovis, auctoritate qualibet, scienter sive
ignoranter attentari contigerit. Non o b s t a n t i b u s contrariis q u i b u s c u m q u e .
Datum R o m a e a p u d sanctum P e t r u m , sub a n n u l o Piscatoris, die
VIII ianuarii M C M X T X , Pontificatus Nostri a n n o quinto.

P. CARD. GASPARRI, a Secretis Status.


70 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

EPISTOLAE

AD R. F. HIMERIUM A IESU, FRATRUM A SCHOLIS CHRISTIANIS PRAEPOSITUM

GENERALEM, ALTERO SAECULO EXEUNTE AB OBITU S. IOANNIS BAPT. DE

LA SALLE, EORUM PATRIS LEGIFERI.

Dilecte fili, salutem et apostolicam benedictionem. - E x e u n t e altero


iam saeculo a beatissimo obitu P a t r i s vestri legiferi, n o n p o s s u m u s
quin tanti viri memoriam, ob eius in Ecclesiam insignia promerita, vobis-
cum celebremus: eo magis quod ad m e d e n d u m gravi cuidam s u o r u m
t e m p o r u m incommodo eiusmodi rationem s e q u u t u s est cuius hodie
quoque mira est opportunitas. Cum enim animadvertisset populum,
maximeque classem tenuiorum, in s u m m a ignoratione versari earum
r e r u m quae ad religionem pertinent, sibi proposuit p u e r o r u m de infima
plebe institutionem suscipere, q u o s dum litterarum initiis erudiret, simul
christianae vitae praeceptis imbueret. Et praeclarissimi ab eo percepti
fructus in hoc m u n e r e , praesertim ex quo socios adiutoresque sibi h u i u s
operae et laboris adscivit, n o n dubio s u n t a r g u m e n t o istam sodalitatem
in Ecclesiae sanctae b o n u m ab eo esse, Dei providentis consilio, condi-
tam. Nunc vero in educatione pueritiae incredibile est q u a m late chri-
stianus spiritus desideretur, nimis multis s u m m a contentione nitentibus
ut scholas ab Ecclesiae matris tutela s u b t r a h a n t , in easque laicam, quae
dicitur, disciplinam I n d u c a n t , ubi nihil sit quod sapiat religionem. Ita
quae virtutum d o m u s debet esse, in specum vertitur vitiorum. Nam
timore Domini sublato, quod initium sapientiae est, quid iam impro-
vidam aetatem cohibeat q u o m i n u s omnia s e q u a t u r flagrantium vota
cupiditatum? Nemo igitur n o n videt q u a m bene communi saluti prospi-
ciant qui nostros pueros, spem futuri temporis, christianis institutis et
moribus, q u e m a d m o d u m vos facitis, informent. Quare ingentes vobiscum
grates Deo agimus, cuius benignitas vestram sollertiam ad tam laeta-
bilia incrementa provexit; o p t a m u s q u e ut ex h a c Patris vestri legiferi
commemoratione vel alacrioribus s u m p t i s animis, salutarem Ecclesiae
ac civitati operam n a v a r e perseveretis. Ob eam rem, caelestis auxilii
vobis conciliandi causa, libentes d a m u s ut, fausto die V I I aprilis proximi,
quisquis sacerdos a p u d vos rem divinam fecerit et quotquot ex instituto
vestro sodales alumnique sacro adfuerint, o m n e s plenariam indulgen-
tiam, usitatis condicionibus, lucrentur. Atque auspicem divinorum m une-
Acta Benedicti PP. XV 71

r u m p a t e r n a e q u e Nostrae benevolentiae testem, apostolicam benedictio-


nem tibi, dilecte fili, t u a e q u e sodalitati universae amantissime impertimus.
D a t u m R o m a e a p u d S. Petrum, die x x v n mensis ianuarii MCMXIX,

Pontificatus Nostri a n n o quinto.

BENEDICTUS P P . XV

II

AD R. D. P. THOMAM PEGUES, EX ORDINE PRAEDICATORUM, QUI SUMMAM

THEOLOGICAM S. THOMAE GALLICE IN MODUM CATECHISMI EXPLICATAM

EDIDERAT.

Dilecte fili, salutem et apostolicam benedictionem. - Praeclara de


T h o m a Aquinate praeconia Apostolicae Sedis iam neminem catholicum
dubitare sinunt quin ideo ille sit excitatus divinitus, ut h a b e r e t Ecclesia
q u e m doctrinae magistrum maxime in omne t e m p u s sequeretur. Con-
s o n u m autem videbatur singularem viri sapientiam n o n modo sacri
cleri hominibus, verum omnibus q u i c u m q u e religionis altius studia cole-
rent, a t q u e ipsi multitudini, directo p a t e r e : natura enim fit ut quo pro-
pius ad l u m e n accesserit, eo quis uberius collustretur. Vehementer igitur
es tu quidem l a u d a n d u s qui, cum, opus Angelici Doctoris potissimum,
S u m m a m Theologicam litteralibus commentariis gallice interpretari
instituisses - r e m q u e e sententia succedere volumina o s t e n d u n t a d h u c
edita - eamdem in m o d u m catechismi explicatam n u p e r evulgasti. Ita
h u i u s tanti ingenii divitias n o n m i n u s apte ad r u d i o r u m u s u m accom-
modasti q u a m ad doctiorum, o m n i a breviter strictimque, eadem perspi-
cuitate ordinis, t r a d e n d o , quae is copiosius exposuerat. E q u i d e m tibi
g r a t u l a m u r isto diuturni laboris studiique fructu, in quo licet m a g n a m
disciplinae Thomisticae cognitionem ac scientiam agnoscere: o p t a m u s -
que id quod, pro tuo Ecclesiae sanctae amore, h a b e s propositum, ut
ad christianam doctrinam penitus percipiendam prosit quamplurimis.
Atque auspicem divinorum m u n e r u m et praecipuae benevolentiae No-
strae testem, apostolicam benedictionem tibi, dilecte fili, t u i s q u e disci-
pulis a m a n t i s s i m e impertimus.
D a t u m R o m a e apud S. P e t r u m , die v mensis februarii MCMXIX,

Pontificatus Nostri a n n o quinto.

BENEDICTUS P P . XV
Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

ACTA SS. CONGREGATIONUM

SUPREMA SACRA CONGREGATIO S. OFFICII

E r n e s t u s Buonaiuti, decreto S. Officii diei 1 novembris 1918, q u o


opuscula ab eo conscripta, quibus t i t u l u s : La genesi della dottrina
agostiniana intorno al peccato originale et S. Agostino, proscripta et in
Indicem librorum prohibitorum inserta sunt, se subiecit et opuscula
reprobavit.
D a t u m Romae, ex aedibus Sancti Officii, die 10 februarii 1919.

A. Castellano, S. R. ei U. S. Notarius.

SACRA CONGREGATIO CONSISTORIALIS

DECRETUM
PRO CELEBRATIONE CONCILIORUM ET APPELLATIONIBUS IN REGIONIBUS ITALIAE

Conciliorum provincialium celebrationi in plerisque Italiae regio-


n i b u s h a u d leves obesse difficultates a multis sacrorum Antistitibus
n o t a t u m est: etenim, a e t a t u m decursu t u m ethnographicis r a t i o n i b u s
t u m etiam politicis perturbationibus, ecclesiasticae circumscriptiones
dioecesum ac provinciarum funditus i m m u t a t a e fuerunt; u n d e factum
quod ex metropolibus n o n paucis aliae suffraganeis sedibus s u n t
orbatae, aliae u n a m vel alteram retinuerunt.
Ex his a u t e m p r o n u m est intelligere, praedictos Episcoporum con-
ventus in memoratis locis n o n illud obtinere posse m o m e n t u m eamque
solemnitatem, quae illos decerent, quaeque Ecclesia habere desiderat, ut
plurium Antistitum, in Dei nomine congregatorum, consiliis et aucto-
ritate ea constituantur, quae Dei ipsius gloriae et fidelium bono utiliora
sint atque ad u s u m aptiora.
S. Congregatio Consistorialis 73

Eiusmodi igitur difficultatibus ut efficaciter obveniatur, Episcopis


per Italiam auditis habitoque suffragio E m o r u m P a t r u m S. Congrega-
tioni Consistoriali praepositorum, Benedictus P a p a XV sequentia decer-
n e n d a constituit:
I. Incolumi Conciliorum provincialium lege pro provinciis Veneta,
Mediolanensi, Vercellensi, Taurinensi ac I a n u e n s i ; itemque sartis iuribus
metropoliticis R o m a n i Pontificis in R o m a n a provincia secundum sacros
c a n o n e s ; in ceteris Italiae regionibus, provincialium Conciliorum loco,
ex praescripto can. 283 Codicis quovis vicennio celebrandorum, habe-
b u n t u r vicesimo pariter q u o q u e a n n o Concilia plenaria per regiones
ad n o r m a m cann. 281, 282, 287 et seqq. iuxta praesentis decreti prae-
scriptiones.
II. Regiones in quibus, Conciliorum provincialium loco, Concilia
plenaria regionalia h a b e n d a e r u n t sequentia sunt, q u a r u m nomina, ad
clariorem indicationem, vulgari sermone efferuntur: Emilia, Romagna,
Toscana, Umbria, Marche, Abruzzi e Molise, Beneventano, Campania,
Salernitano, Basilicata, Puglie, Calabria, Sicilia, Sardegna; quae vero
Dioeceses censendae sint ad singulas hasce regiones pro Conciliorum
celebratione pertinere, peculiari decreto definietur.
III. P r o dioecesibus Latii (prout hoc n o m e n n u n c temporis audit)
peculiares dispositiones Sanctitas S u a sibi impertiendas reservat.
IV. In Episcoporum coetibus, vulgo Conferenze, qui ad n o r m a m
can. 292 Codicis, quovis quinquennio cogendi sunt, quique iam in Italia
per regiones h a b e n t u r , is qui praeerit p r i m a sequenti vice, sicque pariter
in ceteris sequuturis conventibus a n t e q u a m vicennium impleatur pro
regionali comitio constitutum, P a t r i b u s discutiendum proponet q u a n d o
debeat et possit p r i m u m plenarium regionale Concilium celebrari; t u m
vero, ad praescriptum can. 281, S u m m u m Pontificem postulabit ut San-
ctitati Suae designare placeat legatum s u u m ad Concilium convocandum
eique praesidendum.
V. Omnia vero q u a e , pro celebratione Conciliorum plenariorum
regionalium, superius s t a t u t a sunt, nullimode d e t r a h u n t neve detrahere
censeantur praescripto can. 285 circa appellationes a sententiis I in-
stantiae ad tribunal II instantiae. Permittitur t a m e n Episcopis, qui Sedi
Apostolicae sint immediate subiecti, ut pro appellationibus sibi deligant
Archiepiscopum viciniorem etsi provincia propria c a r e n t e m , itemque
his Archiepiscopis ut designent pro appellationibus Ordinarium vici-
niorem, q u e m o p p o r t u n i u s eligendum censuerint.
Vi. Qua in re, cum a plerisque R o m a n a e provinciae Episcopis expe-
titum fuerit ut speciale t r i b u n a l II instantiae R o m a e pro suis dioece-
74 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

sibus constitueretur, Sanctissimus Pater, ob adductas rationes, petitioni


a n n u e n d u m duxit, ac praesenti decreto destinat ad h u n c finem tribunal
Vicariatus Urbis, salvo semper recursu III instantiae, si et q u a n d o haberi
quiverit, ad sacram R o m a n a m Rotam.
P r a e s e n t i b u s valituris contrariis quibuslibet minime obstantibus.
Datum R o m a e , ex Secretaria S. Congregationis Consistorialis, die
15 februarii 1919.

C. CARD. DE LAI, Ep. Sabinen., Secretarius.


L.^S.
f V. Sardi, Archiep. Caesarien., Adsessor.

II

DECRETUM

DE CESSATIONE QUARUMDAM FACULTATUM QUAE SACERDOTIBUS DURANTE

BELLO CONCESSAE SUNT.

Quum atrox bellum, quod plures a n n o s E u r o p a m cruentabat, Dei


miserentis gratia, finem t a n d e m habuerit, oportet ut, cessante causa;
facultates quoque extraordinariae circumscribantur quae sacerdotibus,
militaribus copiis addictis, in suum ac militum b o n u m fuerunt tributae.
Ne autem, in re tam gravi, angustiis et ambiguitatibus pateat locus,
S S m u s D. N. Benedictus P P . XV censuit expedire ut pressius determi-
n e t u r q u a e n a m ex praedictis facultatibus cessasse dicendae sint.
Itaque, de m a n d a t o SSnii, declaratur n a t u r a sua finem habuisse
facultates ut supra sacerdotibus factas, q u a e s e q u u n t u r :
1) absolvendi in q u i b u s d a m casibus milites generali formula, seu
c o m m u n i absolutione sine praecedenti confessione;
2) absolvendi ab omnibus censuris et casibus reservatis;
3) Missam celebrandi in q u o c u m q u e loco, etiam sub dio, remoto
quidem irreverentiae periculo;
4) bis in die, etiam u n a h o r a post meridiem, et in casibus extraor-
dinariis vel n o n servato ieiunio, S a c r u m peragendi;
5) Missas votivas loco propriae a rubricis praescriptae legendi;
6) asservandi S S m u m S a c r a m e n t u m in bellicis navibus et in sta-
tivis castrorum valetudinariis;
S. Congregatio Consistorialis 75

7) benedicendi unico crucis signo coronas, cruces, n u m i s m a t a cum


applicatione indulgentiarum;
8) sese eximendi a recitatione divini officii, ac pariter idem officium
in alias pias preces commutandi.
Hisce demptis, reliqua q u a e attinent ad iurisdictionem Ordinario-
r u m castrensium, u s q u e dum eorum ministerium subsistat et servetur,
s a r t a tectaque sunto.
Curae t a m e n ipsorum Ordinariorum Castrensium erit vigilare ut
omnia q u a e pertinent ad sacrae liturgiae observantiam, praesertim in
Missae celebratione, a sacerdotibus sibi a d h u c subditis adamussim et
ex integro serventur.
Officii pariter o m n i u m Ordinariorum locorum erit curare ut sacer-
dotes in dioecesim e militia reversi ad pristinam perfectamque sacro-
r u m rituum observantiam redeant.
D a t u m Romae, ex Secretaria S. Congregationis Consistorialis, die
22 februarii 1919.

j$| C. CARD. DE LAI, Ep. Sabinen., Secretarius.


L. S.
f V. Sardi, Archiep. Caesarien., Adsessor.

III
DE NOMINANDIS ADMINISTRATORIBUS DIOECESANIS

Q u u m Delegatus Apostolicus in Foederatis Americae Statibus h a e c


dubia definienda proposuisset, scilicet:
1) u t r u m dispositiones particulares Concilii plenarii Baltimorensis,
q u o a d ius n o m i n a n d i administratorem dioecesis, sede vacante, a d h u c
vigeat; an per n o v u m Codicem abrogatae sint;
E t q u a t e n u s negative a d p r i m a m p a r t e m :
2) an servandum sit praescriptum canonis 427;
Emi P a t r e s Codici interpretando praepositi, die 24 novembris 1918
responderunt:
m
Ad I , negative ad p r i m a m p a r t e m ; affirmative ad secundam.
a
Ad I I , affirmative, et ad mentem.
Mens autem haec est: Q u a t e n u s speciales circumstantiae hic et
nunc impediant q u o m i n u s in illa regione applicetur canon 427, S. C.
Consistorialis instructiones o p p o r t u n a s , ad tempus servandas, praebeat,
76 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

dempto omnino Episcopis iure n o m i n a n d i Administratorem dioecesis,,


mortis causa .
S S m u s autem Dominus Noster resolutiones Commissionis Codicis
ratas h a b u i t et confirmavit.
De relato t a m e n Cardinalis Secretarii S. C. Consistorialis, a t t e n t i s
peculiaribus adiunctis in q u i b u s Ecclesiae F o e d e r a t o r u m S t a t u u m Ame-
ricae versantur, eadem Sanctitas Sua statuit et decrevit, ut in omnibus
dioecesibus in quibus quinque saltem vel sex Consultores dioecesani
n o n adsint - firma prohibitione a Commissione Codicis facta - Archiepi-
scopus a u t Episcopus senior provinciae ecclesiasticae providere possit^
cum ratihabitione Delegati Apostolici, pro n o m i n a t i o n e Administratoris
dioecesani d u r a n t e sedis vacatione.
I d q u e per triennium, d u m m o d o interim coetus Consultorum n o n
fuerit a u c t u s ad n u m e r u m superius indicatum.
D a t u m Romae, ex Secretaria S. Congregationis Consistorialis, die
22 februarii 1919.

C. CARD. DE LAI, E p . Sabinen., Secretarius.


L. S.

f V. Sardi, Archiep. Caesarien., Adsessor*

IV
PROVISIO ECCLESIAE
S. C. Consistorialis decreto, S S m u s D. N. Benedictus XV h a n c , q u a e
sequitur, ecclesiam de proprio pastore providit, scilicet:
14 februarii 1919. Titulari ecclesiae episcopali Adrianopolitanae
praefecit R. P. D. Franciscum Isola, h a c t e n u s Episc. Concordiensem.

NOMINATIO

14 februarii 1919. Postulante R. P. D. Iosepho Morabito, episcopo-


Miletensi, S S m u s D. N. Benedictus P P . XV, decreto S. C. Consistorialis,
d e p u t a v i ! R. P. D. P a u l u m Albera, episcopum Bovensem, in Admini-
stratorem Apostolicum ecclesiae Miletensis, p e r d u r a n t e infirma Episcopi
valetudine.
S. Congregatio Concilii 77

SACKA CONGREGATIO CONCILII

DECRETUM

REVOCATUR DECRETUM DE PROVISIONE OFFICIORUM ET BENEFICIORUM DU-

RANTE BELLO.

Cum ob belli cessationem e clericis servitio militari adstrictis ple-


rique iam dimissi proprias dioeceses et sedes repetierint et reliqui brevi
dimittendi in eas sint redituri, congruum est ut, mutatis r e r u m adiun-
ctis, decretum h u i u s S. Congregationis Concilii de provisione officiorum
et beneficiorum diei 14 novembris 1916 s u a m vim et r o b u r exerere
desinat. Illud itaque revocatur, p r o u t per praesentes litteras de m a n -
dato SSmi decernitur et declaratur esse revocatum et non amplius
vigere: proindeque Ordinarii redintegrantur in s u a s facultates eadem
officia et beneficia conferendi, servatis t a m e n de iure servandis, et prae-
sertim canonibus 147-182 et 1431-1447 Codicis Iuris Canonici, necnon
prae oculis habita Instructione edita a S. Congregatione Consistoriali
De clericis e militia redeuntibus diei 25 octobris 1918.
D a t u m Romae, ex Secretaria eiusdem S. Congregationis Concilii,
die 26 februarii 1919.

F. CARD. CASSETTA, Praefectus.

L.-HB S.
I. Mori, Secretarius.
78 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

II

GERUNDEN.

FUNDATIONIS BENEFICIORUM

S P E C I E S F A C T I . - Episcopus Gerunden, sequentibus litteris H. S . C.

tria dubia solvenda proposuit : Nonnulli sacerdotes, beneficium eccle-


siasticum constituere vel bona alicuius beneficii augere satagentes,
p o s t u l a n t , ut beneficia ita adaucta nova dote sibimetipsis conferantur,
eorumque reditus omnes percipiant, quod quidem sub specie utilitatis
in posterum obtinendae iustum suadere conantur. At onera beneficii,
o b e u n d a in favorem ecclesiae, etiam parochialis, ubi beneficium fuit
constitutum, adimplere nolunt eo innixi quod ipsi obtentores s u n t
a prima institutione: sicque constare faciunt in tabulis fundationis,
seu augmenti dotis. Praeterea, d u m onera beneficii, etiam levissima^
licet maximae utilitatis fidelium, nolunt portare, t a m e n assistendi fun-r
ctionibus ab ecclesia sui tituli peragendis, sive fundatis, sive adven-
titiis, necnon et stipendia iisdem assignata percipiendi, ius exigunt.
Ut igitur t u t i u s in- hac re procedere valeat, postulat reverenter
Episcopus Orator resolutionem trium dubiorum sequentium; n i m i r u m :
9
I Utrum liceat clausulam apponere in limine fundationis bene-
ficii, vi cuius p r i m u s obtentor liber sit ab oneribus beneficio a d n e x i s
rite ferendis, etiam cum agitur de oneribus quae alicui ecclesiae p a r o -
chiali vel fidelis populi necessitati respondeant.
Et quatenus affirmative. 2 U t r u m beneficiatus p r i m u s obtentor,
d u m onera non implet, ius h a b e a t assistendi functionibus suae eccle-
siae sive fundatis sive adventitiis, necnon et stipendium pro his per-
cipiendi.
Quatenus negative ad secundum. 3 U t r u m sustineri possint clau-
sulae contrariae olim adiectae in limine fundationis et ab Ordinariis
approbatae .

ANIMADVERSIONES (ex voto Consultoris). - Gum res de q u a agitur resol-


venda sit iam novo Codice publicato et sub illud tempus, quo, finita
legis vacatione, Codex plenam vim obligandi obtinuit, considerari debet
t u m sub respectu ad novum Codicem, maxime in ordine ad n o v a s
fundationes, t u m sub respectu ad ius praecedens, praesertim quoad
8. Congregatio Concilii 7

beneficia iam sub praecedenti iure fundata. Sedulo t a m e n in u t r a q u e


consideratione distinguendum est inter veram beneficii n o n d u m exsisten-
tis fundationem, et a u g m e n t u m dotis pro beneficio iam fundato oblatum.
Quoad beneficia futuro t e m p o r e fundanda, excludenda penitus est
a fundatione quaelibet conditio, q u a fundatori reservetur ius patrona-
tus, licet possint ipsi concedi suffragia ipsius liberalitati proportionata
(can. 1459). Quo excluso, iam cetera consideranda sunt, quae in d u b i u m
veniunt sive quoad beneficia iam fundata sive quoad fundanda, atten-
dendo primo loco fundationem beneficii, deinde augmentum dotis.
T. Quoad fundationem beneficii translatitium in iure est, in s t a t u e n d a
lege fundationis alicuius beneficii plurimum deferri fundatorum volun-
tati, ut ii alliciantur et n o n r e t r a h a n t u r a fundationibus. Erectio enim
beneficiorum favorem Ecclesiae continet; siquidem tendit ad a u g e n d u m
cultum divinum et Ecclesiae decus, t u m ob novos actus cultus divini
qui e r u n t a beneficiato ex obligatione ponendi, t u m etiam quia bona,,
in h u n c finem oblata, Deo dicantur et ex temporalibus veluti sacra et
spiritualia efficiuntur. Quae commoda obtinenda causa sunt, cur funda-
toribus etiam conditiones iuri communi contrarias in tabulis fundatio-
nis apponere permittatur (Barbosa, De episc, p. I i i , alleg. 71, n. 39;
Lotterius, De benefic, lib. 1, q. 32, n u m . 14 sq.; De Luca, De benefic,
disc. 95, n u m . 10). Q u a m facultatem admittendi conditiones etiam iuri
c o m m u n i contrarias Episcopis agnovit explicite Codex, can. 1417, ubi
t a m e n illa limitatione circumscribitur, quod agatur de conditionibus
honestis et n a t u r a e beneficii non r e p u g n a n t i b u s . Ceterum haec limitatio
etiam de iure praecedenti erat intelligenda, ubi pariter e r a n t exclusae
conditiones impossibiles a u t contradictoriae, conditiones turpes et con-
ditiones contra s u b s t a n t i a m beneficii; quia qui contra s u b s t a n t i a m bene-
1
ficii legem meditatur, utique destruit quod agit, velut si beneficiato ini
p o n a t u r obligatio alteri cedendi quidquid ex beneficio percipit (Lotterius,
1. c , n u m . 26 sq.).
Age vero, in casu, prima illa conditio, quod fundator obtineat prima
vice beneficium a se fundatum, non est conditio turpis a u t beneficii
n a t u r a e r e p u g n a n s , ut est manifestum. Orator quidem timuisse videtur
ne sub h a c conditione lateret simonia attendens fortasse Benedictum XIV
in Institut, canonie, n u m . 95 et resolutionem h u i u s S. C. in causa Alexan-
drina, Augmenti dotis, a. 1686, ab eodem relatam. A t t a m e n ille timor caret
f u n d a m e n t o ; quin immo eo loco Benedictus XIV, n. 6-sq. contrarium
expresse defendit innixus auctoritate Pitonii; nec allegata causa Ale-
x a n d r i n a facit ad rem, ut optime ibidem prosequitur Benedictus XIV,
quia in illa causa non a g e b a t u r de fundatore, sed de alio clerico
80 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

desiderante obtinere beneficium iam fundatum, qui a u g m e n t u m dotis


offerebat, n o n Episcopo, sed patronis, conventione cum eis inita, ut se
propter promissum a u g m e n t u m dotis p r a e s e n t a r e n t ; q u a in re, bonis
temporalibus oblatis, intendebat obligare p a t r o n o s ad sui praesentatio-
nem, cui conventioni merito visa est subesse labes simoniaca. At in
casu, ut ibidem discrimen ostendens prosequitur Benedictus XIV, agitur
de conditione posita ab ipso fundatore et per Episcopum acceptanda,
ut illi prima vice liceat h a b e r e beneficium; b o n a autem offeruntur
Ecclesiae, ut Ecclesiae in p e r p e t u u m serviant in a u g m e n t u m cultus
divini per beneficiatum, qui illis bonis sustentetur, p r o c u r a n d u m . Et
mirum profecto esset, intercedere labern simoniacam ea in re, q u a m
n o v u s Codex r a t a m h a b u i t cum tamen voluit in futurum abolitum ius-
p a t r o n a t u s . Ita enim statuitur can. 1450, 2 : Ordinarius potest funda-
tionem beneficii admittere ea adiecta conditione, ut beneficium prima vice
conferatur clerico fundatori vel alii clerico a fundatore designato.
Secundo loco, est quidem contra ius, quod beneficiatus obtinens
beneficium onera beneficio adnexa n o n impleat, ut est manifestum :
beneficium enim datur propter officium; at quod determinatus benefi-
ciatus, v. gr. fundator ipse, qui simul est p r i m u s beneficii obtentor, n o n
t e n e a t u r ad onera beneficii implenda, n o n est conditio turpis nec c o n t r a
n a t u r a m beneficii, ideoque a fundatore, cui d a t u r conditiones etiam
contra ius opponere (can. 1417), in lege fundationis id statui potest.
Sane non repugnat n a t u r a e beneficii, quod beneficiatus per dispensa-
tionem liberetur ab oneribus beneficio adnexis, v. gr. canonicus per ali-
quod t e m p u s dispensetur a lege residentiae et officii choralis, dum t a m e n
interim percipit beneficii fructus ; quae dispensatio, si n a t u r a e beneficii
repugnare*,, dari n o n posset. Item saepe admissum est, ut fundator sibi
reservet pensionem ex bonis pro fundatione oblatis, cum t a m e n nullam
impleat obligationem beneficio adnexam ; q u a m reservationem pensionis
expresse agnoscit Codex, can. 1455, n u m . 2. P r a e t e r e a agnoscitur fun-
datori facultas in limine fundationis a p p o n e n d i conditionem, ut ad illud
possit praesentari etiam infans, qui profecto dum ad congruam aetatem
non pervenerit, n o n poterit onera beneficii implere (Pargna, De iure
patronatus, P a r s II, can. 27, caus. III, n. 3 1 , 4 0 ; Lotterius, De re benefic,
lib. I, q. 32, n. 17, 19, 34 sq.; Barbosa, Ad Concil. Trid., sess. 25, c. 6,
n u m . 7, de reformat).
Atque haec multo magis valent in casu, in quo ageretur de capel-
lana pro celebratione missarum, quas sibi applicari fundator rationa-
biliter potest nolle, nisi p o s t q u a m e vita decesserit, ideoque potest velle
ut ipse p r i m u s beneficii obtentor, n o n t e n e a t u r missas pro se celebrare.
S. Congregatio Concilii 81

Deinde, q u o a d ipsum servitium Ecclesiae praestitum per missam in ea


celebratam, potest fundator velle ut illud servitium n o n praestetur nisi
post eius mortem ; q u a in re nulla est differentia cum casu quo testator
relinquit bona, ut ex illis fundetur capellana sed nonnisi post mortem
filii. De facto, in casu, nihil aliud fit nisi fundari capellaniam, sed cum
reservatione fructuum u s q u e ad m o r t e m fundatoris. Quae reservatio
potest omnino honeste fieri, et Ecclesia, licet n o n immediate, d u r a n t e
vita fundatoris qui primus obtinet beneficium, sed u t i q u e postea, et
quidem perpetuo, obtinebit m a g n u m c o m m o d u m augmenti cultus divini
ratione beneficii in ea perpetuo fundati. Ergo u n d e q u a q u e res spectetur
nihil est, cur n o n possit fundator h a n c apponere conditionem.
Relate ad tertium p u n c t u m , seu ad participationem fundatoris in
emolumentis adventitiis, velut in funeribus aliisque similibus, profecto,
si fundator ecclesiae in beneficio a se fundato serviret, nulla esset ratio
cur ea participatio fundatori denegaretur; ut enim in iis emolumentis par-
tem h a b e a n t prae ceteris clerici servitio ecclesiae addicti, ratio est hoc
ipsum servitium ecclesiae p r a e s t i t u m ; q u a e ratio quidem in hypothesi
servitii n o n praestiti locum n o n habet. Aliunde t a m e n negari n o n
potest, q u o d fundator, prima vice beneficium a se fundatum obtinens,
licet servitium ipse ecclesiae n o n praestet, h a b e n d u s tamen sit ut eccle-
siae benefactor, cui, relinquens beneficium a se fundatum, p e r p e t u a qua-
d a m ratione in a u g m e n t u m cultus divini contribuit et perpetuo sustentat
beneficiatum, qui ad participationem adventitiorum admittetur. Q u a ex
ratione, admissio fundatoris ad participationem adventitiorum coniuncta
cum servitio propter quod adventitia obtinentur, licet debita n o n dicatur,
a e q u a t a m e n vere dici potest.
Iam vero, a n t e q u a m Episcopus fundationem oblatam acceptet, debet
vocare interesse h a b e n t e s , prout in casu s u n t ceteri beneficiati ecclesiae,
iisque auditis debet ponderare, u t r u m detrimentum quod p a t i u n t u r ceteri
beneficiati in eo q u o d fundator a d m i t t a t u r ad funera, ad anniversaria
ceterasque functiones, compensetur sufficienter per a u g m e n t u m perpe-
t u u m cultus divini o b t e n t u m in fundatione novi beneficii; si ita iudicet,
potest Ordinarius pro suo iure fundationem etiam cum illa conditione
acceptare.
Concludendum igitur est, si in limine fundationis admissa est illa
conditio, q u o d fundator a d m i t t a t u r ad funera, anniversaria ceterasque
functiones, u n d e e m o l u m e n t a adventitia percipiuntur, h a n c conditionem
valere ac sancte servandam esse. Episcopum t a m e n esse liberum in
reiicienda illa conditione, q u a e p r a e t e n d a t u r apponi in lege fundationis,
si existimet inde tale d e t r i m e n t u m obvenire ecclesiae ceterisque eiusdem
ACTA, vol. X I , n. 3. 1-3-919. 6
Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

beneficialis, q u o d perpetuo a u g m e n t o cultus divini per fundationem


novi beneficii procurato n o n ex a e q u o compensetur.
II. De casu augmenti dotis. I u s constitutum de re hoc erat, q u o d
i u s p a t r o n a t u s n o n acquireretur, nec patronus, sed t a n t u m benefactor
ecclesiae fieret et diceretur, qui ecclesiae i a m sufficienter dotatae novos
tribueret reditus, etiamsi maiores essent, q u a m illi, qui primitus pro
sufficienti dote fuissent assignati; eo quod p a t r o n i fierent, non propter
q u a n t i t a t e m rei donatae, sed qui p r i m u m ecclesiam seu beneficium,
q u o d a m m o d o a non esse ad esse sufficienti donatione seu dotatione
perducerent. Si t a m e n dos primitus d a t a o m n i n o periisset, t u n c anti-
q u u s p a t r o n u s i u s p a t r o n a t u s amittebat, q u o d a d q u i r e b a t u r ab illo, qui
de novo sufficienter beneficium dotasset (Reiffenstuel, lib. III, tit. 38, n. 9;
Pirhing., h. t., n. 9; F a g n a n u s , in cap. Quoniam , 3, h. t, n. 59, in cap.
cum propter , 27, h. t., n u m . 67; Lambertini, De iure patron., lib. I,
part. I, quaestio 5, art. 12).
Admittebatur quidem i u s p a t r o n a t u s etiam occasione a u g m e n t i dotis
acquiri posse, si t a m e n dimidia saltem dos constituatur, sed s t a t u e b a t u r
in hoc casu i u s p a t r o n a t u s haberi ex indulto Apostolico, pro quo obti-
nendo a u g m e n t u m dotis erat causa motiva sive impulsiva (Garcia, De
benefic, part. 5, cap. 9, n. 127; Lotterius, De re benefic, lib. I l , qu. 7).
Unde infertur, ex sola auctoritate Episcopi, a u g m e n t u m dotis admit-
tentis, i u s p a t r o n a t u s dotem augenti etiam ex dimidia parte, deferri n o n
potuisse.
Q u a m o b r e m si dubia ab Episcopo Gerunden, proposita etiam intel-
ligenda sint de casu quo agatur, n o n de n o v a fundatione, sed de solo
augmento dotis, q u a e circumstantia ab Oratore ponitur in precibus, reti-
cetur t a m e n in d u b i o r u m formula, liquet praeiudiciale r e s p o n s u m nega-
tivum d a n d u m esse ad omnia dubia q u o a d beneficia, in q u a e futuro
tempore i n t e n d a n t u r acquiri ex a u g m e n t o dotis iura, q u a e c o n c e d u n t u r
fundatoribus. Relate vero ad beneficia praeterito tempore per augmen-
t u m dotis in vitam restituta, cum nosse n o n possimus circumstantias
cuiusque beneficii, et u t r u m intervenerit in singulis casibus beneplaci-
t u m Apostolicum, r e c u r r e n d u m erit in singulis c a s i b u s : nam quae a
praecedentibus Episcopis admissa et a p p r o b a t a sunt, rite facta et appro-
bata censeri debent, nisi in casu particulari contrarium p r o b a t u m fuerit.

RESOLUTIO. - Die 13 iulii 1918 Sacra Concilii Congregatio, in ple-


nariis E m o r u m ac Revm or u m P a t r u m comitiis, in Palatio Ap. Vaticano
habitis, propositis dubiis r e s p o n d e n d u m c e n s u i t :
Ad I. Affirmative.
83

Ad IT. Concedi posse, d u m m o d o nihil obstet ex parte interesse


habentium.
Ad III. Provisum in praecedentibus.

Facta a u t e m de praemissis SSmo Dno Nostro Benedicto Div. Prov.


P P . X V per infrascriptum S . C C . Secretarium relatione, i n Audientia
insequentis diei, Sanctitas S u a datas E m o r u m P a t r u m resolutiones appro-
bare et confirmare dignata est.
I. MORI, Secretarius.

SACRA CONGREGATIO RITUUM

BRIXIEN.

DECRETUM SUPER INTRODUCTIONE CAUSAE BEATIFICATIONIS ET CANONIZA-

TIONIS SERVI DEI INNOCENTII A BERTIO, SACERDOTIS PROFESSI ORDINIS

MINORUM S. FRANCISCI CAPCCINORUM.

In oppido Niardo Camuniae Vallis, intra fines dioecesis Brixiensis,


die 19 martii a n n o 1844, a piis honestisque parentibus Petro Scalvinoni
et Francisca Poli o r t u m duxit Dei F a m u l u s innocentius a Bertio,sacerdos
professus Ordinis Minorum Capuccinorum. Infanti n o m e n Ioannis in
sacro fonte inditum fuit, eiusque nativitas breve gaudium in familia
tulit, quia conversum in luctum ob i m m a t u r u m patris obitum. Inde
pueri educandi o m n e m curam suscepit m a t e r quae, perspecta egregia
filioli sui indole, ad pietatem bonosque mores a n i m u m facilius infor-
mavi!. In eo elucebat obedientia et reverentia matri, a puerilibus ludis
abstinentia, ad t e m p l u m frequentia: et oratio, et singularis h u m a n i t a s
et misericordia in pauperes, q u o s cibo sibi subtracta et stipe collecta
saepe reficiebat. Brixiensis episcopus Verzeri, q u u m illum vidisset et
audisset, admiratione captus, veluti bonae spei p u e r u m parocho com-
mendavit, i o a n n e s , cum genitrice Bertium re versus, litterarum rudi-
mentis operam navavit, in quibus peculiare specimen dedit diligentiae
et ingenii ad altiora studia bene dispositi. Quapropter, curante matre,
in Convictum Luerensem missus fuit, ubi inter alumnos et condiscipulos
virtute et studio praestitisse P r a e s e s aliique Superiores testantur. B o n u m
84 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

semen ita succrevit, ut ecclesiasticae vocationis, Deo adiuvante, fructus


oriretur. Ipse enim postulavit ut e collegio laicorum ad S e m i n a r i u m
clericorum transferretur. Voti compos factus, mense novembri 1861,
Brixiense S e m i n a r i u m ingressus est, ibique, disciplinae observantia et
v i r t u t u m splendore fulgens, scientiis theologicis et canonicis diligenter
incubuit, p r o u t ex actis eiusdem Seminarii colligitur. Vertente a n n o 1867,
sacerdotio insignitus, p a r o c h o loci Cevi adiutor a Superioribus desti-
n a t u r ; et, licet aetate iuvenis et ministerio n e o p h y t u s , t a m e n veluti
provectus et m a t u r u s sacerdos curionis officia per biennium gerit. Quam
auxiliarem operam, per a n n u m intermissam ob m u n u s vicerectoris in
Seminario Brixiensi sibi concreditum, pari studio et diligentia ipse
r e s u m p s i t et per q u a d r i e n n i u m praestitit parocho Bertii, ubi gratam et '
p e r e n n e m sui m e m o r i a m ac desiderium cunctis reliquit. Ioannes enim,
a Bertio discedens, frequenter visitabat Capuccinorum coenobium in
adverso monte situm et ecclesiam continentem, a titulo et a proximo
oppido Borno Annuntiatae Borni appellatam. Hinc paulatim arcanam
q u a n d a m sensit vocem de perfectioris vitae statu amplectendo in illo
religionis claustro, e a m q u e simpliciter et candide suis pandidit Supe-
rioribus. Isti, aegre ferentes t a m validum Ecclesiae ministrum, dioecesi
Brixiensi pretiosum, amittere, complures obiiciunt difficultates. Sed
ioannes, firmus et constans in proposito, hisce difficultatibus solutis
obstaculisque superatis,-vocationem religiosam secutus, mense aprili
a n n o 1874 a P a t r i b u s Capuccinis memorati coenobii in tyrocinium admit-
titur, quo feliciter expleto et elapso triennio solemnia vota profitetur,
die 2 maii anni 1878. In saeculo Ioannes, in religione Innocentius a
Bertio, in praefato loco et coenobio fixum h a b u i t domicilium, etsi brevi
Mediolani et Cremae consisteret. Seraphici P a t r i s legiferi discipulus et
filius, humiliora semper praetulit officia. Ex obedientia libentissime
accepit recteque gessit m u n e r a vicepraefecti tyronum et grammaticae
magistri a l u m n o r u m O r d i n i s ; utrisque iugiter inspirans vitae sanctitatem
m o r u m q u e candorem cum perfecta fide et amore a r d e n t e in Christum
crucifixum et Deiparam Virginem. I n s u p e r ad S u p e r i o r u m n u t u m per
finitima oppida parochis opere et s e r m o n e auxilium praebuit, sacris
confessionibus audiendis et p a u p e r i b u s evangelizandis, iuxta morem
Franciscali Familiae praedilectum. Eius vitae austeritas omnino singu-
laris fuit. Pietas a u t e m sodalibus et extraneis mirifice p a t e b a t tum per
Viam Crucis q u a n d o q u e pluries in die ab eo iteratam, t u m per r i t u u m
observantiam in Officio et Missa et per adorationem Augustissimi Sa-
cramenti, t u m per marialium precum frequentiam ad altare Beatae
Mariae Virginis. Sanctae vero Ecclesiae addictissimus filius ac minister,
S. Congregatio Rituum 85

eam s u m m o p e r e diligebat, atque magistram, reginam, m a t r e m et opus


Dei appeltabat. Pro Ipsa, sicut pro Romano Pontifice, frvidas Deo
Optimo Maximo preces offerre solebat, potissimum in illa t e m p o r u m
tempestate, animo et spe firma confisus divini Redemptoris et funda-
toris p r o m i s s i s : Portae inferi n o n praevalebunt adversus e a m .
Exeunte a n n o 1889 sacras exercitationes religiosis capuccinis Mediola-
nensis familiae praedicavit. Missus deinde Albinum a p u d suos coeno-
bitas, idem ministerium peregit, q u o d t a m e n intermittere cogitur, ob
gravem m o r b u m quo corripitur. Statim Bergomum delatus, ut in illo
Gapuccinorum coenobio curaretur, ingravescente morbo, sacramentis
Ecclesiae refectus, pie obiit in Domino die tertia martii a n n o 1890.
Exequiis, s e c u n d u m Ordinis morem, rite persolutis, eius corpus eo in
loco religiose t u m u l a t u m est, donec post septem circiter menses, die
29 septembris, Bertium translatum, ibidem, iuxta Bertiatum vota, depo-
situm, in pace quiescit. Interim fama sanctitatis Servi Dei in vita et
post obitum magis in dies clarescente, Processus super ea Ordinarius
Informativus in ecclesiastica Curia Brixiensi confectus et absolutus,
R o m a m ad Sacram R i t u u m Congregationem t r a n s m i s s u s fuit. I n s t a n t e
a u t e m R m o P. Raphaele a Vallefinaria, Ordinis Minorum Capuccinorum
postulatore generali, attentisque litteris postulatoriis q u o r u n d a m E m o -
r u m S. R. E. Cardinalium, p l u r i u m R m o r u m Archiepiscoporum et Epi-
scoporum, n e c n o n Capituli Cathedralis Ecclesiae Brixiensis, p a r o c h o r u m
et F a m i l i a r u m religiosarum in dioecesi Brixiensi aliisque fmitimis exi-
stentium, rogantibus etiam Municipiis clarisque viris et familiis Camu-
niae Vallis, q u u m , etiam scriptis Servi Dei perquisitis et revisis, nihil
obstet q u o m i n u s ad ulteriora procedi possit, E m u s et R m u s D n u s Car-
dinalis 'Ianuarius Granito Pignattelli di Belmonte, Episcopus Albanensis
et huius Causae P o n e n s seu Relator, in ordinario s a c r o r u m rituum
Congregationis coetu s u b s i g n a t a die ad Vaticanum coacto, sequens
d u b i u m discutiendum proposuit: An signanda sit Commissio Introdu-
ctionis Causae in casu et ad effectum de quo agitur? Et Emi ac Rmi
Patres sacris tuendis ritibus praepositi, post relationem ipsius Emi
Ponentis, audito etiam R. P. D. Angelo Mariani Fidei promotore gene-
rali, o m n i b u s accurate perpensis, r e s p o n d e n d u m c e n s u e r u n t : Signandam
esse Commissionem introductionis Causae, si Sanctissimo placuerit. Die
14 ianuarii 1919.
Quibus omnibus Sanctissimo Domino nostro Benedicto P a p a e XV
per infrascriptum Cardinalem Sacrae R i t u u m Congregationi Praefectum
relatis, Sanctitas Sua rescriptum eiusdem Sacrae Congregationis r a t u m
h a b u i t propriaque m a n u signare dignata est Commissionem Introdu-
86 Acta, Apostolicae Sedis - Commentarium Officiais

etionis Causae beatificationis et canonizationis Servi Dei Innocentii a


Bertio, sacerdotis professi Ordinis Minorum S. Francisci Capuccinorum,
die 22 eisdem mense et a n n o .

i$l A. C A R D . VICO, E p . P o r t u e n . et S. Rufinae,


.. S. B. G. Praefectus.

Alexander Verde, Secretarius.

II

ANDEGVEN.

DECRETUM SUPER INTRODUCTIONE CAUSAE BEATIFICATIONIS SEU DECLARATIONIS

M A R T Y R I I S E R V I D E I N A T A L I S P I N O T , PARCHt V I C I L O U R O U X - B C O N N A I S .

Causae Servorum Dei martyrii fama praestantium postremis hisce


temporibus a p u d sacrorum rituum Congregationem introductae, christi-
fidelium vivam excitant memoriam et cogitationem in evangelicis divini
Redemptoris sententiis, t a m de praenuntiata adversus Ecclesiam eiusque
filios persecutione, q u a m de beatitudine cum regno caelorum promissa
iis qui persecutionem p a t i u n t u r propter iustitiam. Altera n u n c accedit
similis Causa Dei Famuli Natalis Pinot, parochi saecularis oppidi Louroux-
Bconnais, qui Andegavi, in odium Fidei, uti fertur, i n t e r e m p t u s est,
die 21 februarii a n n o 1794. Hic Dei F a m u l u s , in eadem Andegavensi
civitate n a t u s die 19 decembris anni 1747 et in ecclesia S. Martini
postero die baptizatus, a p a r e n t i b u s R e n a t o Pinot et Claudia La Grois
pietate et religione in primaeva aetate imbuitur. P u e r et adolescens
congruis disciplinis litterariis et sacris eruditus, dignusque a Superio-
ribus h a b i t u s , ad sacerdotalem Ordinem et dignitatem evectus est.
Sacrum ministerium in loco Bousse p r i m u m exercuit, et, a n n o 1776
u s q u e ad a n n u m . 1781 vicarii m u n e r e in paroecia loci Corz functus,-
postea Incurabilium nosocomio Andegavensi, prope paroeciam S. Mar-
tini, praeficitur. Ibi se t o t u m devovet multiplici aegrotantium bono,
officii sui potissimum spiritualis observantissimus. Aliquot post annos,
parochus vici Louroux renuntiatus, magis emicuit caritate in p r o x i m u m
et zelo a n i m a r u m . Q u u m vero a n n o 1788 beneficium parochiale in oppido
Louroux-Bconnais vacaret, Capitulum: cathedralis ecclesiae S. Andreae
Ap., p a t r o n a t u s iure fruens, Natalem Pinot u n a n i m i suffragio ad eius-
modi beneficium elegit, et Episcopus Andegavensis auctoritate s u a ordi-
naria confirmavit. Die 14 septembris, in festo exaltationis S. Crucis,
<S. Congregatio Rituum 87

eodem a n n o , Dei F a m u l u s h a n c j n y s t i c a m vineam ingressus, eam impenso


studio ac labore coluit et servavit incolumen ab insidiis et vastatio-
nibus impiorum. Admirabilis in eo fuit c u r a et vigilantia sui gregis et
s i g u l a r i s i n d u s t r i a caritatis q u a egenos et p a u p e r e s victu et vestitu
sublevabat. Decurrente a n n o 1790 Conventus Nationalis, spreta et con-
t e m p t a quavis iustitiae et libertatis forma, constitutionem civilem cleri,
regis sanctione m u n i t a m , die 27 novembris, promulgavit, q u a Episcopi
et sacerdotes, c u r a m a n i m a r u m h a b e n t e s , ad i u s i u r a n d u m schismaticum
ferendum s u b poena remotionis a beneficio cogebantur. Haec a u t e m
sacrilega constitutio a R o m a n o Pontifice Pio VI, fel. r e c , per Acta Quod
aliquantulum diei 10 martii 1791 et Charitas quae, diei 13 aprilis 1791,
solemniter d a m n a t a fuit, et i u s i u r a n d u m , per eam impositum, illicitum
declaratum. Hisce in adiunctis Dei F a m u l u s , semel i t e r u m q u e ad iusiu-
r a n d u m [iuxta Constitutionem adactus, constanter se recusavit, adiun-
gens se, t u t a conscientia et salvis Ecclesiae legibus, id facere n o n posse.
Hoc fusius consignatum est publicis documentis et relationi q u a Com-
m u n i t a s loci Louroux Natalis P i n o t parochi damnationem expetebat.
Inde ab oppido Louroux-Bconnais per satellites ad urbem Andegavensem
deductus, in ius vocatus et accusatus, etsi nemo responsis eius resistere
posset, t a m e n iudicum sententia, a superiori tribunali confirmata, per
d u o s a n n o s a s u a paroecia interdictus fuit. Interim Dei F a m u l u s mini-
sterium s u u m n o n intermisit, felicique exitu adlaboravit, ut aliqui sacer-
dotes, qui inconsiderate schismaticum emiserant i u r a m e n t u m , postea,
facta publica retractatione, ad b o n a m frugem reducerentur. Expleto
biennio et favente victoria q u a m catholici illius Vandeae regionis in s u a e
fidei et religionis tutelam a r m i s r e p o r t a r u n t , ipse, die 23 martii a n n i 1793,
ad s u a m paroeciam rediit, ingenti s u o r u m fidelium gaudio et laetitia
acceptus et h n o r a t u s . Verum mox, c o m m u t a t a fortuna et catholicis
copiis oppressis, persecutionis a e s t u s magis exarsit, quin t a m e n a paroecia
amovere potuerit pastorem b o n u m , p a r a t u m potius mori q u a m gregem
deserere. In illa t e m p o r u m r e r u m q u e tristitia Dei F a m u l u s n u n q u a m
destitit ab officio parochiali rite o b e u n d o ; et, peculiari u s u s facultate,
extra t e r m i n o s paroeciae in villis et oppidis finitimis legitimo pastore
spoliatis s u u m ministerium salutariter peregit. Pluries, etiam modo sin-
gulari, militum inquisitiones effugit, sed tandem, fortis athlta, iam
praemio dignus, in m a n u s inimicorum incidit, ut in extremo certamine
victor coronaretur. Die enim 21 februarii a n n o 1794 Dei F a m u l u s , ingrati
hominis proditione c o m p r e h e n s u s , et contumeliis ac vexationibus ten-
t a t u s ob intrepidam iniqui et schismatici iuramenti negationem, sum-
maria et pene nulla iudicii forma servata, capitis abscissione d a m n a t u r .
88 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

E a d e m die, sacris vestibus indutus, fidelis Christi servus ac sacerdos


ad a r a m sacrificii sui laetus ascendit, sanctisque verbis p r o l a t i s : Introibo
ad altare Dei, per m a n u s carnificis capite plexus, semetipsum offert
propter iustitiam, in caelis cum ipso Christo r e g n a t u r u s . Interim opinio
sanctitatis vitae, virtutum et miraculorum in genere Servi Dei in vita
et post obitum clara, u n a cum martyrii fama coniuncta et ad haec
usque t e m p o r a perseverans, P r o c e s s u m Ordinarium Informativum super
his o m n i b u s in Curia ecclesiastica Andegavensi provexit ac peperit;
atque acta processualia a b s o l u t a ad sacram r i t u u m Congregationem
t r a n s m i s s a sunt. Servato a u t e m iuris ordine, q u u m omnia in p r o m p t u
sint et nihil obstet q u o m i n u s ad ulteriora procedatur, instante Rfio
P. Francisco Xaverio Hertzog, societatis S. Sulpitii procuratore generali
et h u i u s Causae postulatore legitime constituto, attentis litteris postula-
toriis Emi et Rmi Di Cardinalis Ludovici Iosephi Luon, archiepiscopi
Rhemensis, R m o r u m Archiepiscoporum et Episcoporum Galliae, prae-
sertim Andegavensis universitatis catholicae P a t r o n o r u m , n e c n o n Capi-
tulorum ecclesiarum cathedralium, p a r o c h o r u m , superiorum ac profes-
sorum t u m Seminariorum tum Universitatis catholicae Andegavensis,
aliorumque virorum ecclesiastica vel civili dignitate p r a e s t a n t i u m , E m u s
R e v m u s Dnus Cardinalis Vincentius Vannuteili, episcopus Ostiensis et
Praenestinus, Sacri Collegii Decanus et praesentis Causae P o n e n s seu
Relator, in ordinariis sacrorum r i t u u m Congregationis comitiis subsi-
g n a t a die ad vaticanas aedes coadunatis, sequens d u b i u m discutiendum
p r o p o s u i t : An signanda sit commissio introductionis Causae in casu et
ad effectum de quo agitur? Et Emi ac R m i P a t r e s sacris tuendis ritibus
praepositi, post relationem ipsius Emi Ponentis, audito voce et scripto
R. P. D. Angelo Mariani Fidei promotore generali, o m n i b u s sedulo per-
pensis, rescribendum c e n s u e r u n t : Signandam esse Commissionem Intro-
ductionis Causae, si Sanctissimo placuerit. Die 14 ianuarii 1919.
F a c t a p o s t m o d u m de h i s Sanctissimo Domino nostro Benedicto
P a p a e XV per infrascriptum Cardinalem Sacrae R i t u u m Congregationi
Praefectum relatione, Sanctitas Sua rescriptum eiusdem sacrae Congre-
gationis r a t u m habens, propria m a n u signare dignata est Commissionem
Introductionis Causae beatificationis seu declarationis martyrii Servi Dei
Natalis Pinot,, parochi vici Louroux-Bconnais, die 22 eisdem mense
et a n n o .
i$i A. CARD. VICO, E p . P o r t u e n . et S. Rufinae,
S. B. C. Praefectus.
L. % S.
Alexander Verde, Secretarius.
S. Romana Bota 89

ACTA TRIBUNALIUM

SACKA ROMANA ROTA

VICARIATUS NYANZAE SEPTENTRIONALIS


NULLITATIS MATRIMONII (MULIUNYA-ALIBADZEWA)

Benedicto Pp. XV feliciter regnante, Pontificatus Dominationis Suae


anno quarto, die 10 maii 1918, RR. PP. DD. Guilemus Sebastianeiii,
Decanus, Ponens, Ioannes Prior et Aloisius Sincero, Auditores de turno,
in causa Vicariatus Apostolici Nyanzae Septentrionalis, Nullitatis matri-
monii, inter Laurentium Muliunya et Domitillam Alibadzewa, repraesen-
tatam per procuratorem ex officio deputatum, Thomam Ambrosetti, advo-
catum, interveniente et disceptante in causa Revmo Vinculi Defensore,
sequentem tulerunt definitivam sententiam.

Saeviente M a h u m e d a n o r u m bello in illa Africae parte, q u a m Ugan-


dam appellant, a n n i s 1887-1888 Laurentius Mulinuya (alias Kitagenda),
vir infidelis, q u a t u o r rapuit mulieres, inter q u a s aderat Domitilla Ali-
badzewa, 15 vel 16 a n n o s nata. Divina adiuvante gratia, L a u r e n t i u s et
o
Domitilla petierunt adscribi c a t e c h u m e n a t u i ; et die I aprilis anni 1893,
cum reliquae tres mulieres fugam arripuissent, baptizati sunt. Antequam
vero baptismalibus aquis abluerentur, coram Missionario aliqualem con-
sensum matrimonialem manifestarunt. Domitilla n o v e m filios edidit,
qui lucis ipso in limine moriebantur, quod in causa fuit, ut ipsa ex^
parte familiae viri vexationibus s u b i c e r e t u r . R e c u r s u m h a b u i t infelix
mulier ad Missionarium, continuo repetens se n o n esse uxorem Lau-
rentii, sed captiva m, et u n u m t a n t u m desiderium fovere, reperiendi
videlicet parentes, ad quos aufugiens a dominatione Laurentii libera-
n t u r . Querelae Domitillae delatae fuerunt Vicario Apostolico, qui ani-
m a d v e r t e n s s c a n d a l u m inter fideles oriri, si Laurentius et Domitilla
post longam cohabitationem ad invicem separarentur, ipsis praecepit,
ut consensum matrimonialem renovaren!. R e n u e n s mulier m a n d a t i s
Vicarii obtemperare, Eucharistiae sacramento, q u o quotidie reficiebatur,
privata est. P o s t duos menses, viribus fracta, u n a cum Laurentio se
sistit coram Missionario P, Laane, qui matrimonio benedixit in sacristia,
90 Acta, Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

unico teste praesente a Laurentio designato. Post a n n u m Domitilla ab


amicis notitias s u o r u m p a r e n t u m accepit et, reperto deinde fratre, cum
eo aufugit n u m q u a m reversura. Vir i u x t a loci consuetudines o m n i a pere-
git, ut vita coniugalis r e s t a u r a r e t u r ; quae cum in irritum cessissent ob
mulieris r e p u g n a n t i a m , causa nullitatis matrimonii i n t e n t a t a fuit a p u d
Curiam Vicariatus Nyanzae. Processus t a m e n non fuit ad iuris n o r m a m
o
instructus ; q u a r e die I augusti anni 1915, ab H. S. Auditorio rescriptum
fuit: Dilata; interim scribatur Vicario Apostolico, ut novum instituat
processum suppletorium, interrogationesque peragat, prouti adnotatur in
folio epistolae adnexo. Quibus expletis, n u n c causa discutienda p r o p o n i t u r
sub consueta formula dubii: An constet de nullitate matrimonii in casu.

Ius quod spectat. Neminem latet m a t r i m o n i u m initum sub m e t u


gravi, extrinseco, iniusto et directo ad e x t o r q u e n d u m consensum esse
nullum ex iure ecclesiastico ob claram et explicitam dispositionem
cap. 14, tit. De Spons. et Matrim. An vero irritum q u o q u e sit ex iure
n a t u r a e , disputatur inter theologos et canonistas. S u n t multi et graves
auctores, uti Snchez (De matrim., lib. IV, disp. 14, n. 2), Schmalzg.
(in tit. I, lib. IV, n, 405), Fejc (De impedim. matrim., n. 136), Gasp arri
(De matrim., n. 811), Pirhing, illuart, aliique, qui t e n e n t coniugia esse
invalida ex sola lege positiva Ecclesiae, ex eo praesertim, quia metus,
u t c u m q u e gravis et i n i u s t u s , n o n irritat reliquos contractus. Alii ex
adverso, uti Reiffenstuel (in tit. XL, lib. 1, n. 18), Ballerini-Palmieri
(Theol, mor., pag. 570), Aichner, Rosset et Scherer cum Divo T h o m a
sustinent m a t r i m o n i u m esse nullum ex u t r o q u e iure, ecclesiastico et
naturali. H a n c sententiam melius fundatam appellat Wernz (Ius Decre-
talium, tom. IV, n. 266, in fine). H a c extante opinionum diversitate,
pl. Santi, instituens in suis Praelectionibus (lib. IV, n, 115 et sq.) quae-
stionem, q u i n a m subiiciuntur impedimentis matrimonialibus, tradit infi-
deles probabiliter ligari impedimento m e t u s ; quod docet etiam G a s p a r d
(loc. c., n. 27). Sibimetipsi enim petit: Matrimonium inter infideles
metu initum haberi ne debet uti validum propter favorem matrimonii,
a u t uti nullum propter favorem partis m e t u m p a s s a e f . E t respondet,
ni fallimur, applicandam esse responsionem d a t a m ab U r b a n o VIII P. De
Lugo, postea Cardinali, videlicet, ubi Doctorum sententiae u t r i u s q u e
probabiles intercedunt, illa amplectenda est sententia, q u a e pro condi-
tione locorum et h o m i n u m barbaris est favorabilior.
Ab impedimento vis et metus n o n distinguebatur iure Decretalium
impedimentum r a p t u s . Innocentius enim III (in cap. 17, tit. De rapto-
ribus m a t r i m o n i u m inter raptorem et r a p t a m etiam uti licitum permisit,
S. Jtiomana Bofa 91

si prior dissensio t r a n s i s s e ! in consensum, i. e. si libere consentiat illa


pars, cui per r a p t u m m e t u s incussus fuit. Concilium vero Tridentinum
constituit m a t r i m o n i u m inter raptorem et r a p t a m esse nullum, q u a m d i u
r a p t a sit s u b raptoris potestate. Huic a u t e m legi tridentinae n o n subiici
infideles clarum est.

Modo ad factum. P r i m o loco P a t r e s p u t a r u n t instituendam esse


quaestionem, an L a u r e n t i u s et Domitilla an. 1893, a n t e q u a m b a p t i s m u m
reciperent, m a t r i m o n i u m inter se contraxerunt. Hoc affirmat solers
Vinculi Defensor; scribit e n i m : C u m ille (Laurentius) salutari u n d a
ablui cogitavit et inter catechumenos se adscripsit, u n a m Domitillam
Missionario t a m q u a m suam mulierem designavit, q u a e i n d u c t a etiam
fuit pro baptismo u n a cum ipso suscipiendo. Missionarius vero, ante-
q u a m u t r u m q u e ab originali labe lavaret, interrogavit ex professo, an
matrimonio ad invicem consentirent, cui Domitilla et Laurentius pleno
et distincto accesserunt consensu . Verum, quidquid sit de Laurentii
consensu, certum est Domitillam libere matrimonio non consensisse.
Tpsa enim sic rem e n a r r a t : On me d e m a n d a si j'acceptais m o n mari.
" Il m ' a pille, rpondis-je, et je suis devenue sa femme. Je veux bien
- rester avec lui . Et i n t e r r o g a t a : Au fond du coeur quelle tait ta
p e n s e ? r e s p o n d e t : J e songeais, q u ' u n e fois ma famille retrouve,
je partirais . In altero a u t e m interrogatorio haec h a b e t : J'acceptais
la situation telle quelle : qu'aurais-je fait, n ' a y a n t pas des parents sous
la m a i n ? Lorsque je vis mes compagnes s'en aller, je p e n s a i : " M o i
aussi, q u a n d je verrai mes parents, je me sauverai . Quare Domi-
tilla suo consensu matrimonio n o n accessit, sed t a n t u m passa fuit con-
ditionem, in q u a versabatur, animo p a r a t a e domo aufugiendi statim ac
p a r e n t e s reperirei; si enim aufugisset n o n repertis p a r e n t i b u s , celui,
ut ipsa animadvertit, chez lequel je me serais enfuie, m ' a u r a i t v e n d u e
au loin, ce qui a u r a i t t pour moi la pire chose . Quod confirmat
L a u r e n t i u s : Du reste o serait-elle alle? Une femme qui n ' a p a s de
famille, ne fait q u e changer de m a t r e .
Nullitatem matrimonii fatentur ipsi Missionarii. P a t e r enim L a a n e
d e p o n i t : Je ne voyais d a n s ce cas aucun mariage, puisque Laurent,
a u t a n t q u e je m'en souviens, avait eu cette femme la guerre . Et
referens in libro m a t r i m o n i o r u m novum coniugium initum die 25 octo-
bris a n n i 1901, haec verba adiecit: concubinage a r r a n g .
Posito q u o d ante b a p t i s m u m L a u r e n t i u s et Domitilla in verum
matrimonium, seu in individuam vitae consuetudinem n o n consense-
rint, videndum n u n c est, an saltem valide c o n t r a x e r i n t ' a n n o 1901.
9 Acta Apostolicae Sedis --Commentarium Officiale

In specie diximus quod, exortis discordiis Laurentium inter et Domi-


tiliam, haec ab illo divertere cupiebat. Res delata fuit ad Vicarium Apo-
stolicum qui, cause du scandale qui rsulterait de leur sparation
m a n d a v i t Domitillae ut n u b e r e t cum Laurentio sub poena privationis
s a c r a m e n t o r u m . Restitit primo Domitilla, at postea cessit, uti deponit
in secundo suo interrogatorio ad 4: L'Evque me d e m a n d a , si je vou-
lais du mariage avec Laurent. Je lui r p o n d i s : " Je n ' e n veux p a s :
je suis u n e a b a n d o n n e , c o m m e n t eonsentirais-je rester avec lui, qui
m ' a pille ? . L'Evque alors o r d o n n a au P. L a a n e de me refuser les
s a c r a m e n t s p o u r la raison que je refusais le mariage. Cela me priva
doublement, parce que j ' a v a i s l'habitude de les recevoir, et puis, parce
que je ne retournai p a s au village, mais restai la maison. Et puis,
qu'est-ce que c'est que la religion sans les sacrements? C'est comme
si tu n'en avais plus. De guerre lasse, je consentis ce q u ' o n vou-
lait de moi . Igitur Domitilla n o n libere, sed coacte consensit m a t r i -
monio. Quod testatur etiam P. L a a n e : Elle a accept parce que Mon-
seigneur lui refusait les s a c r e m e n t s , et confirmat testis T i b u i i a n g a :
Ce pourquoi Domitilla consentit l'union le voici, c'est le refus des
sacrements . Haec a u t e m coactio iniusta fuit et gravis. Iniusta qui-
dem, quia Domitilla, q u a e n o n solum animum a versum in Laurentium,.-
sed c a u s a s etiam rationabiles h a b e b a t ab eo divertendi, non poterat
cogi ad m a t r i m o n i u m -ineundum s u b praetextu, q u o d scandalum ex
ipsorum separatione e x o r t u m fuisset inter fideles. Fuit etiam gravis,
nam ex u n a parte Domitilla erat trs douce et srieuse , p a r a t a ad
obediendum in o m n i b u s Vicario, mme quand'il m'ordonnait de porter
un fardeau ; ex altera m a l u m minitatum, i. e. privatio sacramentorum,
pro ipsa grave erat, quia solita erat quotidie refici sacramentis, uti
superius vidimus, et confirmat L a u r e n t i u s d e p o n e n s : Domitilla tait
u n e chrtienne assidue la reception des s a c r e m e n t s ; aussi est-ce
le seul refus q u ' o n lui en fit que la dcida m'accepter .
Nec alio modo Domitilla agere p o t e r a t ; a d h u c enim notitiis carebat
p a r e n t u m , quos si reperiisset, certum est quod consensum n o n rno-
vasse!: ait enim L a u r e n t i u s : Ce qu'il y a de certain, c'est que s i e l l e
avait retrouv ses p a r e n t s a v a n t le mariage qu'on n o u s d e m a n d a de
renouveler l'glise, j a m a i s elle ne s'y serait prte . Nec ab aliquo
praesidium aut consilium petere poterat; n a m ipsa deponit: Si le P r e
Roche tait rest l, lui, qui m'avait baptise, j ' a u r a i s eu recours
lui. Mais on venait j u s t e de lui d o n n e r u n e a u t r e destination. Je n ' e n
connaissais a u c u n a u t r e intimement . Hisce in adiunctis, prosequitur
Domitilla, n o u s fumes unis la sacristie. Je refusai d'apporter m o n
S. Romana Bota 93

t m o i n . Et cum Daniel Tibaiianga ab ea petiisset: P o u r q u o i elle


n'avait p a s a m e n de t m o i n ? r e s p o n d i t : Aussi bien on me force
ce mariage . *
Contracto m a t r i m o n i o sponsa continuo repetebaf: Dcidment les
Pres m'ont impos un j o u g que je ne p o u r r a i p a s porter... Nous
avons t unis de force . Imo cogitaba! de fuga capessenda, et revera
post a n n u m , reperto fratre Michaele Zache, cum eo aufugit. S p o n s u s ,
uti acta referunt, nil omisit, ut Domitillam ad se revocaret, at inutili
p r o r s u s conatu. E t e n i m praefatus Daniel Tibaiianga d e p o n i t : Actuel-
e m e n t la femme n ' a q u ' u n refrain: " M m e s'il me donne 200 rupies
de d o m m a g e s et intrts, je ne rentre p a s chez lui . Et alter Domi-
tillae frater, Marcus Alideki, refert: T o u t ce que je sais, c'est ceci
q u ' e l l e va r p t a n t : " J'ai t pille p u r e m e n t et s i m p l e m e n t ; j a m a i s
je ne rentrerai d a n s un mariage qui n'en est pas un, puisque j a m a i s
j e ne l'ai choisi de m o n g r . . . , , . Elle repte s a n s cesse qu'elle ne
r e t o u r n e r a p a s chez L a u r e n t .
Haec omnia evincunt nullum fuisse matrimonium initum a Lau-
rentio cum Domitilla die 25 octobris anni 1901.

Quibus o m n i b u s in iure et in facto perpensis, Nos infrascripti Audi-


tores de t u r n o , pro tribunali sedentes et solum Deum prae oculis habentes,
decernimus, declaramus et definitive s e n t e n t i a m u s constare de matrimonii
nullitate in casu.
Ita decernimus, m a n d a n t e s Ordinariis locorum et Ministris Tribu-
nalium ad q u o s spectat, ut exsecutioni m a n d e n t h a n c n o s t r a m defini-
tivam sententiam, et adversus reluctantes procedant ad n o r m a m sacro-
r u m c a n o n u m et praesertim cap. 3, sess. XXV, De reform. Concilii
Tridentini, iis adhibitis exsecutivis et coercitivis mediis, quae magis
efficacia et o p p o r t u n a , pro r e r u m adiunctis, exstitura sint.
R o m a e in sede Tribunalis S. R. Rotae, die 10 maii 1918.

Guilelmus Sebastianeiii, Decanus, Ponens.


I o a n n e s Prior.
Aloisius Sincero.
L. S.

Ex Cancellaria, die 5 iunii 1918.


Sac. T. Tani, Notarius.
94 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

S. CONGREGAZIONE DEI RITI

Marted li febbraio 1919, nel Palazzo Apostolico Vaticano, dinanzi all'au-


gusta presenza del Santo Padre, si tenuta la Congregazione Generale dei
Sacri Riti, nella quale gli Emi e Rmi Signori Cardinali, i Rmi Prelati ed i
Consultori teologi componenti la medesima, hanno discusso e dato il loro voto
dapprima sul dubbio detto de tuto per la solenne Beatificazione della Vene-
rabile Anna Maria Taigi, madre di famiglia, del Ili Ordine della SSma Trinit;
e quindi sul dubbio intorno a quattro miracoli che si asseriscono operati da
Dio per intercessione della Venerabile Serva di Dio Lodovica De Marilac,
Vedova Le Gras, Confondatrice dell'Istituto delle Figlie della Carit, i quali
miracoli vengono proposti per la beatificazione della medesima Venerabile.

Marted 25 febbraio 1919, presso l'Emo e Rmo Signor Cardinale Antonio


Vico, Prefetto della Sacra Congregazione dei Riti, Ponente della Causa di
Beatificazione e Canonizazione del Ven. Bernardo Maria Clausi, Sacerdote pro-
fesso dell'Ordine dei Minimi, si tenuta la Congregazione Antipreparatoria,
nella quale dai Rmi Prelati Officiali e dai Rmi Consultori teologi si discusso
il dubbio sopra l'eroismo delle virt esercitate dal medesimo Ven. Servo di Dio.

SEGRETERIA DI STATO

NOMINE

Con Biglietti della Segreteria di Stato il Santo Padre si degnato di


nominare:
18 febbraio 1919. I RR. PP. Arturo Vermeesch e Giuseppe Steiger, della Com-
pagnia di Ges, Luigi di San Francesco di Paola,
Passionista, Colombano Dreyer, dei Frati Minori,
e Benedetto Lopez, Abate Procuratore Generale
della Congregazione Cassinese P. 0., Consultori
della Sacra Congregazione dei Religiosi.
Diarium Romanae Curiae 95

Con Brevi Apostolici il Santo Padre si degnato di nominare:

Prelati Domestici di S. S.:


22 novembre 1918. Mons. Pietro Paolo Frick, dell'archidiocesi di Rottemburg.
11 gennaio 1919. Mons. Antonio Renzi, della diocesi di Sant'Agata dei Goti.
29 Mons. Alfonso Bruni, di Roma.
2 febbraio Mons. Matteo Culley, della diocesi di Hexham.
Mons. Giovanni 0' Doherty, della diocesi di Derry.
13 Mons. Gualtiero Cumming, della diocesi di Clifton.

ONORIFICENZE

Cou Brevi Apostolici il Santo Padre si degnato di conferire le seguenti


onorificenze:

La Commenda con Placca dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile:


25 gennaio 1919. Al sig. Antonio Otto, di Bruxelles.

La Commenda dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile:

25 gennaio 1919. Al sig. Stefano Otto, di Bruxelles.


Al sig. Alfonso Otto, della medesima citt.
5 febbraio Al sig. Enrico Gerardo Maria van der Vijver, della diocesi
di Harlem.
12 Al sig. barone Enrico Elia Lefevre, dell'archid, di Rouen.
Al sig. Armando Denomaison, della medesima archidiocesi.

Il Cavalierato dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile:

25 gennaio 1919. Al sig. Oscar Edoardo Maria Englebert, di Bruxelles.


12 febbraio Al sig. Giovanni Ramaekers, dell'archidiocesi di Rouen.
Al sig. Edmondo Henz, delia medesima archidiocesi.
Al sig. Giorgio Loisel, della medesima archidiocesi.
Al sig. Michele Lagny, della medesima archidiocesi.
Al sig. Edmondo Warnier, della medesima archidiocesi.
Al sig. Giorgio Ysnel-Franque, della medesima^archidiocesi.
Al sig. Ettore d'Avak, di Roma.
15 AI sig. Augusto de Toytot, della diocesi di Saint-Claude.
Al sig. Maurizio Chipon, della medesima diocesi.

Il Cavalierato dell'Ordine di S. Silvestro Papa:

28 gennaio 1919. Al sig. Hel R. Telia y Cantos, della diocesi di Zamora.


29 Al sig. prof. Oronte Taccini, dell'archidiocesi di Firenze.
5 febbraio Al sig. Carlo Commessmann, dell'archidiocesi di Colonia.
96 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

MAGGIORDOMATO DI S U A SANTIT

Con. Biglietti di S. E. Rma Mons. Maggiordomo, il Santo Padre si degnato


di nominare:
Camerieri Segreti soprannumerari di S. S. :

21 novembre 1918. Mons. Francesco Fessier.


8 gennaio 1919. Mons. Antonio Giuseppe Maria Mutsaers, della diocesi di
Bois-le-Duc.
febbraio Mons. Luigi De Piero, della diocesi di Concordia.
17 Mons. Raffaele Casimiri, maestro di cappella dell'Arcibasi-
lica Lateranense in Roma.
21 Moas. Porfirio da Silva Mendes Cordeiro, del patriarcato di
Lisbona.

Camerieri Segreti di Spada e Cappa di S. S.:

29 gennaio 1919. Sig. conte Carlo de Simony, della diocesi di Digione.


Il febbraio Sig. comm. Gugiiemo Humphrey Page, della diocesi di
Bruges.

Camerieri d'onore in abito paonazzo di S. S.:

11 gennaio 1919. Mons. Domenico Brignone, della diocesi di Pinerolo.


8 febbraio Mons. Arcangelo Bruni, di Roma.

NECROLOGIO

1 febbraio 1919. Mons. Antonio M. Grasselli, arcivescovo titolare di Larissa,


commendatore di S. Spirito.
8 Mons. Enrico Joulain, vescovo di Jaffha.
lo * Mons. Gennaro Costagliola, arcivescovo di Chieti.
16 Mons. Carlo de Csky, vescovo di Vcz in Ungheria.
17 Mons. Domenico Darmanin, arcivescovo di Corf.
Mons. Giovanni Efrem Bertreux, vescovo titolare di Musti,
vicario apost, delle isole Salomoni Meridionali.
Annus XI - Yol. XI 12 Martii 1919 Num. 4

ACTA APOSTOLICAE SEDIS '


COMMENTARIUM OFFICIALE

ACTA BENEDICTI PP. XV

SACRUM CONSISTORIUM

Die IO martii 1919 in palatio apostolico Vaticano h a b i t u m est Con-


sistorium secretum, cuius Acta ex ordine referuntur:

i. - ALLOCUTIO SS. D. N. BENEDICTI PP. XV


VENERABILES FRATRES

A n t e q u a m Ordinem suppleamus Episcoporum, quae potis-


s i m u m c a u s a est cur v o s hodierno die c o n v o c a v i m u s , placet
v o s alioqui, ut de Orientis christiani rebus Nostras pro aposto-
l i c o officio c u r a s c o g i t a t i o n e s q u e v o b i s c u m c o m m u n i c e m u s .
Orientalem quidem Ecclesiam peculiari quodam studio sem-
per prosecuti sunt R o m a n i Pontifices; qui cum, universitatem
dominici gregis gubernantes, particularium Ecclesiarum sa-
luti et incremento consulerent, par erat et consentaneum ut
singulariter Ecclesiam foverent regionis eius quam consum-
m a t a ibidem h u m a n i generis redemptio nobilitasse^ et in qua
a b i p s i s c h r i s t i a n a e rei p r i m o r d i i s i n i e c t a a p o s t o l a t u s e t m a r -
tyrii s e m i n a praeclarissimos sanctimoniae sapientiaeque fru-
ctus genuissent. Etenim d u m sancte in unitate permansit, mi-
rifice e a f l o r u i t E c c l e s i a , cum huic Apostolicae Sedi eximios
ACTA, rol. XI, n. 4. 12-3-919. 7
98 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Pontifices d a r e t , c u m q u e illa ingenii, v i r t u t i s e t d o c t r i n a e lu-


m i n a Basilius, A t h a n a s i u s , u t e r q u e G r e g o r i u s e t C h r y s o s t o m u s
c h r i s t i a n u m o r b e m i l l u s t r a r e n t . Q u a e v e t u s t a t i s decora Nostri
decessores n u m q u a m negligere visi s u n t ; n e c s o l u m o r i e n t a l i u m
m o r e s et i n s t i t u t a , s e o r s u m a latinis, conservanda, sed e t i a m
e o r u m r i t u s , nobiles certe a c splendidos, i n c o r r u p t e e t i n t e -
gre r e t i n e n d u s c u r a r u n t , q u o scilicet S p o n s a C h r i s t i in v e -
s t i t u d e a u r a t o c i r c u m d a t a v a r i e t a t e s u a m m e l i u s .pulcritudi-
iiem o s t e n d e r e t . Quos r i t u s i n h a c i p s a U r b e , iussu n i m i r u m e t
a u c t o r i t a t e Sedis Apostolicae, c e l e b r a r i consuevisse, n o t u m est,
i t e m q u e s a n c t o s Orientis Pontifices e t Doctores i n C a l e n d a r i u m
Ecclesiae R o m a n a e esse relatos, e o r u m q u e h o m i l i i s latinam
ornatam l i t u r g i a m . C e t e r u m e x s t a n t pontificiae p r o v i d e n t i a e
d o c u m e n t a n o n p a u c a vel a d p r o s p e r i t a t e m O r i e n t a l i s Ecclesiae
v a r i i s m o d i s p r o m o v e n d a m , vel a d illas c h r i s t i a n o r u m sedes
t u t a n d a s q u a e t a m crebris h o s t i u m i n c u r s i o n i b u s p a t e r e n t . Nec
s a n e hic a t t i n e t c o m m e m o r a r e magna et paterna hortamenta
D e c e s s o r u m a d Ecclesias dissidentes, u t a d h o c u n i t a t i s v i t a e q u e
c e n t r u m , u n d e misere secesserant, r e d i t u m m a t u r a r e n t , e t ve-
t e r a illa obsequii e t o b e d i e n t i a e i n h a n c b e a t i P e t r i C a t h e d r a m
officia r p t r e n t , c u i u s q u i d e m Graeci P a t r e s in Conciliis oecu-
menicis Ephesino et Chalcedonensi exempla dederunt luculen-
tissima.
Nos vero, a d g u b e r n a c u l a h u i u s Ecclesiae R o m a n a e q u a e
r a d i x et m a t r i x e s t Ecclesiae C a t h o l i c a e u t , i n s c r u t a b i l i Dei
consilio, collocati s u m u s , oculos a n i m u m q u e ad Orientis Eccle-
sias t u m q u a e c u m h a c Apostolica Sede, unde unitas sacerdotalis
exorta est, c o p u l a n t u r , t u m q u a e sese ab i p s a s e g r e g a r u n t , s t u -
diose c o n v e r t i m u s , et, D e c e s s o r u m v e s t i g i a p e r s e q u e n t e s , u t r u m -
que h a b u i m u s propositum, alteras in pristinam dignitatem re-
stituere, a d f i d e i u n i t a t e m a l t e r a s revocare.
P r i m u m i g i t u r Ecclesiae O r i e n t a l i s negotiis t r a c t a n d i s p r o -
p r i a m S. Congregationem constituimus: deinde latinis pariter
e t graecis, vel d i s s i d e n t i b u s , s t u d i o r u m d o m u m a p e r u i m u s , u b i
a l t i o r e m copiosioremque sibi Orientis c h r i s t i a n i c o g n i t i o n e m et
Acta Benedicti PP. XV 99

s c i e n t i a m c o m p a r a i e n t . Q u a m d o m u m I n s t i t u t i Pontificii titulo
d e c o r a v i m u s , p e c u l i a r e ipsius suscipientes p a t r o c i n i u m : eius
a u t e m C o n g r e g a t i o n i s N o b i s m e t ipsis N o s t r i s q u e successoribus
p r a e f e c t u r a m r e s e r v a v i m u s ideo u t N o s t r a e r g a O r i e n t a l e s esset
benevolentia testatior.
Sed n o n satis h a b u i m u s Ecclesiae Orientalis u t i l i t a t i in fu-
t u r u m prospicere q u o q u i d e m s p e c t a t I n s t i t u t u m q u o d d i x i m u s ;
o m n e m q u o q u e o p e r a m N o s t r a m operaque p r o v i r i b u s c o n t u l i -
m u s a d l e v a n d a m m a i o r u m m o l e m q u i b u s eae g e n t e s , q u o a d
furor belli insedit, l a b o r a r e n t in R u s s i a e finibus, in B a l c a n i s et
i n ditione T u r c a r u m . N a m q u e hic g e n t e m u n i v e r s a m v i d e b a m u s
p r o p e a d i n t e r n e e i o n e m r e d i g i ; illic c o m p u l s o s c a t e r v a t i m do-
m o s deserere, sese i n m o n t e s r e c i p e r e i b i q u e t e m p o r i s i n c l e m e n -
t i a et i n e d i a confici; p a s s i m C h r i s t i c o l a r u m coetus dissolvi,
sacerdotes eiici in c a r c e r e s q u e d e t r u d i , t e m p l a , coenobia, scho-
las, h o s p i t i a in profanos u s u s c o n v e r t i ; Ecclesiae d e n i q u e b o n a
e t p r i v a t o r u m d i r i p i a c d i s s i p a r i . H i s o m n i b u s malis, q u a n t u m
in N o s t r a p o t e s t a t e fuit, m e d e r i , n u l l o n a t i o n i s religionisve di-
s c r i m i n e , s t u d u i m u s . P r a e ceteris vero sollicitos Nos h a b e b a n t
A r m e n i i i t e m q u e Syriae e t L i b a n i incolae, u t p o t e q u o s frequen-
t i u s d e p o r t a t i o n i b u s e t fame t o r q u e r i a t q u e e t i a m c o m m u n i t e r
trucidari videremus.
Q u a r e p r o A r m e n i i s u n i v e r s i s e t p r o iis s i n g i l l a t i m q u i ca-
piti d a m n a t i essent, vel u t c u m q u e Nostro i n d i g e r e n t auxilio,
Ipsi c u m Imperatore Othomanico saepius egimus, aut illorum
s o r t e m v e h e m e n t e r iis principibus commendavimus, quorum
a p u d i p s u m m a g i s v a l e r e d e p r e c a t i o v i d e b a t u r . I t a Nobis, Deo
a d i u v a n t e , licuit p l u r i b u s in locis finem c a e d i b u s afferre, nec
paucorum quoque necem prohibere. Interea orbitatem miseran-
tes i n n u m e r a b i l e m e x A r m e n i a p u e r o r u m , eis pro facultate
s u b v e n i m u s , attrice d o m o C o s t a n t i n o p o l i c o n s t i t u t a .
Quod a u t e m a d S y r i a i a L i b a n u m q u e p e r t i n e t , a d a v e r t e n -
d a s f a c i n o r u m a t r o c i t a t e s q u a e ibi t i m e b a n t u r / a t q u e u t i m p o r -
t a r e n t u r eo res ad v i c t u m necessariae, o p e m p a r i t e r a p l u r i b u s
Civitatum moderatoribus i m p e r a v i m u s . Brevi ut dicamus,
100 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

o m n i b u s e x Oriente, q u o t q u o t i n a e r u m n i s v e r s a b a n t u r , q u a n -
t u m a u c t o r i t a t e p o t u i m u s e t re, p r a e s t o esse n o n c e s s a v i m u s : i n
q u o egregie a d m o d u m , q u i N o s t r a m illic p e r s o n a m s u s t i n e n t , s e
Nobis p r o b a v e r u n t .
P o s t q u a m vero, p a c t i s i n d u c i i s , b e l l u m c o n q u i e v i t , n o n
t a m e n eas d e O r i e n t e C h r i s t i a n o curas molestiasque deposui-
m u s . N a m i n g e n t e s rei politicae e t socialis p e r t u r b a t i o n e s , e t
n a t i o n u m i n t e r n a t i o n e s c e r t a m i n a , n i m i u m q u a n t u m civilem
r e l i g i o s a m q u e v i t a e c o n s u e t u d i n e m i m p e d i u n t , m a x i m e i n re,-
gionibus hucusque Imperio Russico subiectis; ubi publice c u m
t r i b u e r e t u r c i v i b u s libera p o t e s t a s religionis, q u a m vellent, p r o -
f i t e n d a e , t a m b o n a e l u c e b a t spes t e m p o r u m m e l i o r u m . I n ce-
teris autem Orientis partibus ea sunt luctuoso spectaculo:
s a c r a e Missiones d i s s i p a t a e , c h r i s t i a n o r u m multitudines tem-
plis e t s a c e r d o t i b u s d e s t i t u t a e , p o p u l i q u e i n t e r s e d e l i b e r t a t e
contendentes et ad inopiam adducti rerum omnium.
Sed i n p r i m i s m a g n a Nos sollicitudine afficiunt S a n c t a P a l a e -
s t i n a e L o c a o b s i n g u l a r e m scilicet e o r u m d i g n i t a t e m , q u a s u n t
C h r i s t i a n o r u m .cuique s u m m e v e n e r a b i l i a . Q u i b u s q u i d e m Locis
a b infidelium d o m i n a t u l i b e r a n d i s q u a m m u l t a m d i u t u r n a m -
q u e d e d e r u n t o p e r a m decessores Nostri, q u a n t u m laboris e t s a n -
g u i n i s , s a e c u l o r u m d e c u r s u , C h r i s t i a n i Occidentales impende-
r u n t ! N u n c v e r o cum e a n u p e r , i n g e n t i c u m l a e t i t i a b o n o r u m
o m n i u m , r u r s u s i n C h r i s t i a n o r u m p o t e s t a t e m cesserint, sum-
m o p e r e n i m i r u m a n x i i s u m u s d e iis q u a e i n h a c r e P a r i s i e n s e d e
p a c e C o n s i l i u m p r o x i m e c o n s t i t u e t : n a m a c e r b u s profecto Nobis
et Christifidelibus, q u o t q u o t sunt, i n u r e r e t u r dolor, si infideles
i n P a l a e s t i n a meliori p o t i o r i q u e i n c o n d i t i o n e p o n e r e n t u r , m u l -
t o q u e m a g i s s i illa c h r i s t i a n a e Religionis a u g u s t i s s i m a m o n u -
m e n t a eis t r a d e r e n t u r q u i c h r i s t i a n i n o n s u n t . N o v i m u s p r a e -
t e r e a a d v e n a s acatholicos, copiis o p i b u s q u e a b u n d a n t e s , q u a s
b e l l u m i n P a l a e s t i n a g e n u i t m i s e r i a s r u i n a s q u e p l u r i m a s , iis
abuti ad suas inibi doctrinas disseminandas. Atqui omnino non
f e r e n d u m est, ibi t o t a n i m a s , a c a t h o l i c a fide deficiendo, r u e r e
i n i n t e r i t u m u b i D o m i n u s Noster I e s u s C h r i s t u s v i t a m aeter-
Acta Benedicti PP. XV 101

n a m eis, p r o f u s o s a n g u i n e , a c q u i s i v i t . T a n t o i g i t u r i n d i s c r i -
m i n e c o n s t i t u t i , t e n d u n t a d Nos dilecti f i l i i m a n u s s u p p l i c e s ,
n e c s o l u m v i c t u m v e s t i t u m q u e n e c e s s a r i u m i m p l o r a n t , sed ro-
g a n t e t i a m u t s a c r a e sibi m i s s i o n e s a e d e s q u e e t s c h o l a e p e r Nos
r e s t i t u a n t u r . Nos a u t e m , N o s t r a r u m p a r t i u m m e m o r e s c e r t a m
s u m m a m rei d e s t i n a v i m u s , a m p l i u s l i b e n t e r d a t u r i , nisi A p o -
stolicae Sedis a n g u s t i i s p r o h i b e r e m u r . S i m u l v e r o c a t h o l i c i or-
bis E p i s c o p o s h o r t a t u r i s u m u s , c u r a e sibi h a b e a n t n o b i l i s s i m a m
c a u s a m , e t f r a t e r n u m s t u d i u m e r g a O r i e n t a l e s , a m a i o r i b u s ac-
c e p t u m , v e l i n t i n suo q u i s q u e g r e g e d i l i g e n t e r e x c i t a r e . M a g n o -
p e r e i g i t u r confisi, q u o d c a p u t est, d i v i n a m b e n i g n i t a t e m h i s
coeptis N o s t r i s a d f u t u r a m , i a m a d E p i s c o p o r u m c o o p t a t i o n e m
veniamus.

II - PROVISIO ECCLESIARUM

Post haec S S m u s Dominus Noster h a s , q u a e s e q u u n t u r , ecclesias


de proprio pastore providit, scilicet:

Metropolitanae ecclesiae Ianuensi praefecit E m u m D. T h o m a m S. R. E.


Card. Boggiani.
Metropolitanae ecclesiae Neo Eboracensi, R. P. D, P a t r i t i u m Hayes,
h a c t e n u s episcopum titularem Tagastensem, O r d i n a r i u m Castrense pro
Foederatis Statibus Americae.
Metropolitanae ecclesiae S. Pauli de Minnesota, R. P. D. Augustinum
Dowling, h a c t e n u s episcopum Desmoinensem.
Metropolitanae ecclesiae Sanctae Fidei in America, R. P. Albertum
Daeger, Ordinis F r a t r u m Minorum.
Cathedrali ecclesiae Concordiensi, R. P. D. Aloisium Paulini, hacte-
n u s episcopum N u s c a n u m .
Cathedrali ecclesiae Balneoregiensi, R. P. D. Ludovicum Antomelli,
h a c t e n u s episcopum titularem Leptimagnensem et Vicarium Apostoli-
cum Lybiae.
Cathedrali ecclesiae Gariatensi, R. D. I o s e p h u m Caruso, antistitem
u r b a n u m et vicarium generalem metropolitanae ecclesiae S. Severinae.
Cathedrali ecclesiae Octeriensi, R. D. Franciscum F r a n c o , p a r o c h u m
loci Agliano in Astensi dioecesi.
102 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Cathedrali ecclesiae Lingonensi, R. D. T h e o p h i l u m Louvard, vica-


rium generalem dioecesis Sagiensis.
Cathedrali ecclesiae Buffatemi, R. D. Guillelmum T u r n e r , magistrum
in universitate studiorum Washingtoniensi.
Cathedrali ecclesiae Albanemi in America, R. D. E d m u n d u m Gib-
bons, p a r o c h u m ad S. Theresiae in civitate Buffalensi.
Cathedrali ecclesiae Conditemi in Indiis, R. D. Banielem Hermida.
Cathedrali ecclesiae Corumbensi, R. D. Mauritium Da Rocha, secre-
t a r i u m Curiae ecclesiasticae Maceiensis.
Cathedrali ecclesiae Lungrensi ritus graeci in Calabra regione nuper
erectae, R. D. I o a n n e m Mele, p a r o c h u m loci vulgo Lungro.
Titulari episcopali ecclesiae Surensi, R. D. Franciscum Marnas, vica-
rium generalem archidioecesis Lugdunensis, d e p u t a t u m in Coadiutorem
cum iure successionis R m i Episcopi Claromontani.
Titulari episcopali ecclesiae Tricomiensi, R. D. Leonem D u r a n d , dire-
ctorem maioris Seminarii Massiliensis, d e p u t a t u m in Auxiliarem Rmi Epi-
scopi Massiliensis.
Titulari episcopali ecclesiae Ceramensi, R. D. I o s e p h u m Skvireckis,
deputatum in Auxiliarem R m i Episcopi Samogitiensis.
Titulari episcopali eccl. Claudiapolitanae, R. D. Guillelmum Hiekey.

Insuper Beatissimus P a t e r alios etiam, iam renunciatos per Apo


stolicas sub plumbo Litteras, S a c r o r u m Antistites publicavit, scilicet:

ARCHIEPISCOPOS:

Tarentinum, Horatium Mazzella iam archiepiscopum Rossanensem.


Philippensem, Iosephum Palica.
Sardianum, Eugenium Pacelli.
Tyrensem, R o d u l p h u m Caroli, iam episcopum Cenetensem.
Palmyrensem, Bartholomaeum Cattaneo.
Surrentinum, P a u l u m Iacuzio, iam episcopum C a p u t a q u e n s e m et
Vallensem.
Monacemem et Frisingensem, Michaelem de F a u l h a b e r , iam episco-
p u m Spirensem.
Mohiloviensem, E d u a r d u m de Ropp, iam episcopum Wilnensem.
Lancianensem, Nicolaum Piccirilli, iam archiepiscopum C o m p s a n u m .
Hydruntinum, Carmelum Patan.
Acta Benedicti PP. XV 103

Gaesariensem, P e t r u m Gzrac, iam episcopum Cadurcensem et Coa-


diutorem Rmi Archiepiscopi Albiensis.
Novae Aureliae, I o a n n e m Shaw, iam episcopum S. Antonii.
Scythopolitanum, Americum Bevilacqua, iam episc. Rythymensem.
Tharonensem, I o a n n e m Festa, iam episcopum Capitoliensem.
Seleuciensem, F r a n c i s c u m Marchetti Selvaggiani.
Li manum, Aemilium Lisson, iam episcopum de Chachapoyas.
Philadelphiensem, Dionysium DougfSerty, iam episcopum Buffalensem.
Quitensem, E m m a n u e l e m Polit, iam episcopum Conchensem in Indiis.
Iconiensem, P e t r u m di Maria, iam episcopum Catacensem.
Tuamensem, T h o m a m Gilmartin, iam episcopum Clonfertensem.
Aquilanum, A d u l p h u m Turchi, iam episcopum C a n o p i t a n u m .
Stauropolitanum, R i c h a r d u m Isasa, iam episcopum Anemurianum.
Amidensem, Ioannem Baptistam Pita val, iam episcopum S. Fidei
in America.
Bisuntinum, Aloisium Humbrecht, iam episcopum Pictaviensem.
Gompsanensem et Campaniensem, Carmelum Cesarano, iam episco-
pum Octeriensem.
Salisburgensem, Ignatium Rieder, iam episcopum Surensem.
Rossanensem, Ioannem Scotti, iam episcopum Cariatensem.
Gamerinensem, Hectorem Fronzi, iam episcopum Calliensem et Per-
gulanum.
Brgensem, I o a n n e m Benlloch y Viv, iam episcopum Urgellensem.
S. Iacobi de Chile, Crescentium Errzuriz.
Agrensem, Angelum Bernacchioni.
Oxyrynchiensem, I o a n n e m Mae Intyre, iam episcopum Lamiensem.
Nacoliensem, Casimirum Ruszkiewiecz.
Gherchensem, S t e p h a n u m Djibri, iam archiepiscopum Nisibensem.
Verapolitanum,Angelum Perez y Cecilia, iam archiepiscopum Acri-
densem.

EPISCOPOS:

Armenopolitanum, Iulium Hosszu.


Tudensem, E m m a n u e l e m Lago y Gonzalez, iam episc. Oxomensem.
Auximanum et Gingulanum, Pacificum Fiorani, iam episcopum Cor-.
n e t a n u m et Centumcellarum.
104 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Polibotensen, Iulium Drohobeczki, iam episcopum Crisiensem R u t h e -


norum.
Stratonicensem, Antonium Stoppani.
Sinidensem, Thomam Esser.
Cardicensem, F r a n c i s c u m Ruiz de Azua.
Sufetulensem, Flaminium Bellotti.
Thaciamontanensem, Aloisiui de Gooman.
Tentyritem, Aemilium Bunoz.
Modrensem, Hyacinthum Ghassagnon.
Massensem, Iosephum Bertazzoni.
Tacapitanum, Ioannem Sedlk.
Hermopolitanum, Georgium Glosauer.
Verszprimiensem, Ferdinandum Rott.
Brentwoodiensem, B e r n a r d u m Ward, iam episcopum Lyddensem.
Trasonensem, I s i d o r u m Badia y Sarradeil, iam episcopum Ascalo-
nitanum.
Spirensem, Ludovicum Sebastian.
Lyddensem, Patritium Ghiasson.
Tricalemem, Natalem Serafino, iam episcopum Bugellensem.
Anchialensem, Henricum Lcroart.
Adrianopolitanum, Dionysium Lowney.
Genetensem, Eugenium Beccegato, iam episcopum Sinopensem.
Tipasitanum, Henricum Gray Graham.
Natalensem, A n t o n i u m dos S a n t o s Gabrai.
S. Marthae, Ioachim Garcia.
Montereyensem Angelorum, Ioannem Gantwelt. <*
Denveriensem, I o a n n e m Tihen, iam episcopum Lincolnensem.
Minscensem, Sigismundum Lozinski.
Glavarensem, Amadeum Casabona.
Kerriensem et Aghadonensem, Carolum O' Sullivan.
Gornetanum et Centumcellarum, Lucam Piergiovanni.
Glazomensem, Iosephum Castro, iam episcopum Cuschensem.
Acta Benedicti PP. XV 105

Nilopolitanum, Ioannem Gannon.


Vagensem, Ioannem Porbes.
Mandelensem, Aloisium Ferretti.
Pastopolitanum, Antonium Puego de Val.
Diniensem, Ioannem Martel.
Berisensem, R a y m u n d u m De La Porte, iam episcopum C e n o m a -
nensem.
Fernensem, Guillelmum Godd.
Paleopolitanum, Carolum Sica, iam episcopum F u l g i n a t e n s e m .
Anthedonensem, Aemilium Perez.
Caputaquensem et Vallensem, Franciscum Cammarota.
Limericensem, Dionysium Hallinan.
Loriensem, Angelum Iannachino, iam episcopum Thelesinum.
Spiritus Sancti, Benedictum Al ves de Souza.
Penedensem, I o n a m de Aranjo Batinga.
Genomanense m, Georgium Grente.
Domitiopolitanum, Augustinum Migliore.
Xilopolitanum, Danielem Gorman.
Antipatridensem, Cyrillum de P a u l a Freitas, iam episcopum Corum
bensem.
Cadurcensem, Iosephum Giray.
De Serena, Carolum Silva Cotapos.
SS. Conceptionis, Egilbertum F u e n z a l i d a Guzman.
Cochabambensem, Franciscus Pierini.
S. Caroli Ancudiae, A n t o n i u m Castro.
Oxomensem, Matthaeum Mugica y Urestarazu.
Squillacensem, Ioannem Elli.
Wilcanniensem, Guillelmum Hayden.
Conversanensem, Dominicum Lancellotti, iam episcopum T r o i a n u m .
Gapitoliensem, Ioannem Bos.
Lincolnensem, Carolum O' Reilly, iam episcopum Bakeriensem.
Archelaidensem, Iosephum Burgain.
108 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Caratingensem, Emmanuelem Nogueira D u a r t e .


Cuschensem, P e t r u m Farfan, iam episcopum de H u a r a z .
Trentonensem, Thomam Walsh.
S. Christophori de Laguna, Gabrielem L l o m p a r t .
Gadicensem et Septenem, Martialem Lopez Criado.
Spalatensem, Georgium Carie, iam episcopum Ceramensem.
Tutelensem, I o a n n e m Castel, iam episcopum Apamiensem.
Aberdonensem, Georgium Bennet
Fulginatensem, Stephanum Corbini.
S. Ludovici de Maragnano, Helvetium Gomes de Ouvrira.
Thelesinum, Iosephum Signore.
Melphictensem, Iuvenacensem et Terlitiensem, Ioannem Iacono.
Osackensem, I o a n n e m Castanier.
Lafayettensem, Iulium Jannard.
Galvestoniensem, Christophorum Byrne.
S. Antonii, A r t h u r u m Drossaerts.
Duluthensem, I o a n n e m Mac Nicholas.
Detroitensem, Michaelem Gallagher, iam episcopum G r a n d o r m e n s e m .
Achantinum, Wladislaum Krynicki.
Ascalonitanum, Adalbertum Owezarek.
Halicarnassensem, Stanislaum Gaii.
Barcaeum, Adulphum Szeiazk.
Ganathensem, Paulum Kubicki.
Cusarum, R o m u a l d u m Jalbrzykowski.
Diocletianopolitanum, Antonium de Assis, iam episcopum Guaxu-
pensem.
Eleutheropolitanum, Nicolam De Carlo.
De Caphamaum, Aloisium Barlassina.
Epiphaniensem, Petrum Rossillon.
Panopolitanum, Iosephum Nicolas.
Pictaviensem, Oliveirum De Durfort de Civrac de Lorge, iam epi-
scopum Lingonensem.
Satalensem, Franciscum Dantin.
' Pednelissensem, Thomam Broderick.
Acta Benedicti PP. XV 107

Thignicensem, Augustum Declercq.

Ionopolitanum, Nicolaum Gonzalez Perez.

Telmissensem, Boleslaum Twardowski.

Pharensem, Lucam Pappafava, i a m episcopum Sebenicensem.

Lublinensem, Marianum Tulman.

Gamenecensem, Petrum Mankowski.

Podlakiensem, Henricum Przezdziecki.

Bigensem, Eduardum 0'Rourke.

Eucarpiensem, Ernestum Seydl.

Troadensem, Antonium Bassani, iam episcopum Clodiensem.

Vilnensem, Georgium Matulewicz.

Arianensem, Iosephum Lo Jacono.


Valonensem, Iacobum Gopello.
Anemuriensem, Sophronium Hacbang y Gaborni.
Lor y mensem, A d u l p h u m Jelowicki.
Tarantasiensem, Ludovicum Termier.
Abulensem, Henricum Pia y DenieL
Oscensem, Zachariam Martnez y Nuez.
De Guayana, Xistum Sosa, iam episcopum Giaudiopolitanum.
Groiensem, Iosephum dos S a n t o s .
Bakeriensem, Iosephum Mae Grath.
Gerasensem, Edmundum Heelan.
Galliensem et Pergulanum, Augustum Curi.
Alatrinum, Antonium Torrini.
Alexandrinum Statiellorum, losue Signori, iam episcopum Fossa-
nensem.
Fossanensem, Quiricum Travaini.
Grandormensem, D i o n y s i u m Kelly, iam episcopum Gestrensem.
Usulensem, Iacobum L a m i n n e .
Adrianopolitanum, Franciscum Isola, iam episcopum Goncordiensem.
Corvopolitarium, Iosephum Durjer.
108 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

III. - SACRI PALLII EXPOSTULATIO ET CONCESSIO.

Deinde Beatissimus P a t e r Sacrum Pallium e x p o s t u l a t u m concessit


metropolitanis ecclesiis: Ianuensi, Aquilanae, Compsanae, Rossanensi?
Tarentinae, Adamantinae, Surrentinae, Lancianensi, Hydruntinae, Li-
manae, Philadelphiensi, Quitensi, Tuamensi, Salisburgensi, Camerinensi r

S. Iacobi de Chile, Burgensi, Neo Eboracensi, S. Pauli de Minnesota,


S. Fidei in America.

MOTU PROPRIO

DE MISSIONIBUS CATHOLICIS TERRAE SANCTAE IUVANDIS

BENEDICTUS P P . XV

Nuper ex Venerabilis Fratris Patriarchae Hierosolymitani


l i t t e r i s c o g n o v i m u s P a l e s t i n e n s e s Missiones e x d i r e p t i o n e q u a m
p a s s a e s u n t , a d e o d e b i l i t a t a s iacere, u t i a m n e q u e a n t q u a e s i t u s
d i u t i n i s l a b o r i b u s r e t i n e r e fructus, n e d u m proficere posse v i -
d e a n t u r . A d h a e c a l i u d accedere i d e m q u e p r a e c i p u u m i n c o m -
m o d u m d e p l o r a m u s : a d v e n a s acatholicos e a m i s e r a c o n d i t i o n e
r e r u m abuti ad s u a s inibi d o c t r i n a s disseminandas ; idque,
u t p o t e o p i b u s copiisque affluentes, efficere vel i n c o l a r u m egestati
s u b v e n i e n d o , vel, e t m a x i m e , scholas i n s t i t u e n d o i n iis q u o q u e
locis u b i n o s t r i s u a d a m n a s a r c i r e n o n p o s s i n t .
Intelligitis, Venerabiles Fratres, quid in hac re ab homi-
n i b u s catholicis a n i m a r u m s a l u s , q u i d i p s a T e r r a e S a n c t a e r a -
tio p o s t u l e t . U t e n i m i n Allocutione, q u a m h e s t e r n a d i e i n Con-
sistorio h a b u i m u s , d i c e b a m u s , o m n i n o n o n f e r e n d u m est ibi t o t
a n i m a s , a c a t h o l i c a fide deficiendo, r u e r e in i n t e r i t u m , u b i I e s u s
C h r i s t u s D o m i n u s Noster v i t a m a e t e r n a m eis profuso s a n g u i n e
acquisivit. O m n e s i g i t u r boni, q u a c u m q u e o p e p o s s u n t , h i s Mis-
s i o n i b u s a u x i l i e n t u r o p o r t e t u t e l i d e n d i s a c a t h o l i c o r u m 'colla-
tis e v a d a n t p a r e s . Nos c e r t a m s u m m a m h u i c rei d e s t i n a v i m u s ,
a m p l i u s l i b e n t e r d a t u r i , nisi A p o s t o l i c a e Sedis a n g u s t i i s p r o -
h i b e r e m u r . Quod a u t e m a d v o s a t t i n e t , h o r t a t i o n e N o s t r a p r o -
Acta Benedicti PP. XV 109

f ecto n o n i n d i g e t i s , u t e a r u m d e m M i s s i o n u m c a u s a m a g e r e a p u d
vestros populos omni studio nitamini. Vobis vero instantibus
p l u r i m o s c o n f i d i m u s esse r e s p o n s u r o s , s a l v a t a m e n s t i p e q u a e ,
s e c u n d u m Decessoris N o s t r i fel. rec. L e o n i s X I I I l i t t e r a s Salva-
toris ac Domini, p r o Locis S a n c t i s est o o r r o g a n d a et ad Custo-
dem Terrae Sanctae transmittenda.
Auspicem caelestium m u n e r u m benevolentiaeque Nostrae
t e s t e m , vobis, V e n e r a b i l e s F r a t r e s , e t Clero p o p u l o q u e v e s t r o
apostolicam benedictionem peramanter impertimus.
D a t u m R o m a e a p u d s a n c t u m P e t r u m , die x i m a r t i i , a n n o
mcmxix, Pontificatus Nostri quinto.

BENEDICTUS P P . XV

LITTERAE APOSTOLICAE

CONSOCIATIONI DOMINAE NOSTRAE A SALUTE PARISIIS CANONICE ERECTAE

INDULGENTIAE ET SPIRITUALIA PRIVILEGIA CONCEDUNTUR.

BENEDICTUS P P . XV

Ad p e r p e t u a m rei memoriam. Dilectus filius Iosephus Maubon,


Vicarius generalis Congregationis Augustinianorum ab Assumptione et
Moderator Generalis Associationis titulo Nostrae Dominae a Salute
Parisiis canonice erectae, enixis nos precibus flagitat, ut nonnullas
indulgentias, a Decessoribus Nostris ipsi Associationi iam concessas,
in p e r p e t u u m confirmare novasque illis adiungere de benignitate Apo-
stolica dignemur. Nos precibus his, quae in tam frugiferae Societatis
b o n u m cedunt a t q u e incrementum, q u a n t u m in Domino possumus, an-
nuentes, audito dilecto Filio Nostro S. R. E. Cardinali Poenitentiario
Maiore, haec quae infrascripta s u n t decernenda existimavimus. Nimirum,
de omnipotentis Dei misericordia ac Bb. Petri et Pauli Apostolorum
Eius auctoritate confisi, o m n i b u s et singulis fidelibus qui dictam Con-
sociationem Nostrae Dominae a Salute in posterum ingredientur, die
primo e o r u m ingressus, si vere poenitentes et confessi sanctissimam
Eucharistiam sumpserint, p l e n a r i a m ; ac t a m inscriptis q u a m in posterum
inscribendis m e m o r a t a in Associatione fidelibus, in cuiuslibet eorum
mortis articulo, si vere poenitentes et confessi ac S. Communione refecti,
110 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

vel, q u a t e n u s id facere nequiverint, saltem contriti, n o m e n Iesu ore, si


potuerint, sin m i n u s corde devote invocaverint et mortem t a n q u a m
peccati stipendium de m a n u Domini patienti animo susceperint, etiam
p l e n a r i a m ; denique iisdem n u n c et in posterum pariter existentibus
enunciatae Associationis sodalibus, qui, a d m i s s o r u m sacramentali confes-
sione expiati et caelestibus epulis refecti, tribus p a t r o n a l i b u s festis diebus,
videlicet octavo mensis decembris, octavo mensis septembris et decimo
n o n o mensis martii, nec n o n die undecimo mensis februarii, quo Lapur-
densis Virginis festum agitur, die vicesimo quinto mensis martii, decimo
quinto mensis augusti et vicesimo quinto mensis decembris, i t e m q u e
duodecim aliis per a n n u m diebus totidem m e n s i b u s u n i u s c u i u s q u e
sodalis ad arbitrium eligendis, q u o t a n n i s propriam Associationis Eccle-
siam, vel quamvis aliam publicam sacram aedem, sive sacellum, devote
a medietate diei praecedentis ad mediam u s q u e noctem respective enun-
ciati diei visitent, ibique pro christianorum principum concordia, hae-
resum extirpatione, peccatorum conversione ac S. Matris Ecclesiae exal-
tatione pias ad Deum preces effundant, q u o die iniuncta opera persol-
verint, plenariam omnium peccatorum s u o r u m indulgentiam et remis-
sionem misericorditer in Domino concedimus. Praeterea iisdem sociis,
n u n c et in p o s t e r u m m e m o r a t a m in Associationem adlectis, quoties
intererint piis peregrinationibus a Consilio Centrali sive a comitatibus
dioecesanis eiusdem Consociationis constituendis, largimur, ut praeter
indulgentias l u c r a n d a s in locis q u a e peregre inviserint, etiam aliam ple-
n a r i a m indulgentiam consequi valeant, d u m m o d o t a m e n q u a e iniuncta
sunt pietatis opera rite praestiterint. T a n d e m ipsis sociis quoties operis
Coetibus, contrito saltem corde, intersint, vel iuxta Consociationis t a b u l a s
quodvis pietatis sive caritatis o p u s exerceant, toties iis de n u m e r o poe-
nalium in forma Ecclesiae solita trecentos dies e x p u n g i m u s . P o r r o lar-
gimur sodalibus memoratis, si malint, liceat, excepta plenaria in mortis
articulo l u c r a n d a indulgentia, reliquis plenariis et partialibus, q u a s recen-
suimus, indulgentiis functorum vita labes p o e n a s q u e expiare. Sacerdo-
tibus autem directoribus n u n c et in posterum t u m Consilii Centralis,
t u m Comitatuum dioecesanorum Associationis enunciatae Nostrae
Dominae a Salute privilegium concedimus t u m applicandi, iuxta ritum
formulamque praescriptam coronis precatoriis indulgentias Cruciferorum
a p p e l l a t a s ; t u m benedicendi, servatis pariter servandis, cruces, cruci-
fixos, sacra n u m i s m a t a , coronas precatorias et parvas ex metallo s t a t u a s
tum D. N. Iesu Christi, tum B. Mariae Virginis, t u m S a n c t o r u m omnium,
iisque applicandi indulgentias, q u a e n u m e r a n t u r in elencho per typos
Congregationis de P r o p a g a n d a Fide edito, non exclusa, quod ad coronas
Acta Benedicti PP. XV 111

precatorias, applicatione indulgentiarum a S. Birgitta. T a n d e m Directo-


r i b u s ipsis n u n c et in posterum privilegium tribuimus, cuius vi Missae
ab iisdem ad quodvis cuiusque ecclesiae altare pro defunctis dictae
Associationis sociis celebratae, illi animae pro q u a celebratae .fuerint,
perinde suffragentur ac si forent ad privilegiatum altare peractae. Non
obstantibus Constitutionibus speciali licet a t q u e individua mentione ac
derogatione dignis, aliisque ordinationibus et sanctionibus Apostolicis
ceterisque o m n i b u s in contrarium facientibus q u i b u s c u m q u e . Praesen-
tibus perpetuis futuris temporibus valituris. P o r r o praecipimus ut aliae
omnes indulgentiae, a Decessoribus Nostris ipsi Societati quomolibet
concessae, revocatae sint, prout illas per praesentes Apostolica Nostra
auctoritate revocamus. Volumus autem ut praesentium Literarum tran-
sumptis, seu exemplis, etiam impressis, m a n u alicuius notarii publici
subscriptis et sigillo personae in ecclesiastica dignitate vel officio con-
stitutae munitis, eadem prorsus fides adhibeatur quae adhiberetur ipsis
praesentibus si forent exhibitae vel ostensae.
Datum R o m a e a p u d sanctum P e t r u m , sub annulo Piscatoris, die
XXIII ianuarii M C M X I X , Pontificatus Nostri a n n o quinto.

P. CARD. GASPARRI, a Secretis Status.

SERMO

AD PAROCHOS ET AD QUADRAG-ESIMALES IN URBE CONCIONATORES

(ni martii MCMXIX)

Ai dilettissimi figli convenuti in quest'alma Citt per annunziarvi


la divina parola nell'imminente quaresima, Noi vorremmo indirizzare
un saluto che esprimesse ad un tempo la benevolenza del comun P a d r e
dei fedeli e la particolare sollecitudine del Vescovo di Roma. L'apostolo
Paolo dovette un giorno accogliere un desiderio simile a quello che
accogliamo ora Noi nel nostro cuore. Voleva egli dare al suo Timoteo
un nome atto a spiegare perch quel suo fedele discepolo dovesse non
solo fuggire la cupidigia delle cose terrene, ma altres seguire la giu-
stizia. E, divinamente inspirato, san Paolo salut Timoteo col n o m e di
u o m o di Dio : tu autem, o homo Dei (I a Tim., vi, 11). Non diffi-
cile intendere q u a n t o appropriato fosse quel nome a chi doveva col suo
esempio c o n d a n n a r e coloro che, per cupidigia dei beni terreni, aveano
deviato d a d a fede - quam quidam appetentes erraverunt a fide, - perch
112 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

1' uomo di Dio non riconosce ragione di fine nelle ricchezze e negli
o n o r i : tu autem, o homo Dei, haec fuge. N p u n t o pi malagevole appa-
risce l'intendere che quel n o m e di u o m o di Dio conveniva, meglio
di ogni altro, a chi, con l'esempio e con la parola, avrebbe dovuto far
trionfare la giustizia e mettere in onore la piet, la fede e la carit,
perch i propugnatori della giustizia e i cultori della piet, della fede
e della carit si manifestano nei fatti uomini di Dio : tu autem, o homo
Dei,... sedare iustitiam, pietatem, fidem, caritatem. Ma n o n p o t r e m m o Noi
imitare l'Apostolo e salutare alla Nostra volta col nome di uomini di
Dio i dilettissimi Nostri figli, chiamati ad a n n u n z i a r e la divina parola
in questa Nostra citt di R o m a n e l l ' i m m i n e n t e q u a r e s i m a ?
A questa d o m a n d a il Nostro cuore n o n indugia a dare affermativa
risposta, perch il p a d r e si compiace sempre, n o n p u r di ogni nome, ma
anche di ogni pi piccola cosa che riesca ad onore dei figli. Ma, aftinch
nessuno creda che l'affermativa risposta sia d o v u t a solo al sentimento
del cuore, Ci piace invitar voi, o dilettissimi, a considerare che essa
p u r confermata dal raziocinio della mente. A questa considerazione Noi
vi invitiamo, nel desiderio di mettere ognor meglio in rilievo di q u a n t a
stima sono degni i predicatori della quaresima e di quale affetto Noi
li circondiamo nell'augurare fecondo di frutti il ministero ad essi affi-
dato. O h ! potessimo Noi paragonarci all'Apostolo Paolo, e, con verit
pari a quella che fioriva sul labbro di lui q u a n d o diceva a Timoteo tu
autem, o homo Dei, Noi p o t r e m m o salutare col n o m e di uomini di Dio
i predicatori della q u a r e s i m a oggi convenuti alla Nostra p r e s e n z a ! A
questi infatti a u g u r i a m o n o n solo di tenersi lontani da ci che pu
nuocere all'efficacia del loro- ministero - tu autem, o homo Dei, haec
fuge, - ma altres di difendere la fede, di p r o p u g n a r e la giustizia e di
promuovere l'amore a Dio ed ai prossimo, come si addice a veri uomini
di Dio: tu autem, o homo Dei,... sectare iustitiam, pietatem, fidem, cari-
tatem.
Chi voglia dar forza persuasiva al suo discorso deve anzitutto pog-
giarlo sull'insegnamento di un b u o n maestro. Noi perci, volendo dimo-
strare che ai predicatori si addice il n o m e di uomini di Dio , met-
tiamo a base del nostro ragionamento la parola dell'Angelico Dottore.
La imposizione dei nomi, dice s a n T o m m a s o , deriva da ci che deter-
m i n a la cognizione delle cose da n o m i n a r e : nomen imponitur ab eo per
a
quod res cognoscitur ( I q. XIII). Ora le cose sono da noi conosciute o
per le loro propriet o per le operazioni loro. Ne segue quindi che, a
giudicare dei nomi da imporsi ai predicatori, egli d'uopo conoscere
di questi le doti e le azioni proprie.
Acta Benedicti PP. XV 113

Un modo facile di conoscere le doti essenziali dei predicatori


certamente quello di ravvisare in essi, quasi a d u n a t e in modo eminente,
le qualit dei sacerdoti, perch sono tutti ornati della dignit sacerdo-
tale e rivendicano a s, quasi patrimonio individuale, un pi costante
e pi accurato esercizio di u n a delle principali attribuzioni del sacer-
dozio, l'istruzione della plebe cristiana. Il sacerdote, infatti, mediatore
fra Dio e gli uomini. San T o m m a s o spiega la parola dell'Apostolo unus
est mediator Dei et hominum, homo Christus Iesus (I a Tim., ir, 6), inse-
g n a n d o che solo a Cristo si addice essere mediatore semplicemente e
perfettivamente, simpliciter et perfective; laonde soggiunge che nulla vieta
esservi altri mediatori subordinati, i quali esercitino la mediazione fra
Dio e gli uomini in m a n i e r a dispositiva o ministeriale: nihil tamen
prohibet multos alios esse secundum quid mediator es, scilicet dispositive
a a
et ministerialiter ( 3 q. X X V I - l ) . All'officio del mediatore, dice ancora
l'Angelico, p r o p r i a m e n t e appartiene il congiungere e l'unire coloro fra
i quali mediatore. Ma all'unione fra l'uomo e Dio n o n coopera effica-
cemente colui il quale a Dio congiunge le menti degli uomini, dissipan-
d o n e gli errori e illuminandole coi raggi delia verit? Non coopera
efficacemente all'unione dell'uomo con Dio colui il quale nell'anima del-
l'uomo accende la fiamma dell'amore verso il bene, per arrivare a strin-
gerla al Bene Sommo, che Iddio?... Or n o n questa la vostra missione
particolare, o sacerdoti che vi dedicate specialmente alla predicazione?
Il titolo di mediatore fra Dio e gli uomini, che proprio di ogni sacer-
dote, appartiene d u n q u e in modo speciale a voi, che attendete ad u n i r
gli uomini a Dio per mezzo della istruzione della mente e del perfe-
zionamento dello spirito; o g n u n o di Voi sacerdote per eccellenza,
perch sacerdos - ancora san T o m m a s o che parla - est quasi sacra
dans, secundum illud Malachiae: legem requirent ex ore eius (Malach.,
II* 7), e Voi a n n u n z i a t e ai popoli la legge divina, Voi ne inculcate l'os-
servanza per istringerli a Dio. Se p e r t a n t o i sacerdoti in genere devono
avere lo spirito di Ges Cristo, perch di ognuno di essi si dice sacerdos
est alter Christus, i predicatori, che in m a n i e r a pi aperta compiono
l'ufficio di mediatori fra Dio e gli uomini, devono essere informati, in
modo del t u t t o speciale, allo spirito di Dio. In questo spirito di Dio, al
quale diciamo dover essere informati in modo particolare i sacerdoti
che si dedicano al ministero della predicazione, Noi ravvisiamo il com-
plesso delle doti proprie del p r e d i c a t o r e : in altre parole, dalla s o m m a
di queste doti che arriviamo a conoscere che cosa sia e debba essere
il predicatore. Ma unumquodque nominamus sicut et cognoscimus, ins-
g n a s a n T o m m a s o (f, q. XIII) : d u n q u e anche dall'insieme delle qualit

ACTA, vol. XI, n. 4. 12-3-919. 8


114 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

che formano ci che appelliamo lo spirito di Dio, possiamo d e d u r r e il


n o m e dei predicatori e salutarli uomini di Dio : nomen imponitur ab
eo per quod res cognoscitur, scilicet a proprietate.
Non abbiamo bisogno di dire che i predicatori ci sono rappresen-
tati dalle loro doti come uomini che m i r a n o a distaccare s e gli altri
dalle cose della terra. Dietro le orme del divino Maestro, segregatus a
peccatoribus et excelsior caelis factus {Agli Ebrei, V i , 26), devono atten-
dere a ci che a Dio e alle cose sue si riferisce, per potersi appropriare
u n a parola simile a quella che Ges pronunziava nel t e m p i o : Nesciebatis
quoniam in iis quae Patris mei sunt oportet me esse ? Ma il distacco dalle
cose della t e r r a e la c o n t i n u a attenzione a quelle del cielo, onde acquistarle
per s e per gli altri, devono quasi spiritualizzare la n a t u r a del predi-
catore e avvicinarlo a Dio con u n a prossimit maggiore di quella che
ad ogni altra creatura sia dato avere col suo eterno F a t t o r e . Questa
prossimit con Dio, agevolata o, per meglio dire, d e t e r m i n a t a dalle doti
che n o n devono m a n c a r e nei buoni predicatori, ci permette di dare a
questi il bel n o m e di uomini di Dio : tu autem, o homo Bei.
La convenienza di un tal nome deve a p p a r i r e anche pi giustificata
qualora si rifletta che il predicatore, come ogni altro essere, cono-
sciuto in modo speciale, oltre che dalle sue doti, anche dalle sue ope-
razioni ; sicch anche da queste vuoisi derivare la retta imposizione del
n o m e che ad esso compete: nomen imponitur ab eo per quod res cogno?
a
scitur, scilicet a proprietate et ab operatione {Sum. Theol., I q. XIII).
Basta infatti t o r n a r e col pensiero a quell'ufficio di mediatori fra Dio
e gli uomini che, se proprio di tutti i sacerdoti, abbiamo gi detto
competere in particolar guisa a coloro che sono destinati al ministero
della sacra predicazione. Il ricordato ufficio, m e n t r e agli uomini assi-
cura i beni positivi della istruzione della m e n t e e del miglioramento
del cuore, a Dio - come a Colui al quale n o n vi sono beni da aggiun-
gere, perch tutti li possiede da t u t t a l'eternit, - a Dio procura soltanto
quel pubblico ed eterno riconoscimento di s o v r a n a eccellenza in cui
consiste la gloria. Ma il b u o n predicatore p r o c u r a la gloria di Dio in
modo da far palese che essa s t a in cima dei suoi pensieri, sulla p u n t a
del suo labbro, sulla p a l m a delle sue mani.
Chi tenga dietro ai passi di un predicatore, modellato agli esempi
del divino Maestro, n o n p u difatti n o n ravvisare che l'attivit di lui
ordinata alla gloria di Dio. Lo dicono i pensieri che pi spesso ne occu-
p a n o la m e n t e ; lo dicono le parole che gli fioriscono pi spesso sul
l a b b r o ; e sopratutto lo dicono le industrie molteplici che u s a il buon
predicatore per attirare anime a Dio. Or coloro che p a r l a n o spesso di
Acta Benedicti PP. XV 115

Dio, coloro che per Iddio operano di frequente, e con la parola e c o t


l'Opera mostrano di pensare spesso a Dio, n o n d o v r a n n o essere da noi
chiamati uomini di Dio ? I profani p u r t r o p p o chiamano u o m i n i
del m o n d o coloro che al m o n d o p e n s a n o , del m o n d o parlano, pel
m o n d o si a d o p e r a n o con singolare frequenza ed altrettanto interesse.
Eleviamoci anche a pi spirabile aere; e n o n egli vero che si chia-
m a n o uomini di studio coloro che nelle conversazioni famigliari n o n
trovano diletto e d'altro n o n s a n n o parlare che di libri, di codici e di
p a n d e t t e ? Non egli vero che sono chiamati uomini di chiesa coloro
che a m a n o riferire ci che nella Chiesa si insegna o si compie? E n o n
diremo uomini di Dio i predicatori che il nome santo di Dio devono
avere sempre sul labbro, quasi per indicare che a Dio tengono sempre
rivolto il pensiero della mente e l'affetto del cuore, e a Dio vogliono
sempre indirizzate le opere delle loro mani? Evidentemente l'insieme
di queste opere indirizzate a Dio ci fa conoscere ci che sono i predi-
catori; ma, poich nominiamo le cose come le conosciamo, unumquodque
nominamus sicut et cognoscimus, chiaro apparisce che il nome di u o m i n i
di Dio giustificato nei predicatori n o n solo dalle doti, ma anche
dalle opere loro: nomen imponitur ab eo per quod res cognoscitur, sci-
licet a proprietate et ab operatione .
A n o n diversa conclusione ei porta l'esame delle parole con le quali
san Paolo traccia 1'uficio del sacerdote e, a pi forte ragione, anche
del predicatore, q u a n d o lo dice preposto a p r o ' degli uomini in tutte
le cose che r i g u a r d a n o Dio : pro hominibus constituitur in iis quae
sunt ad Deum (Agli Ebrei, V, 1). Ogni mediazione suppone due termini.
S a n Paolo precisa quelli della mediazione affidata al predicatore: pro
hominibus constituitur, ecco il termine terreno ; in iis quae sunt ad Deum,
ecco il termine celeste. da notare la forma amplissima con la quale
l'Apostolo esprime l'azione del predicatore riguardo a Dio. In iis quae
sunt ad Deum, abbraccia d u n q u e il culto e ogni manifestazione esterna
della gloria di Dio ; in iis quae sunt ad Deum, abbraccia la dottrina
rivelata da Dio e la legge da Lui p r o m u l g a t a ; in iis quae sunt dd
Deum, r i g u a r d a i premii promessi e i castighi minacciati da Dio; in
iis quae sunt ad Deum ; dite voi se vi ha cosa che sia esclusa da
questa forma amplissima dell'azione del predicatore in ordine a Dio!
Ma q u e s t a medesima ampiezza ci fa conoscere quale dev'essere il
b u o n predicatore. A lui infatti lecito occuparsi di ogni classe di per-
sone, a lui consentito esaminare ogni condizione di cse. Ma se fra
i giovani compie l'opera dell'agricoltore, che mira a tener dritte le tenere
pianticelle, egli solo perch a Dio vuole indirizzare i cuori dei gio-
116 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

vani. Se fra gli uomini di et m a t u r a si fa b a n d i t o r e delle leggi della


giustizia, egli perch vuole che l'attrattiva dei beni terreni n o n im-
pedisca l'acquisto del Bene s o m m o che Dio, Se nelle famiglie impone
l'obbedienza dei figli e il m u t u o a m o r e fra gli sposi ; anzi se in mezzo
al civile consorzio promuove ed esalta il rispetto all'autorit, egli
perch vuole che gli u o m i n i n o n iscuotano le basi sulle quali Iddio
fond la famiglia e la societ. Il predicatore, cos dei giovani come degli
uomini dell'et m a t u r a , cos dei figli come dei genitori, cos dei servi
come dei padroni, ci apparisce d u n q u e u n ' a l t r a volta in iis quae sunt
ad Deum. Comprende ognuno che alcuni casi particolari citati ad esempio
e alcune condizioni speciali prese ad esame Ci p e r m e t t o n o argomen-
t a r e che, in ogni t e m p o , in ogni caso ed in ogni condizione, il vero
predicatore deve attendere principalmente a ci che r i g u a r d a Dio e la
s u a glria: in iis quae sunt ad Deum.
N si creda che questa sollecitudine della divina gloria sia lasciata
all'arbitrio del predicatore, cos che egli possa anche trascurarla : a giu-
dicar rettamente, Noi la dobbiamo dire t a n t o congiunta all'officio del
predicatore che, se venisse meno, m a n c h e r e b b e al mediatore fra Dio e
gli uomini un elemento costitutivo della sua essenza.
Chi dal proprio sovrano accreditato in qualit di ambasciatore
presso un altro principe della terra, n o n solo si adopera a p r o m u o v e r e
gli interessi e a difendere le ragioni del suo sovrano, ma coglie a n c o r a
ogni occasione per accrescerne la stima ed il prestigio presso coloro
coi quali s'incontra: ne parla spesso, spesso ne esalta i meriti e ne
vorrebbe sempre appagati i desideri, sicch q u a n t i lo avvicinano lo
dicono tutto del suo sovrano . Non altrimenti il b u o n predicatore
deve meritare di essere detto u o m o di Dio , perch tutto inteso a
p r o m u o v e r n e la gloria e ad estenderne il r e g n o . nelle anime. Ad u n a
d o n n a del volgo, che aveva ascoltato tutte le prediche della q u a r e s i m a
in u n a chiesa principale di Genova, fu chiesto il n o m e del predicatore,
ed essa, scusandosi di n o n s a p e r l o , rispose semplicemente: era un
u o m o di Dio . O h ! il meritato elogio reso a chi si era mostrato sol-
lecito unicamente della gloria di Dio e della salvezza delle anime ; oh !
la testimonianza eloquente, che il senso c o m u n e dava, per bocca di
u n a d o n n a del volgo, alla verit che a n n u n z i a ai predicatori competere
il n o m e di uomini di Dio .
Non , d u n q u e , solo il sentimento dei cuore, egli anche il rigo-
roso raziocinio della mente che Ci autorizza a salutare voi, o dilettis-
simi figli, col n o m e che san Paolo dava al suo Timoteo : tu autem, o
homo Dei!
Acta Benedicti PP. XV 117

Nel darlo a ciascun di voi, esulta il Nostro cuore al pensiero della


stima e della riverenza con cui i fedeli di R o m a d o v r a n n o stringersi
intorno alle cattedre, dalle quali voi, n e l l ' i m m i n e n t e quaresima, ban-
direte la divina parola, perch gli uomini di Dio devono essere da
tutti stimati e riveriti da tutti. Ma l'anima Nostra esulta altres per la
fiducia che, nell'imminente quaresima, ciascuno di voi giustificher
ognora meglio il n o m e di uomini di Dio che Noi a b b i a m o detto
competere ai predicatori. S a n Paolo dava quel n o m e a Timoteo q u a n d o
lo voleva l o n t a n o da ogni cupidigia: tu autem, o homo Dei, haec fuge,
e q u a n d o lo voleva sollecito del trionfo della giustizia e dell'impero
della fede, della piet e della carit : tu autem, o homo Dei, ... sedare
iustitiam, fidem, pietatem, caritatem. Anche voi, o carissimi, tenetevi
lontani da ogni cupidigia, compresa in quella che l'Apostolo chiama
radice di ogni male . Questa n o n consiste solo nell'indegna solleci-
tudine di lucro materiale ; pu comprendere anche u n a eccessiva stima
delie proprie doti naturali, a preferenza delle altrui, in ordine alla sacra
predicazione; pu comprendere un'affannosa cura di esibire se stesso,
u n a stucchevole frequenza di parlare di s e delle cose sue. Il predi-
catore che u o m o di Dio , anzi a p p u n t o perch u o m o di Dio ,
si tiene lontano da ogni sorta di cupidigia t e r r e n a : tu autem, o homo
Dei, haec fuge; n o n predica se stesso, ma Ges Cristo. E predicando
Ges Cristo, vuole assicurato il regno della giustizia nella triplice rela-
zione che l'uomo ha con Dio, col prossimo e con se stesso, sedare
iustitiam; predicando Ges Cristo, vuole che la F e d e rischiari col suo
splendore il sentiero dell'uomo sopra la terra, sedare fidem; vuole che
la piet sia balsamo e refrigerio a chi soffre, sedare pietatem; vuole final?
mente che la carit tolga ogni asprezza nel vivere sociale e informi, anche
quaggi, i m u t u i rapporti degli uomini, perch essa sola r i m a r r in cielo,
sedare caritatem. O h ! come dolce, come soave all'anima Nostra la
speranza che tutti i predicatori dell'imminente quaresima, in R o m a ,
s a p r a n n o dimostrarsi coi fatti altrettanti uomini di Dio !
Vogliamo anzi aggiungere u n ' u l t i m a parola. L'apostolo Paolo n o n
fu pago di dare u n a sola volta il nome di u o m o di Dio al suo fedele
discepolo (I a Tim., vi, 11); t o r n a darglielo anche nella seconda
lettera a lui indirizzata; ma in q u e s t a n o n lo disse pi semplicemente
u o m o di Dio ; lo disse perfetto u o m o di Dio : ut sit perfectus
homo Dei. Non ricordate voi, per, q u a n d o fu che l'Apostolo adoper
questa frase pi espressiva? Allora fu q u a n d o salut in Timoteo l'uomo
che dallo studio e dall'uso della Sacra Scrittura era fatto capace di ogni
opera b u o n a . Scriptura divinitus inspirata utilis est ad docendum, ad
118 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

arguendum, ad corripiendum, ad erudiendum in iustitia, ut perfectus


sit homo Dei ad omne opus bonum instructus (II a Tim., I I I , 17), Ma
anche voi, o dilettissimi figli, che, come uomini di Dio , dovete
aver sempre famigliare la divina parola, della parola divina dovrete
valervi, specialmente nel t e m p o quadragesimale, per ottenere i q u a t t r o
effetti della predicazione, che si confondono a p p u n t o con quelli dello
studio della Sacra Scrittura. Voi dovrete infatti insegnare i donimi della
Fede, mostrandovi preparati ad docendum; voi dovrete redarguire gli
errori contrari alla stessa F e d e , m o s t r a n d o v i pronti ad arguendum;
voi dovrete correggere i depravati costumi e informare l'uomo alla piet
e alla giustizia, mostrandovi disposti ad corripiendum, ad erudiendum
in iustitia. Ci facendo, apparirete anche voi ad omne opus bonum in-
structi. E n o n avremo Noi ragione di n o n salutarvi solo col semplice
n o m e di uomini di Dio , ma di applicare a voi t u t t a intiera la frase
dell'Apostolo: ut perfectus sit homo Dei?
Ci conforta in q u e s t a speranza anche la presenza dei "parroci di
R o m a . Dicemmo altre volte che Noi li consideriamo predicatori abi-
tuali, perch in ogni epoca dell'anno essi devono compiere, senza inter-
ruzione, presso i loro parrocchiani, ci che i predicatori della q u a r e s i m a
fanno presso il popolo di R o m a solo in questa circostanza dell'anno.
Ad essi compete, d u n q u e , in modo abituale a n c h e il n o m e di u o m i n i
di D i o ; anzi il loro esempio Noi crediamo provvidenzialmente ordi*
n a t o a rafforzare i predicatori della q u a r e s i m a nel proposito di essere
e di mostrarsi sempre veri uomini di Dio .
Ma al proposito dell'uomo, anche se rafforzato dall'esempio di altro
uomo, necessaria la rugiada della divina grazia, n o n solo per essere
costante, ma anche per essere fecondo. Epper la celeste benedizine
Noi la invochiamo copiosa sui predicatori della prossima q u a r e s i m a in
Roma, nonch sul Collegio dei parroci di quest'alma citt. O h ! la bene-
dizione di Dio li tenga lontani da ci che ad essi n o n conviene, tu
autem, o homo Dei, haec fuge, e li r e n d a s a n t a m e n t e solleciti di ci che
p u accrescere la fecondit del loro ministero, affinch ne abbia gloria
Iddio, conforto ogni classe di persone, sprone e incoraggiamento al bene
ogni p r e d i c a t o r e : ut perfectus sit homo Dei, ad omne opus bonum
instructus.
S. Congregatio Consistorialis 119

ACTA SS. CONGREGATIONUM

SACRA CONGREGATIO CONSISTORIALIS

S E C O V I E N S I S ET S A L I S B U R G E N S I S
DISMEMBRATIONIS ET AGGREGATIONIS^

Q u u m Episcopus Secoviensis eftlagitasset, ut pars pagi vulgo Fresen


ad p a i o c h i a m Bauten, dioecesis Secoviensis, pertinentis, a dictis parochia
et dioecesi seiungeretur et viciniori parochiae vulgo Seetal, archidioecesis
Salisburgensis, uniretur, S S m u s D . N . Benedictus P P . XV, i n audientia
diei 3 maii 1918, audita relatione Emi Secretarii S. G. Consistorialis,
b o n u m i u s t u m q u e censuit oblatis precibus obsecundare, facultatemque
Nuntio Apostolico in Austria tribuit decretum h u i u s m o d i dismembra-
tionis emittendi. Quod quidem decretum sub die 21 augusti 1918 d a t u m
fuit, a die prima ianuarii 1919 valiturum.

C. CARD. DE LAI, E p . Sabinen., Secretarius.


L . S .

f V. Sardi, Archiep. Caesarien., Adsessor.

II

W L A D I S L A V I E N S I S SEU C A L I S S I E N S I S
ET K I E L C E N S I S
DISMEMBRATIONIS ET AGGREGATIONIS

Q u u m Episcopus Wladislaviensis seu Calissiensis, consentiente Epi-


scopo Kielcensi, postulasse!, ut fideles loci vulgo Budnik Maly a parochia
Kozieglony et dioecesi Kielcensi seiungerentur et ecclesiae curatae loci
Starcm, dioecesis Wladislaviensis seu Calissiensis, unirentur, S s m u s D. N.
Benedictus P P . X V b o n u m i u s t u m q u e censuit oblatas preces exaudir.
tao Acta Apostolicae Seis Commentarium Officiale

Itaque, S. G. Consistorialis, de m a n d a t o Sanctitatis Suae, per decre-


t u m diei 7 februarii 1919 m e m o r a t u m p a g u m Budnik Maly a parochia
Kozieglony .. dioecesis Eielcensis, separavi! et ayulsit, e u m q u e curatae
ecclesiae seu parochiae Starcza, dioecesis Wladislaviensis, aggregavit et
addixit.

ji C . CARD. D E L A I , E p . Sabinen., Secretarius.

f V. Sardi, Archiep. Caesarien., Adsessor.

III

DECRETUM

CIRCA QUASDAM ORDINARIORUM FACULTATES

Quamvis, Dei miserentis gratia, conflictatione sublata, pax proxima


videatur, q u u m t a m e n eam assequuti n o n d u m simus et causae ob q u a s
indulta de dispensandis impedimentis et s a n a n d i s matrimoniis Ordina-
riis locorum concessa a d h u c , saltem ex parte, perseverent, S S m u s D. N.
Benedictus P P . XV, ad praecavenda dubia et tollendas in re tanti mo-
menti anxietates, s t a t u e n d u m et declarandum iussit, sicut hoc Sacrae
Congr. Consistorialis decreto declarat et statuit, facultates Ordinariis
concessas decretis eiusdem S. Congregationis die 25 aprilis et 2 augu-
sti 1 9 1 8 a d h u c in suo robore perseverare eisque Ordinarios uti posse
u s q u e ad sex menses integros post signatam inter nationes, quae bello
contenderunt, pacem.
D a t u m R o m a e , ex aedibus Sacrae Congregationis Consistorialis,
die 4 martii 1919.

g C. CARD. DE LAI, Episc. Sabinen., Secretarius,

L. S.
f V. Sardi, Archiep. Caesarien., Adsessor.
Annus XI - Vol. XI 1 Aprilis 1919 Num. 5

ACTA APOSTOLICAE SEDIS


COMMENTARIUM OFFICIALE .

ACTA BENEDICTI PP. XV


EPISTOLAE

I
AD R. P. REGINALDUM GARRIGOU - LAGRANGE EX ORDINE PRAEDICATORUM

OB EDITUM AB EO TRACTATUM APOLOGETICUM DE REVELATIONE .

Dilecte fili, salutem et apostolicam benedictionem. Mirifice ad


christianam sapientiam cum illustrandam t u m defendendam valere Aqui-
natem, ex tuo quoque libro de Revelatione n u p e r edito elucet, cuius
exemplar pie Nobis m u n e r i obtulisti. In quo explicans quae pertinent
ad apologeticam fundamentalis, ut aiunt, theologiae partem, ita sancti
T h o m a e disciplina et ratione uteris, ut egregie n o n solum veteres sed
recentiores etiam christianae fidei adversarios convincas. Cum enim
errores, horum t e m p o r u m ex huiusmodi principiis d e m u m dimanent
quae acceptae ab Ecclesiae et P a t r i b u s et Doctoribus philosophiae
maxime contraria sunt, recte tu quidem h a n c illis opponis, ipsumque
Scholae principem, Doctorem Angelicum, eos invicte refutantem inducis.
P l u r a autem ex variis theologiae locis desumpta, ad h a n c tractationem
adhibes, o m n i a q u e apte ingenioseque disponis ut plena defensio exsi-
stat et valida traditae divinitus veritatis. Itaque confecisti opus de quo
n o n mediocris est opinio peritorum; q u o d q u e o p t a m u s sacrae praesertim
iuventuti sit usui, ut ea quae s u p r a n a t u r a m sunt, sicut hodie oportet,
tueri possit ac defendere. Caelestium auspicem m u n e r u m peculiarisque
benevolentiae Nostrae testem, tibi, dilecte fili, apostolicam benedictio-
n e m a m a n t e r impertimus.
D a t u m R o m a e a p u d S. P e t r u m , die xiv februarii MCMXIX, Ponti-
ficatus Nostri a n n o jquinto.
B E N E D I C T U S P P . XV
ACTA, vol. X I , n. 5. 1-4-919. 9
m Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

II
AD IOANNEM S. R. E. CARD. CSERNOCH, ARCHIEPISCOPUM STRIGONIENSEM, DE

PRAESENTI REI RELIGIOSAE CONDICIONE IN HUNGARIA.

Dilecte fili Noster, salutem et apostolicam benedictionem. Mul-


tiplices quidem anxietates t a m crudele t a m q u e d i u t u r n u m bellum Nobis
attulit; at nihil magis anxios sollicitosque Nos h a b e t q u a m q u o d inde
orta r e r u m perturbatio non solum in societatem civilem sed in religiosas
ipsas gentium r a t i o n e s r e d u n d a v i t . P r a e s e r t i m vero magni casus Nos
movent eorum p o p u l o r u m e x q u i b u s I m p e r i u m A u s t r o - H u n g a r i c u m
compositum erat, quique iam singuli ad eam reipublicae formam n i t u n t u r
q u a e singularum n a t i o n u m votis respondeat. Cum enim his populis con-
spicua p a r s gregis Nobis divinitus crediti contineatur, q u a e s e m p e r fide
et i m p e n s a erga h a n c Apostolicam S e d e m pietate eminuit, facile intel-
ligitur singularem in modum Nos curare ne aliquod a p u d eos religio
capiat d e t r i m e n t u m . Equidem iis omnibus, qui e a r u m Civitatum res
publicas g u b e r n a n t , d u m pacem et prosperitatem suis populis firmare
student, s p e r a m u s fore curae, ut s a r t a tecta Ecclesiae i u r a legesque con-
servent, si vere volunt iustitiae in civili societate ac boni publici fun-
d a m e n t a al va consistere. Iam vero n e m o ignorat q u a m cordi sit Apo-
stolicae Sedi i n t e r n a tranquillitas b o n u m q u e n a t i o n u m , q u a m q u e parata
semper sit omnem s u a m operam in id conferre. Quin etiam, quo melius
r e m a s s e q u a t u r , m u t u a s necessitudines seu relationes cum legitimis civi-
t a t u m g u b e r n a t o r i b u s , qui se id velle significaverint, inire consuevit.
A d m o d u m igitur o p p o r t u n e h a n c Apostolicae Sedis p r o p e n s a m volun-
tatem illustrabunt Episcopi, d e m o n s t r a n t e s q u a n t a m publicae utilitatis
spem u t r i u s q u e potestatis conspiratio contineat. In a d m i n i s t r a n d o a u t e m
m u n e r e sibi divinitus concredito, Apostolica Sedes cum prudentiae stu-
dioque Episcoporum, t u m sacri ordinis et laicorum actioni discipli-
n a e q u e confidit. Etenim a n t i q u u s ille h u m a n i generis o p p u g n a t o r Sata-
n s , h a r u m civilium c o m m u t a t i o n u m n a c t u s opportunitatem, Ecclesiae
solidam compagem dissolvere c o n a t u r eiusque salutarem o p e r a m impe-
dire. I t a q u e Nos sollicito cum animo n u p e r vidimus nonnullos e Clero
nimis aperte licenterque in medios politicarum r e r u m Auctus se conii-
cere, seque acerrimis de n a t i o n e contentionibus immiscere, p a r t i u m
odia concitantes in sacri ministerii dignitatem. Sed multo maiori Nobis
aegritudini fuit q u o d accepimus, clericos q u o s d a m a u s o s esse popula-
Acta Benedicti PP. XV 123

riter comitia h a b e r e , ut de sanctissimis Ecclesiae legibus abolendis con-


sultarent. Huic t a n t a e t a m q u e d e p l o r a n d a e officii oblivioni omnino Epi-
scoporum est vehementissime reclamare, ut ad veritatem sanitatemque
devii revocentur. Hi vero m e m i n e r i n t iis plane subesse oportere, quos
Spiritus Sanctus posuit Episcopos regere Ecclesiam Dei ; n a m , ut ait
Ignatius martyr, quotquot Dei et Iesu Christi sunt, hi s u n t cum Epi-
scopo (Philad., III, 2); q u a r e qui n o n sunt cum Episcopo, nec Dei
s u n t n e q u e Iesu Christi. Eosdem v o l u m u s admonitus q u a m dedeceat
sacerdotem catholicum, qui in corcendis cupiditatibus ceteros anteire
debeat, ipsum infirmiorem videri. Q u a m ob c a u s a m alte v e h e m e n t e r q u e
d e n u n t i e n t Episcopi nullam p r o r s u s ab Apostolica Sede de sacerdotalis
continentiae lege permitti posse q u a e s t i o n e m , quae quidem lex ab ipsa
t a m q u a m peculiare o r n a m e n t u m h a b e t u r Ecclesiae Latinae, e i u s d e m q u e
fons quidam praecipuus actuosae virtutis. R e t u n d a n t praeterea ex aucto-
ritate necesse est inconsideratissimam eorum temeritatem qui non ve-
rentur h a e c c o n t e n d e r e : B o n a sive mobilia sive immobilia singulorum
beneficiorum seu institutorum ecclesiasticorum, imo etiam piarum
q u a r u m v i s fundationum, quoquo m o d o adecclesias et instituta illa
pertinentium, esse inalienabilem proprietatem omnium in H u n g a r i a
exsistentium catholicorum; e o r u m q u e administrationem, iusque de illis
pro lubitu disponendi, non t a n t u m in fines praestitutos, sed etiam in
alios p r o r s u s fines, transferenda esse ad comitia sic dicta catholico-
r u m . Quibus quidem principiis, a spiritu sacerdotali maxime alienis,
n o n solum hierarchicus ordo omnisque Ecclesiae disciplina subvertitur,
sed etiam divina ipsa Decalogi praecepta violantur. Simul vero Epi-
scopos, q u a m maximo studio p o s s u m u s , h o r t a m u r u t o m n i b u s p a t e r n a e
caritatis officiis s u u m quisque clerum sibi devinciant, varias eius neces-
sitates materiales, uti dicuntur, et morales ipsi per se accurate exqui-
rant, eisque ut m e d e a n t u r nihil p r a e t e r m i t t a n t ; id quod n o n d u b i t a m u s
q u i n ipsi iam h a b e a n t in animo efficere. Item explorent quid suo populo
pro novis t e m p o r i b u s necesse sit, eique o p p o r t u n e consulant; et, si opus
fuerit, r e m ad Apostolicam Sedem deferant. - Haec tibi, dilecte fili No-
ster, qui in acie et dimicatione v e r s a n s , p a t e r n a cum fiducia edicentes,
caelestium auspicem m u n e r u m et praecipuae benevolentiae Nostrae
testem, apostolicam benedictionem tibi t u o q u e gregi universo a m a n t i s -
sime i m p e r t i m u s .
D a t u m R o m a e a p u d S. P e t r u m , die xir mensis martii, in festo S. Gre-
gorii Magni, a n n o M C M X I X , Pontificatus Nostri quinto.

BENEDICTUS P P . XV
124 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

ACTA SS. CONGREGATIONUM

SACKA CONGREGATIO CONSISTORIALIS

DECRETUM

CIRCA PROPONENDOS AD EPISCOPALE MINISTERIUM IN CANADENSI DOMINIO ET

TERRAE NOVAE INSULIS,

Inter s u p r e m a Ecclesiae negotia, potissimum sane obtinet locum


Episcoporum electio. Q u a m ob causam Apostolica Sedes, p r o u t sui est
officii, m a x i m a m de eo semper habuit rationem et, pro diversitate loco-
r u m ac t e m p o r u m , v a r i o s ' c o n s t i t u i t modos, ut finem optatissimum feli-
citer assequeretur.
Iamvero, etsi mos, qui in Canadensi ditione et in Terrae Novae In-
sulis h u c usque pro Episcoporum propositione obtinuit, sicut et in aliis
regionibus q u i b u s d a m quae more Missionum regebantur, hac vigente
conditione, suis non caruit utilitatibus; a t t a m e n hodie, adiunctis rerum
mutatis, minus iam accomodate respondet.
Nam, sub Missionum regimine, q u u m dioecesanus clerus, ut pluri-
m u m , a sacerdotibus alicuius religiosae familiae constitueretur et ex
eadem Antistites solerent p l e r u m q u e desumi, personae electio obvia erat,
nec d i u t u r n a requirens studia. In praesenti vero conquisitio personae
longiora requirit ac penitiora consilia.
Q u a m ob rem, h a u d providum nec satis utile videtur, Episcopos
tunc solum convenire, quum, viduata iam Sede aliqua, novi constituendi
pastoris urget necessitas; sed p r u d e n s ac salubris regiminis ratio po-
stulat, ut in re t a m gravi Episcopi tempestive conveniant, viros t a n t o
muneri idoneos m a t u r o cum studio discernant, et Apostolicae Sedi, ad
q u a m d e m u m negotium deferri oportet, generali saltem modo p r o p o -
nant. Sic n e m p e fiet ut, Sede aliqua orbata pastore, S u m m u s Pontifex,
citius ac pleniore rerum notitia, de re decernere valeat.
Hisce de causis, S s m u s Dominus Noster Benedictus P P . XV, requi-
sita prius a singulis locorum Ordinariis sententia, de consulto E m o r u m
Sacrae huius Congregationis P a t r u m , statuit et consistoriali praesenti
S. Congregatio Consistorialis 125

decreto praescribit, ut in posterum, in Canadensi Dominio et in Insulis


Terrae Novae, pro eligendorum Episcoporum propositione, ratio, iuxta
leges q u a e s e q u u n t u r , adhibeatur et vigeat.
1. P r o proponendis sacerdotibus ad episcopale ministerium ido-
neis ac dignis, conventus episcoporum fiet singulis bienniis, t e m p o r e
infra assignato.
% Conventus e r u n t provinciales, hoc est omnes et singuli Ordinarii
dioecesum uniuscuiusque provinciae convenient simul. Excipiuntur Epi-
scopi provinciarum Kingstoniensis et Torontinae, qui, q u u m h u c u s q u e
consueverint pro his negotiis pertractandis simul congregari, morem
h u n c retinebunt, praesidente Archiepiscopo seniore. Similiter, ob pecu-
liaria adiuncta in q u i b u s versantur, simul convenient Ordinarii provin-
ciarum S. Bonifacii et Reginensis cum Archiepiscopo Winnipegensi: item-
que Ordinarii provinciarum E d m o n t o n e n s i s et Vancuveriensis, pariter
in his Archiepiscopo seniore praesidente.
3. Vicarii vero Apostolici, si t e m p u s et negotia permiserint, con-
ventibus Episcoporum provinciae suae interesse curabunt, iisdem cum
iuribus ac coeteri.
4. Quolibet biennio, ut s u p r a dictum est, sub initium quadragesimae,
incipiendo ab anno 1920, o m n e s et singuli Episcopi Metropolitano suo
vel seniori Archiepiscopo sacerdotum n o m i n a indicabunt, quos dignos
episcopali ministerio existimabunt. Nil autem vetat q u o m i n u s , h o s inter,
alterius etiam dioecesis vel provinciae sacerdotes p r o p o n a n t u r ; sub
gravi t a m e n exigitur, ut, qui proponitur, personaliter et ex d i u t u r n a
conversatione a proponente cognoscatur.
5. Una cum nomine, aetatem quoque designabunt candidati, eius origi-
nis et actualis commorationis locum, et officium quo principaliter fungitur.
6. Antequam determinent quos proponant, tam Archiepiscopi q u a m
Episcopi poterunt a viris ecclesiasticis p r u d e n t i b u s necessarias notitias
inquirere, ita t a m e n ut finis huius inquisitionis omnino lateat. Notitias
vero q u a s receperint nemini patefaciant, nisi forte in Episcoporum con-
ventu, de quo inferius.
u m
7. Nomina quae Episcopi iuxta art. 4 proponent, nulli p r o r s u s
aperiant, nisi Metropolitano suo vel seniori Archiepiscopo.
8. Metropolitanus vel senior Archiepiscopus habitis a Suffraganeis
c a n d i d a t o r u m propositionibus suas adiiciat: o m n i u m indicem ordine
alphabetico conficiat, et, reticitis p r o p o n e n t i b u s , h a n c notulam t r a n s
mittat singulis suis Suffraganeis sive Antistitibus regionis suae, ut hi
o p p o r t u n a s investigationes peragere valeant de qualitatibus e o r u m q u o s
personaliter et certa scientia non cognoscant.
126 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

9. Investigationes eiusmodi e a r u m q u e causa m a x i m a secreti cau-


tela peragendae erunt, ut s u p r a n u m . 6 dictum est. Quod si v e r e a n t u r
rem paiam evasuram, ab ulterioribus inquisitionibus abstineant.
10. P o s t P a s c h a , die et loco a Metropolitano vel a seniore Archiepi-
scopo determinandis, omnes Episcopi convenient ad seligendos eos qui
S. Sedi ad episcopale ministerium proponi debeant. Convenient a u t e m
a b s q u e ulla solemnitate, quasi ad familiarem congressum, ut attentio
quaelibet, praesertim diariorum et ephemeridum, et omne curiositatis
s t u d i u m vitetur.
11. In conventu, invocato divino auxilio, p r a e s t a n d u m erit a singulis,
Archiepiscopo non excepto, tactis SS. Evangeliis, i u s i u r a n d u m de secreto
servando, ut sacratius fiat vinculum quo omnes a d s t r i n g u n t u r : post hoc
regulae ad electionem faciendam legendae erunt.
\% Deinde u n u s .ex Episcopis praesentibus in Secretarium eli-
getur.
13. His peractis, ad disceptationem venietur, ut, inter tot exhibitus,
digniores et aptiores seligantur. Id t a m e n veluti Christo praesente fiet
et s u b E i u s obtutu, omni h u m a n a consideratione postposita, cum discre-
tione et charitate, s u p r e m o Ecclesiae bono divinaque gloria et a n i m a r u m
salute unice ob oculos habitis.
14. Candidati m a t u r a e , sed non nimium provectae aetatis esse debent;
p r u d e n t i a praediti in agendis, q u a e sit ex ministeriorum exercitio com-
p r o b a t a ; sanissima et non communi doctrina exornati, et cum debita erga
Apostolicam Sedem devotione coniuncta; m a x i m e a u t e m honestate vitae
et pietate insignes. A t t e n d e n d u m insuper erit ad capacitatem candidati
quoad temporalem b o n o r u m administrationem, ad conditionem eius fami-
liarem, ad indolem et valetudinem. Uno verbo, videndum u t r u m o m n i b u s
iis qualitatibus polleat, q u a e in optimo pastore r e q u i r u n t u r , ut cum fructu
et aedificatione p o p u l u m Dei regere queat.
15. Discussione peracta, fiet hac ratione s c r u t i n i u m :
a) Qui o m n i u m Episcoporum sententia, quavis d e m u m de causa,
visi sunt in disceptatione ex n u m e r o p r o p o n e n d o r u m expungendi, ii in
suffragium non v o c a b u n t u r ; de caeteris, etiamprobatissimis, suffragium
feretur.
b) Candidati singuli ordine alphabetico ad suffragium proponen-
t u r : suffragia secreta erunt.
c) Episcopi omnes, Metropolitano n o n excepto, p r o singulis can-
didatis tribus u t e n t u r taxillis seu calculis, albo scilicet, nigro, tertioque
alterius cuiuscumque coloris: p r i m u m ad a p p r o b a n d u m , alterum ad
r e p r o b a n d u m , tertium ad. abstensionem indicandam.
S. Congregatio Consistorialis 127

d).'Singuli. Antistites, praeeunte Archiepiscopo, in u r n a ad h u n c


finem disposita taxillum dponent, quo dignum, coram Deo et graviter
onerata conscientia, sacerdotem a e s t i m a b u n t qui in suffragium v o c a t u r :
reliquos taxillos binos in u r n a alia, pariter secreto, dponent.
e) Suffragiis expletis, Archiepiscopus, a d s t a n t e Episcopo Secre-
tario, taxillos et eorum speciem coram o m n i b u s numerabit, scriptoque
adnotabit.
16. Scrutinio de o m n i b u s peracto, liberum erit Episcopis, si id ipsis
placeat a u t aliquis eorum postulet, ut inter a p p r o b a t o s plenis a u t pari-
b u s suffragiis novo scrutinio designetur q u i n a m sit praeferendus. Ad
h u n c finem singuli suffragatores nomen praeferendi in schedula adno-
t a b u n t , e a m q u e in u r n a d p o n e n t : schedularum a u t e m examen fiet, ut
s u p r a n u m . 15, litt. e, decernitur.
17. Quamvis vero S u m m u s Pontifex sibi reservet, dioecesi vel archi-
dioecesi aliqua vacante, per Delegatum Apostolicum, aliove modo, oppor-
t u n a consilia ab Episcopis vel Archiepiscopis requirere, ut p e r s o n a m
eligat quae inter a p p r o b a t a s magis idonea videatur dioecesi illi regen-
d a e ; nihilominus fas erit Episcopis in eodem conventu indicare, gene-
rali saltem ratione, cuinam dioecesi candidatos magis idoneos c e n s e a n t ;
ex. gr. u t r u m exiguae, ordinatae ac tranquillae dioecesi, an potius maioris
momenti, u n i u s vel alterius sermonis, vel in q u a p l u r a sint ordinanda
a u t c r e a n d a ; itemque u t r u m loco mitioris aeris et facilis commeatus,
an alterius generis, et alia huiusmodi.
18. Episcopus a secretis, discussione d u r a n t e diligenter adnotabit
q u a e de singulis candidatis a singulis suffragatoribus dicentur, q u a e n a m
discussionis fuerit conclusio; denique quinam tum in primo scrutinio,
t u m in secundo (si fiat) fuerit exitus, et q u i d n a m specialius iuxta art. 17
fuerit dictum.
19. Antistites a conventu ne discedant, a n t e q u a m ab Episcopo Secre-
tario lecta fuerit relatio ab eodem confecta circa n o m i n a proposita, can-
didatorum qualitates et obtenta suffragia, e a m q u e probaverint.
20. Actorum exemplar ab Archiepiscopo, a Praesule a secretis et a
ceteris Episcopis praesentibus subsignatum, q u a m tutissime ad Sacram
h a n c Congregationem per Delegatum Apostolicum mittetur. Acta vero
ipsa penes Archiepiscopum in Archivo secretissimo S. Officii servabuntur,
d e s t r u e n d a t a m e n post a n n u m , vel etiam prius, si periculum violationis
secreti immineat.
21. Post haec, fas t a m e n semper erit Episcopis, t u m occasione pro-
positionis candidati t u m vacationis alicuius Sedis, praesertim maioris
momenti, litteras Sacrae huic Congregationi vel ipsi SSmo Domino con-
128 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

scribere, quibus mentem suam circa p e r s o n a r u m qualitates sive abso-


lute, sive relate ad provisionem dictae Sedis, patefaciant.
Datum Romae, ex Aedibus Sacrae Congregationis Consistorialis,
die 19 martii 1919.

)$l C. CARD. DE LAI, Ep. Sabinen., Secretarius.

L. % S.
f V. Sardi, Archiep. Caesarien., Adsessor.

SACRA CONGREGATIO CONCILII

WRATI8LAVIEN.
CONSTITUTIONIS TRIBUNALIUM ECCLESIASTICORUM

14 decembris 1918

SPECIES FACTI. - A Rmo Episcopo Wratislaviensi duo p r o p o n u n t u r


dubia circa constitutionem tribunalium ecclesiasticorum illius Curiae. Pri-
m u m , utrum permittere debeat quod in tribunalibus ecclesiasticis partem
h a b e a n t cum voto deliberativo in causis matrimonialibus et contentiosis
(exclusis utique criminalibus) iurisperiti laici, iuxta praxim q u a e ibi
dicitur vigere ex consuetudine 17O annorum.ln altero dubio fit similis quae-
stio de interventu laicorum, in iure et in sacris canonibus peritorum,
qui in iudiciis ecclesiasticis p a r t e m h a b e a n t t a m q u a m Auditores ad
instruendas causas (exceptis criminalibus) vel t a m q u a m Assessores cum
voto consultivo.
Quoad substantiam, haec est historia factorum p r o u t ex documentis
exhibitis in actis eruitur: 1 N u m q u a m fuit a Sede Apostolica ibi conces-
sum, ut laici partem h a b e r e n t in iudiciis ecclesiasticis q u i b u s c u m q u e
tamquam veri iudices cum voto deliberativo ; sed h a e c praxis o r t u m ducit
ex saecularizatione facta in Borussia, ex q u a tribunalia dioecesana fue-
r u n t suppressa, ac deinde a. 1812 fuerunt quidem restituta, sed cum
subordinatione ad potestatem civilem, quae subordinatio praesertim acta
est per immixtionem iudicum laicorum. T Quod nititur concessione
Pontificia, id t a n t u m est, in ea dioecesi haberi secundam et tertiam instan-
tiam appellationis, prout p r i m u s concessit Benedictus XIV per Lit-
S. Congregatio Concilii 129

teras in forma Brevis Paterna pietatis, d. d. 1 augusti 1748; a t q u e


in secunda et tertia instantia ita concessa posse adscisci in a u x i -
lium adsessores sive auditores ecclesiasticos vel saeculares sacrorum
c a n o n u m peritos, qui tamen omni voto deliberativo seu decisivo desti-
tuantur , H a e p o s t r e m a e concessiones factae s u n t ad decennium
per breve Pii IX. Paterna ducti charitate, 12 ianuarii anni 1855; deinde
per aliud breve anni 1864 prorogatae s u n t ad aliud decennium. Sed
finito hoc alio decennio n o n a p p a r e n t amplius p r o r o g a t a e ; cuius for-
tasse causa q u a e r e n d a est in persecutione sub nomine Kulturkampf
celebri, q u a saeviente Episcopus a Gubernio vi depulsus est. Certe neque
petitio n e q u e concessio prorogationis habetur in m e r a notificatione
n o m i n u m iudicum prosynodalium singulis trienniis electorum, facta
p r i m u m N u n t i a t u r a e Viennensi, ac deinde S. Congr. Concilii.

ANIMADVERSIONES. - Qui super h a n c facti speciem scripsit, R m u s Con-


sultor, censet, in primis, n u l l a t e n u s esse legitimam nec in posterum tole-
r a n d a m consuetudinem admittendi laicos t a m q u a m veros iudices cum
voto deliberativo. Ad quod p r o b a n d u m provocat ad t e x t u m iuris Decre-
talium et ad praescripta Codicis Iuris Canonici.
Sane ex iure Decretalium laici omnino s u n t excludendi a m u n e r e
iudicum in causis ecclesiasticis, ad q u a s eorum incompetentia est abso-
luta et o m n i m o d a (cap. % X, de iudic, II. i; cap. 18, X, de foro compet.,
II, 2). Absoluta quippe incompetentia in eo habetur, qui ne iurisdictio-
nem quidem habet; at laici iurisdictionem ecclesiasticam, q u a e neces-
saria est ad decidendas causas ecclesiasticas, h a b e n t n u l l a m ; immo ne
illius quidem h a b e n d a e s u n t capaces, sed p r o r s u s incapaces, ac talis
incapacitas solum per specialem et extraordinariam Rom. Pontificis pro-
visionem in causa particulari auferri potest (cf. Schmalzgr., I, tit. XXIX,
n. 14; II, tit. I, n. 83 1). At talis extraordinaria et mira provisio, quae
p e r m a n e n t i modo laicis personis daret iurisdictionem spiritualem ad
decidendas causas ecclesiasticas, in documentis alligatio n o n contine-
tur, quin potius in iis constanter excluduntur laici a suffragio decisivo
habendo, p r o u t ex verbis q u o q u e s u p r a relatis liquet.
Quod a u t e m Codex exigat, ut omnes iudices sint clerici, immo et
sacerdotes, est res manifesta (can. 1573, 4 , 1574, 1). Nec m i n u s per-
spicue e n u n t i a t u r in Codice principium iuris publici ecclesiastici, quo
Ecclesiae vindicatur ius proprium et exclusivum cognoscendi de causis
spiritualibus et spiritualibus adnexis (can. 1453), q u a e proinde s u n t deci-
dendae d u m t a x a t a iudicibus iurisdictione spirituali praeditis, q u a laici
n o n s u n t capaces.
130 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Quodsi ab Episcopo Wratislaviensi casus ita proponitur, quasi inter-


v e n t u s iudicum laicorum in decidendis per suffragium deliberativum cau-
sis ecclesiasticis, fundamentum h a b e r e t in consuetudine 170 a n n o r u m , hic
titulus nullo modo est h a b e n d u s ut legitimus. Nam, praescindendo a iure
Codicis et insistendo iuri Decretalium, s u b quo orta fuisset illa con-
suetudo, certum est per consuetudinem legitimo tempore praescriptam
adquir posse iura etiam spiritualia; at ad a d q u i r e n d a iura spiritualia
ante omnia r e q u i r i t u r capacitas in subiecto; iam vero laici spiritualis
iurisdictionis sunt incapaces, ergo illam per consuetudinem quovis tem-
pore praescriptam acquirere non p o s s u n t (cap. 7, X, de praescript.,
II, 26). Praeterea improbatur in iure, ita ut n e q u e a t praevalere, ea con-
suetudo, per q u a m disrumpitur n e r v u s ecclesiasticae disciplinae , vide-
licet per q u a m impeditur observantia b o n o r u m m o r u m vel subvertitur
ordo ecclesiasticae hierarchiae (cap. 5, X, de consuet., 1. 4; Reiffenstuel, in
hunc tit., n. 56, 57; Suarez, De legibus, lib. 7, cap. 6, n. 8 s q . ) : iamvero
talis subversio h a b e t u r per u s u r p a t i o n e m spiritualis iurisdictionis a laicis
factam. Item r e p r o b a t u r ea consuetudo, q u a e est a d v e r s u s i m m u n i t a t e m
et libertatem ecclesiasticam, adeo ut consuetudo adversus libertatem
ecclesiasticam, etiam immemorialis, si sola sit, et nullo privilegio a u t
fama privilegii Apostolici adiuvetur, n o n possit immunitati a u t libertati
ecclesiasticae derogare (Reiffenstuel, 1. c, n. 81 sq.). Haec reprobatio
expresse h a b e t u r cap. 1, 3, 5, X, de consuetud., I, 4; item cap. 14, X,
de electione, I, et cap. 8, X, de iudiciis, II, 1. Iam vero est manifeste
contra libertatem, independentiam et i m m u n i t a t e m Ecclesiae, quod haec
in iudiciis de r e b u s ecclesiasticis et spiritualibus, m a n e a t subiecta cuivis
intrusioni potestatis laicae et iudicum laicorum, per quos causae eccle-
siasticae decidantur.
Ceterum quaestio de vi consuetudinis est quaestio iuris privati,
quoad leges n i m i r u m respicientes i n t e r n u m societatis regimen. At in casu
intrusio iudicum saecularium in causas ecclesiasticas, esset facta per
usurpationem potestatis civilis, ut apparet ex brevi historia in facti
specie p r a e m i s s a ; quo posito, quaestio haec, iam n o n est quaestio iuris pri-
vati, sed quaestio iuris publici, i. e. de independentia Ecclesiae a potestate
civili. In quaestione a u t e m iuris publici ne cogitari quidem potest con-
sensus legalis Superioris legislatoris ecclesiastici, qui est necessarius ad
hoc ut consuetudo facti per viam praescriptionis transeat in consuetudi-
n e m i u r i s : in tali enim casu c o n s e n s u s legalis contineret illicitam appro-
bationem u s u r p a t i o n i s , efficereturque inde, ut per fortunatam facti iniu-
stitiam iuris sanctitati legitime d e t r i m e n t u m inferri posset (Prop. 61
' d a m n . in Syll. Pii IX). Cui consensui legali, etiam ex alia ratione vix in tali
S. Congregatio Concilii 131

causa locus esse potest, quia videlicet Superiores ecclesiastici, q u a n d o


n o n resistunt violationibus factis per potestatem saecularem, id unice
faciunt ad vitanda maiora mala, n o n animo p r o b a n d .
T a n d e m q u u m illa participatio iudicum saecularium in decidendis
causis ecclesiasticis ortum ducat ex u s u r p a t i o n e potestatis civilis, et
haec vi suae iurisdictionis laicae et profanae illam u s u r p a t i o n e m per-
petraverit, iudices laici vi iurisdictionis laicae et profanae partem habe-
r e n t in decidendis causis ecclesiasticis et spiritualibus; q u a e praetensio
est omnino irrationabilis et ideo non potest cadere s u b approbationem
legislatoris ecclesiastici, licet hic per se possit, saltem t r a n s e u n t e r et ad
aliquem actum, alicui laico delegare iurisdictionem spiritualem.
Hinc apparet consuetudinem propositam, n o n aliud mereri n o m e n
nisi abusus, ideoque esse irritandam, ut tribunalibus ecclesiasticis s u a
libertas et independentia restituatur.
Relate ad alterum dubium, u t r u m in futurum laici homines, in iure
et in canonibus periti, admitti possint t a m q u a m Auditores ad causas
instruendas, vel t a m q u a m Assessores cum voto consultivo; negari n o n
potest, p r a x i m vigentem in Curia Wratislaviensi fuisse in suo initio legi-
timam, quippe introductam ex indulto Pontificio contento in brevi Pii IX
(a. 1855) et in prorogatione ad aliud decennium facta a. 1864. Nova
t a m e n prorogatio deinde non invenitur-esse facta, ideoque favor con-
cessus dicendus est cessasse ab a. 1874. Ergo, q u u m n o v u s Codex t a m pro
Auditoribus, q u a m pro Assessoribus exigat ut sint sacerdotes, desumpti
ex iudicibus synodalibus (cann. 1575, 1581), quoad futurum t e m p u s , s u b
disciplina iuris per Codicem inducti, videretur d a n d u m quoque respon-
sum negativum.
Nihilominus a n i m a d v e r t e n d u m est in iure Decretalium n o n fuisse
prohibitum, q u o m i n u s Assessores desumi possent ex laicis, sed potius
fuisse permissum. Id communiter a Doctoribus deducitur ex cap. 11,
de rescript., I, 3, in 6; cfr. Reiffenstuel, lib. II, tit. 1, n. 22; Bouix, de
iudic, I, pag. 468; Wernz, Ius Decret., VI, n. 148. Cuius rei ratio red-
ditur, quod Assessor nullam debet exercere iurisdictionem, cuius laici
s u n t incapaces.
At, ob rationem contrariam, Auditor, cui committitur causae instru-
ctio, exercitium h a b e t iurisdictionis ecclesiasticae, sine q u a plurimi
actus instructionis causae fieri n e q u e u n t ; ideoque laici muneris Audi-
toris gerendi s u n t incapaces (cf. epist, encycl. S. Congr. Immunit., 3 octo-
bris 1832 et responsum eiusd. S. Congreg. 4 martii 1855; Bouix, 1. c,
pag. 463; Wernz, 1. c, n. 141).
Iam ex his videtur d e d u c e n d u m etiam in dioecesi Wratislaviensi
132 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

non posse quoad futurum admitti, ut a d h i b e a n t u r laici t a m q u a m Audi-


tores ad i n s t r u e n d a s causas ecclesiasticas, quia concessio illi Curiae
factae, post a n n u m 1874 q u o indultum ea de re d a t u m expiravit, n o n
fuit r e n o v a t a ; per consuetudinem a u t e m fieri n o n possit ut laicus iuris-
dictionem spiritualem obtineat.
Quoad Assessores, licet valeat ratio de concessione n o n renovata,
nihilominus, q u u m cesset altera ratio de necessitate iurisdictionis spi-
ritualis et insuper iure Decretalium non fuerit prohibitum assumere
laicos in m u n u s Assessoris, urgeri posset pro Curia Wratislaviensi ratio
consuetudinis plus q u a m centenariae, ideoque ad praescripta can. 5,
concludi, consuetudinem h a n c , tametsi Codici contrariam, tolerari posse si
Ordinarius aestimet eam p r u d e n t e r submoveri non posse. Nihilominus
nemo n o n videt quot incommoda multis iri circumstantiis oriri possint, si
laici in consiliarios ab ecclesiastico iudice a s s u m a n t u r . Nam, p r a e t e r q u a m
q u o d n o n semper laici, etiam in iure canonico periti, principia s a n a
et firma de potestate Ecclesiae habent, o b n u b i l a n videtur, si tale con-
silium ineatur, perfecta independentia Ecclesiae in suis negotiis ; et
certe iudices laici n o n a s s u m u n t sacerdotes in consiliarios seu asses-
sores pro negotiis civilibus et profanis decidendis; praeterea decens
est, ut sacerdotes sint plures in iure canonico ac etiam civili b e n e
periti, quibus reserventur negotia ecclesiastica, vel quae aliquam neces-
situdinem praeseferunt cum iure civili, p r o u t e contrario videtur incon-
g r u u m dignitati Ecclesiae, ut indigeat opera iurisperitorum laicorum pro
causis ecclesiasticis decernendis.
Ex q u i b u s o m n i b u s d e d u c e n d u m videtur etiam ad s e c u n d u m du-
bium esse d a n d u m r e s p o n s u m negativum, seu in Auditores et Asses-
sores n o n posse a s s u m i laicos.

RESOLUTIO, - Porro, propositis in plenariis comitiis S. Congregationi


Concilii, habitis in Palatio Apostolico Vaticano, die 14 decembris 1918,
dubiis ab Episcopo Wratislaviensi hisce formulis deductis nimirum :
I. An consuetudo, per 170 annos usitata, qua in tribunalibus dioecesis
^Vratislaviensis admittuntur iurisperiti laici cum voto deliberativo in
causis matrimonialibus et contentiosis - exclusis semper criminalibus -
legitima dici et deinceps tolerari possit;
II. An in futurum laici homines, in iure et in canonibus periti
in iudiciis ecclesiasticis admitti possint tamquam Auditores ad causas
instruendas, praeter criminales, vel tamquam Assessores cum voto con-
sultivo in iis causis, quae aliquo modo connexae sunt cum legibus
civilibus;
S. Congregatio Concilii 133

Emi ac Revmi P a t r e s r e s p o n d e n d u m c e n s u e r u n t :
Negative ad utrumque.
F a c t a autem de praemissis Ssmo Dno Nostro Benedicto Div. Prov.
Pp. XV relatione per infrascriptum S. C. Secretarium, in audientia inse-
quentis diei, 15 eiusdem mensis, Sanctitas Sua datam resolutionem
approbavit et confirmavit.
I. MORI Seeretarms.

SACRA CONGREGATIO RITUUM

I
ROMANA

DECRETUM BEATIFICATIONIS ET CANONIZATIONIS VEN. SERVAE DEI ANNAE MARIAE


TA IG I, MATRIS FAMILIAS, E TERTIO ORDINE SS.MAE TRINITATIS REDEM-
PTIONIS CAPTIVORUM. " -

SUPER DUBIO

An, stante virtutum et duorum miraculorum approbatione, tuto procedi


possit ad solemnem praefatae Ven. Servae Dei Beatificationem.

Diu et vehementer expectatum s u u m assecuta est exitum venera-


bilis Ancillae Dei Annae Mariae Taigi Beatificationis causa, quam
externo ex cortice qui vellet aestimare, insigniter falleretur. Nam mode-
stam sane atque humilem, sicut humilis a t q u e modesta Venerabilis
ipsius status conditio fuerat, ita etiam prima fronte se praebet Beatiti
cationis c a u s a ; ast, cominus eadem et probe inspecta, praeclara magnique
ponderis, quae intus gerit, manifesto pandit merita, qualia nimirum
sanctitas necessario deposcit in coniugio adepta planeque demonstrat.
Quamvis enim, ut Beatificationis fert n a t u r a , publicus et ecclesiasti-
cus cultus, qui e Beatificatione ipsa descendit, quibusdam t a n t u m locis
ecclesiisque m a n e a t adfixus, hisce t a m e n angustis limitibus se continere
nequit, eosque proinde longe lateque praetergreditur venerabilis Annae
Mariae Taigi Beatificationis causa, quippe q u a e ad o m n e s aeque pertinere
dicenda est q u o t q u o t christianae existunt u x o r e s matresque familias.
Hae siquidem, q u u m in e a r u m m a n u s inciderit c o m m e n t a r i u m vitae
Servae Dei, aut, alio quovis modo, de eiusdem virtutibus, actionibus
operibusque notitias acceperint, vix attinet dicere, q u a m aptos q u a m q u e
134 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

opportunos sibi adiici stimulos experturae sint ad alacrius o b e u n d a varia


et multiplicia domestici instituti munia, nec n o n ad perferendam invicta
patientia et fortitudine c u r a r u m , l a b o r u m et a e r u m n a r u m molem, quam
secum ferre solet p e r a r d u u m uxoris matrisque familias officium, quocum,
ob rectam praesertim et christianam filiorum et filiarum institutionem,
arctissimo vinculo coniungi et colligari, q u a e totius societatis futura
erit, sortem, p r u d e n s intelligit quisque firmaque persuasione sibi defixum
animo habet.
Quocirca iste tanti momenti t a n t i q u e ponderis l o c u s ; e visceribus
n a m q u e p r o m a n a t causae eique peculiarem imprimit n o t a m , consulto
d a t a q u e opera d e c l a r a n d u s e n u c l e a n d i s q u e actoribus fuit, cum, post
impetratami s i g n a t u r a m Commissionis, p r o u t quotidiano appellant ser-
mone, aliis interea minoribus absolutis iudiciis, super heroicitate vir-
t u t u m , suum, aliquot ante a n n o s , disceptatio sumpsit exordium.
Revera, industri experrectaque P a t r o n i opera, p l a n u m t u n c factum
fuit a t q u e perspicuum, cunctas, quae, pro vitae s u a e instituto, propriae
erant, venerabilem Dei F a m u l a m naviter sancteque adimplevisse p a r t e s ;
digna propterea, quae uxoribus matribusque familias t a m q u a m exemplar
p r o p o n a t u r ita nempe, ut, quo amplior exstat coetus personarum, quae
.fructuose ad i m i t a n d u m s u m e r e queant, quo h a u d exiguum speratur
totius christiani populi exinde o b v e n t u r u m b o n u m , eo maiorem cogi-
tare et arguere liceat causae p r a e s t a n t i a m eiusque opportunitatem, prae-
sertim p o s t q u a m divinum q u o q u e accessisse constat miraculorum testi-
monium, quo r a t u m confirmatumque fuit, q u o d de meritis deque vir-
tutibus F a m u l a e Dei h u m a n u m iam praecesserat iudicium.
Unde fauste feliciterque progressa huc u s q u e q u u m sit iuridica
causae cognitio, ut, pro formali obtinenda Beatificatione, nihil, e con-
stitutis iudiciorum formulis, amplius desideretur, q u u m q u e praesens
publicarum rerum et h o m i n u m cursus m a g n o p e r e suadeat, q u a n t u m
percommode incidat u x o r u m m a t r u m q u e familias veluti ante oculos
conspicuum obiicere exemplum, multis eisque adeo in Ecclesiae fastis
gloriosis nominibus, q u i b u s illustris S e n a r m u r b s Apostolicae Sedi est
devincta, hic etiam ex hodierni eventus faustitate accedit honos, q u o d
Ancillae Dei A n n a e Mariae Taigi fuerit natale solum, q u a m v i s illud
m u t a r e a d h u c p u e r u l a coacta illa fuerit, ob gravem, q u a m eius parentes
passi fuerant, rei familiaris inclinationem. Qua de causa u n a simul
cum p a r e n t i b u s longo a s p e r o q u e p e d i b u s se commisit itineri R o m a m
versus, eoque q u u m pervenit, Magistris n o m i n e Piis, q u a e t u n c prope
sancti Francisci P a u l a n i t e m p l u m ad Montes degebant, in disciplinam
est tradita, ab eisque schola timoris Domini erudita a t q u e femineum
S. Congregatio Bituum 135

edocta cultum, qui adolescentulam deceat, uxorem, uti plurimum, futu-


r a m m a t r e m q u e familias, integram subinde laboribus exercitam, virtu-
tibus et charismatibus illustratam s u a m duxit expievitque aetatem. Civis
idcirco effecta h u i u s almae Urbis, ab omnibus, ceu talis, constanter est
habita, maxime cum, post pretiosum eiusdem obitum, de i n c h o a n d a
causa Beatificationis coepit agitari; nihil quippe eo tempore actum, sine
praevia e x p r e s s a q u e Cardinalis Urbis Vicarii auctoritate, ab eoque pecu-
liari q u o q u e intercedente sa. me.. Pii P a p a e IX Rescripto, causae post-
m o d u m commissa fuit procuratio benemeritissimo sanctissimae Trini-
tatis redemptionis captivorum Ordini, q u e m , d u m vixit, uti t e r t i a n a
Dei F a m u l a professa fuerat, quique iure n u n c meritoque laetatur, dili-
gentiae solertiaeque ab eo in explendo m u n e r e adhibitae par d i g n u m q u e
retulisse praemium.
Sane, in generalibus sacri h u i u s Ordinis comitiis, quae, die u n d e -
cima superioris mensis februarii, coram Sanctissimo Domino n o s t r o
Benedicto P a p a XV celebrata sunt, proposito per Reverendissimum
Cardinalem A n t o n i u m Vico, causae Relatorem, d u b i o : An, stante .vir-
tutum et duorum miraculorum approbatione, tuto procedi possit ad sole-
mnem venerabilis Ancillae Dei Annae Marie Taigi Beatificationem?
omnes, qui convenerant, t u m Reverendissimi Cardinales, t u m P a t r e s
consultores tuto procedi posse u n a n i m i r e s p o n d e r u n t suffragio. Verum-
t a m e n Sanctissimus Dominus noster mentem Suam, ceu de mpre, ape-
rire distulit, ut precationi interea congruum suppeteret t e m p u s ; idque
praestitum q u u m fuerit, decretoriam S u a m statuit patefacere senten-
tiam hodierna die Dominica p r i m a in Quadragesima. Quapropter, sacris
propitiato Deo, ad Vaticanas Aedes arcessiri voluit R e v m u m Cardina-
lem A n t o n i u m Vico, Episc- P o r t u e n s e m et S. Rufinae, sacrae r i t u u m
Congregationi Praefectum causaeque Relatorem, u n a cum R. P. Angelo
Mariani, Fidei P r o m o t o r e generali, meque insimul infrascripto Secre-
tario, eisque a d s t a n t i b u s solemniter edixit: Tuto procedi posse ad solem-
nem venerabilis Ancillae Dei Annae Mariae Taigi Beatificationem.
Hoc Decretum in vulgus edi, in acta sacrae r i t u u m Congregationis
inseri litterasque apostolicas in forma Brevis de Beatificationis solemni-
bus, ubi p r i m u m licuerit, in Basilica Vaticana celebrandis expediri iussit
septimo idus martii a n n o MCMXIX.

.E8.A. CARD. VICO, Ep. Portuen. et S. Rufinae,


B. G. Praefectus.
L. % S.
Alexander Verde, Secretarius.
136 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

II

PARISIEN.

DECRETUM BEATIFICATIONIS ET CANONIZATIONIS VEN. SERVAE DEI LUDOVICAE


DE MARILLAC, VIDUAE LE GRAS, CONFUNDATRICIS SOCIETATIS PUELLARUM
CARITATIS.

SUPER DUBIO

An et de quibus miraculis constet in casu et ad effectum, de quo agitur?

Tot inter religiosas familias, q u a s longo varioque saeculorum cursu


ideo excitasse visus est Deus, ut Ecclesiae suae praesidio et o r n a m e n t o
essent ipsique universae h o m i n u m consociationi n o n modicam simul
afferrent utilitatem, aliam facile invenire non est, quae sive ingenti soda-
lium multitudine, sive exercitis omnigenis caritatis operibus, cum Puel-
larum Sodalitate comparari queat, quibus a caritate factum est nomen.
Numero siquidem triginta millia et amplius percensentur ; eaeque
per cunctas fere orbis t e r r a r u m partes mirifice diffusae atque propa-
gatae, in collegiis, orphanotrophiis, brephotrophiis, nosocomiis, carce-
ribus, castris, ipsos inter pugnantes milites, spiritu professionis suae
plane i m b u t a e , tam multis t a m q u e variis professionis eiusdem ita
naviter religioseque perfunguntur officiis, ut m a g n a m merito vindica-
verint sibi sibique vindicare pergunt c o m m u n e m omnium admirationem,
q u e m a d m o d u m nuperrime suspicere eas licuit a t q u e demirari teterrimo
furente bello, quod tantis acerbitatibus, ruinis atque caedibus m u n d u m
replevit.
Conspicua haec, quae e pio Puellarum a caritate Sodalitio in h u m a -
n a m societatem p r o m a n a r u n t et p r o m a n a n t benefacta, laetabile sane est
a t q u e p e r i u c u n d u m memori gratoque animo recolere, quamvis id ne vix
quidem facere quis valeat, quin, q u o d n a m Sodalitii ipsius initium fuerit
a t q u e origo, sponte renovet cogitationem. Ei n a m q u e bini occurrunt
institutores; alter nempe, vir sanctitate celeberrimus, cuius p e r n o t u m
n o m e n : Vincentius a Paulo; alter vero, praeclara eiusdem discipula
vitaeque spiritualis filia, operum consors et socia laborum, ad q u a m
apostolicum hoc, de quo agitur, pertinet Decretum, venerabilis scilicet
Ludovica de Marillac, vidua Le Gras.
Quae, sexto decimo exeunte saeculo, a n n o videlicet millesimo quin-
gentsimo nonagsimo primo, die decima secunda mensis augusti, nobili
S. Congregatio Bituum 137

loco Parisiis orta, p r o m p t u m a t q u e alacre sortita fuit ingenium, idemque,


plus q u a m femina ferret, ad o m n e m h u m a n i t a t e m b o n a s q u e artes p r o -
clive; q u o d q u e peculiari est n o t a t i o n e dignum, vel a teneris in seipsa
experiebatur venerabilis Dei F a m u l a q u o d d a m veluti religiosae vocationis -
germen. U n d e , q u u m p r i m u m adolescere coepit, apud sanctimoniales
Gapulatas sese recipere exoptabat; q u a n d o q u i d e m q u o t q u o t t u n c e r a n t
moniales, cunctas coenobii septis u s q u e m a n e r e oportebat, u t p o t e obstri-
ctas clausurae lege, q u a m rigorosius etiam s e r v a n d a m praeceperat Tri-
dentina synodus.
Sed, longe a t q u e a r b i t r a b a t u r , sibi consentientem nacta non est suae
conscientiae moderatorem,- p r a e s t a n t i s s i m u m e religioso C a p u l a t o r u m
Ordine virum, nominis celebritate et sanctitatis fama insignem, vene-
rabilem Dei F a m u l u m H o n o r a t u m a Parisiis, cuius Beatificationis causa
plures ante a n n o s sacrae r i t u u m Congregationi est commissa, q u u m q u e
minora iam superaverit iudicia, in eo est, ut super virtutibus heroicis
praecipua inchoetur quaestio. Etenim praesagus quasi ille fuisset futurae
sortis et muneris, q u a e Ancillam Dei m a n e b a n t , a consilio ingrediendae
religionis eam est d e h o r t a t u s ; ex quo factum, ut, oblata sibi occasione,
cum praenobili honestissimoque iuvene Antonio Le Gras illa se matri-
monio iunxerit, ex eoque suscepit q u o q u e filium. Decennium et u l t r a
uxoris matrisque familias praeclarum se praebuit exemplum, m a x i m e
cum vir eius gravem incidit in m o r b u m , quo vita est functus.
Ita coniugii vinculis soluta s u a m q u e venerabilis Dei F a m u l a liber-
tatem adepta, viduitatis n u n c u p a v i t votum, t o t a m q u e p o s t m o d u m Vin-
centio a Paulo, qui t u n c temporis u b e r r i m a m metiebatur caritatis sege-
tem, in disciplinam se commisit, brevique omnium ferme operum, q u a e
in c o m m o d u m q u u m spirituale t u m temporale p r o x i m o r u m ille susci-
piebat, facta est particeps, eoque duce ac magistro, aliquot post a n n o s ,
fundamenta ponere coepit novae P u e l l a r u m a caritate Societatis. Cuius
singulari p r o r s u s inspecta n a t u r a atque indole, levi sane negotio sibi
suadere d e b u i t , nonnisi sapienti providoque Dei consilium factum
fuisse, ut n o n ante praefatum aggrederetur opus, q u a m per duplicem
matrimonii et viduitatis statum, cunctas edocta fuisset h o m i n u m mise-
rias, q u i b u s in mediis persaepe versari debuissent futurae novi Sodalitii
sociae.
In quam quidem sententiam eo pronior quis discedet, quo noverit
I p s u m dignatum fuisse Deum m i r a c u l o r u m testimonio Ancillae suae
Ludovicae de Marillac comprobare sanctitatem, ut est Angelici Doctoris
sententia : Vera miracula non possunt fieri nisi virtute divina : operatur
enim ea Deus ad hominum utilitatem : et hoc dupliciter : uno quidem modo
ACTA, vol. XI, n. 5. 1-4-919. 10
138 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

ad veritatis praedicatae confirmationem: alio modo ad demonstrationem


a a e
sanctitatis alicuius, quem vult proponere in exemplum virtutis (2 2 ,
quaest. 178, art. 2).. E variis n a m q u e , q u a e , eiusdem venerabilis Dei
F a m u l a e intercessione, divinitus p a t r a t a e esse feruntur, t r e s praesertim
inventae s u n t s a n a t i o n e s ; easque veri nominis prodigio esse adiudi-
candas, acris ac d i u t u r n a ostendit, q u a e souper eisdem q u a t e r instituta fuit,
disceptatio; p r i m u m siquidem de re e s t agitatimi jn Congregatione ante-
praeparatoria, secundo ac tertio in d u a b u s , q u a e subinde successerunt,
praeparatoriis Congregationibus, q u a r t o denique in Congregatione gene-
rali, quae, die decima p r i m a proxime praeteriti mensis februarii, coram
Sanctissimo Domino nostro Benedicto P a p a XV coacta fuit; in eaque a
Reverendissimo Cardinali Vincentio Vannutelli, causae Relatore, sequens
ad discutiendum propositum est D u b i u m : An et de quibus miraculis
constet in casu et ad effectum, de quo agitur P Reverendissimi Cardinales
et P a t r e s Consultores s u a quisque ex ordine suffragia ediderunt, q u i b u s
intento laetoque animo exceptis, Sanctissimus Dominus noster adstan-
tibus preces indixit, quibus Ipse a Spiritu sapientiae et consilii ad
s u p r e m u m proferendum iudicium illustraretur. Tandem, ut id prae-
staret, h o d i e r n a m designavit diem Dominicam primam in Quadragesima.
Idcirco, divina Hostia ferventer oblata, ad Vaticanas Aedes advocari
iussit Reverendissimos Cardinales Antonium Vico, Episcopum P o r t u e n -
sem et S. Rufinae, sacrae r i t u u m Congregationi Praefectum, et Vin-
centium Vannutelli, Episcopum Ostiensem et P r a e n e s t i n u m , Sacri Col-
legii Decanum causaeque Relatorem, u n a cum R. P. Angelo Mariani,
Fidei P r o m o t o r e generali, m e q u e insimul infrascripto Secretario, eisque
adstantibus, solemniter p r o n u n t i a v i t : Constare de tribus miraculis; de
primo n e m p e i n s t a n t a n e a e perfectaeque sanationis Iosephi Mariae
Heleut ab otite media p u r u l e n t a cum t y m p a n i perforatione aliisque
ostetis et periostitis in regione mastoidea sociata p h a e n o m e n i s ;
de altero i n s t a n t a n e a e perfectaeque sanationis sororis Mariae Ferrer
et Nin a mielite compressiva p o s t - t r a u m a t i c a - d e q u e tertio i n s t a n -
te t a n e a e perfectaeque sanationis R o s a e Curio ab ulcere fistuloso .
Hoc decretum publici iuris fieri et in a c t a sacrae r i t u u m Congre-
gationis referri m a n d a v i t septimo idus martii a n n o M C M X I X .

B A. CARD. V I C O , E p . P o r t u e n . et S. Rufinae,
S. B. C. Praefectus.
L. S.
Alexander Verde, Secretarius.
S. Congregatio BUwwm 139

III

BRIXIEN.

DECRETUM BEATIFICATIONIS ET CANONIZATIONIS SERVI DEI LUDOVICI PAVONI,


SACERDOTIS ET FUNDATORIS CONGREGATIONIS FILIORUM MARIAE IMMA-
CULATAE.

Ineunte saeculo decimonono, neminem latet q u a n t u m efferbuit tri-


plex passionum aestus atque odium impiorum et bellum in veram Christi
Ecclesiam eiusque fideles filios; et quomodo misericors et omnipotens
Deus ad h u i u s sanctae Matris prolisque tribulata gemitus et preces,
necessarium et o p p o r t u n u m praestitit auxilium per sanctos viros ac m u -
lieres ad causam veritatis et iustitiae coram Deo et hominibus congruis
armis t u e n d a m et vindicandam. Ex hisce selectis viris exstitit Ludovicus
Pavoni, Brixiensis, e nobili familia ortus die 11 septembris a n n i 1784.
Calamitosis illis temporibus sortitus est parentes Alexandrum et Leiiam
Poncarali, religione ac pietate ciaros, qui o m n e m a d h i b u e r u n t operam
ut dilectus filius aetate simul ac virtute succresceret. Undecim a n n o s
natus p r i m a m synaxim devotissime accepit. Acri et versatili quo pol-
lebat ingenio litterarum studiis adiunxit picturae, architecturae et machi-
nariae artes et scientias. Quibus o m n i b u s instructus, b o n a spe prae-
luxit novae Familiae religiosae in posterum erigendae ad christianam
civilemque p u e r o r u m et iuvenum opificum utilitatem, q u a m a primis
annis auspicatus erat. Concors est opinio, voce ac scripto tradita, Ludo-
vicum usque a pueritia angelicis moribus emicuisse, p a u p e r u m ac dere-
lictorum angustias et egestatem sublevasse, sui corporis affli ctatione ac
ieiunio, assiduaque oratione Deum h o m i n u m culpis offensum effecisse
placatum. In sortem Domini vocatus et clericalem militiam ingressus,
sacras disciplinas penes doctum virum P. Dominicum Ferrari, Ordinis
F r a t r u m Praedicatorum, postea Brixiensem Episcopum, didicit. In theo-
logia dogmatica et morali, quo studio et profectu versatus esset saepe
saepius p a n d e b a t per accurata responsa ad quaestiones difficiles et
obscuras sibi propositas. P r i m a t o n s u r a et Ordinibus minoribus a n n o 1803
et sequenti initiatus et per g r a d u s ad duos maiores Ordines p r o m o t u s ,
t a n d e m , a n n o 1807, die 21 februarii, sacerdotali dignitate fuit insigni-
t u s . Primis quinque annis sponte sese obtulit in subsidium parochis,
qui libentissime eius operam in sacro ministerio exceperunt atque peru-
tilem experti sunt per cathechismos, homilas aliasque praedicationis
140 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

species. T u n c et in p o s t e r u m a m p l a palaestra apostolicis eius laboribus


patuit in Oratoriis quae, de Episcopi Ordinarii a s s e n s u et licentia, variis
in locis, Ludovico auctore vel fautore a u t praeside, in b o n u m spirituale
ac temporale iuventutis, praesertim ex plebe, instituta fuerunt. Praeter
Oratorium in oppido Alfianello, ubi rusticationis causa et vacationis
t e m p o r e u n a cum p a r e n t i b u s se conferebat Dei F a m u l u s , m e m o r a n d a
s u n t alia praecipua Oratoria a Sanctis n u n c u p a t a , n e m p e a S. Lau-
rentio, a S. E u p h e m i a , a S. Aloisio, a S. T h o m a Apostolo et a S. Ursula,
cuius Oratorii sedes dein t r a n s l a t a fuit in S. Mariam a Passione, empto
aedificio ab ipso munifico Episcopo Gabrio M. Nava, qui etiam Ludo-
vicum in s u u m elegit secretarium, quo m u n e r e Dei F a m u l u s singulari
sedulitate ac p r u d e n t i a functus est. Decennio elapso ab eius sacerdotali
ordinatione, ob praeclara merita, canonicus cathedralis Ecclesiae Bri-
xiensis electus ac n o m i n a t u s , diligenter ac devote choro sacrisque officiis
ac mysteriis interfuit. Munus insimul rectoris ecclesiae S. a r n a b a e ,
a
die I iulii 1818, eidem d e m a n d a t u m fuit ab Episcopo Brixiensi, a n n u e n t e
et consentiente municipio. Dum vero in h a c ecclesia sacras functiones
cum solemnitate populique frequentia p e r a g e n d a s curabat, in continenti
aedificio pueris derelictis et o r p h a n i s d o m u m refugii et scholam artium
et opificum aperuit, ut cum religione aliquam etiam artem addiscerent
sibi victum comp'arando idoneam. Quod opus brevi, u n a cum ipso aedi-
ficio, ita amplificatum est, ut a n n o 1836 o r p h a n o s q u o q u e a g r a s s a n t e
lue relictos et a n n o 1840 s u r d o m u t o s pueros et adolescentes pro appo-
sita instructione et in s e p a r a t a aede admittere potuerit. Quo t a m e n
I n s t i t u t u m cum suis variis operibus firmius et d i u t u r n i u s consolida-
n t u r , idem Dei Servus, in illa regione p r i m u s vel inter primos, a n n u e n t e
et p l a u d e n t e Brixiensi Episcopo et S u m m o Pontifice Gregorio XVI bene-
dicente et laudante, divina opitulante gratia, instituit Familiam religio-
sam e sacerdotibus et laicis selectam, qui, p a u p e r t a t i s , castitatis et obe-
dientiae votis simplicibus adstricti, ad c o m m u n e b o n u m , diversimode
intenti, operam s u a m conferrent. Illi enim sacerdotes praecipue Instituti
eiusque operum directionem tenerent etiam in spiritualibus; ceteri potius
in opificiis adiaborarent praepositi a u t a r t i u m magistri. Superatis variis
d i u t u r n i s q u e difficultatibus, t a n d e m , a n n o 1847, ab auctoritate ecclesia-
stica et regia haec sodalitas, cui n o m e n Congregatio Filiorum Mariae
I m m a c u l a t a e a p p r o b a t a fuit. T u n c Dei S e r v u s beneficium canonicale
solemniter dimisit, cunctasque s u a s opes iuridico i n s t r u m e n t o novae
sodalitati donavit. Mox r e g u l a r e m induit vestem et professionem reli-
giosam emisit; quod et primi sodales fecerunt in ipsius m a n i b u s vota
simplicia n u n c u p a n t e s . Clarissimus Cardinalis Mai, die 21 ianuarii 1848,
S. Congregatio Rituum 141

epistolam scripsit ad Dei Servum amplissimae gratulationis et laudis


ob sacrificium dimissionis canonicatus b o n o r u m q u e temporalium ces-
sionis, in religioso s t a t u amplectendo, pro Christi a m o r e et imitatione,
sacrificium spiritualibus consolationibus aeternisque gaudiis c o m m u t a n -
d u m . Eiusmodi sacrificia et exempla, subiungit scriptor, t a n t u m catho-
lica n o s t r a religio agnoscit, p r o b a t et offert. Interim Ludovicus integrum
opus, t u m instituti t u m Congregationis, sodalium crescente n u m e r o et
auxilio a t q u e divina interveniente gratia, perfecit floridumque atque
stabile reddidit. Ex eo complures probati viri, zelo et virtute praediti,
et q u a m p l u r i m i operarii et artifices in religione et in arte bene instructi
optimique cives et patres familias p r o d i e r u n t et p r o d e u n t , i u x t a sen-
tentiam Divini R e d e m p t o r i s : A r b o r bona b o n o s fructus facit . R e v e r a
Dei F a m u l u s sacerdotalibus et apostolicis virtutibus excellere visus est,
neque solum in interiori domo, Instituto, Congregatione ac Brixiensi
dioecesi, sed etiam in finitimis locis ac dioecesibus. Ipse per se p e r q u e
sodales integram fidem catholicam ferventemque a m o r e m in Iesum Chri-
stum, Deiparam Virginem et in Ecclesiam atque Apostolicam Sedem
ubique diffudit, adhibito etiam valido et perutili i n s t r u m e n t o la buona
stampa nuncupato. T a n d e m , q u u m , furente bello in Brixiensi civitate
ac regione, ad d o m u m probationis cum sociis et filiis se recepisset
Ludovicus, brevi sed gravi m o r b o correptus, eoque ingravescente, sacra-
mentis Ecclesiae devotissime receptis s u o r u m q u e sodalium p r a e s e n t i a
et caritate recreatus, verbis pronuntiatis : Fiat voluntas Dei , obdor-
a
mivit in Domino, die I aprilis a n n o 1849. Solemnibus exequiis m a g n a
populi frequentia et pietate celebratis, eius cadaver in coemeterium
S e i a n u m et triginta post dies in alterum Brixiense t r a n s l a t u m , d u o d e -
cim a n n i s elapsis, in ecclesiam S. B a r n a b a e , ad religiosam Filiorum
Mariae Immaculatae Familiam pertinentem, perlatum est, ubi ab
a n n o 1898, in sacello s u p r a a n t i q u u m presbyterium exstructo colloca-
t u m , in pace quiescit. I t a q u e sanctitatis fama q u a m Dei F a m u l u s in
vita a d e p t u s fuerat, post obitum magis in dies clara et insignium viro-
r u m testimonio confirmata, viam aperuit, ut s u p e r ea Inquisitiones
Informativae, Ordinaria auctoritate Episcopi Brixiensis, conficerentur.
Quibus expletis et R o m a m ad sacram R i t u u m Congregationem dedu-
ctis, q u u m o m n i a in p r o m p t u sint et, revisione scriptorum ipsius Servi
Dei peracta, nihil obstet q u o m i n u s procedi possit ad ulteriora, instante
R m o Dno I o a n n e Biasiotti, praelato clerico Rev. Camerae Apostolicae
et h u i u s causae postulatore, attentisque litteris postulatoriis q u o r u m -
dam E m o r u m S. R. E. Cardinalium et complurium R m o r u m Archiepi-
scoporum et Episcoporum, necnon Capitulorum Ecclesiarum Cathe-
142 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

d r a l i u m et praepositorum generalium O r d i n u m seu Congregationum


Religiosarum, a l i o r u m q u e virorum ecclesiastica vel civili dignitate prae-
stantium, r o g a t u etiam Congregationis Filiorum Mariae i m m a c u l a t a e
et civitatis Brixiensis, E m u s et R m u s D n u s Card. F r a n c i s c u s de P a u l a
Cassetta, Episcopus T u s c u l a n u s , eiusdem Causae P o n e n s seu Relator, in
Ordinariis sacrorum R i t u u m Congregationis comitiis subsignata die ad
Vaticanas aedes coadunatis, sequens dubium discutiendum proposuit :
An signanda sit Commissio introductionis Causae, in casu et ad effectum
de quo agitur? Et Emi ac Revmi P a t r e s sacris tuendis ritibus praepo-
siti, post relationem eiusdem E m i Ponentis, audito voce et scripto
R. P. D. Angelo Mariani, Fidei P r o m o t o r e generali, o m n i b u s q u e accu-
rate perpensis, rescribendum c e n s u e r u n t : Signandam esse Commissio-
nem introductionis Causae, si Sanctissimo placuerit. Die 11 martii 1919.
F a c t a p o s t m o d u m de his Sanctissimo Domino n o s t r o Benedicto
P a p a e XV per infrascriptum Cardinalem S. R i t u u m Congregationi Prae-
fectum relatione, Sanctitas S u a Rescriptum Sacrae eiusdem Congrega-
tionis r a t u m h a b e n s , propria m a n u signare dignata est Commissionem
introductionis Causae beatificationis et canonizationis Servi Dei Ludo-
vici Pavoni, sacerdotis, F u n d a t o r i s Congregationis Filiorum Mariae
Immaculatae, die 1% eisdem m e n s e et a n n o .

A. CARD, VICO, E p . P o r t u e n . et S. Rufinae,


S. B. C. Praefectus.
L. S.
Alexander Verde, Secretarius.

IV

U R B I S ET O R B I S

DE MISSA VOTIVA SOLEMNI SS.MI SACRAMENTI, VEL DE PACE, OMITTENDA IN


ORATIONE XL HORARUM, DIE COMMEMORATIONE OMNIUM FIDELIUM DEFUN-
CTORUM.

Ex Constitutione Apostolica Incruentum Altaris Sacrificium Ssmi


Dfi nostri Benedicti P a p a e XV diei 10 augusti 1915 permittitur Expo-
sitio Ssmi Sacramenti pro Oratione XL H o r a r u m etiam die Commemo-
rationis omnium fidelium defunctorum. Attamen Missae de Requie cum
vestibus sacerdotalibus coloris violacei n o n s u n t celebrandae ad Altare
Expositionis.
S. Congregatio Rituum 143

Per eandem Constitutionem et s u b s e q u e n t e m S . R . C. declarationem


seu Decretum Urbis et Orbis, diei 28 februarii 1917, Commemoratio
o m n i u m fidelium defunctorum Festis solemnioribus primariis ritus
duplicis primae classis a e q u i p a r a t u r .
Hisce praemissis, quaeritur: Licebitne a d h u c celebrare u n i c a m Mis-
sam solemnem de Ssmo Sacramento, vel de Pace, de q u a sermo est
in Instructione Clementina et in Decreto generali S. R. C, n. 3864, diei
9 iulii 1895, ad 4, pro Oratione XL H o r a r u m , quando dies expositionis
vel repositionis, aut medius incidit in diem Commemorationis omnium
fidelium defunctorum?
Sacra R i t u u m Congregatio, audito specialis Commissionis suffragio,
praepositae quaestioni, omnibus sedulo perpensis, r e s p o n d e n d u m censuit:
Negative, et ad mentem.
Mens autem est: In Ecclesiis ubi die Commemorationis o m n i u m
fidelium defunctorum fiat Oratio XL H o r a r u m cum Ssmo Sacramento
solemniter exposito, huiusmodi expositio sequatur, repositio vero cum
processione praecedat Missam c a n t a t a m de die Commemorationis
omnium fidelium defunctorum . Et Sacra eadem Congregatio, appro-
bante Ssmo Domino nostro Benedicto P a p a XV, ita rescripsit, declaravit
et servari mandavit. Die 26 februarii 1919.

)$i A. CARD. VICO, E p . Portuen. et S. Rufinae,

S. B. O. Praefectus.

Alexander Verde, Secretarius.

A L B I N G A N E N . ' ...

DUBIUM

R m u s Ordinarius Albinganensis Dioecesis a Sacra Rituum Congre-


gatione sequentis dubii solutionem^humiliter expostulavit, n i m i r u m :

Utrum, attenta Constitutione Apostolica Incruentum Altaris sacri-


ficium, diei 10 augusti 1915, in Commemoratione O m n i u m Fidelium
defunctorum, liceat canere Missam pro defuncto, praesente cadavere?
14t Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Et Sacra Rituum Congregatio, audito specialis Commissionis voto,


o m n i b u s sedulo perpensis, rescribendum \censuit :
Affirmative, iuxta Rubricas et Decreta. Missa autem sit u n a ex
t r i b u s Missis quae dicuntur in Commemoratione O m n i u m Fidelium
defunctorum: et Orationi Missae a d d a t u r Oratio pro defuncto, s u b unica
conclusione.
Atque ita rescripsit et declaravit, die 10 ianuarii 1919.

g A. CARD. VTCO, Ep. P o r t u e n . et S. Rufinae,


S. B. G. Praefectus.
L. S.
Alexander Verde, Secretarius.

VI

VICARIATUS APOSTOLICI G ABONEN.

DE BENEDICTIONIBUS ET SACRAMENTALIBUS PRO CATECHUMENIS

R m u s Dnus Ludovicus Martrou, e Congregatione Spiritus Sancti,


episcopus titul. Corycen. et vicarius apostolicus Gabonen., a S. R i t u u m
Congregatione reverenter expostulavit:
An benedictiones imprimis impertiendae catholicis quae, iuxta
c a n . 1149 Codicis Iuris Canonici, dari q u o q u e possunt catechumenis,
intelligi debeant etiam de sacramentalibus publicis ac proinde admitti
possint catechumeni ad impositionem cinerum, traditionem candelarum
et p a l m a r u m ? .
Et Sacra eadem Congregatio, audito specialis Commissionis suf-
fragio, o m n i b u s perpensis, r e s p o n d e n d u m censuit: Affirmative.
Atque ita rescripsit ac declaravit, die 8 martii 1919.

g A. CARD. VICO, Ep. Portuen. et S. Rufinae,


S. B. G. Praefectus.
h. m S.
Alexander. Verde, Secretarius.
S. Congregatio Rituum 145

VII

DUBIUM

DE NOMINE ANTISTITIS EXPRIMENDO IN CANONE MISSAE

Ex canone 294 Codicis Iuris Canonici, ubi legitur Vicarii et Prae-


fecti Apostolici iisdem iuribus et facultatibus in s u o territorio gau-
dent, q u a e in propriis dioecesibus c o m p e t u n t Episcopis residentialibus,
nisi quid Apostolica Sedes reservaverit , exortum est et Sacrae
R i t u u m Congregationi propositum, pro o p p o r t u n a declaratione, sequens
dubium, n i m i r u m :
An Vicariis et Praefectis Apostolicis de novo iure competat, in
proprio territorio, ut n o m i n e n t u r in Canone Missae? .
Et Sacra eadem Congregatio, audito specialis Commissionis voto,
attento etiam can. 2 et altero 308 Codicis Iuris Canonici o m n i b u s q u e
perpensis, r e s p o n d e n d u m censuit Negative iuxta r u b r i c a s et decreta;
quia de iure a d h u c vigente, in Canone Missae, post v e r b a Antistite
nostro e x p r i m e n d u m est t a n t u m nomen Patriarchae, Archiepiscopi et
Episcopi qui sint Ordinarii loci, et in propria Dioecesi.
Atque ita rescripsit et declaravit, die 8 martii 1919.

g A. CARD. Vico, Ep. Portuen. et S. Rufinae,


S. R. G. Praefectus.
L. ^ S.
Alexander Verde, Secretarius.
146 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

ACTA TRIBUNALIUM

SACSA ROMANA ROTA

ANNEGIEN.
FINIUM PAROCHIALIUM

Benedicto Pp. XV feliciter regnante, Pontificatus Dominationis Suae


anno quarto, die februarii 1918, BR. PP. DD. Ioannes Prior, P o n e n s ,
Aloisius Sincero et Fridericus Cattani Amadori, Auditores de turno, in
causa Annecien. - Finium Parochialium, inter p a r o c h u m loci Viuz-Faver-
ges, appellantem, repraesentatum per legitimum procuratorem Rev. Dom.
Carmelum Conte, advocatum, et p a r o c h u m loci Faverges, repraesentatum
per legitimum procuratorem Rev. D. Nazarenum Patrizi, advocatum, sequen-
tem tulerunt in secundo gradu definitivam sententiam.

Extitit olim in loco Viuz dioecesis Genevensis m o n a s t e r i u m cui cura


parochialis pertinebat pagi Viuz, postea Viuz-Faverges appellati, vicini
loci Faverges et territorii circumstantis. Anno a u t e m 1513 per bullam
Leonis X ecclesia parochialis S. Ioannis Baptistae apud Viuz cum cap-
pella loci Faverges u n i t a fuit Capitulo ecclesiae Dominae Nostrae in
civitate Anneciensi, instituto Rectore in loco Viuz, qui curam actualem
totius paroeciae gerebat. Cum vero cursu temporis magis in dies cre-
verit n u m e r u s fidelium in pago Faverges, industria opificum locupletato,
nec a d a e q u a t e videretur provisum regimini a n i m a r u m , transactio quae-
d a m inita est inter communitatem paroeciae et Capitulum Anneciense
a n n o 1763; duobus annis postea ab Episcopo a p p r o b a t a , q u a loco u n i u s
Vicarii perpetui, duo instituerentur, a se invicem independentes, qui
d u a s partes paroeciae distinctas regerent, quorum u n u s loco Viuz, alter
in pago Faverges rsidrent, cuique assignata portione congrua e fructi-
b u s terrae praesertim percipienda, m a n e n t e a p u d dictum Capitulum cura
habituali totius paroeciae. Is r e r u m status q u a d r a g i n t a fere a n n o s per
duraverat, quando, vigore Concordati Napoleonici, uti n o t u m est, omnes
s t singulae paroeciae in Gallus suppressae fuerunt, et quisque Episcopus
S. Romana Rota 147

(Art. IX, Concord.) n o v a m circumscriptionem paroeciarum in s u a dio-


cesi facere debuit, q u a e ad effectum perduci poterat t a n t u m m o d o post
o b t e n t u m consensum Gubernii. Episcopus Camberiensis et Genevensis,
Illmus D. R e n a t u s de Merinville, a n n o 1803, ad n o r m a m Art. IX Con-
c o r d a t i , d u a s paroecias erexit in locis Faverges et Viuz-Faverges
respective, quae in posterum n o n solum a se invicem, sed etiam,
a quovis alio parocho essent independentes, nempe vere et proprie
distinctae paroeciae. Nulla inter eas discordia fuit circa fines parochia-
les u s q u e v e r s u s finem saeculi decimi noni, quo tempore exstructa est
via ferrea a civitate Anneciensi ad oppidum Albertville, q u a e per medium
campum transit inter oppidum Faverges et p a g u m Viuz-Faverges, u b i
h u c u s q u e nulli erant incolae. Statio sub n o m i n e Faverges, ad latus
viae ferreae oppidum h u i u s nominis prospiciens, erecta est, et aliae aedes
in t e r r e n o circumstante constructae. U t e r q u e p a r o c h u s ius sibi recla-
m a v a novis incolis s a c r a m e n t a administrandi. Ut scandalum a m o v e r e t u r
quotidiani conflictus inter parochos m a n d a v i t Episcopus a n n o 1899 ut
pro t e m p o r e , donec ab auctoritate competenti quaestio resolveretur, et
quin ullum iuri u n i u s vel alterius parochi praeiudicium obveniret, ter-
ritorium inter p o r t a m meridionalem coemiterii Faverges et viam ferream
versus Ecclesiam parochialem Viuz-Faverges ad h a n c pertinere cense-
a t u r . Anno insequenti, 1900, n e m p e , cum p a r o c h u s oppidi Faverges ad
aliam c u r a m p r o m o t u s sit, successor eius Rev. D. Naire die 14 aprilis 1901
in coetu Consilii Fabricae ius paroeciae affirmavit ad praefatum terri-
torium, quin t a m e n actione q u a d a m ius p r a e t e n s u m prosequeretur.
Mortuo ipso a n n o 1909, h o d i e r n u s archipresbyter paroeciae Faverges,
Rev. Victor Henry, vix u n o mense ab incoepto m u n e r e elapso, causam
de finibus agitare statuit. Ordinarius post inquisitionem factam, et audi-
t a m u t r a m q u e partem, cum fines inter d u a s paroecias incerti sibi vide-
r e n t u r , facultate u s u s est a Conc. Trid., sess. 24, cap. 13. Ordinariis
concessa et decreto suo diei 16 maii 1914 fines certos stabilivit, deter-
m i n a n d o scilicet ut linea divisionis intra d u a s paroecias esset nova via
ferrea a puncto ubi egreditur a paroecia S. Columbi u s q u e ad viam
vicinalem n. 16, q u a e iacet ad latus occidentale pagi Viuz ;- per h a n c
viam deinde linea ducitur ad P o n t e m dictum D'Englannaz ; inde per
viam q u a e ducit ad vicum Favergettes u s q u e ad pontem h u i u s nominis ;
sequitur dein c u r s u m Torrentis S. Rulphi u s q u e ad p u n c t u m ubi a q u a s
recipit rivuli varii nominibus appellati de Combaptme , de Belle-
combe , d e C h a n c o b e r t : h u i u s rivuli cursus lineam divisionis con-
stituit u s q u e ad viam dictam de P r R o n d e a u q u a e et ipsa finalem
t r a c t u m divisionis signat u s q u e ad montem dictum de la Motte .
148 Acta Apostolicae Sedis -r Commentarium Officiale

P a r o e h u s loci Viuz Faverges, r e p u t a n s sibi detractam fuisse m a g n a m


portionem terreni, q u a m indubio iure ad paroeciam s u a m pertinere
duxit, r e c u r s u m fecit ad S. Congr. Concilii, quae, re investigata, censuit
illam ordine iudiciali servato dirimendam esse, iussitque c a u s a m in
primo g r a d u disputari coram tribunali Curiae dioecesanae. Archipre-
sbyter Paroeciae Faverges, p a r t e s diligentioris agens, convenit p a r o c h u m
alterum coram tribunali Curiae, cuius sententia prodiit die 28 septem-
bris 1916, q u a aliquantulum modificata est linea divisionis in decreto
Ordinarii descripta, q u a t e n u s nempe, servata via ferrea t a n q u a m linea
divisionis u s q u e ad viam N. 18, dictam Fin de Viuz , per illam pergit
u s q u e ad Viam de Lettraz et cappellaio Annunciationis; u n d e pro-
sequitur per viam vicinalem N. II, de Favergettes la Chapelle de
l ' A n n o n c i a t i o n u s q u e ad crucem dictam de Favergettes , et inde
ad torrentem S. Rulphi, cuius cursum sequitur u s q u e ad rivulum dictum
de Combaptme , de Bellecombe , de Chancobert , qui tractum
finalem divisionis signat u s q u e ad m o n t e m de la Motte .
P a r o c h u s loci Viuz Faverges sententiae Curiae n o n acquievit, cum
a sua iurisdictione excluderet n o v a m stationem viae ferreae cum aedibus
circumvicinis, et appellationem interposuit ad H u n c Sacrum O r d i n e m ;
u n d e sequens d u b i u m , ab u t r a q u e parte subscriptum, p r o p o n i t u r diri-
mendum:
Quomodo determinandi sint fines inter paroecias dictas Viuz Faverges
et Faverges respectu terreni, de quo in sententia Curiae dioecesanae die
28 septembris 1913.
In primis, notare praestat q u o d planta topographica terreni con-
troversi, a DD. Auditoribus adhibita in quaestione discutienda, est illa
authentica ad scopum litis coram N. Tribunali p r a e p a r a t a . Cum enim
quisque litigans propriam terreni plantam independenter nobis obtule
rit, q u a e partim inter se n o n cohaerebant, et p l u r a n o m i n a sive loco-
r u m sive domorum mittebant, de q u i b u s testes loquebantur, ita ut
depositionum significatio obscura maneret, m a n d a v i t D. P o n e n s ut unica
conficeretur terreni planta, ab u t r a q u e parte subscripta, q u a e q u a t u o r
lineas divisionales continere deberet; p r i m a m , n i m i r u m , in decreto Ordi-
narii descriptam, secundam a Tribunali dioecesano definitam, tertiam et
q u a r t a m a p a r t i b u s in g r a d u appellationis respective p e t i t a m : rogavit
insuper ut in eadem, situs indicaretur o m n i u m locorum, d o m o r u m etc.,
q u o r u m nomina in depositionibus testium occurrebant. Ponentis man-
d a t u m ad u n g u e m exsequi curavit R m u s Ordinarius Anneciensis.
Antequam de merito quaestionis i n q u i r a m u s , necesse est iuridicam
p a r t i u m positionem determinare, q u a nimirum patebit cuinam ex ipsis
S. Romana Rota 149

incumbat o n u s probandi. Iamvero, lis p r a e s e n s ortum duxit a Decreto


Ordinarii, quo fines paroeciarum, q u o s per inquisitionem factam incer-
tos reperiit, certos redderet. Indubitati iuris est Episcopo competere
facultatem determinandi fines parochiales ubi incerti sunt, uti decernit
Conc. Trid., sess. 24, De ref., cap. 13 in iis q u o q u e civitatibus et locis,
u b i parochiales ecclesiae certos n o n h a b e n t fines... m a n d a t S. Syno-
d u s Episcopis... ut distincto populo in certas propriasque parochias,
u n i c u i q u e s u u m p e r p e t u u m peculiaremque p a r o c h u m assignent .
P a r o c h u s loci Viux-Faverges contra h u i u s m o d i decretum r e c u r s u m fecit
ad S. Congr. Concilii, q u a e censuit rem dirimendam esse, n o n m o d o
administrativo, sed ordine iudicii, pro quo competentiam n o n h a b e b a t ,
u n d e recurrentem remisit ad tribunal dioecesanum. R e c u r s u s parochi
quidem remansit, sedes vero ipsius per actum S. Congr. m u t a t a est; et
e a t e n u s contra Ordinarii Decretum, pro quo stat iuris praesumptio, in
iudicio praevalere potest p a r o c h u s recurrens, q u a t e n u s probare potest
fines suae paroeciae certos praeextitisse decreto controverso, quo m u t a t i
s u n t in ipsius paroeciae d a m n u m .
Neque reiici potest o n u s p r o b a n d i in Archipresbyterum adversa-
rium ex eo quod ipse, partes diligentioris agens, parochum contra Epi-
scopi Decretum recurrentem convenit coram tribunali, cum explorati iuris
sit parti diligentiori ius competere adversarium in iudicium vocandi, sive
actor sive reus sit, q u i n propriae iuridicae conditioni praeiudicium afferat.
P a r o c h u s loci Faverges, autem, nihil aliud petit sive in prima instantia,
sive in g r a d u appellationis, nisi ut sustineatur- Decretum Episcopi.
Oportet, igitur, ut p a r o c h u s loci Viuz-Faverges probet sibi grava-
men iniustum illatum esse p e r Decretum Ordinarii, q u a t e n u s a s u a
paroecia t e r r e n u m tollit quod intra fines eiusdem certos continebatur.
Id reapse probavit p a r o c h u s praedictus in p r i m a instantia respectu
tractus cuiusdam lineae ab Ordinario definitae; n a m via q u a e ducit
a Cappella Annunciationis ad crucem de Favergettes fines certos
paroeciae Viuz-Faverges ex illa p a r t e constituere dicenda est. Imprimis
pro talibus finibus militat praesumptio, q u a e oculos percellit cuiusque
p l a n t a m topographicam respicientis, inde exsurgens, q u o d huiusmodi
via fere directe colligat p a r t e m indubitatam paroeciae, vicum n e m p e
dictum Favergettes , cum Ecclesia parochiali a p u d Viuz. Imo, peritus
geometricus, R. Berger, t e s t a t u r h a n c viam, j u x t a p l a n t a m topographi-
cam censale m anni 1731, solam fuisse q u a e a loco Favergettes ducebat
ad Ecclesiam parochialem Viuz: D'aprs le p l a n Cadastral soit m a p p e
de 1731, le chemin qui va de l'Eglise paroissiale de Viuz au h a m e a u
de Favergettes en p a s s a n t par la Chapelle de l'Annonciation est le
Acia Apostolicae Sedis - omfneniaHum Officiale

s e u l chemin qui existait alors entre ce village et l'Eglise paroissiale


de Viuz, dont il dpendait au spirituel . Testes dein n a r r a n t proces-
siones Rogationis paroeciae Viuz ab antiquo t e m p o r e illam viam secutas
fuisse: ita testis Constantinus Marchand, qui sexaginta a n n o s aetatis
s u a e h a b e t : Comme enfant de chur, j ' a i assist la procession des
Rogations faite par le Cur de Viuz sur le parcours de l'Annoncia-
tion Favergettes . Confirmant testes Philibertus Dussolier, Rev. Pa-
r o c h u s F. J. Chomety et alii. Ex alia p a r t e nullum a d d u c i t u r positi-
v u m testimonium de iurisdictione seu cura parochiali in territorio u l t r a
h a n c viam a parocho loci Faverges exercita.
Neque intelligi potest u s u s publicus et pacificus h u i u s viae a p a r t e
paroeciae matricis Viuz t a n q u a m servitus activa t a n t u m m o d o in terri-
torio alieno, n e m p e in paroecia loci Faverges, uti contendit p a t r o n u s
h u i u s loci. Nam prius esset p r o b a n d u m quod a n t e Decretum Ordinarii
h a e c p a r s terreni ad paroeciam dictam pertinuit; servitus enim activa
n o n h a b e t u r nisi in re aliena ; id vero n o n p r o b a t u r . Im o t e s t a t u r Reve-
r e n d u s D. Gerfeaux, qui m u n e r e Vicarii fungebatur in paroecia Faverges
ab a n n o 1863 ad a n n u m 1870, p a r o c h u m Ecclesiae Faverges eo tem-
pore limites paroeciae ultra Cappellani Annunciationis extendere nun-
q u a m prtendisse : La Chapelle de l'Annonciation , ait, p e u t et doit
tre considre comme point t e r m i n u s peu prs incontestable. Je n'ai
j a m a i s entendu M. Marullaz mettre la prtension de porter plus loin
les limites de sa paroisse . Ideoque, etiam in hypothesi q u o d nulla
exstitit authentica divisio per lineas inter d u a s paroecias, sed tantum-
modo per pagos, h u i u s m o d i t r a c t u s terreni pertinere dicendus est ad
paroeciam Viuz-Faverges; siquidem iacet inter pagos h u i u s paroeciae
proprios, ibique constanter exercita fuit iurisdictio parochi loci Viuz,
nullatenus vero parochi alterius loci Faverges.
Contendit insuper parochus loci Viuz fines suae paroeciae a Cap-
pella Annunciationis continuari u s q u e ad p o r t a m meridionalem Coeme-
terii loci F a v e r g e s : id vero praecipue probari censet ex a n t i q u a consue-
tudine, a pluribus testibus relata, et documentis q u i b u s d a m confirmata,
de processionibus funebribus, quae, sive ab Ecclesia parochiali a p u d
Viuz proficiscuntur versus oppidum Faverges, sive viceversa ab Ecclesia
oppidi Faverges versus Ecclesiam parochialem Viuz, ad p o r t a m meri-
dionalem dicti Coemeterii sistere consueverunt, et ibi locum cedere pro-
cessioni alterius paroeciae, q u a e cadaver sepeliendum comitari pergebat
versus p r o p r i a m Ecclesiam. Aliqui quidem testes de exceptionibus h u i u s
regulae deponunt, sed, o m n i b u s perpensis, de facto consuetudinis suf-
ficienter constare dicendum est.
. Romana Rota 151

Quid vero de eius i n t e r p r e t a t i o n e ? Certe, consuetudo h u i u s m o d i


p r a e s u m p t i o n e m ordinarie facit de exsistentiae limitum paroeciae in p u n -
cto loci, ubi processiones parochiales ad-invicem occurrentes, constanter
et pacifice m u t u o sibi cedunt locum. At praesumptio, n e d u m veritati, sed
et alteri fortiori praesumptioni cedere debet. Iamvero, inter locum occur-,
s u s processionum funebrium et Ecclesiam Viuz iacet t o t u m coemete-
rium parochiale oppidi Faverges, ita ut, admissa linea divisionis, q u a m
parochus Viuz a N. Tribunali in g r a d u appellationis petit, coemeterium
parochiale loci Faverges intra fines alterius paroeciae totaliter contine-
r e t u r . E c o n t r a ; coemeterium parochiale intra fines propriae paroeciae
includi p r a e s u m e n d u m est, nisi aliud concludenter probetur, quod in
casu nostro n o n probatur. Erectum est dictum coemeterium a n n o 1823
quin ulla m e m o r i a extet in archivo parochiali sive veniae petitae a
parocho oppidi Faverges, sive protestationis cuiusvis factae ex p a r t e
alterius paroeciae, uti t e s t a t u r Sacerdos Chaumontet, olim p a r o c h u s
oppidi Faverges. Nec ullum vestigium similis protestationis q u o c u m q u e
modo factae in actis h a b e t u r . Ampliatum est coemeterium a n n o 1879
sine venia petita parochi loci Viuz, et sine protestatione ab eodem facta.
P r a e s u m e n d u m est igitur per erectionem coemiterii oppidi Faverges
eiusque ampliationem, u t r a m q u e sine venia parochi alterius loci factam,
nullum h u i u s paroeciae ius fuisse laesum, ac proinde fines parochiales
loci Faverges iure e x t e n d u n t u r ultra locum occursus processionum fune-
brium. Pacifica n i m i r u m possessio fere centenaria ex parte paroeciae
Faverges h u i u s terreni, ad u s u m coemeterii parochialis adhibiti, evi-
dens signum est illud n o n contineri intra limites paroeciae loci Viuz.
Praeterea, n o t a n d u m est p r a e s u m p t i o n e m e loco occursus proces-
sionum parochialium petitam, e a t e n u s t a n t u m valere ad limites paroe-
ciae signandos, q u a t e n u s s u p p o n i t u r paroecias ipsas per lineas divisio-
nales ab invicem distingui: probabilius t a m e n dicendum est paroecias
locorum Faverges et Viuz Faverges n u n q u a m per lineas divisionales
authentice distinctas fuisse, sed t a n t u m m o d o per pagos, qui sus-portes
et sous-portes v o c a b a n t u r , q u o r u m p r i m u s ad paroeciam Faverges,
alius ad paroeciam Viuz-Faverges pertinebant. Rationes h u i u s fundatae
opinionis s u n t s e q u e n t e s : 1) nulla exstat memoria scripta, quae vel indi-
recte innuit distinctionem paroeciarum per lineas divisionales. 2) In
transactione inita an. 1763 vel in decreto episcopali an. 1765, quo effecta
est prima divisio a n t i q u a paroeciae Viuz in duos vicariatus, q u a e per
r e d i n t e g r a t i o n e m ab Episcopo sub lege Concordati peractam an. 1803
in hodiernis veris et distinctis paroeciis Faverges et Viuz-Faverges con-
t i n u a t u r , nulla omnino mentio fit divisionis linealis, sed sermo est tan-
m Acta Apostolicae Sedis r- Commentarium Officiale

t u m m o d o de pagis ( d e s h a m e a u x sus-portes et s o u s - p o r t e s ) , q u i
cuique Rectori seu Vicario parochi habitualis respective a s s i g n a n t u r . Si
t a m e n per lineas, vias n i m i r u m etc., facta fuisset divisio, ita ut termini
simul contermini essent u t r i u s q u e partis paroeciae divisae, illud o m n i n o
^ r e c o l e n d u m fuisset in documento, quod i u r a et o n e r a u t r i u s q u e partis
minutatim describit. Ex omissa mentione ipsius probabiliter concludi
potest divisionem per lineas n o n esse factam.
3) Tertia ratio est quod, supposita divisione per pagos, q u a t e n u s divi-
sioni p e r contrminos opponitur, intelligi potest q u o m o d o sine sanctione
auctoritatis superioris petita vel data, et sine protestatione alterius paroe-
ciae, novae d o m u s prope p o r t a m oppidi Faverges et Crucem petream
erectae, in districtu n e m p e nomine Quartier des Granges appellato,
iurisdictioni determinatae et exclusivae parochi loci Faverges subdun-
t u r : etenim accedunt pago, ideoque t a n q u a m accessorium ad p a r t e m
principalem seu p a g u m pertinent.
Re quidem vera, consentiunt plures testes a b u t r a q u e p a r t e pro-
ducta de traditione a maioribus accepta loquentes, successivas muta-
tiones factas fuisse in terminis paroeciae Faverges a latere h u i u s oppidi
paroeciam Viuz prospiciente; dicunt enim p o r t a m ipsius oppidi p r i m o
t e r m i n u m constituisse, deinde Crucem p e t r e a m , denique p o r t a m me-
ridionalem coemeterii, q u i n t a m e n ullum i n t e r v e n t u m auctoritatis legi-
timae, vel t e m p u s praecisum quo facta fuisset mutatio, assignare pos-
sint. In hypothesi linealis divisionis inter paroecias h u i u s m o d i muta-
tiones intelligi n e q u e u n t , quia fines paroeciae semel certo fixi praescribi
n o n possunt, nec mutari nisi ad n o r m a m iuris et cum solemnitatibus
a iure praescriptis. In hypothesi vero divisionis per pagos facile expli-
cantur, q u a t e n u s quisque p a r o c h u s iurisdictionem exclusivam exercet
in pagis sibi subiectis et e o r u m d e m aecessoriis, d u m in zona quae inter
u t r a m q u e paroeciam iacebat u t e r q u e p a r o c h u s paucissimis incolis, qui
ibidem habitabant, s a c r a m e n t a promiscue administrabat. D o m u s vero
noviter erectae prope p a g u m p a r t e m pagi constituere censebantur, ac
proinde parocho illius pagi exclusive subiiciebantur.
Hypothesis, igitur, divisionis per pagos probabilior dicenda est altera
per lineas facta. Sed in h u i u s m o d i hypothesi, ut patet, locus ubi ex
consuetudine sibi occurrunt processiones fnebres u t r i u s q u e paroeciae
desinit esse signum cont er m i n o r u m paroeciarum, quippe qui contermini
in d a t a hypothesi reapse n o n existebant.
T n d e m , quae dicunt testes de traditione m a i o r u m circa lineam
divisionis ostendunt h a n c traditionem n o n fuisse constantem de finibus
fixis et certis inter d u a s paroecias.
S. Romana Rota 153

Concludendum est, igitur, p a r o c h u m loci Viuz-Faverges n o n p r o b a s s e


fines certos suae paroeciae inter Cappellani Annunciationis et paroeciam
S. Columbi exstitisse intra t e r r e n u m per Episcopi Decretum paroe-
ciae loci Faverges assignatum, ac proinde, q u o a d h a n c terreni p a r t e m
sustinendam esse finium designationem in Decreto Ordinarii definitam,
p r o u t sustinetur in sententia primi g r a d u s . Videlicet, linea divisionis
sequi debet viam feream a paroecia S. Columbi u s q u e ad viam n. 18
dictam F i n de Viuz per q u a m duci debet ad viam de Lettraz
et Cappellani Annunciationis: u n d e prosequi debet p r o u t in sententia
primi g r a d u s designatur, n e m p e per viam vicinalem n. 11, usque ad Cru-
cem dictam de Favergettes , et inde ad Torrentera S. Rulphi, cuius
c u r s u m sequitur u s q u e ad rivulum varie appellatum de Combaptme ,
de Bellecombe , de Chancobert , qui t r a c t u m finalem divisionis
signat .usque ad Montem de la Motte .

Quibus o m n i b u s perpensis, Christi n o m i n e invocato, Nos infrascripti


Auditores de t u r n o , pro Tribunali sedentes et solum Deum prae oculis
habentes, decernimus, declaramus et definitive sententiamus, proposito du-
bio respondentes : D e t e r m i n a n d o s esse fines inter paroecias dictam Viuz-
Faverges et Faverges, respectu terreni, de quo in sententia Curiae dioece-
s a n a e d. 28 septembris 1916, iuxta limites in eadem sententia definitos:
statuentes, praeterea, expensas iudiciales esse inter partes compensandas.
Ita p r o n u n c i a m u s , m a n d a n t e s Ordinariis locorum et ministris tribuna-
lium, ad quos spectat, ut exsecutioni m a n d e n t h a n c n o s t r a m definitivam
sententiam et a d v e r s u s reluctantes procedant ad n o r m a m sacrorum
c a n o n u m et praesertim cap. 3, sess. XXV, De Reform., Conc. Trid., iis
adhibitis exsecutivis et coercitivis mediis, quae magis efficacia et oppor-
t u n a pro r e r u m adiunctis exstitura sint.
Romae, in sede Tribunalis S. R. R o t a e , die 5 februarii a n n o 1918.

I o a n n e s Prior, Ponens.
Aloisius Sincero.
L. * S. Fridericus Cattani-Amadori.

Ex Cancellaria S. R. R o t a e .

Sac. T. Tani, Notarius.

ACTA, vol. XI, n. 5. 1.4-919. 11


154 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

II

PARISIEN.

NULLITATIS MATRIMONII (LOUBBRY-RISLER)

Benedicto PP. XV feliciter regnante, Pontificatus Dominationis Suae


anno quarto, die 9 iulii 1918, BB. PP. DD. Seraphinus Manu, P o n e n s ,
Ioannes Prior, et Aloisius Sincero, Auditores de turno, in causa Parisien. -
Nullitatis matrimonii, inter Margaritam Loubery, actricem, repraesenta-
tam per legitimum procuratorem Nazarenum Ferrata, advocatum, et
A n d r e a m Risler, in gradu appellationis contra sententiam Bev. Curiae
Parisiensis a defensore vinculi Parisiensi interpositae, interveniente et
disceptante in causa defensore vinculi ex officio, sequentem tulerunt defi-
nitivam sententiam.

Margarita Loubery, puella catholica, domicilium cum genitoribus


fovens Parisiis, in parochia Dominae Nostrae G r a t i a r u m de Passy, spon-
salia contraxit, anno 1904, cum Andrea Risler, iuvene sectae protestan-
tium addicto, in alia parochia Parisiensi domicilium habente. Porro, cum
rite a Curia Parisiensi dispensationem super impedimento mixtae reli-
gionis impetrassent, m a t r i m o n i u m celebrarunt, die 26 iunii anni 1906,
in ecclesia S. Ludovici des Invalides, cuius rector, Rev. Meuley, nuptiis
benedixit. Uti saepissime contingit in h u i u s m o d i nuptiis mixtis, matri-
monium infelices exitus habuit. U n d e mulier, ut s u a m recuperaret liber-
tatem, Curiam Parisiensem supplici libello adiit, petens ut s u u m cum
Andrea Risler m a t r i m o n i u m nullum ex capite clandestinitatis declara-
retur, quia nimirum, aiebat, sacerdos Rev. Meuley, qui matrimonio asti-
terat, neque parochus proprius alterutrius sponsi erat, neque delegatio-
n e m acceperat ab Ordinario Parisiensi, a u t a parocho proprio alterutrius
sponsi. Revera Curia Parisiensis, sententia die 22 maii a n n i 1917 lata,
matrimonium ex dicto capite clandestinitatis nullum esse declaravit. A
q u a sententia cum ad H. S. O. appellaverit vinculi Defensor Parisiensis,
causa hodie venit sub consueto d u b i o : Utrum constet de nullitate matri-
monii in casu. *

Quod ad ius spectat. - In iure, q u o d vigebat tempore q u o contra-


ctum fuit dictum matrimonium, certum est matrimonium esse nullum
q u a n d o celebratum fuit aliter q u a m praesente parocho, vel alio sacer-
S. Romana Rota 155

d o t e , de ipsius parochi vel Ordinarii licentia, et d u o b u s vel t r i b u s


testibus (Concilium Tridentinum, sess. XXIV, cap. I De reformatione
matrimonii). Haec a u t e m parochi proprii licentia dupliciter dividi potest;
licentia potest esse generalis vel specialis; generalis, q u a n d o d a t u r a u t
a d t o t a m curam a n i m a r u m exercendam, a u t a d omnia s a c r a m e n t a admi-
s t r a n d a , a u t ad omnia m a t r i m o n i a celebranda; specialis, q u a n d o d a t u r ad
hoc m a t r i m o n i u m celebrandum. I t e r u m licentia potest esse vel expressa,
vel tacita, vel interpretativa: expressa, q u a n d o scripto, vel verbis, a u t
nutibus, qui verbis aequivaleant, manifestatur; tacita, q u a n d o p a r o c h u s ,
sciens sacerdotem e x t r a n e u m matrimonio assistere vel astiturum, tacet,
cum possit facile contradicere; interpretativa, q u a n d o p a r o c h u s in eo
animi statu versatur, ut, si sacerdos ab eo licentiam assistendi peteret,
eam concederet; ideoque h a e c licentia vocatur praesumpta, quia paro-
chus p r a e s u m i t u r eam concessurus, si peteretur.
Non sufficere ad valorem matrimonii licentiam interpretativam seu
p r a e s u m p t a m , in aperto est; d a r e t u r quidem licentia, sed de facto n o n
datur, cum n o n p e t a t u r .
Quod attinet ad licentiam tacitam, u t r u m n e m p e sufficiat, quidam
auctores n e g a n t ; sed sententia verior et multo communior tenet eam
sufficere. Revera, quod sufficiat haec licentia, n o n est aliud q u a m appli-
catio notissimae regulae 43 Iuris, in V I : Qui tacet, consentire videtur :
cuius regulae hic est sensus, iuxta Reiffenstuel, in tit. De regulis Iuris,
in h a n c Regulam, n. 4: Qui tacet, in f a v o r a b i l i u s consentire vide-
t u r ; qui vero in praeiudicialibus tacet, t u n c consentire videtur, q u a n d o ,
contradicendo vel expresse dissentiendo, facile potest impedire id de
quo agitur, et in contrarium nulla coniectura a p p a r e t ; de quo etiam
Barbosa, in e u m d e m titulum De regulis Iuris, in h a n c regulam, n. 15:
Sciendum est illum, qui sciens et p r a e s e n s tacet, ipsa taciturnitate osten-
dere p r o p r i u m consensum, nisi legitima in contrarium detur conie-
ctura;... ratio est, quia qui tacet cum possit dissentire, ipsa taciturnitate
ostendit se simul sentire . Quod, ut etiam addit Reiffenstuel (loc. cit.,
n. 5), confirmatur capite % De his quae fiunt a Praelato, etc., ubi, ex eo
solo capitulum pro consentiente habetur, quia n o n contradicit: Si, con-
ventu (capitulo) sciente et n o n contradicente, facta est (concessio deci-
mae), r o b u r firmum debet h a b e r e . Igitur, si p a r o c h u s proprius, sciens
sacerdotem e x t r a n e u m matrimonio a s t i t u r u m , tacet, cum facile possit con-
tradicere, nec sit in c o n t r a r i u m coniectura, v. g., ex verbis a u t n u t i b u s ,
dat licentiam t a c i t a m ; q u a e tacita licentia, iuxta sententiam veriorem et
communiorem, ut diximus, sufficit ad matrimonii validitatem. Ita Sn-
chez, De matrimonio, libro III, disp. 35, n. 20. Ita etiam Benedictus XIV,
156 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Institutiones eccles., Inst. 33, n. 2 ; ibi agit de iis qui carceribus pro
custodia ad t e m p u s incertum detinentur, nec ullum ibi a c q u i r u n t domi-
cilium a u t quasi-domicilium, ideoque p a r o c h o loci, in quo est career,
n o n s u n t subditi ; a t t a m e n e o r u m matrimonia, coram hoc parocho inita,
valida declaravit Benedictus XIV, quia n o n deerat licentia tacita Ordi-
narii loci, scilicet archiepiscopi B o n o n i e n s i s : Ut iam inita matrimonia
r a t a firmaque sint, sufficit si eadem minime ignoraverit, imo pertu-
leriti a t q u e ideo permiserit, is (scilicet archiepiscopus), qui eo t e m p o r e
sapienter h a n c ecclesiam administraba!, q u e m a d m o d u m T r i d e n t i n u m
Concilium his verbis a s s e r u i t : " Qui aliter q u a m praesente parocho,
vel alio sacerdote, de ipsius parochi seu Ordinarii licentia , etc.,
ubi, ad validitatem dictorum m a t r i m o n i o r u m hoc solum requirit Bene
dictus XIV, scilicet quod Ordinarius ea matrimonia cognoverit et per-
tulerit: q u a e duo licentiam tacitam c o n s t i t u u n t ; de se enim intelligitur
archiepiscopum facile potuisse contradicere. Sic etiam disert Pichler,
in tit. De clandestina desponsatione, n. 22, ad 4: U t r u m vero sufficiat
licentia tacita, seu mera taciturnitas et n o n contradictio parochi, alium
a s s i s t e r e vel a s t i t u r u m scientis, cum t a m e n contradicere posset, con-
troversia est: n e g a n t Fagnan., Bonacina, et inclinat Sporer (Demtri-
monio, n. 245); affirmant melius et c o m m u n i u s alii cum Snchez (lib. III,
disp. 35, n. 20, 21), Gobat, Palao, etc.; quia in illis, q u a e sunt modici
praeiudicii, et simul favorabilia, uti est m a t r i m o n i u m , scientia et
patientia operatur consensum, et licentiam v e r a m actualem, tacitam
nimirum.... Recte enim p r a e s u m i t u r de praesenti consentire p a r o c h u s ,
qui facile dissentire et contradicere posset, cum nullum fere praeiu-
dicium patiatur, si consentiat ; iuxta caput 43, De regulis Iuris, in VI :
Qui tacet, consentire videtur . Hos auctores plurimi secuti sunt,
v. g. Engel, in tit. De clandestina desponsatione, n. 15; Schmalzgrueber,
in eumd. tit., n. 194-195; Rosset, De matrimonio, n. 2232, t. IV, p. 153, etc.
Huiusmodi licentiam tacitam sufficere ad validitatem matrimonii
negant q u i d a m auctores, v. g., Fagnan., in caput Quod nobis, % De clande-
stina desponsatione, n. 31, 33, a t t e n t a resolutione S. Congregationis Con-
cilii, quae sic sonat: An, ut sacerdos, qui n o n sit proprius c o n t r a h e n t i u m
p a r o c h u s , eos matrimonio coniungere possit, sufficiat tacita licentia,
q u a e resultat ex tolerantia: S. Congregatio censuit n o n sufficere, sed
requiri vel commissionem generalem administrandi o m n i a sacramenta,
vel, si haec non adsit, specialem et expressam licentiam . Verum prae-
t e r q u a m quod haec decisio affertur sine die et anno, n o t a n d u m est illam
impedimento n o n fuisse q u o m i n u s auctores s u p r a relati et ipse Bene-
dictus XIV, licentiam tacitam sufficere docuerint. E m u s Gasparri {De
S. Romana Rota 157

matrimonio, n. 1134, t. II, p. 164-165, edit. 3), p o s t q u a m sic licentiam


tacitam definivit: Licentia est t a c i t a r s i scilicet p a r o c h u s a u t O r d i n a r i u s
praesens n o n est in matrimonii actu, sed scit sacerdotem assistere,
potest facile contradicere, et tacet , dicit sententiam a Snchez aliis-
que supradictis t r a d i t a m esse veriorem et communiorem; nihilominus
a t t e n t a praedicta decisione S. Congregationis Concilii, incertus haeret,
his additis v e r b i s : Si agatur de matrimonio c o n t r a h e n d o , r e t i n e n d a
est sententia F a g n a n i ; si de contracto, stetur pro matrimonii valore .
Quidam auctores aliam d a n t licentiae tacitae definitionem. I t a
Wernz, qui dicit licentiam esse legitimam, si detur tacite per facta
vere concludentia (Ius matrimoniale, n. 180, ad III, edit. 1904). Unde,
iuxta illum, licentia t a c i t a oritur, n o n ex silentio et taciturnitate '(ut-
dicunt omnes auctores s u p r a relati), sed ex factis vere concludenti-
b u s . Ita etiam Aichner, Compendium iuris ecclesiastici, 192, nota 13,
edit. 1905; Tauber, Manuale iuris canonici, 1 5 2 , quaer. 2, edit. 1908.
Verum haec licentia potiori iure diceretur expressa, vel quasi expressa,
quia exprimitur, n o n quidem per verba aut scripta, sed per facta; ut
enim fert notissimum effatum: f a c t a s u n t validiora verbis ; u n d e ait
Barbosa (Axiomata iuris, a x i o m a 27, n. 3): F a c t a s u n t fortiora ad
d e m o n s t r a n d u m a n i m u m (scilicet hominis intentionem), q u a m verba ;
u n d e etiam S. R o t a pluries edixit facta magis esse a t t e n d e n d a q u a m
v e r b a ; et f a c t a n o n m i n u s per se loqui q u a m v e r b a ; dec. 151,
n. 24, P a r t e X; dec. 328, n. 10, P a r t e XVIII, t. I, inter Recentiores;
cf. etiam annot. ad dec. 131, n. 254 seq., P a r t e VIII. Itaque, quod ad
validitatem matrimonii sufficiat haec licentia, clarum est, nec potest
esse difficultas. U n d e ante matrimonium, deficiente licentia scripta a u t
verbali, c o n s u l t u m est ut sacerdos n o n procedat ad celebrationem matri-
monii, nisi h a b e a t h u i u s m o d i licentiam; sed, matrimonio inito, etiamsi
defuerit haec licentia quasi expressa, n o n potest declarari nullitas m a t r i -
monii, nisi actor demonstraverit defuisse etiam licentiam tacitam pro-
prie dictam; quia, ut dictum est, s e c u n d u m sententiam veriorem et com-
muniorem, haec licentia sufficit ad t u e n d u m valorem matrimonii, p r a e -
sertim post factum.

Quod ad factum spectat. - Ut c a u s a m vincat actrix, p r o b a r e debet


sac. Rev. Meuley, qui n e u t r i u s sponsi p a r o c h u s proprius erat, nuptiis
s

benedixisse a b s q u e licentia Ordinarii vel parochi proprii. Quod attinet


ad O r d i n a r i u m , facile concedi potest n o n intervenisse eius licentiam,
t u m ob claram et firmam Vice-Officialis Rev. Coriton assertionem, in
suo interrogatorio, ad 4, t u m ob u s u m Curiae Parisiensis, scilicet non
158 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

cumulandi (nisi aliter expresse caveatur) licentiam ad assistendum matri-


monio cum dispensatione super impedimento m a t r i m o n i i ; de quo u s u
agit idem testis Rev. Goriton, in dicto responso ad 4, et iam a c t u m est
in alia Parisien, die 24 martii 1911 (cf. Acta Apostolicae Sedis, t III,
p. 328-330). Item, quod attinet ad p a r o c h u m proprium sponsi, n o n
nimium insistendum est; cum enim s p o n s u s esset sectae protestantium
addictus, nullum cum p a r o c h o commercium fovebat, nec, occasione
matrimonii, q u i d q u a m ab eo petendum habuit, ne publicationem quidem
b a n n o r u m , quae Parisiis, in parochia sponsi acatholici omitti debuit
(cf. Statuts Synodaux du diocse de Paris, an. 1902, n. 482, p. 300-301);
u n d e verisimile est parochum proprium Andreae Risler n u n q u a m de
h u i u s futuro matrimonio audivisse.
Remanet p a r o c h u s proprius sponsae, scilicet p a r o c h u s ecclesiae
Dominae Nostrae de Passy, eiusque p r i m u s vicarius; n o t u m enim est
Parisiis primum vicarium, q u o a d res matrimoniales, parocho assimilari.
Igitur probare debet actrix a parocho vel primo vicario dictae ecclesiae
n u l l a m sacerdoti Rev. Meuley d a t a m fuisse licentiam expressam a u t
tacitam controversiis nuptiis benedicendi.
Quod spectat ad licentiam expressam, in fide matrimonii nulla eius
fit mentio; m e m o r a t a quidem est dispensatio super mixta religione ab
Ordinario Parisiensi concessa ; ^ d licentiae, q u a e a parocho Rev. Dou-
vain, vel primo vicario Rev. Protois, d a t a fuisset, nullum vestigium est.
Attamen inde concludi nequit defuisse parochi proprii licentiam expres-
sam, saltem verbalem. Scitum est enim libros parochiales b a p t i s m o r u m ,
m a t r i m o n i o r u m , funerum, etc., non, constituere probationem nisi quoad
factum principale baptismi, vel matrimonii, vel s e p u l t u r a e ; quoad cete-
r a s res a u t facta accessoria, v. g. qualitates personae baptizatae, mor-
tuae, etc., praedicti libri n o n constituunt nisi p r a e s u m p t i o n e m . Nec
dicatur, in specie, licentiam ad celebrandum m a t r i m o n i u m n o n esse r e m
accessoriam, bene vero principalem et substantialem, ideoque non valere
r e s p o n s u m ; nam, quidquid id est, negari nequit a r g u m e n t u m ex omis-
sione d e s u m p t u m , esse a r g u m e n t u m negativum, et a r g u m e n t u m nega-
tivum seu omissionem n u n q u a m constituisse nec constituere p r o b a -
tionem, quia tandem aliquando haec omissio variis causis attribu
potest, v. g., oblivioni aut merae inadvertentiae , a u t falsae persua-
sioni (v. g., in casu, quod mentio licentiae n o n sit necessaria), etc.
Unde animadvertit Pallottini (Collectio Resolutionum S. C. C. v Matri-
monium, 16, n. 2 2 ; t. XIII, p. 261) omissionem delegationis in fide
seu attestatione matrimonii n o n officere validitati matrimonii: Nec
etiam officit, quod delegatio n o n reperiatur in libro matrimoniorum
S. Bomana Bota 159

ad Curiam transmisso et compulsato, cum id evenire potuerit ex negli-


gentia parochi; ex q u a nihil contra matrimonii validitatem desumi
potest .
igitur ex omissa licentiae expressae mentione in fide matrimonii,
de quo agitur, n o n exurgit nisi p r a e s u m p t i o non^concessae licentiae. Imo,
in casu, h a e c praesumptio aliis in c o n t r a r i u m p r a e s u m p t i o n i b u s eli-
d i t u r ; asserit enim sac. Rev. Meuley, in suo interrogatorio ad 5, se solitum
fuisse delegationem postulare, et addit parochum Rev. Douvain, cuius
fuerat vicarius, et quo a d h u c amice u t e b a t u r , n u n q u a m sibi delega-
tionem r c u s a s s e ; u n d e concludit omissionem concessae licentiae, in
casu, oblivioni adscribi d e b e r e : M. Douvain, dont j ' a v a i s t vicaire, et
avec qui j ' t a i s rest en excellents termes, n ' a j a m a i s refus de dl-
gation pour un mariage clbrer a u x Invalides.... Si la dlgation
n ' a p a s t mentionne, c'est videmment un oubli de ma part, car
j ' t a i s d a n s l'habitude d'exiger une d l g a t i o n . Nec dicatur sacer-
dotem Rev. Meuley se putasse, q u o a d hoc m a t r i m o n i u m , c o m p e t e n t e m ;
nam, e contra, in attestatione matrimonii, accurate refert loca, in quibus,
tempore matrimonii, sponsi h a b i t a b a n t ; u n d e probe noverat n e u t r u m
sibi esse s u b d i t u m .
Igitur p r o b a t u m non est, in casu, defuisse expressam parochi proprii
licentiam ; multo m i n u s p r o b a t u m est defuisse licentiam tacitam. Imo ex
actis d e m o n s t r a t u r h a n c adfuisse licentiam tacitam, quae, ut dictum est
in expositione i u r i s , sufficit ad asserendam matrimonii validitatem.
Adest licentia tacita, ut etiam ibi dictum est, q u a n d o p a r o c h u s scit
sacerdotem e x t r a n e u m matrimonio assistere a u t astiturum, et tacet, cum
facile contradicere possit. Porro, ex actis constat Rev. Protois, p r i m u m
vicarium, probe novisse sacerdotem Rev. Meuley matrimonio, de q u o
agitur, a s t i t u r u m esse. Nam, in protocollo publicationum dicti matri-
monii, et in libello missarum a g e n d a r u m (quae d u a e scripturae in archi-
vio ecclesiae parochialis de Passy asservantur), diserte scriptum est ma-
trimonium Loubery-Risler celebrandum esse in ecclesia des Invalides,
cuius rector erat Rev. Meuley; et h a s dictiones, t a m q u a m m a n u sua
scriptas, recognovit D. Protois, in suo altero interrogatorio, ad 3. Aliunde
idem D. Protois, si noluisse! m a t r i m o n i u m in d i c t o l o c o celebrari, facile
potuisset, auctoritate q u a pollebat uti p r i m u s vicarius, p r o t e s t a n et con-
tradicere. Rev. enim Meuley non erat P r a e l a t u s a u t Superior, a quo
q u i d q u a m sperare a u t timere poterat. Cum ergo D. Protois tacuerit,
hoc ipso sacerdoti Rev. Meuley licentiam tacitam matrimonium in eccle-
sia des Invalides celebrandi concessit. Hic est enim, ut ita dicam, casus
classicus licentiae tacitae.
160 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

N o t a n d u m est n o n adesse licentiam tacitam, q u a n d o p a r o c h u s scit


quidem alium sacerdotem matrimonio assistere aut astiturum, sed simul
credit h u n c sacerdotem esse competentem, quia p u t a t illum esse a u t
p a r o c h u m p r o p r i u m , a u t aliunde legitime d e l e g a t u m ; t u n c enim tacet
parochus, sed de concedenda licentia ne cogitat quidem, nec cogitare
p o t e s t ; ideoque n o n adest licentia t a c i t a ; et hoc negari n e q u i t (cf. Ga-
s p a r d , De matrimonio, n. 1135, t. IT, p. 165, edit. 3). At, in n o s t r a spe-
cie, Rev. Protois, p r i m u s vicarius, p u t a r e n o n poterat Rev. Meuley esse
competentem ad celebrandum dictum m a t r i m o n i u m ; ipse enim scripse-
r a t libellum supplicem in quo Curia petebat pro sponsis dispensatio-
nem super mixta religione, et in quo describit loca ubi sponsi t u n c
h a b i t a b a n t ; q u a e loca posita s u n t extra fines in q u i b u s capellanus eccle-
siae des Invalides s u a m iurisdictionem exercebat; insuper prae m a n i b u s
habuit, ut infra videbitur, rescriptum Curiae, in quo concedebatur dicta
dispensatio super mixta religione, sine ulla mentione delegationis ad
celebrandum m a t r i m o n i u m ; praeterea asserit, in suo priori interroga-
torio, ad 5, p a r o c h u m ecclesiae de Passy, Rev. Douvain, n u n q u a m h a s
licentias concessisse; dicit e n i m : Je puis dire que M. Douvain, aujour-
d'hui dcd, n'accordait j a m a i s ces permissions, mais renvoyait tou-
jours, par principe, l'Archevch . Quod attinet ad p a r o c h u m sponsi,
sectae protestantium addicti, probe noverat etiam Rev. P r o t o i s sponsos
nihil ab illo petivisse a u t petituros quoad futurum m a t r i m o n i u m , ne
publicationem quidem b a n n o r u m , ut s u p r a dictum e s t ; ex q u i b u s omni-
bus D. Protois concludere debebat Rev. Meuley esse prorsus incompe-
t e n t e m ad celebrandum dictum m a t r i m o n i u m ; u n d e , q u a n d o in suo
altero interrogatorio, ad 5 et 6, dicit: Je supposais que la permission
leur avait t donne ou leur serait donne de se marier a u x Inva-
lides... J'ai pens q u e t o u t tait en rgle au m o m e n t o j ' a i inscrit
l a messe pour le mariage sur m o n agenda, ou q u e tout serait en
rgle , haec opinio a u t coniectura nullo solido fundamento n i t e b a t u r
vel niti poterat, et ideo n o n est a t t e n d e n d a . Constat ergo Rev. Protois
certum fuisse de incompetentia capellani Rev. Meuley, aut saltem (quod
ad idem in casu redit) valde et graviter dubitasse de eius competentia;
porro, hoc n o n obstante, n o n protestatus est, n e q u e contradixit, c u m
facile potuisset, sed tacuit, d i c t u m q u e s a c e r d o t e m ad celebrandum ma-
t r i m o n i u m procedere sivit; ergo eo ipso licentiam tacitam ei concessit.
Nec t a n t u m passive se habuit Rev. Protois relate ad controversum
matrimonium, sed etiam positive et active. Cum enim ipse dispensationem
super mixta religione pro sponsis a Curia petiisset, Rev. Coriton, t u n c
Curiae Vice-Officialis, folium concessae dispensationis, ad ipsum, n o n
S. Bomana Bota

ad Rev. Meuley, remitti curavit; et t u n c D. Protois idem folium ad


Rev. Muley t r a n s m i s i t a u t transmitti c u r a v i t ; q u a e transmissio licen-
tiam plus q u a m tacitam celebrandi m a t r i m o n i u m absque ullo dubio
continebat. Quod Rev. Goriton ad D. Protois, n o n ad quemvis alium,
folium concessae dispensationis transmitti curaverit, dubitari n e q u i t ;
t u m quia ipse Rev. Protois dispensationem petierat, tum quia certior
fieri debebat authentice de concessa dispensatione, ut ad ulteriora,
praesertim ad b a n n o r u m publicationem, procedere p o s s e t ; t u m quia
hic erat u s u s Vice-Officialis Rev. Goriton, remittendi scilicet rescriptum
dispensationis ad ipsum p a r o c h u m qui eam petierat: quod ipse t e s t a t u r
in suo interrogatorio, ad 4 : J a m a i s je n'ai donn de dispense un
a u t r e cur ou premier vicaire q u ' celui qui m'en faisait la d e m a n d e ;
o r , d a n s l'espce, c'tait le premier vicaire de P a s s y ; ceterum, ex
solo tenore libelli supplicis a D. Protois scripti et porrecti, Vice-Offi-
cialis suspicari n o n poterat m a t r i m o n i u m extra parochiam celebran^
dum esse.
Nec his contraria sunt, quae deponit D. Protois in suo primo inter-
rogatorio, ad 6: Je n'ai rien ajouter, sinon que la future a pu par-
faitement porter a u x Invalides, directement, la dispense qui lui avait
t remise pour moi . - Nam haec non est testificatio Rev. Protois,
sed mera eius opinio a u t coniectura ( la future a pu , etc.); q u a e
praevalere nequit contra a r g u m e n t a superius a d d u c t a ; eo magis quod
ipse D. Protois, in eodem suo p r i m o interrogatorio, ait, ad 5: Je n'ai
pas de souvenir prcis sur cette affaire ; insuper inverisimile est
rescriptum concessae dispensationis, Rev. Protois inscriptum, remissum
fuisse, sine h u i u s scientia et consensu, alii sacerdoti. Hoc igitur dispen-
sationis rescriptum, a se cognitum et visum, primus vicarius ad Reve-
r e n d u m Meuley transmisit, vel directe, vel potius indirecte, scilicet per
ipsam s p o n s a m : quae hypothesis est actis conformior; ideoque p r i m u s
vicarius n o n t a n t u m passive, sed positive et active se gessit in hoc
negotio, c u r a n d o n i m i r u m ut dispensatio super mixta religione a Curia
concessa ad D. Meuley t r a n s m i t t e r e t u r . Quae t a m e n dicta sint ad abun-
d a n t i a m iuris, quia, ut h a b e a t u r licentia tacita, n o n requiritur interven-
t u s positivus delegantis, sed sufficit eius silentium, modo superius
descripto in expositione iuris.
Nec difficultatem facit depositio Rev. Grosjean,qui sic refert: Aprs
la d m a r c h e qu'ils firent l'Archevch, les deux futurs sont r e v e n u s
me trouver et me montrer la feuille de dispense qui leur avait t
remise . Non enim dicit sponsos rescriptum dispensationis ipsis traditum,
directe ad Rev. Meuley transmisisse, sed t a n t u m se vidisse rescriptum
162 Acta Apostolicae Sedis Commentarium Officiale

dispensationis ipsis t r a d i t u m . Quod si a d m i t t a t u r hoc rescriptum fuisse


sponsis a Vice-Officiali traditum, fuit ipsis t r a d i t u m ut t r a n s m i t t e r e t u r ,
noti Rev. Meuley, sed primo vicario D. Protois, ut admittit P a t r o n u s
actricis, ex verbis eiusdem primi vicarii: La future a pu parfaitement
porter a u x Invalides, directement, la dispense q u i lui avait t remise
pour moi . Ceterum dicit ipsa actrix, in suo interrogatorio ad 8, se n o n
recordari de tradito sibi dispensationis r e s c r i p t o : Je n'ai p a s souve-
nance d'avoir emport la feuille de mixte religion; par c o n s q u e n t
j e ne l'ai remise personne .

His ergo omnibus t a m in iure q u a m in facto consideratis et b e n e


perspectis, Christi nomine invocato, Nos infrascripti Auditores, pro Tri-
bunali sedentes, et Deum solum prae oculis habentes, decernimus, decla-
r a m u s et definitive s e n t e n t i a m u s non constare de nullitate matrimonii
inter Margaritam Loubery et Andream Risler, ideoque, infirmata sen-
senta iudicis p r i m a e instantiae, ad d u b i u m propositum r e s p o n d e m u s :
Negative. S t a t u e n t e s p r a e t e r e a e a m d e m Margaritam Loubery ad expensas
iudicii et ad t a x a m pro sententiae expeditione solvendas teneri.
Ita p r o n u n c i a m u s , m a n d a n t e s Ordinariis locorum et ministris Tri-
b u n a l i u m ad quos spectat, ut exsecutioni m a n d e n t h a n c nostram defi-
nitivam sententiam, et a d v e r s u s reluctantes procedant ad n o r m a m
S S . C a n o n u m et praesertim cap. 3, sess. XXV, De Reform. Concilii Tri-
dentini, iis adhibitis exsecutivis et coercitivis mediis, q u a e magis efficacia
et o p p o r t u n a pro r e r u m adiunctis exstitura sint.
R o m a e , in sede Tribunalis S. R. Rotae, die 9 iulii 1918.

S e r a p h i n u s Many, Ponens.
Ioannes Prior.
Aloisius Sincero.
L.&S.

Ex Cancellaria S. R o m a n a e Rotae, 23 iulii 1918.


Sac. T. Tani, Notarius.
S. Bomana Bota m

III

Citatio edictalis

GRAVINEN.

NULLITATIS MATRIMONII (PERRINO-TROTTA)

Cum ignoretur locus commorationis Di Dominici Trotta, rei con-


venti in causa Gravinen., Nullitatis matrimonii, infrascriptus Auditor
S. R. Rotae, P o n e n s iii dicta Causa, peremptorie citat, per praesens
edictum, eumdem D. Dominicum Trotta ad comparendum, sive per se
sive per p r o c u r a t o r e m legitime d e p u t a t u m , in Sede Tribunalis S. R. Rotae
die 20 iunii, h o r a undecima, ut velit subscribere infra relatum dubium,
declarans praeterea, si non compareat, iudicium in eius contumacia ad
exitum p e r d u c t u m iri.

DUBIUM

An sententia rotalis diei 2 iulii 1918 sit confirmanda vel infirmanda


in casu?
a
Datum Romae, die I martii 1919.

I. Prior, Ponens.
L. S.

Ex Cancellaria.

I o a n n e s Ladelci,
Notarius S. B. Rotae.
164 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Traduction.

TRIBUNAL DE LA SACRE ROTE ROMAINE

Citation par Edit

GRAVINEN.

NULLIT DE MARIAGE (PERRINO-TROTTA)

E t a n t inconnu le lieu de la rsidence actuelle de Mr Dominique


Trotta, dfendeur d a n s la cause Gravinen., Nullit de mariage, l'Audi-
t e u r de Rote soussigo, P o n e n t en cette cause, cite premptoirement,
p a r le prsent dit, le dit Dominique Trotta comparatre personnel-
lement ou par procureur lgitimement constitu, au sige du T r i b u n a l
de la Sacre Rote Romaine, le 20 juin 1919, onze heures, pour vou-
loir souscrire le doute ci-dessous rapport, dclarant en outre que
s'il ne comparat pas, le j u g e m e n t sera continu et termin en sa con-
tumace.

DOUTE

La sentence de la Rote du 2 juillet 1918 doit-elle tre confirme ou


casse?
e r
Donn R o m e , le 1 m a r s 1919

J Prior, Ponent.
L. & S.

Dans la Chancellerie.

J e a n Ladelci,
Notaire de la S. R. Rote.
Diarium Romanae Curiae 65.

DIAEIM ROMANAE CURIAE

S. CONGREGAZIONE DEI RITI

Marted 11 marzo 1919, nel Palazzo Apostolico Vaticano, si tenuta la


Congregazione Ordinaria dei Sacri Riti, nella quale al giudizio degli Emi e
Rmi Signori Cardinali, componenti la medesima, sono state sottoposte le se-
guenti materie:

1) Introduzione della Causa di Beatificazione e anonizazione del Servo


di Dio Lodovico Pavoni, Sacerdote, Fondatore della Congregazione dei Figli
di Maria Immacolata in Brescia.
2) Conferma di cult) prestato da tempo immemorabile al Servo di Dio
Frate Ugolino da Gualdo Cattaneo, dei Romitani di Sant'Agostino, detto Beato.
3) Intorno alla revisione degli scritti della Serva di Dio Anna Maria
Antigo, Monaca professa delle Clarisse.
4) Intorno alla concessione ed approvazione dell'Officio proprio con la
Messa e dell'elogio da inserire nel Martirologio dell'Ordine in onore del Beato
Nonio Alvares Pereira, Confessore, dei Carmelitani dell'Antica Osservanza.

Marted 18 marzo 1919, nel Palazzo Apostolico Vaticano, dinanzi all'augusta


presenza del Santo Padre, si tenuta la Congregazione Generale dei Sacri
Riti, nella quale gli Emi e Rmi Signori Cardinali, i Rrii Prelati ed i Con-
sultori Teologi, componenti la medesima, hanno discusso e dato il loro voto
sul dubbio intorno a due miracoli che si asseriscono operati da Dio per in-
tercessione della Beata Giovanna d'Are, Vergine, detta la Pulzella d'Orlans ,
e vengono proposti per la sua Canonizzazione.

SEGRETERIA DI STATO

NOMINE
Con Biglietto della Segreteria di Stato il Santo Padre si degnato di
promuovere:

26 febbraio 1919. Mons. Gaetano Gicognani, da Segretario di Nunziatura di


- seconda classe a Segretario di prima classe.
166 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Parimenti con biglietti della Segreteria di Stato il Santo Padre si


degnato di nominare:
28 febbraio 1919. Il Rev. D. Giacomo Monreal y Oliver, canonico della cat-
tedrale di Madrid, Prelato Uditore del Tribunale
della Sacra Romana Rota.
3 marzo Il Rev. sac. D. Alberto Serafini, Minutante dei Brevi Apo-
stolici.
11 Gli Emi signori Cardinali Raffaele Merry del Val, Guglielmo
Van Rossum, Donato Sbarretti e Filippo Giustini,
Membri della S. Congregazione dei Seminari e
delle Universit degli Studi.
14 L'Emo signor Cardinale Filippo Giustini, Protettore del-
l'Istituto delle Suore di Nostra Signora delle
Missioni.
28 L'Emo signor Cardinale Donato Sbarretti, Prefetto della
S. Congregazione del Concilio.
Il Rmo P. Francesco Saverio Hertzog, procuratore generale
dei Sulpiziani, Consultore della S. Congregazione
Concistoriale.

Con Brevi Apostolici il Santo Padre si degnato di nominare:

Protonoiari apostolici ad instar participantium:


8 febbraio 1919. Mons. Giovanni Giacomo Hopstaken, della diocesi di Breda.
Mons. Pio Maria Guidi, della diocesi di Velletri.
23 Mons. Emanuele Nicola Silva, della diocesi di Arequipa.
27 Mons. Napoleone Carn, della diocesi di Trois-Rivires.
9 mafzo Mons. Gioacchino Ferreira de Mello, dell' archidiocesi di
Fortaleza.
Mons. Luigi N. Nugal, della diocesi di Ghatam.

Prelati Domestici di S. S.:


8 febbraio 1919. Mons. Adriano Lesourd, dell'archidioeesi di Rouen.
Mons. Baldassarre Delugan, della diocesi di Trento.
26 Mons. Armando Giov. Battista Leclercq, della dioc. di Lilla.
Mons. Teodulo Dieu, della medesima diocesi.
27 Mons. Luigi Eugenio Duguay, della dioc. di Trois-Rivires.
7 marzo Mons. Eugenio Berti, dell'archidioeesi di Firenze.
9 Mons, Liberato Dionisio da Costa, dell'archid. di Fortaleza.
10 Mons. Agostino Oliva, dell'archidioeesi di Torino.
13 Mons. Gustavo Depreitere, della diocesi di Oklahoma.
Mons. Bernardo Mutsaers, della medesima diocesi.
Diarium Romanae Curiae

ONORIFICENZE

Con Brevi Apostolici il Santo Padre si degnato di conferire le seguenti


onorificenze:

La Gran Croce dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile:

12 febbraio 1919. Al sig. Vittore Eastman Cox, ministro del Cile presso la
repubblica dell'Equatore.

La Commenda con Placca dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile:

27 febbraio 1919. Al sig. Giacomo D. Ryan, dell'archidiocesi di S. Giovanni


di Terranova.
7 marzo Al sig. Lope Tejera, dell'archidiocesi di S. Giacomo del
Venezuela.

La Commenda dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile:

22 febbraio 1919. Al sig.


Giovanni Bernard, della diocesi di Lilla.
Al sig.
Luigi Carlo M. Selosse, della medesima diocesi.
23 Al sig.
Pierre Lacy, dell'archidiocesi di Birmingham.
1 marzo Al sig.
Augusto Bonanni, architetto della R. Fabbrica.
7 Al sig.
avv. Enrico Tuccari, di Roma.
9 Al sig.
dott. Giuseppe Pietro Dias Chorao, della diocesi di
Guarda.
11 Al sig. conte Francesco Vitali, dell'archidiocesi di Fermo.

li Cavalierato dell'Ordine di . Gregorio Magno, classe civile:

21 febbraio 1919. Al s Giuseppe Mathis, dell'archidiocesi di Lione,


27 Al si prof. Carlo Cruciani, di Roma,
Al si conte Alberto Giovanni Battista de la Saigne de
Saint-Georges, della diocesi di Moulins.
Al si Ernesto Bonduel, della diocesi di Lilla.
Al si Maurizio Vanlaer, della medesima diocesi.
Al si Cirillo Carrez, della medesima diocesi.
Al si Giuseppe Vuillot, della medesima diocesi.
Al si Giulio Voituraz, della medesima diocesi.
Al si Carlo Flipo, della medesima diocesi.
Al si Paolo Leurent-Bghin, della medesima diocesi,
>> Al s dott. Giulio Vanneufville, della medesima diocesi.
Al si Paolo Toutlemonde-Hyndrichs, della medesima dioc.
1 marzo Al si Vincenzo van den Heu vel, della dioc. di Bois-le-Duc.
14 Al s Giovanni Desmarquet, della diocesi di Amiens.
168 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

La Gran Croce'dell'Ordine di^S. Silvestro Papa:


19 marzo 1919. Al sig. Giuseppe Hoette, della diocesi di Mnster.

La Commenda dell' Ordine di S. Silvestro Papa :


21 febbraio 1919. Al sig. Giuseppe Benaglia, di Roma.
9 marzo 199. Al sig. prof. cav. Dionisio de Sarno S. Giorgio, console di
Spagna a Belgrado.
11 Al sig. cav. Tullio Milani, della diocesi di Velletri.

Il Cavalierato dell'Ordine di S. Silvestro Papa:


9 marzo 19.19. Al sig. Giulio Fumasoni-Biondi, di Roma.

MAGGIORDOMATO DI S U A SANTIT

Con Biglietti di S. E. Rma Mons. Maggiordomo, il Santo Padre si degnato


di nominare:
Camerieri Segreti soprannumerari di S. S.:
17 febbraio 1919. Mons. Alessandro Trebaure, di Cuyaba.
15 marzo Mons. Vincenzo Sisto, della diocesi di Casale Monferrato.
18 Mons. Francesco Mala venda, dell'archid. di Reggio Calabria.
Mons. Antonio Bossi, della diocesi di Guastalla.

Cameriere Segreto di Spada e Cappa Soprannumerario di S. S. :


8 febbraio 1919. Il conte Francesco Bernetti, dell'archidioeesi di Fermo.

Camerieri d'onore in abito paonazzo di S. S.:


21 novembre 1918. Mons. Giuseppe Fischer, della diocesi di Rotenburg.
Mons. Giuseppe Standenmaier, della medesima diocesi.
23 dicembre Mons. Antonio Maria dos Santos Portugal, dell'archidio-
eesi di Lisbona.
7 marzo 1919. Mons. Mario Pi, dell'archidioeesi di Cagliari.
24 Mons. Efisio Argiolas, della medesima archidiocesi.
Mons. Giuseppe Uras, della medesima archidiocesi.

NECROLOGIO
23 marzo 1919. L'Emo signor cardinale Francesco di Paola Cassetta, ve-
scovo di Frascati, sotto-decano del S. Collegio,
prefetto della S. Congregazione del Concilio.
Annus XI - Vol. XI 1 Maii 1919 Num. 6

ACTA APOSTOLICAE SEDIS


COMMENTARIUM OFFICIALE

EPISTOLAE

AD R. P. D. IOSEPHUM MARIAM ROBERTI, GORREGTOREM GENERALEM FRATRUM


MINIMORUM, QUARTO EXEUNTE SAECULO A CANONIZATIONE S. FRANCISCI
DE PAULA.

Dilecte fili, salutem et apostolicam benedictionem. Quandoquidem,


divino beneficio ac munere, finem t a n d e m cepit belli h u i u s atrocitas
quae omnis generis r u i n a s m i n i s ubique cumulavit, in primis dari ope-
r a m sanctitudini christianorum m o r u m revocandae, cui tam m a g n a sunt
allata detrimenta, omnino a p p a r e t oportere. H u c spectat non modo in
divinae legis meditatione versari, sed etiam in illos diligenter intueri,
qui praeclarissima exstiterunt christianae perfectionis exempla. Itaque
auspicato proxima occasio vobis adest sanctissimi Conditoris vestri stu-
diosius vitam recolendi, quarto iam pleno saeculo, cum ei caelestes
honores rite decreti sunt. Nobis autem pergratum accidit eius praestan-
tissimi viri renovari memoriam, quem iam pridem peculiari q u a d a m
veneratione prosequimur. - Etenim in Francisco de P a u l a cum o m n i u m
christianarum v i r t u t u m decora, t u m illa tria maxime elucent: humili-
tatis spiritus, poenitentiae austeritas et ardor caritatis. Nam qui de se
t a m dmisse sentiebat, ut h o n o r e sacerdotii se indignum putaret, n o n
aliunde q u a m ex ipsa humilitate sumpsit s u o r u m n o m e n a l u m n o r u m ,
q u o s mnimos appellavit. Cumque esset innocentissimus, incredibile est
q u a n t a q u a m q u e multiplici asperitate corpus affligeret, solitus suralem
quadragesimalis victus tenuitatem in totum a n n u m producere. Qua vero
caritate is flagrasse dicendus est, qui eam instituto suo t a m q u a m insi-
ACTA, vol. XI, n. 6. 1-5-919. 12
170 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

gnem n o t a m impressam reliquit? H a r u m quidem v i r t u t u m hodie, si


u n q u a m antea, u s u s est pernecessarius, c u m t a m multos a divinae fidei
obsequio abalienat superbiae contumacia; c u m effrenata cupido fluxis
bonis fruendi d o m i n a t u r latissime; cum h u m a n u m g e n u s emergit ex hoc
bello ea gerens odii invidiaeque vulnera, q u i b u s sola Iesu Christi caritas
mederi posse videatur. Vos igitur, probe considerantes quid ab optimo
q u o q u e requirant haec tempora, vel alacriores Legiferi Patris vestigia,
Deo adiuvante, persequemini. Ita n o n exigua vestri Ordinis erga Eccle-
siam civilemque societatem accrescent p r o m e r i t a ; qui quidem Ordo
u s q u e a d h u c hominibus floruit pietate doctrinaque praestantibus, iisque
n o n suae gloriae studiosis, sed c o m m u n i s utilitatis. Ita etiam vosmet
ipsos magis magisque probabitis huic Apostolicae Sedi, q u a e vestram
observantiam ac fidem p a t e r n a voluntate rependere consuevit.
Nos vero istam faustae rei c o m m e m o r a t i o n e m valde vobis profutu-
ram s p e r a m u s ; atque ad eius solemnitatem a u g e n d a m haec de sacro
Ecclesiae thesauro d a m u s perlibenter:
I. Ut quovis die proximi mensis maii, excepto die Ascensionis Do-
mini, in o m n i b u s Ordinis sacris aedibus saecularia solemnia agi liceat,
facta potestate cuilibet sacerdoti u t r i u s q u e Cleri Missam de Sancto, pro-
p r i a m Minimorum, celebrandi, t u m in t r i d u a n a supplicatione, t u m ipso
fausto die.
II. Quo die festum agetur, antistes loci, vel per se ve per alium ab
ipso d e p u t a n d u m , P a p a l e m benedictionem impertiat.
III. Quicumque ecclesias Minimorum, ubi saeculare festum celebra-
bitur, eo ipso die inviserint, Indulgentiam P l e n a r i a m toties quoties ad
m o d u m Portiunculae lucrari possint.
IV. Triduo ante festum vel post u s q u e in diem octavum sacerdo-
tes, q u o t q u o t sunt e Minimis, possint, extra Urbem, coronas precatorias,
Crucifixi effigies et sacra n u m i s m a t a Indulgentiis Apostolicis benedi-
cendo ditare.
Denique Officio et Festo S. Francisci de P a u l a celebrando secun-
dam diem Dominicam post P a s c h a , ut antea, pro toto Minimorum Ordine
in p e r p e t u u m assignatam v o l u m u s . - Atque auspicem divinorum m u n e -
r u m et p a t e r n a e Nostrae benevolentiae testem, tibi, dilecte fili, et omni
b u s , q u i b u s praepositus es, apostolicam benedictionem p e r a m a n t e r im-
pertimus.
D a t u m R o m a e a p u d s a n c t u m P e t r u m , die II mensis aprilis, in festo
S. Francisci de Paula, MCMXIX, Pontificatus Nostri a n n o quinto.

BENEDICTUS PP. XV
Acta Benedicti PP. XV 171

II

AD IACOBUM S. R. E. CARD. GIBBONS, ARCHIEPISCOPUM BALTIMORENSEM, G U I -

L E L M U M S. R. E. C A R D . O'CONNEL, A R C H I E P I S C O P U M B O S T O N I E N S M , CETE-

ROSQUE ARCHIEPISCOPOS ET EPISCOPOS F O E D E R A T A R U M AMERICAE CIVI-

TATUM DE EPISCOPORUM CONVENTIBUS E T D E SACRA A E D E IMMACULATAE

VIRGINI ^VASHINGTONIAE DICANDA.

Dilecti filii Nostri, venerabiles fratres; salutem et apostolicam bene-


dictionem. Communes litteras vestras Washingtonia datas, quo dilecti
filii Nostri Iacobi S. R. E. Presb. Card. Gibbons quinquagesimum episco-
p a t u s natalem ad celebrandum coiveratis, reddidit Nobis, istinc n u p e r
reversus, ven. frater Bonaventura, archiepiscopus titulo Corinthiensis,
Nostrae a p u d vos in tam singulari evento interpres n u n t i u s q u e laetitiae.
Confirmarunt eae quidem, novo pietatis studiique erga Nos vestri testi-
monio, q u a m coniuncti Nobiscum sitis; quam vero coniuncti inter vos,
sollemnia ipsa, cura et frequentia o m n i u m vestra, a p p a r a t e feliciterque
acta, clariore in luce collocarunt. U t r u m q u e vobis, venerabiles fratres,
vehementer g r a t u l a m u r ; at id t a m e n vehementius, quod ea usi estis oppor-
tunitate, ut de r e b u s maximi momenti, quae ad Ecclesiae reique publicae
utilitatem aeque pertinent, communiter disceptaretis. Comperimus enim
vos animis decrevisse concordibus, u n u m in locum q u o t a n n i s convenire
universos, consilia ad rem catholicam p r o v e h e n d a m aptiora inituros, item-
que duos constituisse e gremio episcoporum coetus, q u o r u m alter prae-
sertim de re sociali, alter de recta p u e r o r u m i u v e n u m q u e institutione
quaestiones perscrutetur et ad ceteros conlegas referat. Dignum sane
propositum cui accedat, cum voluptate animi coniuncta, commendatio
Nostra. Crebri enim episcoporum conventus, quos h a u d semel proba-
r u n t decessores Nostri, mirum q u a n t u m inserviunt catholici nominis
i n c r e m e n t o ; q u a n d o q u i d e m , si in c o m m u n e conferant singuli quidquid
investigando experiendoque didicerint, expedita res erit dispicere qui
serpant occulte errores, q u a e cleri populique disciplinae detrimenta
immineant, q u a e praesto sint, ad eos evellendos, ad h a n c firmandam
remedia, num animorum m o t u s in regione vel tota ipsa republica
deprehendantur, quos ad r e g u n d o s vel aequis continendos finibus Pasto-
r u m sollertia sit valde profutura. Cum p r o p u l s a t o n e autem mali it
pariter consectatio boni, ad q u a m alii aliorum incitantur exemplis.
Sicubi enim laetiorem fructuum segetem certa q u a d a m via ac ratione
172 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

excrevisse appareat, nemo n o n videt, episcopos, qui in coetum conve-


nerint, id, pro t e m p o r u m r e r u m q u e condicione, in s u a q u e m q u e dioecesi,
acturos certatim esse, quod alibi fieri viderint cum t a m praeclara ani-
m o r u m utilitate. Neque vero est cur fusius h o r t e m u r , adeo res urget,
ut actionem, q u a m oeconomicam socialem vocant, studiose constanter-
que persequamini ; caveatis tamen, ne p o p u l a r e s vestri a Christianis
rationibus, q u a s fel. rec. decessor Noster Leo X I I I in Encyclicis Lit-
teris Rerum Nommm enucleavit, opinionum fuco a n i m o r u m q u e pertur-
bationibus abrepti, misere discedant. Quod profecto, si u n q u a m alias,
certe per h a s r e r u m vices p l u r i m u m h a b e t periculi, q u a n d o tota socie-
tatis h o m i n u m compages videtur in discrimen vocari et civium inter
se caritas invidiae tempestate restingui ac paene obrui. H a u d mino-
rem t a m e n prae se fert gravitatem catholica p u e r o r u m a t q u e adule-
scentium institutio, q u a sarcta tectaque, in tuto sit civium fidei morum-
que integritas. Quapropter nostis, venerabiles fratres, Ecclesiam Dei
n u n q u a m desti tisse eiusmodi institutionem cum s u m m o p e r e provehere,
tum pro viribus ab omni oppugnatione defendere ac tueri: cuius quidem
rei si certa deforent a r g u m e n t a , ipsa inimicorum christiani nominis,
a p u d veteres nationes, agendi ratio certissimo a r g u m e n t o esset. Etenim,
ne praestet Ecclesia incolumem teneriorum a n i m o r u m fidem, neve ludi
privati, m a t e r n a eius providentia constituti, cum publicis a religione
alienis feliciter certent, adversarii sibi velle solis vindicare docendi
p o t e s t a t e m ; nativum patrumfamilias ius omnino proterere ac violare;
in t a n t a falsi nominis libertate religiosis catholicisque viris liberam eru-
diendorum adulescentium facultatem circumscribere, adimere, q u o q u o
saltem pacto praegravare. Quibus vos istic ab incommodis vacuos,
exploratissimum h a b e m u s largitate ac sedulitate admirabili catholicis
scholis condendis dedisse o p e r a m ; neque minorem curionibus religio-
sisque ex u t r o q u e sexu sodalibus tribuimus laudem, qui, vobis ducibus,
ad t u t a n d a m , q u a late p a t e n t Foederatae istae Civitates, scholarum sua-
rum prosperitatem atque efficientiam, nec s u m p t i b u s nec laboribus
pepercerint. At vero, quod ceterum vobis p e r s u a s u m est, n e u t i q u a m
licet secundis sic r e b u s confidere ut, q u a e futura sint, neglegantur, cum
Ecclesiae sors ac rei publicae a scholarum fortunis ac disciplina omnino
pendeat; n e q u e enim alii e r u n t Christifideles q u a m quos docendo, insti-
t u e n d o informaveritis. Atque hic memor ad Washingtoniensem studio-
r u m Universitatem sponte provolat cogitatio. I u c u n d o sane animo mira-
biles Lycei istius magni prosecuti a d h u c s u m u s progressiones, quibuscum
tam b o n a spes cohaeret Ecclesiarum v e s t r a r u m ; eoque nomine praecipue
gratia Nostra h o m i n u m q u e m e m o r i a digni dilectus filius Noster Cardi-
Acta Benedicti PP. XV 173

nalis Baltimorensium Archiepiscopus et ven. frater Episcopus tit. Germa-


nicopolitanus eiusdem Lycei moderator. Quos autem n o n ita dilaudamus,
t a m q u a m si velimus navitatem o p e r a m q u e praeterire vestram, cum perspe-
ctum h a b e a m u s , in fovendo isto disciplinarum sacrarum o p t i m a r u m q u e
artium domicilio h a u d mediocriter ad h u n c diem industriam omnium
vestram desudasse, neque d u b i t e m u s quin sitis in posterum, et quidem
alacrius, saluberrimo instituto adfuturi. Quod praeterea ad Nos adfertur,
consilium. Aedis Sacrae, ad Lyceum, in honorem Virginis Immaculatae eri-
gendae, vehementer in p o p u l a r i u m animis pietatem erga E a m excitavisse,
scitote id Nos mirifice recreasse. Q u e m a d m o d u m enim sanctissimum pro-
positum fel. rec. decessor Noster P i u s X et probavit et laudibus o m n i b u s
extulit, sic nihil Nobis antiquius quam ut in urbe m a g n a e istius reipu-
blicae principe t e m p l u m q u a m citissime perficiatur Caelesti P a t r o n a
totius Americae dignum, eo vel magis quod Lyceum vestrum, Deipara
Immaculata auspice, perfectius quiddam attigisse dicendum est. Confi-
dimus equidem fore ut, perinde ac Lyceum sedes erit, quo catholicae
doctrinae studiosi, quasi in centrum radii, i n t e n d a n t ac concurrant, ita
eam in Aedem Sacram, Virgine I m m a c u l a t a gratiarum omne genus
sequestra,, n o n modo qui in discipulorum n u m e r u m adlecti vel adle-
gendi p o s t h a c sint, sed catholici quoque o m n e s e Civitatibus istis, veluti
in Sanctuarium peculiare ac proprium, i n t u e a n t u r , et religionis pieta-
tisque causa frequentissimi confluant. O illucescat q u a m p r i m u m ille
dies, quo vobis, venerabiles fratres, t a n t o huic operi fastigium impo-
nere liceat. Ut vero inceptum ne diu p r o t r a h a t u r , efficiant, collata libe-
ralius q u a m solent stipe, q u o t q u o t catholica a p u d vos professione glo-
r i a n t u r ; n e q u e t a n t u m m o d o singuli, sed sodalitates quoque omnes, illae
in primis, quibus, instituto suo, Deiparae cultus cordi est. Nec secun-
d u m in hoc insigni certamine catholicas decet mulieres obtinere locum,
utpote q u a e debeant eo magis Immaculatae Virginis promovere gloriam,
quo Eius gloria in sui sexus h o n o r e m p r o p i u s recidit ac r e d u n d a t . Quos
vero hortati s u m u s verbis, ut eos exemplo etiam Nostro ad pie lar-
giendum p e r m o v e a m u s , Altare eiusdem templi princeps peculiari dono
illustrare deliberavimus. Tempestive igitur missuri Washingtoniam s u m u s
Imaginem Beatissimae Virginis sine labe conceptae, q u a m musivo opere
in officina Vaticana effingendam c u r a b i m u s , eaque, in a r a m a x i m a
aliquando collocata, m o n u m e n t o erit cum pietatis erga Mariam I m m a -
culatam Nostrae, t u m singularis q u a Lyceum complectimur benevo-
lentiae. Enimvero in eo v e r s a t u r societas h o m i n u m discrimine, quod
hinc praesentem Virginis opem, illinc c o m m u n i a omnium molimenta
etiam a t q u e etiam postulare videatur. Posita ea quidem est in arcto
174 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

salutis exitiique confinio, nisi caritatis iustitiaeque legibus d e n u o ac


firmius stabiliatur; q u a in re vos m a x i m e o m n i u m elaboretis oportet,
cum m u l t u m a p u d gentem v e s t r a m possitis, q u a e , sanioris libertatis
christianaeque h u m a n i t a t i s r a t i o n u m retinentissima, praecipuam habi-
t u r a est p a r t e m et in tranquillitate ordinis restituenda et in societate
h o m i n u m ad eadem principia, post t a m violentam eversionem r e r u m ,
i n s t a u r a n d a ac renovanda. Caelestium interea m u n e r u m conciliatricem
p a t e r n a e q u e benevolentiae Nostrae testem, vobis, dilecti filii Nostri,
venerabiles fratres, clero populoque unicuique vestrum commisso, iis
praesertim qui ad Washingtoniensis templi exaedificationem adiumento
a u t fuerunt a u t erunt in posterum, apostolicam benedictionem a m a n -
tissime in Domino impertimus.
Datum R o m a e apud S. P e t r u m , die x aprilis MCMXIX, Pontificatus
Nostri a n n o quinto.

B E N E D I C T U S P P . XV
S. Congregatio Consistorialis 175

ACTA SS. CONGREGATIONUM

SACRA CONGREGATIO CONSISTORIALIS

LETTERA CIRCOLARE ALL'EPISCOPATO ITALIANO IN ESECUZIONE DEL DECRETO


PRO CONCILIORUM CELEBRATIONE IN REGIONIBUS ITALIAE DEL 15 FEB-
BRAIO 1919.

Con circolare della S. Congregazione dei Vescovi e Regolari in d a t a


24 agosto 1889 Leone XIII, di v. m., aderendo al voto di parecchi Arci-
vescovi e Vescovi d'Italia, mentre sanzionava l'uso delle conferenze epi-
scopali, gi fin dal 1849 introdotto in parecchie regioni d'Italia e parti-
colarmente nell'Umbria, e ne prescriveva e disciplinava la celebrazione,
stabiliva inoltre quali e q u a n t e dovessero essere le riunioni o conferenze
dei Prelati italiani, attenendosi in ci alle note divisioni regionali d'Italia.
Nulla sembra doversi innovare di q u a n t o venne allora definito, salvo
le due modificazioni che la s. m. di Pio X, per giuste ragioni, credette
necessario i n t r o d u r r e circa l'Emilia e circa il Lazio, o circondario di R o m a ,
come si chiam nella detta circolare.
R i m a n e quindi fisso che per le conferenze episcopali e rispettiva-
mente pei concilii regionali gli Ordinari d'Italia si raggruppino a seconda
delle regioni che qui sotto vengono elencate.

1. L'Emilia, comprendente la provincia ecclesiastica di Modena, pi


le sedi i m m e d i a t a m e n t e soggette di P a r m a , Piacenza e Borgo S. Donnino.
2. La Romagna, comprendente le provincie ecclesiastiche di R a v e n n a
e Bologna e l'arcivescovato di F e r r a r a con l'unita sede di Comacchio.
3. Le Marche, comprendenti le provincie ecclesiastiche di F e r m o ed
Urbino, gli arcivescovati di Camerino, Ancona ed U m a n a , pi le sedi
i m m e d i a t a m e n t e soggette di Treia, F a b r i a n o e Matetica, F a n o , Iesi,
Osimo e Cingoli, Recanati e Loreto.
4. L'Umbria, comprendente le sedi arcivescovili di Spoleto e Perugia,
pi le sedi vescovili i m m e d i a t a m e n t e soggette di Orvieto, Poggio Mir-
teto, Rieti, Narni e Terni, Amelia, Todi, Norcia, Foligno, Citt della
Pieve, Assisi, Nocera, Gubbio e Citt di Castello,
176 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

5. L'Etruria, comprendente le provincie ecclesiastiche di Pisa, F i -


renze e Siena, l'arcivescovato di Lucca, pi le sedi i m m e d i a t a m e n t e
soggette di Arezzo, Cortona, Montalcino, M o n t e p u l c i a n o ^ Pienza.
6. Il Lazio Superiore o Regione Cimina, comprendente le diocesi di
Civitavecchia e Corneto, Sutri e Nepi, Civita C a s t e l l a n a - O r t e e Gallese,
Viterbo e Toscanella, Montefiascone, Bagnorea, Acquapendente, n o n c h
le abbazie nullius di S. Paolo fuori le m u r a , dei SS. Vincenzo ed Ana-
stasio delle Tre F o n t a n e , e di S. Martino al Monte Cimino.
7. Il Lazio Inferiore, c o m p r e n d e n t e le diocesi di Tivoli, Segni, Anagni,
Ferentino, Alatri, Veroli, Sezze-Piperno e Terracina, Sora-Aquino e Ponte-
corvo, pi l'abbazia nullius di Subiaco.
8. La Campania, comprendente le provincie ecclesiastiche di Capua,
Napoli, Sorrento, e l'arcivescovato di Gaeta, la sede i m m e d i a t a m e n t e
soggetta di Aversa e l'abbazia nullius di Montecassino.
9. Il Beneventano, comprendente la provincia ecclesiastica dello
stesso n o m e e l'abbazia nullius di Monte Vergine.
10. Il Salernitano e la Basilicata, comprendenti le tre provincie
ecclesiastiche di Salerno, Acerenza e Matera, Conza e Campagna, pi
l'arcivescovato di Amalfi, e le sedi immediatamente soggette di Cava
e S a r n o , Melfi e Rapolla, e l'abbazia nullius della Santissima Trinit
della Cava.
11. Le Calabrie, comprendenti le provincie ecclesiastiche di Reggio
e S. Severina, gli arcivescovati di Cosenza e Rossano, pi le sedi im-
mediatamente soggette di Mileto, S. Marco e Bisignano.
12. Gli Abruzzi, comprendenti tutte le sedi arcivescovili e vescovili
esistenti nel territorio abruzzese.
13. Le Puglie, comprendenti le provincie ecclesiastiche di Bari, Brin-
disi, Manfredonia, Otranto, T a r a n t o , Trani e Barletta, pi le sedi vesco-
vili i m m e d i a t a m e n t e soggette di Foggia, Gravina ed Irsina, Molfetta-
Terlizzi e Giovinazzo, Monopoli, Nardo, e la p r e l a t u r a nullius di Alta-
m u r a ed Acquaviva.
14. La Sicilia, comprendente tutte le sedi arcivescovili e vescovili
dell'isola, l'abbazia nullius di S. Lucia del Mela, e la sede vescovile di
Lipari.
15. La Sardegna, c o m p r e n d e n t e tutte le sedi arcivescovili e vesco-
vili esistenti nell'isola.

Quanto al Veneto, Lombardia e Liguria, poich la regione coincide


con la provincia ecclesiastica, nulla avvi da i m m u t a r e per la celebra-
zione dei concilii provinciali.
S. Congregatio Consistorialis 177

Q u a n t o al Piemonte, dove sebbene siano due le provincie, u n i c a e


la conferenza, se gli Ordinari credessero miglior cosa in luogo di due
concilii provinciali farne u n o solo regionale, p o t r a n n o farne d o m a n d a ,
che s a r bene accolta, s e m b r a n d o in m a s s i m a cosa opportuna.
Siccome poi nella circolare superiormente ricordata del 1889 il S o m m o
o
Pontefice stabiliva che I I . In ciascuna delle mentovate regioni procu-
r e r a n n o i Vescovi di convenire insieme almeno u n a volta l'anno per
a p p i a n a r e e risolvere con m u t u o consiglio le difficolt che incontrano
nel governo delle rispettive diocesi, per p r o m u o v e r e in tutto la rego-
l a r i t e la uniformit della ecclesiastica disciplina e per emettere, ove
le circostanze lo richiedessero, atti collettivi di qualsiasi genere si fa
riflettere che questa disposizione n o n viene p u n t o infirmata dal Codice,
dove al can. 291 1, circa le conferenze episcopali, vien detto che nisi
aliter pro peculiaribus locis a Sede Apostolica provisum fuerit... Ordinarii
locorum saltem quinto quoque anno onvenient.
R i m a n e quindi fermo che le conferenze episcopali per regioni deb-
bono continuare a tenersi in Italia ogni a n n o nel modo superiormente
indicato. E tale la mente di S u a Santit Benedetto P P . XV che viene
comunicata ai Rmi Ordinari d'Italia per la sua piena osservanza.
Dato a R o m a , dalla Segreteria della S. Congregazione Concisto-
riale, 22 marzo 1919.

J $ | G. CARD. DB L A I , Vescovo di Sabina, Segretario.

L. & S.

f V. Sardi, Arciv. tit. di Cesarea, Assessore.

II
DUBIUM
SUPER DECRETO REDEUNTIBUS
die 25 Octobris 1918

Quidam Ordinarii S. Congregationi Consistoriali sequens dubium


dirimendum proposuerunt :

An clerici in sacris, militum vulneratorum vel infirmorum adsi-


stentiae addicti, qui ex h u i u s m o d i ministerio sponte sua m a l u e r u n t
transire ad militiam p u g n a n t e m , quin t a m e n mortem vel mutilatio-
178 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

n e m intulerint, t e n e a n t u r , iuxta mentem decreti Redeuntibus, dispen-


sationem a Sancta Sede impetrare, ut ad sacri ministerii exercitium
r e s t i t u a n t u r .
Cui Sacra Congregatio r e s p o n d e n d u m censuit: Affirmative.
Atque ita rescripsit ac declaravit, die 28 martii 1919.

g C. CARD. DE LAI, Ep. Sabinen., Secretarius.

L. $ S.

f V. Sardi, Archiep. Caesarien., Adsessor.

III
P R O V I S I O ECCLESIARUM
S. C. Consistorialis decretis, S S m u s D. N. Benedictus XV h a s , q u a e
s e q u u n t u r , ecclesias de proprio pastore providit, scilicet:
28 martii 1919. Cathedrali ecclesiae Desmoinensi praefecit R. D.
T h o m a m Guilelmum D r u m m , p a r o c h u m ecclesiae S. Patritii civitatis
Cedar Rapids, in archidioecesi D u b u q u e n s i .
29 martii. Titulari archiepiscopali ecclesiae Achridanae R m u m
D n u m Ioannem Baptistam Cieplak, suffraganeum R m i Di E d u a r d i
de Ropp, archiepiscopi Mohiloviensis.
31 martii. Titulari episcopali ecclesiae Dardani R. D. Antonium
Keil, canonicum theologum metropolitanae ecclesiae Salisburgensis et
rectorem Seminarii maioris eiusdem civitatis, q u e m deputavit in auxi-
liarem R. P. D. Ignatii Rieder, archiepiscopi Salisburgensis.
2 aprilis. Cathedrali ecclesiae Ergadiensi et I n s u l a r u m in Scotia
R. D. Donaldum Martin, administratorem pro-cthedralis ecclesiae Oban.
14 aprilis. Titulari episcopali ecclesiae Isiondensi R. D. Marcel-
linum Carolum Marty, canonicum archipresbiterum cathedralis ecclesiae
R u t h e n e n s i s , q u e m deputavit in coadiutorem cum iure futurae succes-
sionis R. P. D. Felicis Augusti Bguinot, episcopi Nemausensis.
S. Congregatio de Religiosis 179

SACBA CONGREGATIO DE RELIGIOSIS

DUBBIO

Sono stati tradotti in varie lingue i canoni riguardanti le religioni


laiche; traduzioni autorizzate, ma n o n officiali. Ora, in qualche tradu-
zione, il testo di alcuni canoni n o n concorda con il disposto degli stessi
canoni nel Codice.
Si d o m a n d a se sia intervenuto qualche cambiamento in proposito,
o debba starsi al testo del Codice e ritenere errato il testo della tra-
duzione.
La S. C. dei Religiosi, e s a m i n a t a debitamente la cosa, dichiara
doversi stare ai prescritto del Codice e doversi e m e n d a r e la traduzione.
Dalla Segreteria della S. C. dei Religiosi, 2 aprile 1919.

Mauro M. Serafini, Ab. O. S. B., Segretario.

SACRA CONGREGATIO DE PROPAGANDA FIDE

PRIVILEGIA CONCEDUNTUR PIAE UNIONI CLERI PRO MISSIONIBUS .

Ex Audientia SSmi habita die 20 martii 1919

S S m u s Dominus Noster Benedictus Divina Providentia P p . XV,


referente me infrascripto S. Congregationis de P r o p a g a n d a F i d e Car-
dinali Praefecto, RR. DD. Sacerdotibus Piae Unioni Cleri pro Mis-
sionibus , vulgo : Pia Unione Missionaria dei Clero, adscriptis et in
p o s t e r u m adscribendis, d u m m o d o ad sacramentales confessiones audien-
das sint a d p r o b a t i , facultatem benigne concessit benedicendi coronas
Septem Dolorum B. M. V., cum applicatione o m n i u m et singularum
Indulgentiarum q u a s Summi Pontifices eiusmodi coronis impertit! sunt,
180 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

et benedicendi ac imponendi, s u b unica formula, scapularia q u a e ut


Sodales praedictae Piae Unionis imponendi facultate gaudent. Voluit
insuper Sanctitas S u a ut nominatio Praesidis pro diversis regionibus
Piae Unionis Cleri pro Missionibus R e v m o P. D. Cardinali Praefecto
reservetur eique facultas sit i m m u t a n d i S t a t u t a P i a e Unionis p r o u t diver-
sitas r e g i o n u m in q u i b u s erigitur exegerit.
D a t u m R o m a e ex Aedibus S. Congregationis de P r o p a g a n d a Fide,
die et a n n o quibus supra.

G. M. CARD. VAN ROSSUM, Praefectus.


L. >$<S.
C. Larenti, Secretarius.

II

DESIGNATIO ORDINARIORUM PRO APPELLATIONE IUXTA CAN. 1594, 2

I u x t a can. 1594, 2 Codicis Iuris Canonici pro appellatione:

R m u s Archiep. Sydneyensis designavit Ordinarium Maitlandensem.


Perthensis, Ordinarium Adelaidensem.
Adelaidensis, Ordinarium Melburnensem.
Brisba tien sis, Ordinarium Armidalensem.

Q u a s designationes S S m u s D. N. Benedictus P p . XV, die 20 mar-


tii 1919, a p p r o b a r e d i g n a t u s est.

III

NOMINATIONES

Brevibus apostolicis nominati s u n t :

2 aprilis 1919. Vicarius apostolicus de Scensi meridionali in


Sinis R. P. D. Antonius Maria Capettini, e Sem. SS. AA. Petri et Pauli
de Urbe pro Missionibus exteris.
Coadiutor cum iure successionis Vicarii apostolici de Ce-li Septen-
trionali in Amis Illmus ac R e v m u s D. I o a n n e s de Vienne, e Congr.
Missionis, episcopus tit. Abriten., a n t e a Vicarius apostolicus de Ce-li
meridio-occidental i.
S. Congregatio Rituum 181

SACRA CONGREGATIO RITUUM

SPOLETANA
DECRETUM CONFIRMATIONIS CULTUS AB IMMEMORABILI TEMPORE PRAESTITI
SERVO DEI FR. UGOLINO A GUALDO CAPTANEORUM, ORDINIS EREMITARUM
SANCTI AUGUSTINI, BEATO NUNCUPATO.

Vetera et nova documenta, etiam ab agiographis provinciae U m b r i a e


producta, Dei F a m u l u m Ugolinum a Gualdo Gaptaneorum, q u e m Ordo
E r e m i t a r u m S. Augustini inter s u o s a l u m n o s cooptasse gloriatur, Beva-
niae o r i u n d u m et Gualdi n a t u m vertente saeculo decimotertio t r a d u n t .
In natali oppido a p a r e n t i b u s pie institutus, et puer et adolescens prae-
clara praebuit exempla virtutum, potissimum vitae solitariae et poeni-
tentis caelestium r e r u m contemplationi coniunctae. Eodem in loco
m a g n u s a d h u c exstat lapis in memoriam Dei Servi orantis, n o m i n e
Beato Ugolino appellatus. In Augustinianum E r e m i t a r u m Ordinem bene-
vole receptus, ipse praecepta et consilia religiosae familiae fideliter
observasse sanctique viri opinione a p u d suos et exteros inclaruisse
fertur, concivibus frustra conantibus ut in patriam, iuxta omnium vota,
reverteretur. Circa a n n u m 1258, iterum i n s t a n t i b u s Gualdensibus civibus
illisque monachis S. Benedicti libenter a n n u e n t i b u s , eorum monaste-
rium cum ecclesia praefato Ordini Augustinianensi legitime a t t r i b u t u m
fuit. T u n c Ugolinus, Superiorum iussu, in patriaro^reversus, m o n a c h u s
et prior u n a cum socio beato Angelo a Fulgineo possessionem cepit
conventus et ecclesiae, quam i m p e n s a voluntate et cura instauravit et
honori sancti P a t r i s et Doctoris Augustini dica vit. Biennium ibi vixit
a
Dei F a m u l u s sancteque obiit die I ianuarii anni 1260. F u n e r e sole-
m n i t e r acto et quovis ordine civium confluente, eius corpus in eadem
ecclesia s e p u l t u m fuit; ubi duos circiter a n n o s quievit integrum, donec
a q u o d a m religioso sodali pes dexter abscissus est et ecclesiae floren-
tinae ad ipsum Ordinem Augustinianensem pertinenti d o n a t u s . Quo
t a m e n idem corpus, veluti t h e s a u r u s , melius custodiretur, auctoritate et
iussu Bartholomaei Episcopi Spoletani in ecclesiam parochialem Ss. An-
tonii et Antonini m a r t y r u m , ab ipsomet Episcopo consecratam, trans-
l a t u m fuit. Ibidem u s q u e ad a n n u m 1640 legebatur vetustissima inseri-
182 Acta Apostolicae Sectis - Commentarium, Officiale

ptio m a r m o r e a , eodem a n n o r e s t a u r a t a , q u a e refert consecrationem


eiusdem ecclesiae rite perfectam t e m p o r e Urbani IV a n n o 1262, die domi-
nica 2 septembris, intervenientibus septem Episcopis Umbriae, n e m p e
Spoletano, Assisiensi, E u g u b i n o , Fulginatensi, Nucerino, I n t e r a m n e n s i
et Tudertino. Singuli antistites p o s u e r u n t indulgentias, in forma con-
sueta l u c r a n d a s a fidelibus visitantibus ipsam ecclesiam consecratam
ad honorem Dei et B. Mariae semper Virginis et Ss. Antonii et Antonini
m a r t y r u m , quorum corpora hic quiescunt et corpus B. Ugolini. Id q u o q u e
describitur a Ludovico Iaeobiili agiographo s a n c t o r u m et b e a t o r u m
Umbriae et confirmatum ab Actis sacrae Visitationis in Castro Gualdo
Gaptaneorum mense iulio a n n o 1713 peractae a Carolo Hyacintho Lasca -
ris, O. P., Episcopo Spoletano, qui etiam invisit t u m hortum B. Ugo-
lini n u n c u p a t u m , t u m reliquias Ecclesiae, prope d o m u m paternam, sub
titulo Beati Ugolini ab Universitate, eo defuncto, aedificatam Progressu
temporis, ne corpus Servi Dei furtim raperetur, in arca n u c e a affabre
sculpta et d e a u r a t a inclusum, in ecclesia s u b t e r r a n e a collocatum fuit
super altari eidem B. Ugolino dicato, sub quo a s s e r v a b a t u r corpora
praefatorum s a n c t o r u m m a r t y r u m . Deinceps Confraternitas a miseri-
cordia et a B. Ugolino n u n c u p a t a canonice illic erecta est, cuius sodales
saccis nigris incedunt sub proprio vexillo, adiecta ipsius Beati imagine.
Ex d o c u m e n t i s authenticis a n n o 1470 constat q u o d illo a n n o P e t r u s Sa-
tessis seu Faressis, prior F r a t e r n i t a t i s B. Ugolini, t e s t a m e n t o reliquit
libras decem denariorum pro opere sancti Ugolini speciatim ecclesiae
fatiscenti r e p a r a n d a e , q u o d opus ipsa Gualdensis civitas perficiendum
susceperat. Pia vero sodalitas a n n o 1568, aggregata sodalitati r o m a n a e
a S. I o a n n e Decollato, ad haec u s q u e t e m p o r a Servi Dei cultum fovet
et provehit eiusque festos dies solemniter peragit, et in sacris functio-
nibus et processionibus quisque ex prioribus fraternitatis insigne honoris
et potestatis praefert effigie Sancti I o a n n i s Decollati et B. Ugolini deco-
r a t u m . I n s u p e r ad cultum Servi Dei a u g e n d u m , Gualdenses in statuto
civitatis, a n n o 1483 edito, s t a t u e r u n t et o r d i n a v e r u n t q u o d praefatae
a
ecclesiae S. Augustini in festivitate beati Ugolini, die I ianuarii, quo-
t a n n i s dentur et offerantur d u a e librae cerae per dictum C o m m u n e .
Nec p r a e t e r e u n d u m est quod in pariete cubiculi adiacentis m e m o r a t a e
ecclesiae a d s u n t depictae sacrae i m a g i n e s ; n e m p e : Domini nostri Iesu
Christi cruci afixi in medio, B. Mariae Virginis ac S. Ioannis Evange-
listae ad latera crucis et S. Mariae Magdalenae ad pedes Crucifixi. Aspi-
citur q u o q u e b e a t u s Ugolinus i n d u t u s veste nigra sui Ordinis et cin-
ctus in capite aureola eiusdem formae ac aliae imagines. Ipse m a n u
dextera defert filium et sinistra librum a p e r t u m in q u o legitur: P a r a -
S. Congregatio Rituum 183

<< disum intravi quia Regulam Patris mei Augustini observavi . Ex


fragmento inscriptionis huic operi subiectae patet ipsum absolutum
fuisse a n n o 1482. P r a e t e r h a e c q u a e ex processu Spoletano d e p r o m p t a
ad antiquitatem cultus Ugolino exhibiti pertinent, causae actores eiusdem
cultus continuationem ad haec u s q u e t e m p o r a c o m p r o b a r e student, prae-
sertim per Acta Sacrae Visitationis in eodem Processu inserta Episco-
p o r u m Spoletanae dioeceseos, n e m p e Fulvii Ursini saeculo xvi, Maphaei
Barberini, qui postea U r b a n u s VIII fuit, saeculo xvn, Vincentii ab A q u a
et Francisci M. Locatelli saeculo x v n i ; et per sacras functiones sole-
mniter celebratas a n n o 1904, in honorem Servi Dei, cuius exuviae, occa-
sione reparationis ecclesiae in eius p a r t e m s u p e r i o r e m delatae, restau-
ratione absoluta, in elatum locum post altare princeps collocatae fuerunt.
* Qua d e m u m pietate ac fiducia Gualdenses Ugolinum colunt et invocant
in suis necessitatibus sive publicis sive privatis, opem implorantes et
gratias ob accepta beneficia reddentes, testes s u n t devotae peregrina-
tiones, oblationes, dona ex voto, candelae accensae et similia ad eius
exuvias h o n o r a n d a s . Quod potissimum accidit in praecipuis solemnita-
tibus ac in festivitate Servi Dei et q u a n d o , iuxta m o r e m a maioribus
t r a d i t u m , ter in a n n o vel pluries, u r g e n t e necessitate, illa sacra pignora
palam e x p o n u n t u r , ad vitandam m o d a l i t a t e m vel tempore pestilentiae,
ad petendam pluviam, ad p o s t u l a n d a m serenitatem vel pro qualibet alia
necessitate et publica causa. Quibus o m n i b u s superius recensitis aliisque
a r g u m e n t i s in Processu Ordinario Spoletano deductis cum s u b s e q u e n t i
sententia Iudicis delegati s u p e r c a s u excepto a decretis Urbanianis, cun-
cta haec Acta Processualia ad Sacram R i t u u m Congregationem delata
sunt. Q u u m vero per decretum e i u s d e m Sacrae Congregationis diei
10 februarii 1918 o b t e n t u m fuerit, ut in h a c causa servetur vetus iuris ordo
ante recentiora decreta dierum 11 novembris et 31 decembris 1913 vigens,
nihil obstat q u o m i n u s ad ulteriora procedatur. Quapropter, instante
R m o P. Eustasio Esteban, Ordinis Eremitarum S. Augustini postulatore
generali, c o m m u n i a vota universae religiosae familiae Augustiniensis et
cleri populique Gualdensis etiam depromente, E m u s et R m u s D n u s Car-
dinalis P h i l i p p u s Giustini, eiusdem Causae P o n e n s seu Relator, in Ordi-
nario sacrorum r i t u u m Congregationis coetu s u b s i g n a t a die ad Vaticanum
coacto, s e q u e n s d u b i u m discutiendum proposuit : An sententia lata a
Iudice per Rmum Vicarium Capitularem Spoletanum delegato super cultu
publico et ecclesiastico ab immemorabili tempore praestito praefato Servo
Dei seu super casu excepto a decretis sa. me. Urbani Papae VIII sit confir-
manda in casu et ad effectum de quo agitur? Et Emi et Rmi P a t r e s sacris
tuendis ritibus praepositi, audito voce et scripto R. P. D. Angelo Mariani,
184 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Fidei Promotore generali, cunctis diligenter expensis, rescribere censue-


r u n t : Affirmative, seu confirmandam esse sententiam. Die 11 martii 1919.
Quibus omnibus Sanctissimo Domino nostro Benedicto P a p a e XV
per infrascriptum Cardinalem sacrae R i t u u m Congregationi Praefectum
relatis, Sanctitas Sua Rescriptum eiusdem Sacri Consilii r a t u m habuit
et confirmavit, die 12 eisdem mense et a n n o .

A. CARD. VICO, Ep. P o r t u e n . et S. Rufinae,


S. R. G. Praefectus.
L. $ S.
Alexander Verde, Secretarius:

II

PAPIEN.

DECRETUM CONFIRMATIONIS CULTUS AB IMMEMORABILI TEMPORE PRAESTITI


SERVO DEI ISNARDO DE CHIAMPO, SACERDOTI PROFESSO ORDINIS PRAEDI-
CATORUM, BEATO VEL SANCTO NUNCUPATO.

Sub a n n u m trigesimum saeculi x n i sodales Ordinis Praedicatorum a


Rodobaldo II, eximiae sanctitatis viro et praesule de venerabili ecclesia
Papiensi praeclare merito, dono acceptam h a b u e r u n t ecclesiam S. Mariae
de Nazareth, in suburbio civitatis, t r a n s fluvium Ticinum sitam, u n a cum
agro adiacente, in quo, consilio et opibus eiusdem praesulis adiuti, conven-
t u m erexerunt, duce F r a t r e I s n a r d o de Chiampo, seu.-Vicentino; quippe
qui, iuxta vetera documenta, ex pago Chiampo, prope Vicentiam, oriun-
dus erat. Ex Annalibus tam civitatis Papiensis q u a m Ordinis P r a e d i -
catorum certo constat eum, d u m Bononiae studiis vacabat, ab ipso P a t r e
legifero S. Dominico, a n n o circiter 1219, habitu Ordinis Praedicato-
r u m i n d u t u m fuisse atque, spiritu eiusdem sancti Patriarchae repletum,
divini Verbi praedicandi officium sibi d e m a n d a t u m a r d e n t e r explevisse.
Conventum vero Papiensem, ad q u e m condendum missus fuerat, ad
obitum u s q u e vitae sanctimonia sacrisque ministerii operibus illustravit,
ita ut cum Episcopo Rodobaldo, caelesti q u a d a m amicitia sibi iuncto,
Papiensis veluti alter apostolus haberetur. Vir etenim fuit magnae ora-
tionis, caritate erga Deum et homines accensus, virgnea nitens casti-
tate ac poenitentiae exercitiis mire addictus, q u i b u s mediis, Deo bene-
dicente, multos catholicos ad meliorem frugem reduxit, haereticorum
vero, eo tempore pervicaciter insultntium, conatus repressit. Miracu-
S. Congregatio Bituum 185

l o r u m etiam dono insignem, iidem traditionis fontes F r a t r e m I s n a r d u m


claudos, surdos, mutos, m a n i b u s q u e vel aliis m e m b r i s captos ac debiles
perfectae sanitati restituisse ferunt. T a n d e m , post graves labores in
Dei gloriam pro a n i m a r u m salute susceptos, Vir Dei, lethali correptus
morbo, die 19 martii anni 1244, o m n i u m peccatorum confessione humi-
liter praemissa ac sacramentis Ecclesiae rite expiatus, in osculo Domini
quievit, t a n t a sanctitatis fama potitus, ut inde ab obitu eiusdem u s q u e
ad h a n c n o s t r a m aetatem cultus publici et ecclesiastici honores eidem
tributi fuerint. Corpus quidem venerabilis Viri in ecclesia veteris coe-
nobii Papiensis S. Mariae a Nazareth h u m a t u m fuit et pluries deinde
e u m h o n o r e t r a n s l a t u m , p r o u t ipsi F r a t r e s P r a e d i c a t o r e s sedem vel
sponte mutaverunt, vel inviti m u t a r e coacti fuerunt; prius quidem in
ecclesiam S. Andreae de Realibus, deinde in templum S. T h o m a e Apo-
stoli, ubi sacellum Beato Isnardo dicatum diu extabat, postea, s u b finem
saeculi XVIII, in ecclesiam S. P e t r i in Caelo Aureo n u n c u p a t a m , ac
demum, extinctis u n a cum ceteris Familiis religiosis in civitate Pa-
piensi F r a t r i b u s Praedicatoribus, in Basilicam Ss. Gervasii et Protasii,
ubi etiam n u n c sub altari sancti P a t r i a r c h a e Francisci fidelium vene-
rationi expositum quiescit. Neque vero Papiae t a n t u m ac circa reliquias
beati isnardi, verum etiam in dioecesi et territorio Vicentino, u n d e
erat oriundus, aliisque in regionibus, imo in toto P r a e d i c a t o r u m Ordine
eius memoria cultu publico et ecclesiastico cum titulo beati vel etiam
sancti h o n o r a b a t u r , prouti facile est perspicere ex Actis Processus, Or-
dinaria potestate a R m o Episcopo Papiensi recenter constructi. P r a e
ceteris placet seligere elogium quo S. Antoninus, O. P., archiepiscopus
Florentinus, in suis Ghronicis, editis circiter anno 1453, inter viros ma-
ximae sanctitatis et miraculis coruscantes, a d n u m e r a t q u o q u e I s n a r d u m
Priorem olim Papiensem. C o m m e m o r a n t u r etiam imagines et reliquiae
in ecclesiis et oratoriis publicae venerationi expositae a t q u e votivae
tabellae pro beneficiis acceptis ad t u m u l u m Servi Dei appensae. Neque
omittenda est imago quinta ex q u a d r a g i n t a iconibus per T h o m a m Mu-
tinensem a n n o 1251 depictis in aula m a g n a t u n c coenobii Ordinis Prae-
dicatorum, n u n c Seminarii Tarvisini, quae quidem imago refert Isnar-
dum devote dispositum ad divini Officii recitationem, radiis in capite
redimitum, titulo Beati litteris gothicis ad calcem apposito et sinistrr-
sum eisdem caracteribus ita d e s c r i p t u m : B. Fr. I s n a r d u s Ordinis
F r a t r u m Praedicatorum, fuit vir valde religiosus, fervens et excellens
praedicator, per q u e m Deus multa miracula fecit . Mentione q u o q u e
dignum est quod in Martyrologio Ordinis P r a e d i c a t o r u m a n n o 1604
R o m a e evulgato, inter beatos Confessores Fr. I s n a r d u s recensetur cum
ACTA, vol. XI, n. 6. 1-5-919. 13
186 Acta Apostolicas Sedis - Commentarium Officiale

hoc elogio : In conventu Papiensi, sanctitatis praestantia nobilis, multis


editis miraculis effulsit . I t a q u e q u u m o m n i a in p r o m p t u essent ut
de hac Causa confirmationis cultus a p u d Sacram R i t u u m Congregatio-
nem ageretur, instante R m o P. Mauro Maria Kaiser, Ordinis Praedica-
t o r u m postulatore generali, attentisque postulatoriis litteris q u o r u m d a m
Illmorum et Rorum- S a c r o r u m Antistitum, necnon Capitulorum Cathe-
dralium Ecclesiarum a t q u e cleri et populi Papiensis et Vicentinae dioe-
cesium, rogantibus praepositis Ordinum F r a t r u m P r a e d i c a t o r u m et Mino-
r u m , E m u s et R m u s D n u s Cardinalis Iosephus Calasanctium Vives y
Tuto, loco et vice Emi et Revmi Dui Cardinalis Sebastiani Martinelli,
causae Ponentis seu Relatoris, in Ordinario sacrorum rituum Congre-
gationis coetu die 10 decembris 1912 ad Vaticanas aedes coadunato,
sequens d u b i u m discutiendum proposuit : An sententia lata ab Elmo et
Rmo Dno Episcopo Papiensi super cultu ab immemorabili tempore Servo
Dei Isnardo de Chiampo, Ordinis Praedicatorum, exhibito, seu super casu
excepto a decretis s. m. Urbani Papae VIII sit confirmanda in casu et ad
effectum de quo agitur? Et Emi ac Revmi P a t r e s sacris tuendis ritibus
praepositi, post relationem ipsius Emi Proponentis, audito etiam voce et
scripto R. P. D. Alexandro Verde, Fidei promotore, o m n i b u s accurate
perpensis, rescribere c e n s u e r u n t : Affirmative seu sententiam esse confir-
mandam. Q u a m resolutionem ab ipso Cardinali Sebastiano Martinelli
s a c r o r u m r i t u u m Congregationi Praefecto relatam, S u m m u s Pontifex
P i u s X r a t a m h a b u i t et confirmavit, die 11, eisdem mense et a n n o .
Attamen ob speciales circumstantias optatum decretum confirma-
tionis Apostolicae editum n o n fuit. Nunc autem, instante R m o P. Lu-
dovico Fanfani, Ordinis Praedicatorum postulatore generali, etiam uni-
versae religiosae Familiae S. Dominici fervida et supplicia vota depro-
mente, a t q u e ab infrascripto Cardinali sacrae R i t u u m Congregationi
Praefecto Sanctissimo Domino nostro Benedicto P a p a e XV de praefatae
Causae statu eiusque peculiaribus adiunctis facta relatione, Sanctitas
Sua declarare atque statuere dignata est, ut praesens decretum confir-
mationis p r a e n o t a t a e sententiae de casu excepto seu de cultu i m m e m o -
riali Servo Dei Isnardo de Chiampo, sacerdoti professo Ordinis P r a e -
dicatorum, exhibito, prouti de more publicetur. Contrariis n o n obstan-
tibus q u i b u s c u m q u e . Die 12 martii 1919.

A. CARD. V I C O , E p . P o r t u e n . et S. Rufinae,
S. B. G. Praefectus.
L. % S.
Alexander Verde, Secretarius.
S. Congregatio Rituum 187

III

AURELIANEN.

CANONIZATIONIS BEATAE IOANNAE DE ARC, VIRGINIS, AURELIANENSIS PUELLAE


NUNCUPATAE.

SUPER DUBIO

An et de quibus miraculis constet, post indultam, eidem Beatae vene-


rationem, in casu et ad effectum, de quo agitur?

Cunctas inter res, quibus passim facileque abuti consueverunt catho-


lico nomini adversi homines, exstat profecto ea atque eminet, quae pro
arbitrio effingitur m a g n a q u e praedicatione extollitur, q u a e q u e amor est
patriae, q u e m a d m o d u m cuiusvis superioris recentiorisque aetatis scite
n o n m i n u s q u a m apte m o n u m e n t a testantur.
Ducto siquidem initio ab ipsa adorabili Iesu Christi Redemptoris
persona, d u m per medium populum, per vias et plateas transibat Ille
benefaciendo et s a n a n d o omnes, impia et blasphma in E u m iacta est
calumnia, quod scilicet subverteret gentem. Utque consentaneum p r o r s u s
erat maximeque decebat fideles Eiusdem sectatores, n o n absimilis opi-
nionis iniqui tate, sub nascentis Ecclesiae exordio, primi agitati s u n t
Christiani iique, quo in odium invidiamque popularem a d d u c e r e n t u r ,
veluti reipublicae inutiles i n s i m u l a b a n t u r , periculosi cives, seditiosi,
imperii atque imperatoris hostes. Quin a u t e m subsequentibus saeculis
pedetentim quiesceret, itinere potius progredi visa est calumnia, q u a m v i s
eadem componi n e q u a q u a m possit cum christiana catholici hominis
professione eique imo plane repugnet, sicut aperte docet communiter
recepta Ecclesiae doctrina, q u a m , ceteros inter, valide strenueque t u e -
t u r Angelicus Doctor, quippe cuius h u c spectans t a m gravibus t a m q u e
perspicuis expressa verbis, haec sententia prostat : Homo efficitur diver-
simode aliis debitor secundum diversam eorum excellentiam, et diversa
beneficia ab eis suscepta. In utroque autem Deus summum obtinet locum;
qui et excellentissimus est et est nobis essendi, et gubernationis primum
principium. Secundario vero nostri esse et gubernationis principium sunt
parentes, et patria, a quibus et in qua et nati et nutriti sumus. Et ideo
post Deum, maxime debitor est homo parentibus et patriae. Unde sicut
ad religionem pertinet cultum Deo exhibere; ita secundario gradu ad pie-
a ae
tatem pertinet exhibere cultum parentibus et patriae (2 , 2 , quaest. 101,
art. 1).
188 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Quod si haec omnia de quolibet Christifideli, qui m e m o r sit pro-


fessionis suae, affirmari praedicarique oportet, s u m m u m attigisse gra-
d u m in eo dicenda sunt, cuius n o n c o m m u n e s neque vulgares, sed
heroicas fuisse constat christianas exercitas v i r t u t e s ; eaque idcirco ad
Beatam I o a n n a m de Arc, Aurelianensis Puellae p e r n o t a m nomine, vix
a t q u e transferuntur, statim levissimoque negotio p l a n u m fit a t q u e per-
spicuum, q u a m temere q u a m q u e iniuste se gerant illi, qui ipsam Aure-
lianensem Puellam, vitam eius gestaque res, ad h u m a n a e t a n t u m opis
facultatem dimetientes, omni divinae virtutis instinctu exuere se posse
arbitrentur. Rever, quae Aurelianensis Puella fuerit; q u a e peculiaris
eiusdem vivendi agendique ratio ad sextum u s q u e ac decimum suae
aetatis a n n u m ; q u a e p o s t m o d u m p a t r a t a per ipsam gloriosa et inau-
dita facinora, q u i b u s inclinatae valde et afflictae in integrum restitutae
s u n t patriae s o r t e s ; qui funestissimus d e m u m eiusdem i n t e n t u s , cum,
inique a suis prodita, ab hostibus capta, caedi omnium teterrimae tra-
dita, sacra Eucharistia refecta, oculis in Christi Crucem defixis, implo-
rata, coram populo confertissimo, pro suae mortis auctoribus venia,
crepitantibus flammis est a b s u m p t a ; ad haec sane omnia e o r u m q u e
adiuncta tranquillum a n i m u m et praeiudicatae opinionis expertem qui
p a r u m p e r attendat, facere procul dubio nequit, quin christianam veri
nominis heroidem agnoscere cogatur a t q u e revereri.
Etenim, secus si esset, q u a e n u p e r cursim r a p t i m q u e describere
consilium et cura fuit, quibusque, brevius et expressius quo fieri potuit,
I o a n n a e Arcensis exhibetur imago, nullam amplius sui nanciscerentur
explicationem; idque facto suo ostendere fermeque confiteri vel ipsi visi
sunt, qui innocentissimae Virgini t a n t u m p a r a v e r u n t exitium. Hi porro
q u u m n e q u e ipsi inficiari a u d e r e n t q u a e egit q u a e q u e operata illa fuit,
insciae rusticaeque a d o l e s c e n t i a e conditionem longissime exsuperasse
potestatem que, Rationalistarum t a m e n scholae ut erant addicti, ne
d a r e n t gloriam Deo, t a m q u a m sagam a t q u e veneficam rapere e a m in
ius n o n d u b i t a r u n t ; eoque ex capite, per s u m m u m scelus, d a m n a t a
quidem est; ast n o n incassum in iis, q u a e sibi propositae fuerant, inter-
rogationibus iugiter constanterque professa illa fuit semetipsam actio-
nesque s u a s subiicere Ecclesiae fidenterque se appellare ad Dominum
P a p a m ; q u a n d o q u i d e m , aliquot post a n n o s , eius instante m a t r e ac duo-
b u s germanis fratribus, veritatis iustitiaeque patrocinium volenti animo
suscepit fel. rec. Callistus P a p a III.
H u i u s n a m q u e S u m m i Pontificis apostolica auctoritate, apposita
condita fuit inquisitio, q u a r e s antea iudicata penitus est rescissa pla-
neque deleta Arcensis Puellae infamia; q u o d q u e longe maius, i n e u n d a e
S. Congregatio Rituum 189

causae Beatificationis Stratum et c o m p l a n a t u m est iter; ex praefata


quippe inquisitione magni pretii eruta s u n t facta, pleraque sat firma
s u m p t a s u n t a r g u m e n t a ad heroicas eiusdem Arcensis Puellae demon-
s t r a n d a s virtutes, q u a e t a n t a m postea adeptae sunt firmitatem et cer-
titudinem, q u a n t a eisdem ex duplici obvenit miraculorum accessione.
Vix enim peracta Beatificatione, novorum prodigiorum m a n a r e coepit
fama, q u o r u m ex n u m e r o binae, de q u i b u s agitur, percensentur s a n a -
tiones, q u a e q u e pro Beatae I o a n n a e i m p e t r a n d a Canonizatione propo-
sitae ab actoribus fuere, e a r u m q u e quadruplici disceptatione absoluta
fuit cognitio. P r i m u m siquidem de re est a c t u m in Congregatione ante-
praeparatoria, secundo ac tertio in d u a b u s praeparatoriis Congregatio-
nibus, q u a r t o denique in Congregatione generali, quae, die decima
octava superioris mensis martii, coram Sanctissimo Domino nostro
Benedicto P a p a XV coacta fuit; in eaque a Reverendissimo Cardinali
ianuario Granito Pignatelli di Belmonte, causae Relatore, sequens ad
discutiendum propositum est D u b i u m : An et de quibus miraculis con-
stet, post indultam Beatae Ioannae de Arc venerationem, in casu et ad
effectum, de quo agitur? Reverendissimi Cardinales et P a t r e s Consul-
tores s u u m ex ordine protulerunt suffragium; v e r u m t a m e n Sanctissimus
Dominus noster supremam distulit edere sententiam, cunctos interea
m o n e n s Suffragatores, orando obsecrandoque oportere Dei exquirere
voluntatem. Q u u m vero mentem S u a m patefacere statuisset, hodiernam
designavit diem Dominicam Passionis; ideoque, Sacro devotissime per-
acto, ad Vaticanas Aedes arcessiri voluit Reverendissimus Cardinales
Antonium Vico, Episcopum P o r t u e n s e m et S. Rufinae, sacrae rituum
Congregationi Praefectum, et I a n u a r i u m Granito Pignatelli di Belmonte,
Episcopum Albanensem causaeque Relatorem, u n a cum R. P. Angelo
Mariani, Fidei P r o m o t o r e generali, meque insimul infrascripto Secretario,
eisque a d s t a n t i b u s , solemniter p r o n u n c i a v i t : Constare de duobus mira-
culis; de primo n e m p e instantaneae perfectaeque sanationis Mariae Anto-
niae Mirandelle a morbo plantari perforante; deque altero instantaneae
perfectaeque sanationis Theresiae Bellin a tuberculosi peritoneali, nec non
a lesione organica orificii mitratici.
Hoc Decretum publici iuris fieri et in acta sacrae rituum Congre-
gationis referri mandavit octavo idus apriles a n n o MCMXIX.

f$ A. CARD. VICO, E p . P o r t u e n . et S. Rufinae,

S. B. C. Praefectus.
L. s.
Alexander Verde, Secretarius.
190 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

IV
PRAEFATTONES IN MISSALI ROMANO INSERENDAE

PRAEFATIO IN MISSIS DEFUNCTORUM

P e r o m n i a saecula saeculorum.
RJ\ Amen.
f. Dominus vobiscum.
RJ\ Et cum spiritu t u o .
f. Sursum corda.
RJ\ H a b e m u s ad D o m i n u m .
f. Gratias a g a m u s Domino Deo nostro.
RJ. Dignum et i u s t u m est.
Vere dignum et i u s t u m est, a e q u u m et salutare, n o s tibi semper
et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, a e t e r n e Deus,
per Christum D o m i n u m n o s t r u m . In quo nobis spes beatae resurre-
ctionis effulsit : ut q u o s contristai certa m o n e n d i conditio, eosdem con-
soletur futurae immortalitatis promissio. Tuis enim fidelibus, Domine,
vita m u t a t u r , n o n tollitur: et dissoluta terrestris h u i u s incolatus domo,
aeterna in caelis habitatio c o m p a r a t u r . Et ideo cum Angelis et Archan-
gelis, cum Thronis et Dominationibus, c u m q u e omni militia caelestis
exercitus, h y m n u m gloriae t u a e canimus, sine fine dicentes.

URBIS ET ORBIS
Sanctissimus Dominus Noster Benedictus P a p a XV, ex Sacrorum
R i t u u m Congregationis consulto, suprascriptam Praefationem propriam,
in Missis Defunctorum u b i q u e locorum in posterum recitandam, appro-
bavit, a t q u e in futuris Missalis R o m a n i editionibus rite inserendam iussit.
Die 9 aprilis 1919.

g A. CARD. Vico, Ep. Portuen. et S. Rufinae,


S. B. G. Praefectus.

Alexander Verde, Secretarius.


S. Congregatio Rituum 191

II

PRAEFATIO IN FESTIS S. IOSEPH, SPONSI B. MARIAE VIRGINIS

\ Sequens Praefatio dicitur in Festo, in Solemnitate et per Octavam


S. Ioseph. In Missis votivis dicitur: Et te in veneratione.
P e r o m n i a saecula saeculorum.
RJ. Amen.
f. Dominus vobiscum.
RJ. Et cum spiritu t u o .
f. S u r s u m corda.
RJ. H a b e m u s ad Dominum.
f. Gratias a g a m u s Domino Deo nostro.
RJ. Dignum et iustum est.
Vere dignum et i u s t u m est, a e q u u m et salutare, nos tibi semper et
u b i q u e gratias agere, Domine sancte, P a t e r omnipotens, aeterne D e u s :
Et te in Festivitate beati Ioseph debitis magnificare praeconiis, bene-
dicere et praedicare. Qui et vir iustus, a te Deiparae Virgini S p o n s u s
est d a t u s : et fidelis servus ac p r u d e n s , super Familiam t u a m est consti-
t u t u s : ut Unigenitum t u u m , Sancti Spiritus o b u m b r a t i o n e conceptum,
paterna vice custodiret, Iesum Christum Dominum n o s t r u m . P e r q u e m
maiestatem t u a m l a u d a n t Angeli, a d o r a n t Dominationes, tremunt Pote-
states. Caeli, caelorum que Virtutes, ac beata Seraphim, socia exsultatione
concelebrant. Cum quibus et n o s t r a s voces, ut admitti iubeas, depre-
camur, supplici confessione dicentes.

URBIS ET ORBIS
Sanctissimus Dominus Noster Benedictus P a p a XV, ex S a c r o r u m
R i t u u m Congregationis consulto, pro s u a q u o q u e pietate erga S a n c t u m
Ioseph, Beatae Mariae Virginis S p o n s u m et Catholicae Ecclesiae P a t r o -
n u m , suprascriptam Praefationem propriam, in Missis de eodem Sancto
Ioseph ubique locorum in posterum a d h i b e n d a m , approbavit, a t q u e in
futuris Missalis R o m a n i editionibus rite inserendam iussit. Die 9 apri-
lis 1919.

)$l A. CARD. VICO, E p . P o r t u e n . et S. Rufinae,


S. R. C. Praefectus.
L. % S.
Alexander Verde, Secretarius.
192 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

ACTA TRIBUNALIUM

SACKA ROMANA BOTA

GRAVINEN.
NULLITATIS MATRIMONII (PERRINO-TROTTA)

Benedicto Pp. XV feliciter regnante, Pontificatus Dominationis Suae


anno quarto, die 2 iulii 1918, BP. PP. DD. Petrus Bossetti, Ponens,
Baphal Ghimenti et Maximus Massimi, Auditores de turno, in causa
Gravinen. - Nullitatis matrimonii inter Mariam Antoniam Perrino, actri-
cem, repraesentatam per legitimum procuratorem, deputatum ex officio,
rev. D. Aloisium Garabini, advocatum, et Dominicum Trotta, reum con-
ventum, interveniente et disceptante in causa Substituto Defensoris vinculi
huius S. Tribunalis, sequentem tulerunt definitivam sententiam.

In parochiali ecclesia S. Ioannis Baptistae et S. Luciae, civitatis


Gravinae, Maria Antonia Perrino, die 28 aprilis 1892, decimo q u a r t o
aetatis suae a n n o n o n d u m expleto, m a t r i m o n i u m contraxit, Tridentini
lege servata, cum Dominico Trotta. Mulieris a d m o d u m difficile erat
i n g e n i u m : E r a t r o p p o vivace; facilmente usciva a baloccarsi in i s t r a d a ;
molto sventata . Quare eius mater, vel a tenera filiae aetate, uti
debuit severitate, verberibus n o n exclusis, ad illam in officio conti-
n e n d a m ; immo p e r s u a s u m etiam habuit, coniugalem societatem efficax
r e m e d i u m futurum filiae indoli m o d e r a n d a e a t q u e corrigendae. La
m a d r e diceva, che per il carattere troppo vivace, e per i frequenti atti di
pazzia di lei, stimava buono darle presto l'appoggio del marito, essendo
la figlia troppo leggera, vivace, pazzerella e facile ad amoreggiare :
credeva necessario darle subito lo stato matrimoniale . Sed contra-
r i u m p r o r s u s accidit; coniugali enim consortio i n s t a u r a t o , Maria Antonia,
quin ullo modo se corrigeret, suae indoli indulgens, adulterinos fovit
a m o r e s ; a viro in flagranti flagitio deprehensa, n o n levibus fuit verberibus
affecta: allora volle punirla, percuotendola e ferendola con u n a s c u r e ;
t a n t o che le port via u n a parte del padiglione di un orecchio . Inde,
S. Bomana Bota 193

orta inter coniuges dissidia, q u o r u m exitus fuit mulieris discessus a viro,


a m a t r i m o n i o contracto a n n o vix elapso, quae Barium cum amasio con-
tendit, ad virum s u u m n u n q u a m reversura. Revera, viginti aliis elapsis
annis a desertione viri, Maria Antonia coram Ordinario Gravinensi,
die 14 augusti 1918, petiit m a t r i m o n i u m s u u m , ex capite vis et m e t u s
sibi illati a matre, nullum declarari. At, processu instituto, in contu-
macia viri causa fuit disceptata; sed sententia, quae prodiit, fuit con-
traria mulieri actrici, q u a e ad H. S. T. rite appellavit. Cum constitisset,
Dominicum Trotta Americanas oras appulisse, per edictum, in Commen-
tario officiali Ada Apostolicae Sedis insertum, iterum fuit citatus, sed
sine effectu. Ideo, viri perdurante contumacia, in hodierno T u r n o Rotali
causa definienda proponitur s u b formula dubii : An constet de matrimonii
nullitate in casu.

Ius quod attinet. - Matrimonium cum sit ipsemet contractus naturalis


sacramenti a u c t u s dignitate (Pius VIII; Encycl. Humilitati, 24 maii 1829),
adeo ut s a c r a m e n t u m et contractus sint aliquid u n u m individuum prorsus
(Pius IX, Encycl. Ad Apostolicae, 1851), n o n aliter ac contractus ceteri
consensu perficitur (cap. 5, de Bigam., 1. 30, de B. L); et talis consensus
requiritur, qui sit omnino liber et i m m u n i s a qualibet coactione (CC. 14-
15-28, de spons. et matrim., cap. 2, de eo qui dux. in matrim., etc). Quare
communis est theologorum et canonistarum sententia, matrimonium, vi
et metu initum, nullum et irritum esse. Et m e r i t o ; si enim vis physica
sit adhibita, q u a e in corpus, n o n in animum, cadit, consensus deest;
nam quis posset nolens velle, si moralis deest plena libertas, quam
sacri canones in nupturientibus r e q u i r u n t ?
Metus enimvero, qui in a n i m u m cadit, etsi libertatem enervet, n o n
enecat t a m e n ; n a m quisquis ad malum v i t a n d u m aliquid facit, hoc
mavult (D. Thom., 2. 2. 6, 61. L. 21, 3, Quae met. causa; h. 22 de rit.
nupt), ut ecce si nauta, pelago saeviente, deiicit merces in m a r e ; si facit
voluntate, facit (D'Annibale, Sum, Theol. Mor., 1,105). Quare, metu incusso,
m a t r i m o n i u m simpliciter et absolute est quidem voluntarium, sed est
etiam s e c u n d u m quid, seu sub quodam respectu, involuntarium ; qui
enim solo metu ad illud impellitur, ita agit ut, absente metu, ab eo
abstineret: a t q u e adeo m a t r i m o n i u m , ex solo metu contractum, sociatam
h a b e t q u a m d a m voluntatis tristitiam ac repugnantiam, licet inefficacem.
Hoc sacri canones reprobant. Cum locum non h a b e a t consensus ubi
metus vel coactio intercedat, necesse est ut, ubi consensus cuiusdam
r e q u i r i t u r , coactionis materia repellatur. Matrimonium enim solo con-
sensu contrahitur, et ubi de ipso quaeritur, plena debet securitate ille
191 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

g a u d e r e cuius est a n i m u s i n d a g a n d u s , ne per t i m o r e m dicat sibi placere


q u o d odit, et s e q u a t u r exitus, qui de invitis solet nuptiis provenire
(cap. 14, de spons. et matrim.). Consequitur inde, erroneum p r o r s u s esse
q u o d iudex Gravinensis in sententia appellata hisce verbis a s s e r u i t : In
iure vis et m e t u s ad foedus infirmandum, oportet ut tollant omnino
libertatem et voluntarium omnino destruant, sive sub e x t r e m a violentia,
sive sub m e t u gravis mali praesentis et futuri . Nam in casu m e t u s
incussi v o l u n t a s q u o d a m m o d o laeditur; m e t u enim remoto aliter sese
d e t e r m i n a r e t : n o n t a m e n e n e c a t u r ; posito enim m e t u sese ad matrimo-
n i u m d e t e r m i n a t ; hinc adagium : coacta voluntas, est semper voluntas .
Et si, hoc minime obstante, m a t r i m o n i u m fit irritum, n o n ex consensus
absoluto defectu est repetendum, sed a iuris dispositione, q u a laeso suc-
curritur et iniuria r e p a r a t u r . H a n c ob c a u s a m m e t u m passo actio datur,
quod metus causa, ad contractum, ceteroquin validum, r e s c i n d e n d u m :
q u a e actio, cum locum non possit habere in matrimonio indissolubili,,
c a u t u m est a iure ut laeso s u c c u r r a t u r ope nullitatis contractus matri-
monialis. Consensus sub tali m e t u a d e s t ; et sicut est sufficiens ad vali-
ditatem aliorum contractuum, ita et matrimonii. Ecclesia a u t e m merito
illum insufficientem declaravit, quia alias parti metum passae succurri
n o n p o t e r a t (Gasparri, De matr., II, n. 935). Sic etiam D'Annibale
(loc. cit., III, 315): Metus dirimit n u p t i a s , n e m p e (quia semel initae
rescindi non possunt secus ac alii contractus) ab initio ipso iure .
Sed hoc n o n de quolibet timore dici debet; n o n enim in foro externo
attenditur m e t u s levis, qui facile contemnitur, et nemo p r a e s u m i t u r
compulsus hoc metu (LL 6, 7 , 8 , Quod met. caus.); nec m e t u s , qui est
ab intrinseco, cum res ipsa m e t u m facit, veluti si n a u t a metuat n a u -
fragium (C. 17, De regul.), r e u s p o e n a m (Ex L. 21, 10, C. Quod
met, caus.); sed u n u s m e t u s a t t e n d i t u r , qui est ab exstrinseco, cum
aliquis infert m e t u m ad consensum e x t o r q u e n d u m , ut p u t a si quis,
stricto mucrone, me cogat. Et hoc n o n semper nec eodem modo, sed
t u n c t a n t u m c u m : 1) m e t u s incussus fuerit ad m a t r i m o n i u m extorquen-
d u m (CC. 14, 15, 28, de spons. et matr., cap. 2, de eo qui dux. in matr.);
2) si fuerit iniustus q u o a d s u b s t a n t i a m (C. 10, cod.), immo, iuxta n o n -
nullos, etiam si fuerit iniustus t a n t u m quoad modum (Lugo, De iust. ei
iur. disp. 2 2 ; Wernz, IV, n. 265); et 3) si fuerit gravis seu cadens in
virum constantem, sive absolute, cum grave est periculum quod imminet,
et aestimatur ex d a m n o , ut p u t a si quis metuat sibi vel carissimis suis
carcerem, verbera, s t u p r u m , etc. (L. 3, 7,8, Quod met. caus.) ; sive relative,
cum gravis est mentis trepidatio, et aestimatur ex affectione m e t u m passi
(L. 3, Ex quib. caus. maior), seu ex cuiusque indole, aetate, sexu, valetu-
S. Bomana Bota 195

dine, etc. (S. Thom., 4. Dist. 29, qu. u n i e , art. 3; Gasparri, De matrim., II,
n. 938, edit. IV; D'Annibale, III, par. 315, edit. II).
Quae de m e t u ordinario s u n t dicta, ad m e t u m etiam reverentialem
pertinent; ad illum scilicet metum, quo reformidamus eius indignationem,
in cuius potestate s u m u s constituti. Hic per se vel n o n est o m n i n o
m e t u s , vel levis est, qui m a t r i m o n i u m n o n irritat: sed si aliquid aliud
accedat, p u t a minae, perpetua indignatio, preces i m p o r t u n a e et con-
stantes, v e t e r a , aliaque huiusmodi, fit qualificatus vereque gravis, qui
ideo m a t r i m o n i u m dirimit. Haec est c o m m u n i s Doctorum sententia
(Reiff., 1. I, t. 40, n. 9 5 ; Schmalzgr., I 1, t. 40, n. 5; Snchez, I IV .Disp. 15
n. 14; Gasparri, II, n. 943; D'Annibale, 1, 138, not. 14; Wernz, De
matrim., t. 8, n. 264); haec est iurisprudentia Rotalis (uti videre est, inter
alias, in Parisien., 20 februarii 1910; in alia Parisien., 13 martii 1911),
q u a m semper s e q u u t a est S. Congregatio Concilii.
Q u a n d o de m e t u incusso agitur, qui n o n praesumitur, eius probatio
q u a e alleganti incubit (1, Cum te non solum, ff. de iis quae vis metusque
causa fiunt), aliquo modo differt a probatione in genere requisita ; cum
enim m e t u s probatio sit difficilis, tum ex p a r t e illum inferentis, cum
secreto et clam inferatur... praesertim q u a n d o a patre infertur filiae
s e c u m habitanti (Rota, Dec. 326, c. Ludovisio); ius canonicum, ad
cuius praescriptum perpendi debet impedimentum, q u o d a m m o d o indul-
get. Ideo testes a d m i t t u n t u r , qui alias n o n admitterentur, et idonei vocan-
tur, uti in cap. final. De test, n o t a t Glossa. Quare a d m i t t u n t u r domestici,
ipsique consanguinei, et parentes illius, qui m e t u m p a s s u s est (cfr. Fol.
S. Congr. Concilii in Lucerina, Rest, in integr., 26 martii 1768, Clare);
immo p l u r i m u m defertur iuratae depositioni illius, qui metum p a s s u s
est; praesertim si aliae praesumptiones concurrant, q u a e eidem faveant;
et illi q u o q u e solent audiri, qui m e t u m incusserunt (Rota, Dec. 373, n. 13
et 14, par. 18, tom. I, Recent.). Equidem contra matrimonii valorem pro-
n u n c i a n n o n debet, nisi r a t i o n u m pro nullitate complexio o m n e pru-
deus dubium de existentia impedimenti e x c l u d a t (Instr. S. Officii,
20 iunii 1883): sed a t t e n t a probationis difficultate in hypothesi decla-
rata, m e t u s retinetur p r o b a t u s q u a n d o tales testes, coniecturae et
adminicula simul iuncta concurrunt, ut moralem certitudinem in
iudice pariant (Gasparri, II, n. 954) et notetur p e r p e r a m exquiri
eas probationes, quae o m n e m in contrarium possibilitatem excludant,
cum satis superque sit moralis certitudo ex pluribus coniecturis et
a d m i n i c u l i s simul iunctis p r o m a n a n s (Reiff., t. 40, n. 7 8 ; S. Con-
gregatio Concilii in Meievitana, Nullit, matrim., 22 decembris 1821,
Ioachimae).
196 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Factum quod spectat. - Iamvero, si o m n i a simul conferantur adiuncta,


q u a e h a b e n t u r in actis, moralis haec certitudo h a b e t u r . Etenim Maria
Antonia Perrino fatetur se, nonnisi a matre s u a coactam, m a t r i m o n i u m
a c c e p t a s s e : Questo matrimonio... fu t u t t a opera di mia madre. Dap-
prima cercava di vincermi con le blandizie; ma, vedendo la mia
ostinatezza, cominci ad u s a r m i tutte le sevizie e torture, che solo
ella sapeva e poteva usarmi... Fu allora che mi rassegnai alla sorte.
Io mi rifiutai di accettare la proposta (del matrimonio). Le ^ i e di fatto,
a cui essa ricorreva, sino a percuotermi con della fune bagnata, e con
b a s t o n i , ...mi atterrivano, ed era allora che, per calmarla, io assen-
tivo . Confessio haec ceu vera probatio retineri non potest cum facta
fuerit post m a t r i m o n i u m accusatum, seu t e m p o r e suspecto (Cap. 5, de
eo qui, tit. 13, lib. 3, X; Instr. Austr., n. 148 et 169; Rota, dec. 264, n. 44,
par. 5, tom. I, Recent.; dec. 165, n. 57, par. Vi, Recent.; Wernz, n.- 745,
edit. 1911); bene vero veluti adminiculum retinetur, quod, aliis admini-
culis unitum, omni vi probandi n o n caret.
Talis confessio, facta quoque legitur tempore n o n suspecto, q u a n d o
scilicet de accusatione instituenda in m a t r i m o n i u m Maria Antonia ne
cogitaverat quidem; immo q u a n d o , i g n a r a impedimenti, de hoc ne cogitare
quidem poterat. Hoc ita testatur Sac. Pizza P a s c h a l i s : Ebbi occasione
di rivedere la signora Perrino nel 1909... Mi raccont... che il suo matri-
monio era stato disgraziato : che fu la m a d r e Fautrice di esso e, q u a n -
t u n q u e contasse a p p e n a 13 anni, con falso attestato fu vinta ogni
difficolt. La madre, di carattere violento,... volle il matrimonio prima
con un altro e, fallito questo, dopo t r e mesi, col T r o t t a . A tal fine nial-
trattava la figlia con ingiurie e ricorreva anche a vie di fatto ; idque
p o s t q u a m mulier, interrogata, respondisset, se p r a e c e p t o paschali non-
d u m satisfecisse, et etiam addidisset, se in concubinatu vivere. Quo audito,
testis Pizza ei consilium praebuit conscientiae suae consulendi per recur-
sum ad Ecclesiam : Io, dopo di aver preso consiglio da persone com-
petenti,... cercai di p e r s u a d e r l a a sottoporre il suo caso al giudizio della
Chiesa . P o r r o q u a e candide seipsam accusat de violato paschali prae-
cepto et de turpi concubinatu, m e n t i t a p r a e s u m e n d a n o n est q u a n d o
caetera retulit; et si m e r e t u r fidem q u a n d o contra se loquitur, est etiam
credenda q u a n d o loquitur pro se. Ideo idem testis affirmare nullimode
dubitavit: Posso con sicura coscienza assicurare, che la signora era
sincerissima q u a n d o mi faceva tali rivelazioni, e nei diversi interro-
gatori, ai quali io la sottoposi in diverse epoche, non ebbe mai a
variare dalla p r i m a .
Actricis indoli hoc est conforme ; eam enim testes omnes veridicam
S. Bomana Bota 197

dicunt et mentiendi incapacem, saltem q u o a d u s q u e cum ea consuetu-


dinem h a b u e r u n t , ut d e p o n u n t Laetitia Tata, Rosa Loglisci, Maria Chia-
relli, Salvator T r o t t a et Dominica La vecchia, hi duo postremi viri paren-
tes. Ratio non suppetit cur hoc idem retineri n o n debeat pro tempore
s u b s e q u u t o , de quo testes nihil censuerunt affirmare, cum illam a longo
tempore absentem n o n amplius vidissent. Et hoc t a n t o magis quia
mulier, infelix potius q u a m impia, q u a m v i s in concubinatu viveret,
t a m e n religionis officia n o n deseruit, sed, q u a n t u m ei licuit, pietatem
coluit. Nella chiesa di S. F e r d i n a n d o , ait testis Canonicus B u x , edi-
ricava per la s u a piet , q u a m laudat etiam Sacerdos Pizza.
Quare non est a t t e n d e n d a Substituti Defensoris Vinculi insinuatio,
quae Mariae Antoniae fidem abiudicat, et testium depositiones impetit
illius credibilitatem affirmantium. Eius vita i m p r o b a n d a eam a testificando
n o n repellit; immo quia m e t u m passa est, debet audiri, eiusque depo-
sitio debet attendi, nisi falsa d e p r e h e n d a t u r : iuramento n o n a d h i b e t u r
fides q u a n d o vehementes contra iurantem coniecturae adsint (Rota,
dec. 12, n. 6, an. 1911, c. Mori); q u o d in casu p r o b a t u m n o n apparet.
Quae circa metum p a s s u m Maria Antonia deposuit, ex pluribus
verisimilia apparent. Non t a n t u m ipsa deposuit, se proposito matrimonio
cum Dominico T r o t t a m a g n a m habuisse a v e r s i o n e m : D i s s i a mia
m a d r e , che non avrei sposato giammai un contadino... Io n o n me la
s e n t i v o per tante ragioni... Io mi rifiutai di accettare la proposta uni-
camente perch non me la sentivo di sposare un contadino... Il pen-
siero rifuggiva dallo sposarmi un u o m o di condizione contadino: ma
dovetti subire la volont della m a m m a ; sed testes etiam hoc idem
confirmant; R o s a Loglisci, actricis amita, ait: A me, che pure la con-
sigliavo a preferire il contadino,... dichiar che n o n ostante le buone
doti del giovane, non voleva saperne di sposarsi con un contadino .
F r a n c i s c u s Perrino, eius p a t r u u s , dixit : Mi dichiar di non accettare
la m a n o di Domenico T r o t t a perch di condizione contadino ; eamdem
rem deposuit Dominica Lavecchia, sponsi mater, et Angela Giannini.
Iamvero haec Mariae Antoniae r e p u g n a n t i a praesumptionem inducit
metus incussi et laesae illius libertatis, ad essentiam matrimonialis con-
tractus a iure requisitae, ut in casu simili tenuit R o t a (Dec. 326, n. 7,
c. Ludovisio): Verisimilitudinem deducendo a nimia animi aversione
e t repugnantia... q u a e sicut declarant a n i m u m Marchionissae alienis-
simum a dictis nuptiis (L. si quis plerique ff. de deleg, et suwtpt.),
ita removent consensum a contractibus : et tradit Cosci (De sep. thor.,
' 1 . I, c. 8, n. 54) ex p a r t e mulieris per testes dicitur p r o b a t u s m e t u s
si d e p o n a n t de ipsius aversione erga coniugem ante et post riiatrimo-
198 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

n i u m . P r a e s u m p t i o haec, aliis u n i t a adminiculis, veritati statuendae


n o n p a r u m inservit.
Enimvero mater Mariae Antoniae valde desiderabat m a t r i m o n i u m
filiae suae c u m Dominico Trotta. Mia m a d r e - ait actrix - mi disse
che mi avrebbe dato in moglie al Sig. T r o t t a . . . Volle che io la seguissi
in casa per esprimere il mio consenso . Testes etiam idem affirmant:
Avvertii - ait Salvator Trotta, viri pater - che era la m a d r e a volere
conchiudere il matrimonio. E a d e m ferme r e p e t u n t Dominica Lavecchia,
mater sponsi, Angela Giannini, q u a e negotii h u i u s fuit valida mediatrix,
Laetitia Tata, et R o s a Loglisci: immo, dum o m n e s u n o ore d e p o n u n t de
dicto matris desiderio, a d d u n t , se h a n c matris agendi rationem n o n pro-
basse. Si giudicava male - ait Laetitia T a t a - la condotta della madre,
p e r c h l'et della fanciulla e il suo c o m p o r t a m e n t o n o n erano atti
allo stato matrimoniale . Maria Ghiarinelli deposuit Io e il vicinato
c o m m e n t a v a m o la p r e m u r a della m a d r e di lei a dare lo stato alla
figlia, cos giovane ancora, che aveva compito appena i 13 anni .
Adeo autem v e h e m e n s fuit hoc matris desiderium, ut, cum sponsi
parentes necessariis expensis sustinendis impares essent, et ideo matri-
monii celebrationem vellent differre, ipsa difficultatem removit necessa-
riam pecuniam offerens. A questo provvide la madre della P e r r i n o -
d i x i t Salvator Trotta - favorendomi centocinquanta lire : et etiam,
quod gravius est, m a t r i m o n i u m contra iuris praescriptum coram civili
Magistratu fuit contractum; cum enim Maria Antonia aetatem n o n d u m
h a b e r e t a lege civili s t a t u t a m (Cod. Civ. Mal., art. 15), fraudulenter fides
nativitatis primae filiae eiusdem nominis, q u a e obierat, fuit exhibita, a t q u e
ita in a n n o decimo quinto falso a p p a r u i t constituta. Cuius opera hoc
factum sit non constat in a c t i s ; sed filia m a t r e m a c c u s a t : Mi sentiva
t r o p p o piccola, di a p p e n a 14 anni, e mia m a d r e per farmi sposare al
civile, esib u n a fede di nascita di mia sorella maggiore, che era m o r t a
p r i m a che io nascessi, per cui fu dato a me l'istesso n o m e della defunta :
e a m d e m q u e accusationem confirmat testis de a u d i t u Canonicus B u x :
Dal racconto della stessa Perrino, e da altre che Vavvicinavano, mi si
d i s s e che la giovinetta fu fatta sposare con fede di nascita di u n a
s o r e l l a p r e m o r t a avendo la m a d r e interesse di collocarla presso
Trotta... . Verum, attento m a t r i s interesse praemisso, q u o d n e m o alius
habuit, si n o n certitudo, saltem fundata p r a e s u m p t i o habetur, hoc eius
opera factum fuisse.
Hoc semel posito, c o n s i d e r a n d u m est, u t r u m qui de illata vi accu-
s a n t u r , patria potestate et auctoritate pollerent,... q u a e indoles infe-
rentium, q u a e conditio, qui mores, q u a r a t i o n e familiam regere con-
S. Bomana Bota 199

suverint ; u t r u m ad iracundiam et violentiam essent proclives, ut


facile, q u o d minabatur, perficerent et animo ita essent duro et obsti-
ne n a t o , ut a nemine sibi contradici sinerent , iuxta instructionem
S. Officii, diei 20 iunii 1883. Tale erat Mariae Antoniae matris inge-
nium, ut, naturalis amoris penitus oblita, in filiam se ostenderit valde
i n h u m a n a m ; q u i n enim studeret filiae suae compati infirmitatibus aeta-
tis a t q u e n a t u r a e , in eam crudeliter saeviit. Hoc ita actrix e x p o n i t :
Le vie di fatto a cui essa ricorreva sino a percuotermi con la fune
b a g n a t a , ed a n c h e con bastoni, e propriamente con quello che si
chiama matterello, ecc.; devo rilevare il carattere di mia m a d r e : era
stata sempre crudele verso di me fin da q u a n d o ero bambina, perch
s o v e n t e mi batteva, anche mi mordeva per frenare la mia t r o p p a vi va-
cita . Et hoc confirmant t e s t e s : La madre - dixit Rosa Loglisci -
ora con insinuazioni, ora con minaccie, ora con vie di fatto, con per-
cosse, o morsi, o pizzicotti, cercava di persuadere la figlia alla s u a
volont . Idem t e s t a t u r Laetitia T a t a : Ricordo che la m a d r e era
severa con la figlia, e spesso u s a v a con lei mezzi violenti di percosse
di morsi e di pizzicotti, perch la figlia era troppo vivace ; et Irenes
Modugno refert: So che (Maria Antonia) era frequentemente percossa
d a l l a madre, e qualche volta anche i n u m a n a m e n t e , e ci perch la
figlia era molto irrequieta e disubbidiente . Equidem testes referunt,
matrem ita se in filiam gessisse inde ab eius t e n e r a aetate, et etiam
propter eius n a t u r a l e s defectus: ex quo consequi videretur, saevitias n o n
fuisse adhibitas intuitu matrimonii ad consensum in illud extorquen-
d u m : testes de hoc nihil deponunt, et fatentur, se hoc ignorasse. Sed
imprimis ex his colligitur, q u a e fuerit matris indoles, quae ratio guber-
nandi familiam, passione potius q u a m ratione directa, efferatoque animo
superata. Sed insuper nihil impedit q u o m i n u s saevitiae ad matrimo-
nium q u o q u e obtinendum illatae retineantur. Nam mater, q u a e erga
filiam tali utitur agendi ratione, q u a e vix et ne vix quidem cum bel-
luis adhiberetur, est ita propositi t e n a x / u t sua voluntas sit lex abso-
luta, et nullo modo permittat filiam s u a m u n q u a m ei detrectare, vitam
secus a c t u r a m perpetuo infelicem sub talis matris i m p e r i o ; et ideo,
posita ex u n a parte filiae reluctantia matrimonio contrahendo, et ex
alia firma matris voluntate ut illud acceptet, iure meritoque potest reti-
neri, matrem i n h u m a n a m , sicut in ceteris, ita et in hoc eadem u s a m
fuisse agendi ratione, ut filiae reluctantiam suae subiiceret voluntati.
Hoc a u t e m solido n o n caret fundamento.
Nam cum de sponsalibus ageretur mater crudelis reluctantem filiam
colaphis caesit, sicut n o n u n a Maria Antonia, sed testes etiam depo-
200 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

s u e r u n t . Illa dixit: Q u a n d o costui (sponsus), insieme ai suoi, v e n n e


a casa mia per fare la formale richiesta di matrimonio, io scappai in
casa di Angela Giannini per n o n comparire, ed oltre u n o schiaffo, ci
vollero tutte le minaccie di mia m a d r e per i n d u r m i a p r e s e n t a r m i ai
genitori dello sposo . Idem confirmat c o r a m iudice: Il giorno in
cui nella casa mia si p r e s e n t a r o n o i genitori dello sposo per fare la
proposta ufficiale.... io mi ridussi nella casa attigua di Angela Gian-
nini. Ma sopraggiunse mia madre, la quale volle che la seguissi in
casa per esprimere il mio consenso, e vedendomi riluttante mi tir
u n o schiaffo e mi fece t a n t e minacce che io dovetti seguirla . I n t e r
testes Angela Giannini d e p o s u i t : A p p e n a Maria Antonia P e r r i n o vide
quelle nuove persone in casa, sospettandone, o meglio indovinandone
l o scopo, cerc di uscire di casa; ma ne fu t r a t t e n u t a dalla madre,
che la percosse con u n o schiaffo ; ma anche dietro lo schiaffo Maria
A n t o n i a Perrino fugg e venne in casa mia dicendomi : " Mia m a d r e
mi vuol far vedere lo sposo ed io sono fuggita perch n o n lo voglio .
Inter u t r a m q u e relationem aliqua existit discrepantia, quae t a m e n non
nocet cum sit accidentalis et n o n substantialis; temporis enim respicit
circumstantiam, sed factum est idem, et bene explicatur discrepantia .
haec ex memoriae defectu, cum de facto a g a t u r q u o d viginti ante a n n o s
evenerat. Quod si ita se gessit m a t e r ab initio, etiam in decursu tra-
ctationum eodem modo se gessisse merito r e t i n e t u r ; eaedem enim omnes
extiterunt r e r u m et p e r s o n a r u m circumstantiae.
Et revera Dominica Lavecchia socrus actricis refert: D u r a n t e il
p e r i o d o delle trattative matrimoniali... io mi sono recata pi v o l t e i n
casa di lei per i preparativi del matrimonio. Avvertivo, che q u a n d o
giungevo in casa qualche volta la Maria Antonia ci lasciava per andar-
sene in casa di quella o di quell'altra vicina, e la madre si muoveva
a cercarla e a ricondurvela anche rimproverandola. Mi dicevano che la
madre, q u a n d o n o n si vedeva obbedita, le usasse spesso maltrattamenti
e percosse, ma ci n o n a v v e n u t o mai in mia presenza . Etiam An-
gela Giannini hoc idem t e s t a t u r : Le pratiche matrimoniali continua-
rono, ora col consenso di lei ed ora col rifiuto, a seconda le promesse
di futuri abbigliamenti, o le minaccie, o le percosse ; et Maria Chia-
relli d i x i t : Non so dire se gli stessi t r a t t a m e n t i , che si continuarono
nel periodo delle trattative dell'accennato matrimonio, avessero per
movente la volont di forzarla all'istesso matrimonio . Graviora autem
s u n t quae refert amita actricis, Rosa Loglisci : La m a d r e - ipsa dicit -
ed io p u r e preferivamo la proposta di Domenico T r o t t a a quella del-
l'artiere... Ma Maria Antonia P e r r i n o preferiva l'artiere al contadino.
S. Bomana Bota 201

L a m a d r e s e m p r e col pensiero del migliore collocamento, o r a con


insinuazioni, ora con minacele, ora con vie di fatto, con percosse, con
morsi e pizzicotti, cercava di persuadere la figlia alla sua volont... .
Quae omnia eo processerunt ut testis concludere p o t u e r i t : Secondo
me sono convinta che il matrimonio essa lo accett n o n col proprio
gusto, ma per obbedire e togliere il motivo dei maltrattamenti, perch
u n a volta mi disse : " Me lo piglio, ma n o n con piacere . Vexa-
tiones .ergo a m a t r e in filiam adhibitae matrimoniali q u o q u e consensui
extorquendo fuerunt directae; hisce enim cercava di p e r s u a d e r e la
figlia alla s u a volont ; et hoc t a n t o magis quia Reiffenstuel (1. I,
tit. 40, n. 29) docet metum in foro externo, si d u b i t e t u r u t r u m directe an
indirecte incussus fuerit, p r a e s u m i directum (cf. Gasparri, De Matr., U,
n. 951). I m m o et m e t u m incusserunt, qui cadit in virum constantem.
Nam, ut ait Pignatellus (tom. IX, Cons. 130, n. 19) : Quando m e t u s ,
concipitur ex sola qualitate personae, non impedit libertatem ; q u a n d o
t a m e n concipitur n o n solum ex persona, sed etiam ex qualitate peti-
tionis vel iussionis, quia videlicet ostendit a n i m u m o m n i n o determi-
n a t u m ad obtinendum q u o d petitur, t u n c certe cadit in constantem
virum. Quia rationabiliter sibi persuadet, q u o d nisi o b s e q u a t u r petenti,
sive iubenti, graviter indignabitur. Unde verecundia coniuncta est cum
timore indignationis et damni, q u o d potest ex ea s e q u i ; et ideo est
sufficiens, ut cadat in virum constantem; immo si non timeret, n o n
esset constans, sed t e m e r a r i u s . Et Glericatus (Dec. 37, de matr., n. 21)
scribit: Metus reverentialis dupliciter consideratur, vel cum periculo
alicuius gravis mali, vel sine periculo. P r i m o modo, q u a n d o filius vel
filia, n o n obstante voluntate patris timet rationabiliter reddere illum
sibi infensum, superciliiosum, torve aspicientem, nec placide loquen-
tem, et multo magis si audiat e u m d e m verba obbrobriosa dicentem,
vel ictus et verbera minitantem, a u t alias mortificationes in se pro-
mittentem, q u a e omnia r e p u t a n t u r in filio mala gravia et importabilia.
Secundo , etc.
Non solum matris, sed etiam filiae est p e r p e n d e n d a conditio. Ratio
h a b e n d a est p r i m u m sexus personae, q u a e violentiam p a s s a dicitur;
facilius enim a n i m u s puellae commovetur, q u a m viri; deinde aetatis,
educationis, indolis, u t r u m n e m p e mitis ac timida fuerit, an fortis et
c o n s t a n s ; q u a ratione in familia vivere consuevit, u t r u m sub custodia
et vigilantia p a r e n t u m , ita ut ab e o r u m imperio semper et in o m n i b u s
penderet (Instr. cit.). Et m e r i t o : m e t u m enim graviorem a u t levio-
rem facit a n i m o r u m affectus; alter siquidem mortem n o n reformidat,
alter minitantium supercilio commovetur. U t r u m a u t e m m e t u s liberum
ACTA, vol. XI, n. 6. i-5-919. 14
202 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

arbitrium violaverit, in passiva subiecti aestimatione inquiri oportet,


non vero in aliorum opinione, ceu docet B a r b o s a (Voi. decis., 1.1, n. 26):
Magis verisimilis r e d d i t u r m e t u s , habita consideratione ad p e r s o n a m
q u a e illum patitur , ut tenuit Rota rationem r e d d e n s his verbis : n a m
pueri, in quibus rrlius est u s u s , et qui omnia maiora, q u a m sint, iudi-
eant, propter imperitiam aetatis, r e b u s q u i b u s c u m q u e , etiam levissi-
mis, t e r r e n t u r . Et hoc n o n solum in metu, q u e m coactivum appella-
mus, locum h a b e r e dicimus, sed etiam reverentiali . Iamvero Maria
Antonia, cum de matrimonio c o n t r a h e n d o ageretur, decimum tertium
aetatis s u a e a n n u m vix excesserat, q u a n d o iudicii m a t u r i t a t e m n o n d u m
erat c o n s e q u u t a : nec erat talibus n a t u r a e dotibus praedita, ut retineri
potuisset mulier in suo genere formata, q u a e p r u d e n s et fortis existe-
ret, q u a e q u e matrimonialibus obligationibus suscipiendis sat s u p e r q u e
esset idoneos. P a t r e etiam orbata, sub u n i u s matris, adeo severae et cru-
delis, vivere cogebatur, q u o c u m q u e h u m a n o destituta praesidio. Quibus
in adiunctis, m i r u m esse n o n debet si puellae a n i m u s valde trepidaverit,
et t a n d e m matri s u a e matrimonium' volenti morem gesserit, ne illius
indignationis effectus experire perpetuo cogeretur; adeo ut ea plena
gavisa n o n sit libertate seu securitate, q u a e a sacris c a n o n i b u s requi-
ritur, q u a e q u e maior esse debet q u a m in ceteris contractibus.
Neque dicatur, Mariam Antoniam in die celebrationis matrimonii
laetitiae signa n o n dubia manifestasse: La festa dello sposalizio fu
fatta con t u t t a concordia e con t u t t a volont si recarono a contrarre
il matrimonio civile e poi quello religioso ; nella festa nuziale mi
p a r v e contenta e soddisfatta. Nei giorni prossimi del matrimonio, e
nel d proprio della celebrazione, mi parve contenta , sicut testes
affirmant; quod ostendit, vel ipsam n o n fuisse coactam, vel a coactione
n o n fuisse ad m a t r i m o n i u m inductam, seu m e t u m ad matrimonii u s q u e
celebrationem n o n p e r d u r a s s e ; adeo ut puella ex nolente facta fuerit
volens. Quo in casu de matrimonii nullitate agi n o n p o t e s t ; m e t u s
enim siquidem fuit incussus, nullitatem n o n induxit, cum u s q u e ad
matrimonii celebrationem n o n perduraverit (Rota, in Bomcma - Matri-
monii, 1 iulii 1727; et in Leueorien. - Matrimonii, 10 ianuarii 1727,
c. Calcagnino).
Nam imprimis de actricis laetitia licet d u b i t a r e ; n o n enim omnes
testes affirmant, illam in die matrimonii laetam a t q u e hilarem vere fuisse,
sed dicunt talem sibi visam fuisse : Mi parve c o n t e n t a : bene an male
hoc asseruerint n o n constat* cum n u l l u m factum assignaverint verae
letitiae declarandae a p t u m . Sed i n s u p e r in hoc etiam p r a e oculis ha-
b e n d a est conditio puellae n o n solum tenerrimae aetatis, sed etiam
S. Bomana Bota m
indolis levissimae a t q u e inconstantis, quae vestium sericarum pulchri-
tudine allecta, et amicarum puellarum capta admiratione, omnium, q u a e
p a s s a fuerat, oblita, contenta a t q u e hilaris visa est, c u m e contra inter-
n u s eius a n i m u s matrimonio esset adversus. Hic fuit mos perpetuus
toto negotiationum t e m p o r e a Maria Antonia servatus; eius enim m a t e r
r e l u c t a n t e m filiam p r o m i s s i o n u m h a r u m vestium sibi subiicere curabat,
q u a e t u n c acquiescebat; sed, matris ira sedata, iterum in contrariam
sententiam revertebatur. vero che alle insistenze della m a m m a io
q u a l c h e volta manifestavo la mia volont affermativa; e ci sopra-
ni tutto q u a n d o mi si facevano promesse di abiti di seta e di altri bei
doni, perch a quell'et, cio nell'et di 14 a n n i n o n compiti, tali cose
mi facevano piacere. Ma il pi delle volte mi rifiutavo sempre, per la
ragione detta che n o n volevo u n o sposo in quella condizione . Media
q u i b u s m a t e r u t e b a t u r ad filiam s u b i u g a n d a m erano minacce, erano
vie di fatto, che si ripetevano ogni tanto ; ed erano p u r e persuasioni
e allettamenti; per cui io alle volte mi ribellavo, alle volte a s s e n t i v o :
e posso dire che q u e s t a fu la storia di pi che d u e mesi, che dura-
roo i preparativi del m a t r i m o n i o . . . Per calmarla io assentivo, ma
poi dopo qualche giorno io era daccapo con la ribellione, ed ella ritor-
n a v a ai soliti mezzi . P o r r o puella, quae constanter vult et n o n vult,
p r o u t est vexationibus territa et promissionibus allecta, vel sua utitur
libertate, n o n est retinenda serio voluisse, quod t a n d e m vieta acceptavit :
ad vexationem enim redimendam illud acceptavit, et ideo quamvis revera
in die matrimonii laeta atque hilaris fuerit, inde a r g u m e n t u m n o n oritur
pro d e m o n s t r a n d o libero eius consensu in illius celebratione. Quod est
t a n t o magis r e t i n e n d u m , a t t e n t a generali n a t u r a e lege; virgines enim
n u b e n t e s t a n t a commotione agitari solent in festivo a p p a r a t u , in gra-
tuiationibus omnium, in rei novitate, praesertim si sint tenerrimae aeta-
tis, ut m a x i m a in animo perturbatio insidere soleat, quamvis in ore
debita laetitia appareat. Quare si quae exterius apparuere laetitiae signa
in Maria Antonia, haec bene c o m p o n u n t u r cum eius proposito, quod
ex illis n o n ostenditur m u t a t u m .
Matris ergo considerata n a t u r a , a t q u e eius agendi ratione, filiaeque
inspecta conditione, haec in matrimonio contrahendo u s a n o n fuit ea
libertate, quae plena esse debebat, et talis n o n fuit ob timorem reve-
rentialem qualificatum, qui ex dictis non solum gravis fuit, et directus
ad m a t r i m o n i u m e x t o r q u e n d u m , sed fuit etiam iniustus, quia inducta
est ei n u b e r e , q u e m a v e r s a b a t u r ; et in hoc consistit iniustitia metus. Nam
in matrimonio contrahendo filii n o n h a b e n t dependentiam a p a r e n t i b u s
iure divino et ecclesiastico, neque illorum voluntatem sequi c o g u n t u r ;
mi Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

ideo in casu ius Mariae Antoniae fuit vulneratum, et m e t u s fuit iniu-


stus. Si a u t e m m a t r i m o n i u m a nullius arbitrio pendere debet, et a q u a -
c u m q u e coactione i m m u n e esse debet, sequitur, iniustum esse et impe-
d i m e n t u m constituere timorem, quem parentes i n f i l i o s immittunt, u t
tale m a t r i m o n i u m c o n t r a h a n t (Rota, dec. 493, n. 30, par. IV; dec. 242,
n. 13; dec. 346, n. 7, par. XIV, R e c ) .

Quibus o m n i b u s in iure et in facto perpensis, Nos infrascripti Audi-


tores pro Tribunali sedentes, et solum Deum p r a e oculis h a b e n t e s , Christi
n o m i n e invocato, decernimus, d e c l a r a m u s et s e n t e n t i a m u s , constare de
matrimonii nullitate in casu, seu ad propositum d u b i u m r e s p o n d e n t e s :
Affirmative.
Quare m a n d a m u s Ordinariis locorum et ministris Tribunalium, ad
q u o s spectat, ut exsecutioni m a n d e n t h a n c n o s t r a m definitivam senten-
tiam, et a d v e r s u s reluctantes procedant ad n o r m a m S a c r o r u m Cano-
n u m , praesertim cap. 3, sess. XXV, de ref., Conc. Trid., iis adhibitis
exsecutivis et coercitivis mediis, q u a e magis efficacia et o p p o r t u n a pro
r e r u m adiunctis esse iudicaverint.
Romae, in sede Tribunalis S. R. Rotae, die 2 iulii 191 S;

P e t r u s Rossetti, Ponens.
Raphal Giumenti.
Maximus Massimi.
L. * S.

Ex Cancellaria S. R o m a n a e Rotae.

Sac. T. Tani, Notarius.


Diarium Romanae Curiae 205

S. CONGREGAZIONE DEI RITI


Marted 8 aprile 1919, nel Palazzo Apostolico Vaticano, si tenuta la
Congregazione Preparatoria dei Sacri Riti, nella quale con l'intervento degli
Emi e Rmi Signori Cardinali, componenti la medesima, dai Ritti Prelati Offi-
ciali e dai Rmi Consultori Teologi, stato discusso il dubbio su l'eroismo
delle virt esercitate dal Venerabile Servo di Dio Giovanni Nepomuceno Neu-
mann, Vescovo di Filadelfia, della Congregazione del Santissimo Redentore.

SEGRETERIA DI STATO
NOMINE

Con biglietti della Segreteria di Stato il Santo Padre si degnato di


nominare :

31 marzo 1919. Mons. Francesco Parrillo, Prelato Uditore della S.R. Rota.
3 aprile Il Rev. sac. D. Giovanni Trione, della Congregazione Sale-
siana del Ven. Giovanni Bosco, Consultore della
S. Congregazione dei Sacramenti.
8 L'Emo signor Cardinale Aidano Gasquet, Presidente Ono-
rario della Pia Societ di S. Girolamo perla
diffusione dei SS. Vangeli.
9 L'Emo signor Cardinale Michele Lega, Protettore della Ve-
nerabile Confraternita delle Stimmate di S. Fran-
cesco, in Firenze.
Il Rev. sac. D. Enrico Quattrocolo, Difensore del Vincolo
presso il Tribunale della Sacra Bomana Rota.
Il Rev. sac. D. Giuseppe Malusardi, Minutante della Sacra
Congreg, degli Affari Ecclesiastici Straordinari.
XO L'Emo signor Cardinale Giovanni Cagher, Membro della
Sacra Congregazione degli Affari Ecclesiastici
Straordinari.
Mons. Gastone La Perrine d'Hautpoul, vescovo titolare di
Caristo, Consultore della S. C. Concistoriale.
206 Acta Apostolicae Sedis r- Commentarium Officiale

19 aprile 1919. L' Emo signor Cardinale Oreste Giorgi, Membro della Sacra
Congregazione di Propaganda Fide.
15 L'Emo signor Cardinale Gaetano Bisleti, Protettore della
Primaria Associazione della Santissima Croce,
eretta nella Basilica Sessoriana.
16 L' Eio signor Cardinale Ottavio Cagiano de Azevedo, Pro-
tettore dell'Istituto delle Adoratrici Perpetue del
Ssmo Sacramento.
17 L'Emo signor Cardinale Donato Sbarretti, Protettore della
Pontifcia Accademia Teologica.
19 L'Emo signor Cardinale Michele Lega, Protettore della
Societ Antischiavista Italiana.
22 L'Emo signor Cardinale Oreste Giorgi, Protettore dell'Isti-
tuto delle Oblate Filippine in Boma.

Con Brevi Apostolici il Santo Padre si degnato di nominare:

Assistenti al Soglio Pontificio :


8 aprile 1919. Mons. Paolo Bruchesi, arcivescovo di Montral nel Canada.
Mons. Paolo Stanislao La Rocque, vescovo di Sherbrooke.

Protonotari apostolici ad instar participantium:


2 aprile 1919. Mons. Francesco Nardi, della diocesi di Conversano.
11 Mons. Edoardo Chichy, della diocesi di Saint-Di.

Prelati Domestici di S. S.:


6 agosto 1918. Mons. Dionisio O'Connor, della diocesi di London.
26 ottobre Mons. Giacomo Alfonso Griffin, della diocesi di Sioux City.
7 marzo 1919. Mons. Pio Berti, dell'archidioeesi di Firenze.
27 Mons. Giorgio Waring, cancelliere del Vescovo castrense
negli Stati Uniti.
3 aprile Mons. Luigi Apollon Morel, della diocesi di Nancy.
4 Mons. Pietro Giuseppe Amedeo Lefebvre, della diocesi di
Sherbrooke.
Mons. Alfonso Osia Gagnon, della medesima diocesi.
Mons. Filemone Brastard, della medesima diocesi.
Mons. Giuseppe Amedeo Dufresne, della medesima diocesi.
9 Mons. Giuseppe Bolln, dell'archidioeesi di Algeri.
12 Mons. Donato Frese, della diocesi di Caserta.
Mons. Giuseppe Pepe-Maturi, della medesima diocesi.
13 Mons. Timoteo Gibiliseo, della diocesi di Piazza Armerina.
Diarium Romanae Curiae 207

ONORIFICENZE

Con Brevi Apostolici il Santo Padre si degnato di conferire le seguenti


onorificenze :

La Gran Croce dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile :

23 marzo 1919. Al sig. Luigi de Nadal Arts, della diocesi di Barcellona.

La Commenda dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile:

15 aprile 1919. Al sig. Bartolomeo Castelli, della diocesi di Tortona.

H Cavalierato dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile:

6 agosto 1918. Al sig. Filippo I. Pocock, della diocesi di London.


12 febbraio 1919. Al sig. Fernando Georlette, console generale del Brasile
ad Anversa.
23 marzo Al sig. Pietro Girardon, della diocesi di Valence.
30 Al sig. Guglielmo Giorgio Federico de Bruyn.
4 aprile Al sig. Giovanni Patrizio Tye, della diocesi di Brentwood.
Al sig. Arturo Gauss, gi segretario della cancelleria della
Legazione Austro-Ungarica a Monaco di Baviera.
9 Al sig. Pietro Scheffers, della diocesi di Bois-le-Duc.
12 Al sig. Benedetto Genna, della diocesi di Mazara del Vallo.

Il Cavalierato dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe militare:

1 aprile 1919. Al sig. Alberto Traband, capitano di fregata della marina


francese.
Al sig. Paolo Mass, capitano di corvetta della marina fran-
cese.
Al sig. Antonio Edde, commissario di seconda classe della
marina francese.

Il Cavalierato dell'Ordine di S. Silvestro Papa:

8 aprile 1919. Al sig. Carlo Tornassi, di Roma.


10 Al sig. ing. arch. Giuseppe Mariani, di Roma.
208 Acta Apostolicae Seis - Commentarium Officiale

MAGGIOROOMATO DI SUA SANTIT

Con Biglietti di S. E. Rma Mons. Maggiordomo, il Santo Padre si degnato


di nominare:
Camerieri Segreti soprannumerari di S. S. :

26 agosto 1918. Mons. Vincenzo Schweitz, della diocesi di Rottemburgo.


17 febbraio 1919. Mons. Antonio Tabanelli, della diocesi di Modigliana.
Mons. Antonio Mengolini, della medesima diocesi.
18 marzo Mons. Lorenzo Monaco, dell'archidioeesi di Brindisi.
1 aprile Mons. Giuseppe Naddeo, della diocesi di Potenza e Marsico.

Cameriere Segreto di Spada e Cappa Soprannumerario di S.S.:

28 giugno 1918. Il sig. Nicola Federico Brady, dell'archidioeesi di New York.

Camerieri d'onore m abito paonazzo di S. S. :

26 agosto 1918. Mons. Francesco Saverio Reck, della dioc. di Rottemburgo.


Mons. Corrado Kmmel, della medesima diocesi.
Mns. Michele Munz, della medesima diocesi.
Mons. Carlo Moehler, della medesima diocesi.
Mons. Stefano Magg, della medesima diocesi.
17 marzo 1919. Mons. Salvatore Fiore, della diocesi di Nicosia.
28 Mons. Amedeo Carrillo Archidona, della diocesi di Madrid.
29 marzo Mons. Francesco Annibale Ferretti, di Roma.

Cameriere d'onore extra urbem di S. S.:

26 agosto 1918. Mons. Giuseppe Mller, della diocesi di Rottemburgo.

Cameriere d'onore di Spada e Cappa soprannumerario di S. S.:

2 marzo 1919. Il sig. Emilio Edmondo Egberto Sassen, della diocesi di


Ruremonda.

NECROLOGIO
24 marzo 1919. Mons. Alessandro Parvi, vescovo di Scepusio (Ungheria)
Annus I - Vol. XL 2 Iunii 1910 Num. t

ACTA APOSTOLICAE SEDIS


COMMENTAEIUM OFFICIALE

ACTA BENEDICTI PP. XV

EPISTOLA ENCYCLICA
AD V. E. FELICEM S. R. E. CARD. HARTMANN, ARCHIEPISCOPUM COLONIENSEM,

CETEROSQUE ARCHIEPISCOPOS ET EPISCOPOS GERMANIAE, DE SANCTO BONI-

F A C I O , GERMANIAE APOSTOLO, AC DE EIUS P E R F E C T A C O N S T A N T I Q U E CUM

APOSTOLICA SEDE CONIUNCTIONE, DUODECIMO EXEUNTE SAECULO AB

INCHOATA GLORIOSI EIUSDEM MARTYRIS APUD GERMANIAE POPULOS APO-

STOLICA LEGATIONE.

BENEDICTUS P P . XV
DILECTE FILI NOSTER ET VENERABILES FRATRES

SALUTEM ET APOSTOLICAM BENEDICTIONEM

In hac tanta aerumnarum atque angustiarum mole, quae


ultra modum acerbissimi hisce temporibus Nos undique
premunt, - praeter illa quae extrinsecus sunt, instantia mea
<( quotidiana, sollicitudo omnium ecclesiarum , ut apostolicis
1
verbis utamur, maiore nuper sollicitudine gravioribusque cu-
ris prosecuti sumus, dilecte Fili Noster et venerabiles Fratres,
repentinos illos casus ac turbulentissimos rerum publicarum mo-
tus, qui apud vestros finitimosque populos acciderunt, quique
adhuc suspensos tenent animos expectatione futuri.
Verum inter haec ipsa tenebricosa tempora et communium
rerum perturbationes, e regionibus iisdem vestris, lucis veluti
radius quidam affulget, spei bonae laetitiaeque nuncius, iucunda
1
II, Cor., xi, 28.
ACTA, vol. XI, n. 7. 2-6-919. 15
210 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

scilicet r e c o r d a t i o p r i m u m p a r t a e d u o d e c i m a b h i n c saeculis Ger-


m a n i a e p o p u l i s c h r i s t i a n a e salutis, misso a d eosdem Bonifacio,
R o m a n i Pontificis a u c t o r i t a t e E v a n g e l i i p r a e c o n e , a c Sedis A p o -
stolicae legato: d e q u a q u i d e m re, m u t u i solatii a c p a t e r n a e g r a -
t u l a t i o n i s causa, i n p r a e s e n t i v o b i s c u m colloqui i u v a t .
H a n c enim spem laetitiamque Nostram d u m plane ex animo
c o m m u n i c a m u s v o b i s c u m t e s t e m a m o r i s i n v o s Nostri i n ve-
stramque gentem universam paternae benevolentiae, simul an-
t i q u a m i l l a m g e r m a n i c i p o p u l i c u m h a c A p o s t o l i c a Sede c o n i u n -
ctionem partim iucundissime commemoramus, p a r t i m vehe-
m e n t i s s i m e d e s i d e r a m u s ; q u a e p r i m a a p u d vos f i d e i i n i t i a p o s u i t
ac l a e t i s s i m a i n c r e m e n t a dedit, post c o m m i s s a m t a n t o viro a
Sede Apostolica r o m a n a m l e g a t i o n e m , s i n g u l a r i d e i n d e r e r u m
g e s t a r u m gloria nobilitatalo, a t q u e ipso d e m u m s a n g u i n e m a r -
tyris confirmatam.
E x p l e t o a u t e m a b i i s d e m b e a t i s s i m i s c a t h o l i c a e religionis
initiis duodecimo" saeculo, c e r n i m u s i u r e a p p a r a r i a p u d vos,
q u a n t u m fert t e m p o r i s conditio, s a e c u l a r i a solemnia, q u a e no-
v u m i l l u d c h r i s t i a n a e h u m a n i t a t i s a e v u m , Bonifacii legatione
a c p r a e d i c a t i o n e i n c h o a t u m e i u s d e m q u e a l u m n o r u m a c succes-
s o r u m ope p r o p a g a t u m , u n d e G e r m a n i a e s a l u s a c p r o s p e r i t a s
o m n i s e x o r d i u m d u x i t , g r a t a m e m o r i a r e v o c e n t a c d i g n i s lau-
dibus celebrent.
N e q u e e n i m p r a e t e r i t a r u m t a n t u m r e r u m lae t a m r e c o r d a -
t i o n e m a c f a u s t a m c e l e b r a t i o n e m s c i m u s vos s p e c t a r e , dilecte
Fili Noster e t v e n e r a b i l e s F r a t r e s , sed p r a e s e n t i u m v e l u t i q u a m -
d a m p e r f e c t i o n e m a t q u e e t i a m affuturae u n i t a t i s a c p a c i s reli-
giosae o p t a t i s s i m a m i n s t a u r a t i o n e m . N a m h a e c b o n a s u n t m a -
x i m a , a b u n a c h r i s t i a n a f i d e e t c h a r i t a t e profecta, q u a e C h r i s t u s
D e u s ac D o m i n u s Noster e coelo d e l a t a , Ecclesiae s u a e ac suo in
t e r r i s Vicario, R o m a n o Pontifici, r e t i n e n d a , p r o p a g a n d a a c v i n -
d i c a n d a c o m m i s i t . H i n c illa n e c e s s a r i a c u m h a c Apostolica Sede
c o n i u n c t i o , c u i u s / B o n i f a c i u s v e s t e r p e r f e c t i s s i m u s p r a e c o exti-
tit atque exemplar : hinc item potior q u a e d a m et m u t u a amoris
officiorumque consensio R o m a n a m S e d e m i n t e r a c v e s t r a m gen-
Acta Benedicti PP. XV

tem, a b e o d e m Bonifacio t u m p r i m u m Christo e t C h r i s t i i n ter-


ris Vicario mirifice de v i n c t a m .
Q u a m quidem unitatem et consensionem s u m m a m comm-
morantes, eandem votis omnibus cupimus revocari a p u d omnes,
1
u t sit o m n i a e t i n o m n i b u s C h r i s t u s .
V i x e n i m recoli sine i u c u n d i s s i m o q u o d a m a n i m i s e n s u e a
n u n c possunt, tanto saeculorum intervallo, quae candida narra-
t i o n e scriptores a e t a t i s illius a n t i q u i s s i m i , i n p r i m i s q u e Bonifa-
cii fere a e q u a l i s W i l l i b a l d u s episcopus, c u m de ceteris sanctis-
s i m i viri v i r t u t i b u s a c r e b u s gestis, t u m v e r o p o t i s s i m u m d e eius-
d e m legationis R o m a n a e a p u d G e r m a n i a e p o p u l o s i n i t i i s a t q u e
i n c r e m e n t i s felicissimis t r a d i d e r u n t .
Diuturno siquidem vitae religiosae tirocinio i n s t r u c t u s ,
quod puer innocentissimus inierat in patria, atque aliquod etiam
p e r i c u l u m apostolicae v i t a e i n t e r b a r b a r a s g e n t e s v e l u t i explo-
r a t o r i s i n m o d u m e x p e r t u s , i d Bonifacius i n t e l l e x i t e t c e r t u m
a p u d s e s t a t u i t n u l l u m posse colligi m a g n u m s t a b i l e m q u e fru-
c t u m , nisi consensio e t a p p r o b a t i o , a t q u e adeo p r o p r i a missio
seu m a n d a t u m Apostolicae Sedis accederet.
Q u a p r o p t e r e t honorificentissima a b b a t i s d i g n i t a t e d e p u l s a ,
et sodalium religiosorum adversis conatibus lacrimisque supe-
ratis, v a l e d i c e n s f r a t r i b u s , e t profectus p e r l o n g a t e r r a r u m spa-
t i a p e r q u e i g n o t a s m a r i s vias, l i m i n a B . P e t r i apostoli p r o s p e r e
a g g r e s s u s est, i b i q u e v e n e r a b i l e m Sedis Apostolicae P a p a m bea-
t a e m e m o r i a e G r e g o r i u m s e c u n d u m affatus, o m n e m sibi p e r
ordinem itineris sui atque a d v e n t u s occasionem manifestavit, et
q u a l i a n x i u s desiderio d i u t i u s d e s u d a s s e t a p e r u i t . T u m v e r o
hominem sanctum sanctus P a p a hilari vultu arridentibusque
(( oculis excepit, nec m o d o semel est a l l o c u t u s , sed s e d u l u m
d e i n c e p s c u m eo h a b e b a t q u o t i d i a n a e d i s p u t a t i o n i s collo-
2
q u i u m , ac t a n d e m a m p l i s s i m i s v e r b i s et scriptis e t i a m lit-
teris, e i d e m i n c u n c t i s G e r m a n i a e p o p u l i s c u r a m E v a n g e l i i p r a e -
dicandi commisit.
1
Coloss., III, U.
2
Vita S. Bonifacii auctore WILLIBALDO, C. V, 13-14.
Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

1
H i s vero l i t t e r i s Pontifex multo luculentius etiam q u a m
s c r i p t o r e s illius a e t a t i s - q u i m a n d a t u m A p o s t o l i c a e Sedis ,
sive apostolici Pontificis c o m m e m o r a n t , q u o s p e c t a r e t i d e m
et q u a m late pateret, explicat atque commendat.
Nam tanta eum alloquitur gravitate verborum et pondere
a u c t o r i t a t i s ut v i x m a i o r e q u i s p o s s i t : e x i g i t - i n q u i t - m a n i f e-
s t a t a nobis religiosi p r o p o s i t i t u i pie in C h r i s t o flagrantia i n -
t e n t i o e t a p p r o b a t a s i n c e r i s s i m a e f i d e i t u a e p e r i a t a relatio u t
a d d i s p e n s a t i o n e m v e r b i divini, c u i u s p e r g r a t i a m Dei c u r a m
g e r i m u s , te .comministro u t a m u r . D e m u m d i l a u d a t a d o c t r i n a ,
indole, proposito, a t q u e s u p r e m a Sedis Apostolicae a u c t o r i t a t e
i n t e r p o s i t a , q u a m Bonifacius ipse i n v o c a v e r a t , h o c s o l e m n i v e l u t i
praecepto concludit: Ideo in nomine indivisibilis Trinitatis,
(( p e r i n c o n c u s s a m a u c t o r i t a t e m b e a t i P e t r i a p o s t o l o r u m p r i n -
ce cipis, c u i u s d o c t r i n a e m a g i s t e r i i s d i s p e n s a t i o n e f u n g i m u r et lo-
ci c u m s a c r a e Sedis a d m i n i s t r a m u s , m o d e s t i a m t u a e religionis
<( i n s t i t u i m u s a t q u e p r a e c i p i m u s , ut in v e r b o g r a t i a e Dei ... ad
(( g e n t e s q u a s c u m q u e infidelitatis errore d e t e n t a s p r o p e r a r e Deo
c o m i t a n t e p o t u e r i s , m i n i s t e r i u m r e g n i Dei p e r i n s i n u a t i o n e m
n o m i n i s Christi D o m i n i Dei n o s t r i v e r i t a t i s s u a s i o n e d e s i g n e s ;
admonens tandem, ut et disciplinam sacramenti initiandorum
ex f o r m u l a officiorum s a n c t a e Apostolicae Sedis t e n e a t et
q u o d a c t i o n i s u s c e p t a e sibi deesse p e r s p e x e r i t , Pontifici R o m a n o
significet.
I a m ex iisdem amplissimis litteris quis/non intelligat quan-
t a m pie f o v e n t s a n c t u s P o n t i f e x i n B o n i f a c i u m i p s u m v o l u n t a -
tem atque amoris venerationem, q u a n t a m in omnes Germaniae
populos sollicitudinem c u r a m q u e paternam, quibus t a m san-
c t u m , t a m q u e sibi d i l e c t u m E v a n g e l i i p r a e c o n e m d e s t i n a v e r i t ?
Atque huius quidem conscientia mandati, cum charitate
C h r i s t i c o n i u n c t a , c o n t i n u o u r g e b a t a p o s t o l i c u m v i r u m , solaba-
t u r afiiictum, i a c e n t e m erigebat, s u i s q u e v i r i b u s diffisum lega-
t i o n i s s a c r a e confidentia r o b o r a b a t . Q u o d s t a t i m a p p a r u i t c u m
p r i m o a d v e n t u i n B o i o a r i a m T h u r i n g i a m q u e , u t n a r r a n t e m se-
1
Ep. Exigit manifestata, inter Bonif ep. XII (al. II).
Acta Benedicti PP. XV 213

q u a m u r e i u s d e m a e t a t i s s c r i p t o r e m , i u x t a i n s i t u m sibi m a n d a -
ci t u m apostolici pontificis, s e n a t o r e s d e n i q u e plebis, t o t i u s po-
ce p u l i p r i n c i p e s v e r b i s s p i r i t u a l i b u s affatus est eosque ad v e r a m
1
a g n i t i o n i s v i a m et i n t e l l i g e n t i a e l u c e m p r o v o c a v i t .
H a e c e a d e m c o n s c i e n t i a d e l a t a e sibi legationis a b otio deter-
rens, a q u i e t i s e t i a m v i t a e r a t i o n i b u s , q u i b u s i n u n o m o r a t u s
loco t a m q u a m i n p o r t u conquiesceret, p e r p e t u o a b s t r a x i t ; a d
a s p e r r i m a q u a e q u e a t q u e h u m i l l i m a a g g r e d i e n d a , i n Dei glo-
r i a m e t a n i m a r u m s a l u t e m sive c o m p a r a n d a m sive a u g e n d a m
unice intentum, permovit.
Q u a vero d e v o t i o n e ac p i e t a t e e n u t u p e n d e b a t Sedis A p o -
stolicae, c u i l e g a t i o n e m i l l a m s u a m referebat a c c e p t a m , e a d e m
R o m a m l i t t e r a s s u b m i t t e b a t a c n u n t i o s , u t c u m p r i m u m lega-
t i o n i s c u r r i c u l o inito, P a t r i v e n e r a b i l i Apostolicae Sedis p o n t i -
fiei u n i v e r s a q u a e circa i l l u m D o m i n o d o n a n t e f a c t a s u n t . . . p e r
o r d i n e m r e v e l a v i t , ac de r e b u s q u a e ad q u o t i d i a n a m Eccle-
siae Dei n e c e s s i t a t e m p o p u l i q u e p r o v e n t u m p e r t i n e b a n t , p l u r a
2
ob c o n s i l i u m Sedis Apostolicae i n t e r r o g a n d o c o n s c r i p s i t .
A t q u e i d q u i d e m p r a e s t a b a t Bonifacius s i n g u l a r i q u o d a m
a c p r o p r i o p i e t a t i s sensu, q u e m ipse s e n e x c a n d i d e a p e r i e b a t
Z a c h a r i a e Pontifici r e s c r i b e n s : <c P o s t q u a m me a n t e a n n o s p r o p e
t r i g i n t a s u b f a m i l i a r i t a t e et servitio Apostolicae Sedis, a n -
n u e n t e et i u b e n t e v e n e r a n d a e m e m o r i a e a n t i s t i t e apostolico
Gregorio a n t e r i o r e , voto c o n s t r i n x i , q u i d q u i d m i h i l a e t i t i a e vel
t r i s t i t i a e a c c i d e r a t , apostolico pontifici solebant i n d i c a r e , ut in
laetis s i m u l l a u d a r e m u s D e u m et in t r i s t i b u s eius consilio ro-
3
borarer .
His gemina documenta passim occurrunt quae inter strenuum
h u n c Evangelii praeconem atque Apostolicam Sedem et nun-
q u a m i n t e r m i s s u m l i t t e r a r u m c o m m e r c i u m e t mirificam v o l u n -
t a t u m c o n s e n s i o n e m d e m o n s t r a n t , q u a t u o r c o n t i n e n t e r Pontifi-
c u m gloriosae m e m o r i a e fausto r e g i m i n e c o n t i n u a t a m .
1
Vita S. Bonifacii, cap. VI, 16.
2
Ibid., VII, 19.
3
Ep. LIX (al. LVII).
Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

N a m e t ipsi R o m a n i Pontifices n u l l u m p r a e t e r m i t t e b a n t lo-


c u m c u r a m v e legati s o l e r t i s s i m i a d i u v a n d i f o v e n d i q u e sui, e t
r u r s u s Bonifacius n i h i l p r o r s u s negligebat, n i h i l u n q u a m s t u d i i
officiique r e m i t t e b a t , q u i n t a n t o r u m P o n t i f i c u m , q u o s p a r e n t u m
loco v e n e r a b a t u r ac diligebat, l e g a t i o n e s a n c t i s s i m e f u n g e r e t u r ,
atque etiam abunde superaret. '
G r e g o r i u s i g i t u r P o n t i f e x p r o b e intelligens' q u a m late p a -
t e r e t e v a n g e l i c u s c a m p u s a se Bonifacio d e m a n d a t a s , q u a m q u e
l a e t a messis albesceret, m a x i m a q u i d e m m u l t i t u d i n e plebis a d
c o n s o r t i u m s a n c t a e Ecclesiae p e r i p s u m adscita, s u m m u m e i d e m
Sacerdotii g r a d u m c o m m u n i c a n d u m a t q u e episcopalem t o t i u s
G e r m a n i a e p r o v i n c i a m i m p o n e n d a m decrevit. Cui v i c i s s i m Bo-
nifacius, q u i p r i u s W i l l i b r o r d o a m i c i s s i m o suo r e s t i t e r a t , q u i a
c o n t r a d i c e r e h u i c t a n t o pontifici A p o s t o l i c a e Sedi p r a e l a t o n o n
a u d e r e t , consensit e t i a m e t obedivit . H u n c a u t e m h o n o r e m
a m p l i s s i m u m e x p a r t e s u a R o m a n u s P o n t i f e x altero c u m u l a v i t ,
sive h o n o r e sive beneficio p e n i t u s s i n g u l a r i a t q u e G e r m a n o r u m
p o s t e r i t a t i c o m m e n d a n d o , c u m f a m i l i a r i t a t e m Sedis Apostolicae
t a m Bonifacio q u a m o m n i b u s e i d e m subiectis e x h o c i n f u t u r u m
1
c o n d o n a v i t . Q u a m videlicet f a m i l i a r i t a t e m G r e g o r i u s ipse m u l -
:
tis a n t e a r g u m e n t i s i n d i c i i s q u e d e m o n s t r a v e r a t , u t litteris s c r i
p t i s c o m p l u r i b u s , a d reges e t p r i n c i p e s , a d episcopos, a b b a t e s
c l e r u m q u e u n i v e r s u m ; a d p o p u l o s ipsos, q u a m q u a m v e l b a r b a -
ros, v e l recens a d f i d e m revocatos, o m n i b u s illud i d e m edicens
u t m a g n o illi Dei f a m u l o a d i l l u m i n a t i o n e m g e n t i u m a b h a c
apostolica a t q u e c a t h o l i c a Dei Ecclesia d e s t i n a t o a s s e n s u m vel
2
concursum praeberent.
E a n d e m i t e r u m Bonifacii S e d i s q u e Apostolicae f a m i l i a r i t a -
tem et amicitiae c o m m u n i o n e m confirmavit Gregorius I I I in
pontificatu successor, c u m Bonifacius electo n u n t i o s m i s i s s e t ;
q u i q u i d e m p r i o r i s a m i c i t i a e foedera, q u a e m i s e r i c o r d i t e r a b
antecessore suo s a n c t o Bonifacio e i u s q u e familiae collata s u n t
(( m a n i f e s t a v e r u n t , i t e m q u e d e v o t a m eius in f u t u r u m h u m i -
1
Vita S. Bonifacii, e. VII, 21.
2
Ep. Sollicitudinem nimiam inter onif. ep. XVII (al. VI).
Acta Benedicti PP. XV 215

(c l i t a t i s Apostolicae Sedi s u b i e c t i o n e m n a r r a v e r u n t ac t a n d e m
ut f a m i l i a r i t a t i ac c o m m u n i o n i s a n c t i Pontificis a t q u e t o t i u s
(( Sedis A p o s t o l i c a e ex h o c devote s u b i e c t u s c o m m u n i c a r e t ,
1
q u e m a d m o d u m edocti e r a n t p r e c a t i s u n t . Hos vero nuntios
P o n t i f e x et b e n i g n i s s i m e excepit et Bonifacio n o v i s delatis h o n o -
r i b u s , i p s o q u e a r c h i e p i s c o p a t u s pallio, c u m m u n e r i b u s diver-
sisque s a n c t o r u m reliquiis honorifice r e m i s i t ad p a t r i a m . Qui-
bus a m o r i s significationibus v i x dici potest q u a m g r a t u l a b u n -
d u s , Apostolicae Sedis n i m i u m conf o r t a t u s d e v o t i o n i s suffragio,
2
o p e q u e d i v i n a e m i s e r i c o r d i a e inspiratum Vjir ille apostolicus
a d m a x i m a q u a e q u e a c difficillima a g g r e d i e n d a vires a n i m u m -
q u e r e c i p e r e t ; n o v a exaedificare t e m p l a , h o s p i t i a , m o n a s t e r i a ,
castella, n o v a s p e r c u r s a r e regiones E v a n g e l i u m p r o m u l g a n d o ,
n o v a s r i t e q u e c i r c u m s c r i p t a s dioeceses c o n s t i t u e r e a u t consti-
t u t a s r e f o r m a r e , i n iisve r a d i c i t u s vitia, s c h i s m a t a e r r o r e s q u e
convellere, t u m serere u b i q u e g e n u i n a f i d e i v i t a e q u e christia-
nae germina, recta dogmata ac virtutes; t u m etiam, auditori-
b u s u s u s q u a m p l u r i b u s a se i n s t i t u t i s a l u m n i s pietatis, p o p u l a r i -
b u s q u o q u e suis b e n e m u l t i s , e x A n g l i a accitis, gentes b a r b a r a s
saepe e t i m m a n i t a t e efferatas a d h u m a n u m c i v i l e m q u e c u l t u m
informare.
A c t a m e n i n t e r t o t a c t a n t a incoepta, t a m m u l t i s licet r e b u s
p r a e c l a r e a c s a n c t i s s i m e gestis n o b i l i t a t u s , c u m a s s i d u i s s i m u l
i n s e c t a t i o n i b u s , a d v e r s i t a t i b u s , a n g o r i b u s e t i a m a n i m i conflicta-
retur, aetate praeterea i a m a diuturnis laboribus devexa ad quie-
tem, n e c s e i n t o l e r a n t i u s i a c t a h a t n e c u l l u m d a b a t q u i e t i locum,
sed i u s s a s e m p e r Pontificis o p e m q u e r e s p i c i e b a t . Q u a r e t e r t i o
p r o p t e r f a m i l i a r e m sancti apostolici Pontificis t o t i u s q u e cleri-
ci c a t u s c o m m u n i o n e m , d i s c i p u l o r u m c o m i t a n t e coetu, R o m a m
(( v e n i t ut apostolici videlicet P a t r i s s a l u b r i f m e r e t u r colloquio,
et s a n c t o r u m se, i a m a e t a t e p r o v e c t u s , o r a t i o n i b u s c o m m e n -
3
ce d a r e t . T u m v e r o e t i a m t e r t i o b e n i g n e est a D o m i n o aposto-

1
Vita S. Bonifacii, c. VIII,"25.
2
Ibid., c. VIII, 25 sq.
s Ibid., c. IX27Jsq.
216 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium, Officiale

Meo s u s c e p t u s , ac d e n u o c u m m u n e r i b u s et r e l i q u i i s S a n c t o r u m
honorifice d i t a t u s , c o m m e n d a t i t i i s i t e m epistolis c u m u l a t u s
a m p l i s s i m i s , u t e x e a r u m ipsis e x e m p l i s a p p a r e t a d nos u s q u e
perlatis.
U t r i q u e a u t e m Gregorio, c u m R o m a n i P o n t i f i c a t u s , t u m po-
tioris i n G e r m a n o s e o r u m q u e A p o s t o l u m sollicitudinis h a e r e s
Z a c h a r i a s successit, q u i v e t e r e m c o n i u n c t i o n e m n o n m o d o r e n o -
v a v i t sed mirifice a u x i t , confidentius e t i a m u t e n s fortasse c u m
Bonifacio a c b e n e v o l e n t i a ; e t v i c i s s i m c u m Z a c h a r i a Bonifa-
cius, n u n t i i s c o m p l u r i b u s a t q u e epistolis f a m i l i a r i s s i m i s u l t r o
c i t r o q u e missis. H i s c e s i q u i d e m ; i n t e r a l i a q u a e c o m m e m o r a r e
l o n g u m est, s u a v i s s i m i s v e r b i s l e g a t u m a l l o q u i t u r s u u m R o m a -
n u s P o n t i f e x : Cognoscat, frater d i a r i s s i m e , t u a s a n c t a f r a -
ce t e r n i t a s , i t a d i l e c t i o n e m t u a m h a b e r e in n o s t r i s praecordiis, ut
te p r a e s e n t i a l i t e r q u o t i d i e v i d e r e d e s i d e r e m u s et i t a te in n o -
ce stro consortio h a b e a m u s ut certe m i n i s t r u m Dei et d i s p e n s a t o -
1
ci r e m E c c l e s i a r u m C h r i s t i .
I u r e i g i t u r meritoque, r e s c r i b e n s G e r m a n i a e A p o s t o l u s ex-
t r e m i s v i t a e s u a e a n n i s S t e p h a n o Pontifici, Z a c h a r i a e successori,
hoc u n u m d i s c i p u l u s R o m a n a e Ecclesiae i n t i m i s ac viscera-
cc tis obnixe flagitat p r e c i b u s , ut f a m i l i a r i t a t e m et u n i t a t e m Se-
cc dis Apostolicae ab a l m i t a t i s s u a e c l e m e n t i a i m p e t r a r e et h a b e r e
2
ce m e r e a t u r .
*Hac f i r m i s s i m a p e r m o t u s f i d e , h a c p i e t a t e e t c h a r i t a t e i n -
f l a m m a t u s Bonifacius q u a m Sedi Apostolicae f i d e l i t a t e m c o n i u n -
ctionemque singularem ex umbratili vitae monasticae palaestra
p r i m u m hausisse videtur in patria, q u a m deinde, in a p e r t u m
c e r t a m e n v i t a e apostolicae p r o g r e s s u r u s , R o m a e , s u p e r c o r p u s
ipsius B. Petri Apostolorum Principis, sacro interposito iureiu-
rando promiserat, q u a m denique veluti sui apostolatus formam
a c s u s c e p t a e legationis r e g u l a m , i n m e d i u m d i s c r i m e n a c i e m q u e
p r o d u x e r a t , e a m d e m e t c o n s t a n t i s s i m e r e t i n u i t , e t ceteris e t i a m

1 y
Ep. Susceptis, inter Bonif. ep: LI (al. L). . .
2
Ep. LXKVIII.
Acta Benedicti PP. XV 217

o m n i b u s , q u o s p e r E v a n g e l i u m genuisset, v e h e m e n t e r c o m m e n -
d a r e n u n q u a m destitit, a t q u e t a n t a s e d u l i t a t e i n c u l c a r e u t i l l a m
v e l u t i t e s t a m e n t i loco reliquisse v i d e r e t u r .
I t a e n i m s e n e x l a b o r i b u s q u e confectus, q u a m q u a m d e s e
h u m i l l i m e p r a e d i c a b a t : u l t i m u s et p e s s i m u s s u m o m n i u m le-
ce g a t o r u m , q u o s catholica et apostolica R o m a n a Ecclesia ad p r a e -
1
d i c a n d u m E v a n g e l i u m d e s t i n a v i t , R o m a n a m tamen illam
l e g a t i o n e m s u a m p r a e s e ferebat, e a q u e u n i c e g l o r i a n s i n Do-
m i n o , ipse se l e g a t u m G e r m a n i c u m s a n c t a e c a t h o l i c a e aposto-
licae r o m a n a e Ecclesiae a p p e l l a r e g a u d e b a t , professus devo-
t u m servum R o m a n o r u m Pontificum pro auctoritate sancti Pe-
t r i e t s u b d i t u m d i s c i p u l u m a t q u e o b e d i e n t e m esse velle.
T a m alte i n s e d e r t eius a n i m o a c p e n i t u s h a e r e b a t q u o d Cy-
p r i a n u s m a r t y r , a n t i q u i s s i m a e t r a d i t i o n i s Ecclesiae testis, f i r m i s -
sime a d s e r e b a t : D e u s u n u s est, et C h r i s t u s u n u s et u n a Eccle-
2
sia et c a t h e d r a u n a s u p e r P e t r u m D o m i n i voce f u n d a t a ;
q u o d i t e m A m b r o s i u s , m a g n u s ille Ecclesiae Doctor, p r a e d i c a -
b a t : u b i P e t r u s , ibi Ecclesia; u b i Ecclesia, ibi n u l l a m o r s , sed
3
v i t a a e t e r n a , quodque denique Hieronymus sapientissime
d o c e b a t : Ecclesiae s a l u s in s u m m i Sacerdotis d i g n i t a t e p e n -
ce det, cui si n o n exsors q u a e d a m et ab o m n i b u s e m i n e n s d e t u r
p o t e s t a s , tot in ecclesiis eificientur s c h i s m a t a q u o t sacer-
4
dotes .
Quod u t i q u e t r i s t i s s i m a q u o q u e v e t e r u m d i s c o r d i a r u m h i -
storia t e s t a t u r , e o r u m q u e o m n i u m , q u a e r e d u n d a r u n t e x illo
fonte, m a i o r u m e x p e r i e n t i a confirmat; q u a e t a m e n c o m m e m o -
r a r e , tot aliis c a l a m i t a t i b u s c r u e n t i s q u e c a e d i b u s oppresses, m i -
n i m e i u v a t i n p r a e s e n t i , sed c o m m u n i b u s p o t i u s l a c r i m i s a t q u e ,
si fieri posset, a e t e r n a oblivione delere.
P r a e s t a t igitur veteris potius unitatis memoriam revocare
c o n i u n c t i o n i s q u e n e c e s s i t u d i n e m celebrare q u a e i n t e r p r i n c i p e m

1
Ep. LXVII (al. XXII).
2
CAECILII CYPRIANI Ep. XLIII, 5.
3
Enarr. in Ps. XL, n. 30.
4
Contra Lucif., 9.
218 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Germanorum Apostolum Bonifacium universamque Germaniae


g e n t e m a t q u e h a n c A p o s t o l i c a m S e d e m i n t e r c e s s i t ; e c u i u s lega-
t i o n e o m n i s est a p u d G e r m a n o s profecta religio e t p r o s p e r i t a s
i p s a h u m a n i civilisque c o n v i c t u s .
D e q u a q u i d e m p l u r a proferri p o s s u n t , u t o p t i m e nostis, di-
lecte Pili Noster e t v e n e r a b i l e s F r a t r e s , p e r u t i l i s a n e recorda-
t i o n e c o m m e m o r a n d a . A t satis m u l t a i a m p r o t u l i m u s , e t n i m i s
fortasse m u l t a , d u m res a g i t u r i n p r o m p t u e t s a n e p l a n i o r q u a m
u t p r o l i x a o r a t i o n e m u l t i s q u e a r g u m e n t i s i n d i g e a t . Quod s i h a e c
fusius, q u a m necessitas p o s t u l a b a t , c o m m e m o r a v i m u s , i d p r o -
pterea placuit, ut vobiscum memoria vetera repetentes nonnihil
solatii a d p r a e s e n t i a aequiore a n i m o p e r f e r e n d i p e r c i p e r e m u s ,
i n s p e m erecti a f h i t u r a e q u a m p r i m u m h u i u s r e d i n t e g r a t i o n i s
u n i t a t i s , c o n i u n c t i o n i s q u e Ecclesiae in multitudine pacis atque
in vinculis charitatis.
I n iis e n i m i m m o r a r i i u c u n d u m e o q u e i u c u n d i u s , q u o d Bo-
nifacii decessoris v e s t r i e x e m p l a v i r t u t e s q u e s i n g u l a r e s , i n p r i -
misque illam amicitiae coniunctionisque necessitudinem q u a m
hisce litteris c e l e b r a n d a m s u s c e p i m u s , i n v e s t r i s c o n s p i c i m u s
a t q u e a d m i r a m u r v i t a e r a t i o n i b u s r e p r a e s e n t a t a m Nobis e t quo-
d a m m o d o e x p r e s s a m . V i v i t e n i m v e r o a p u d v o s e t gloriosissime
v i v i t v e s t e r G e r m a n i a e A p o s t o l u s ; vivit, ut ipse se a p p e l l a b a t ,
<( L e g a t u s G e r m a n i c u s c a t h o l i c a e R o m a n a e Ecclesiae , e a n d e m
suam illam R o m a n a m legationem veluti sustinens a d h u c pre-
cibus, exemplis, r e r u m q u e g e s t a r u m m e m o r i a , q u i b u s profecto
d e f u n c t u s a d h u c l o q u i t u r . A t v e r o i t a l o q u e n s , populos q u o n -
d a m suos a d u n i t a t e m p o t i s s i m u m Ecclesiae R o m a n a e i n v i t a r e
a t q u e a d h o r t a r i ille v i d e t u r , f i d u s i n t e r p r e s a c p r a e c o M a g i s t r i
et S e r v a t o r i s n o s t r i Iesu, q u i hoc p o t i s s i m u m precamur et com-
m e n d a t suis ut u n u m s i n t .
I n v i t a t ille q u i d e m c o n i u n c t i o r e s Ecclesiae a l u m n o s u t ar-
ctius a m a n t i u s q u e a d h a e r e s c a n t ; i n v i t a t ceteros, a b u n i t a t e ab-
scissos, ut ad e i u s d e m s i n u m Ecclesiae M a t r i s pie se fidenterque
r e c i p i a n t , v e t e r i b u s sepositis odiis, s i m u l t a t i b u s , p r a e i u d i c a t i s
opinionibus; o m n e s d e n i q u e christifideles sive r e c e n s adscitos,
Acta Benedicti PP. XV 219
1 . . , .

sive i a m p r i d e m cooptatos, u t i n e i u s d e m consensione f i d e i e t


coniunctione v o l u n t a t u m perseverent; ex qua t a n d e m divina flo-
r e a t C h a r i t a s a t q u e i p s a e t i a m civilis h o m i n u m societatis con-
cordia.
Quis a u t e m n o n h a n c P a t r i s i n v i t a t i o n e m a d h o r t a t i o n e m -
q u e exaudiat? Quis p a t e r n a m d o c t r i n a m , e x e m p l a , Vocem d e n i -
q u e i p s a m despiciat? N a m u t scriptoris i t e m a n t i q u i , p o p u l a r i s
vestri, c a n d i d i s s i m a vfrba u s u r p e m u s i n p r i m i s o p p o r t u n a , c u m
R o m a n a e Bonifacii legationis a p u d vos c e n t e n a r i a m e m o r i a re-
colitur, si i u x t a A p o s t o l u m p a t r e s c a r n i s n o s t r a e h a b u i m u s e r u -
<( d i t o r e s et r e v e r e b a m r , n o n n e m u l t o m a g i s o b t e m p e r a b i m u s
(( p a t r i s p i r i t u u m ? P a t e r n a m q u e s p i r i t u a l i s n o n s o l u m D e u s orn-
e e n i p o t e n s dicitur, sed e t i a m o m n e s , q u o r u m d o c t r i n a e t e x e m p l a
ad a g n i t i o n e m v e r i t a t i s i n s t r u i m u r , ad s t a b i l i t a t e m religionis
i n c i t a m u r . Sicut et A b r a h a m ob fidei o b e d i e n t i a e q u e s u a e m e -
r i t u m , c u n c t i s i m i t a n d u m , p a t e r o m n i u m d i c t u s est i n C h r i s t o
c r e d e n t i u m , h a u d a l i t e r s a n c t u s p r a e s u l Bonifacius o m n i u m
(( G e r m a n i a e i n c o l a r u m p a t e r dici p o t e s t p r o eo, q u o d illos v e r b o
p r a e d i c a t i o n i s p r i m i t u s C h r i s t o g e n u i t , e x e m p l i s confirmavit,
p o s t r e m o a n i m a m q u o q u e s u a m p r o ipsis posuit, q u a c h a r i t a t e
1
nemo maiorem valet exhibere .
I l l u d t a m e n a d i u n g i m u s , dilecte Fili Noster e t v e n e r a b i l e s
F r a t r e s , - q u a m q u a m id v e s t r u m s c i m u s l a t e r e n e m i n e m , - m i r a m
h a n c Bonifacii c h a r i t a t e m , n o n u n i u s G e r m a n i a e f i n i b u s c i r c u m -
s c r i p t a m , p o p u l o s o m n i n o o m n e s , i n t e r se i n i m i c i s s i m o s licet,
esse c o m p l e x a m ; q u e m a d m o d u m et potiore q u i d e m a m o r e , i u x t a
o r d i n e m v i r t u t i s , c o m p l e x u s est G e r m a n i a e a p o s t o l u s f i n i t i m a m
F r a n c o r u m gentem, cuius aeque reformatur extitit prudentissi-
m e ; ac de stirpe et prosapia Anglorum procreatos populares
suos, q u i b u s p r a e c i p u e e i u s d e m generis v e r n a c u l u s , u n i v e r s a -
lis Ecclesiae l e g a t u s et s e r v u s Sedis Apostolicae , fidei c a t h o -
licae, e i s d e m a S. Gregorii M a g n i Pontificis l e g a t i s R o m a n i s illa-
tae, propagationem, apud S a x o n u m quoque populos ex eodem

1
Vita S. Bonifacii auctore OTHLONO monacho, lib. 1, cap. ult.
Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

ortos g e n e r e o b t i n e n d a m , ac d e n i q u e u n i t a t e m et c o m m u n i o -
1
n e m dilectionis c u s t o d i e n d a m a m a n t i s s i m e c o m m e n d a v i t .
Q u o n i a m v e r e c h a r i t a s - u t e i u s d e m v e r b a scriptoris, q u e m
s u p r a l a u d a v i m u s , i t e r u m N o s t r a f a c i a m u s - est b o n o r u m
2
o m n i u m origo a c f i n i s , Nos e t i a m i n h a c t e r m i n u m p o n a m u s ,
dilecte Fili N o s t e r e t v e n e r a b i l e s F r a t r e s . I d i g i t u r v o t i s o m n i -
bus comprecamur ut in hac perturbata hominum societate,
O m n i p o t e n t i s Dei E c c l e s i a e q u e s u a e i n s t a u r a t i s i u r i b u s , legibus,
c u l t u a c m e m o r i a d e n i q u e i p s a revocata, c h a r i t a s c h r i s t i a n a re-
v i r e s c a t , q u a e c u m bellis odiisque f u r e n t i b u s t u m dissidiis, schi-
s m a t i s a t q u e e r r o r i b u s s e r p e n t i b u s u n d i q u e f i n e m i m p o n e n s , po-
p u l o s i n t e r s e foedere d e v i n c i a t a r c t i o r e q u a m f l u x i s h o m i n u m
pactis, u n i t a t e f i d e i p o t i s s i m u m e t v e t e r i s c o n i u n c t i o n i s consue-
t u d i n e , seu n e c e s s i t u d i n e p o t i u s , c u m h a c A p o s t o l i c a Sede, q u a m
C h r i s t u s D o m i n u s n o s t e r v e l u t i q u o d d a m familiae i n t e r r i s s u a e
f u n d a m e n t u m c o n s t i t u t a m voluit, e t v i r t u t i b u s , s a p i e n t i a , labo-
r i b u s tot S a n c t o r u m a t q u e ipso d e n i q u e M a r t y r u m , u t Bonifacii
vestri, sanguine consecratam.
H a c autem consensione fidei et v o l u n t a t u m coniunctione
u b i q u e t e r r a r u m i n s t a u r a t a , illud Nos e t i a m u s u r p a r e i u r e q u o -
d a m Nostro v i d e b i m u r , d e plebe c h r i s t i a n a u n i v e r s a , q u o d Ro-
m a n i c o n s c i e n t i a p r i m a t u s a c s a c r a Apostolicae Sedis a u c t o r i -
t a t e p e r m o t u s , i a m i n d e a p r i m o saeculo c h r i s t i a n o p e c u l i a r i t e r
c o n s c r i b e b a t C l e m e n s P a p a C o r i n t h i i s : G a u d i u m et l a e t i t i a m
nobis p r a e s t a b i t i s , si oboedientes facti iis q u a e s c r i p s i m u s p e r
S p i r i t u m S a n c t u m resecetis i l l e g i t i m u m zeli v e s t r i s t u d i u m
s e c u n d u m e x h o r t a t i o n e m q u a m d e p a c e a c c o n c o r d i a fecimus
3
i n h a c epistola .
A t q u e u t i n a m hoc nobis o m n i b u s Bonifacius A p o s t o l u s a c
M a r t y r i m p e t r e t , a c p o p u l i s p r a e s e r t i m , potiori iure, sive origine
sive electione suis : i l l u d u t i q u e i d e m e b e a t o r u m s e d i b u s perfi-
c i e n s q u o d ipso f a t e n t e efficere n u n q u a m cessavit i n t e r r i s :

1
BONIF. Ep. XXXIX (al. XXXVI).
2
ibid.
3
S . CLEM, ROM., Ep. I ad Corinthios, LXII1.
Acta Benedicti PP. XV 221

q u a n t o s c u n q u e a u d i e n t e s vel discipulos in i s t a legatione m i h i


D e u s d o n a v e r i t , ad o b o e d i e n t i a m Apostolicae Sedis i n v i t a r e et
1
i n c l i n a r e n o n cesso .
H u i u s i n t e r e a a u s p i c e m spei l a e t i s s i m i q u e f r u c t u s v e s t r o -
r u m solemnium, Apostolicam Benedictionem amantissime im-
pertimus, simulque ad a u g e n d a m solemnitatem S . Bonifacii
h a e c de sacro Ecclesiae t h e s a u r o p e r l i b e n t e r c o n c e d i m u s :

I . Quovis die p r o x i m o r u m m e n s i u m I u n i i e t I u l i i , exceptis


d i e b u s P e n t e c o s t e s , Corporis C h r i s t i e t S S . A p o s t o l o r u m P e t r i e t
P a u l i , i n o m n i b u s G e r m a n i a e Ecclesiis e t Oratoriis p u b l i c i s v e l
semipublicis, u b i s o l e m n i a s a e c u l a r i a a g e n t u r , cuilibet s a c e r d o t i
u t r i u s q u e cleri M i s s a m d e Sancto, t u m i n t r i d u a n a s u p p l i c a t i o n e
t u m i n ipso fausto die celebrare liceat.
I I . Quo die f e s t u m a g e t u r , A n t i s t e s loci vel p e r s e vel p e r
a l i u m a b ipso d e p u t a n d u m P a p a l e m B e n e d i c t i o n e m i m p e r t i r i
queat.
I I I . Q u i c u m q u e G e r m a n i a e Ecclesias u b i s a e c u l a r e f e s t u m
celebrabitur, eo ipso die i n v i s e r i n t , I n d u l g e n t i a m P l e n a r i a m to-
ties quoties ad m o d u m P o r t i u n c u l a e l u c r a r i p o s s i n t .

D a t u m R o m a e , a p u d S a n c t u m P e t r u m , die xiv m e n s i s Maii,


a n n o MCMXIX, P o n t i f i c a t u s Nostri q u i n t o .

BENEDICTUS P P . XV

1
Ep. L. (al. XLIX).
Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

CONSTITUTIO APOSTOLICA
ERECTIO NOVAE DIOECESIS GRAECI R I T U S LUNGRENSIS NUNCUPATAE

BENEDICTUS EPISCOPUS
SERVUS SERVORUM DEI
AD PERPETUAM REI MEMORIAM

Catholici fideles graeci r i t u s , incolae Epiri et Albaniae, a Turcica


dominatione t u r m a t i m fugientes, in p r o p i n q u a m Italiam demigrarunt,
ibique p e r a m a n t e r libenterque excepti, in Calabriae et Trinacriae regio-
nibus domicilium constituerunt, retentis, ut p a r erat, graecae gentis
moribus a t q u e institutis, praesertim s u a e Ecclesiae ritibus, necnon ceteris
o m n i b u s t u m legibus, t u m consuetudinibus, q u a s , a maioribus traditas,
longo saeculorum tractu accurate diligenterque se/vaverant. Haec vero
Albanensium profugorum vivendi ratio ultro eis pontificia auctoritate
permissa est, ita ut patriam, praeter caelum, in Italico solo adepti fuisse
sibi viderentur. Initio, p r o u t usuvenit, u t r i q u e res e sententia evenerunt.
Cum a u t e m temporis progressu tepesceret eorum caritas, qui hospites
exceperant, n o n leves molestique persaepe oborti s u n t conflictus, u n d e
fidelium, u n i u s eiusdemque Ecclesiae d o g m a t a profitentium, tranquillitas
miserrime perturbari coepit. Q u a r u m quidem contentionum origo, si
minoris momenti causae s e p o n a n t u r , inde r e p e t e n d a quod ordinariae
iurisdictioni P r a e s u l u m L a t i n o r u m subiicerentur regiminis disciplinaeque
gratia, fideles graeci ritus in illorum dioecesibus commorantes. Etenim
isti Praesules, qui liturgiam,^ disciplinam-, consuetudines, leges, mores
Ecclesiae orthodoxae unitae vel ignorabant, vel n o n probe noverant,
interdum ea s t a t u e r u n t pro regimine s u b d i t o r u m fidelium graeci ritus,
q u a e suis iuribus ac praerogativis, iidem adversari censentes, obedire
m a n d a t i s pertinaciter detrectabant.
Accessit a u t e m p e r m o l e s t u m aliud i n c o m m o d u m ex P a r o c h o r u m
u t r i u s q u e ritus acerbo inter sese dissidio, praesertim quoad i u r a alter-
utri competentia, s a c r a m e n t o r u m administrationis ergo. Hinc ecclesia-
stica concordia scissa cum m a x i m o fidelium scandalo ac m u t u a e bene-
volentiae detrimento.
Hisce aliisque plurimis id g e n u s incommodis atque malis, q u a e iam-
d u d u m irrepserant in dioecesibus t u m calabris, t u m siculis, ubi mixti cum
latinis degebant fideles graeci ritus, fel. rec. Benedictus P a p a decimus
q u a r t u s , Praedecessor Noster, provide v e h e m e n t e r q u e occurrere cupiens,
Acta Benedicti PP. XV

Apostolicam Constitutionem Etsi pastoralis edidit s u b d a t u m septimo


kalendas iunii a n n i Domini millesimi septingentesimi quadragesimi se-
cundi, in qua, p o s t q u a m praemonuit, id velle assequi, ut q u a e c u m q u e
in b o n u m fidelium graeci ritus a Sancta Sede Apostolica iampridem
clementer indulta fuissent, iterum confirmata in posterum cautius custo-
d i a n t u r , merito subdidit: Quoniam vero ... pro diversis r e r u m ac tem-
p o r u m circumstantiis, plures ac diversae editae fuerunt a R o m a n i s
Pontificibus... et S. R. E. P a t r u m Cardinalium Congregationibus circa
eosdem graecos et albanenses e o r u m q u e ritus consuetudines debitam-
que Latinis Praesulibus, in q u o r u m dioecesi degunt, subiectionem,
apostolicas constitutiones, ordinationes, responsa, edicta et decreta:
e a m q u e ob c a u s a m t a m de ritibus ipsorum graecorum et albanensium,
q u a m de e o r u m d e m sacerdotum potestate et latinorum etiam Praesu-
lum a t q u e P a r o c h o r u m iurisdictione et auctoritate saepe obortae s u n t
et oboriri solent quaestiones et controversiae: Nos pro nostra pastoralis
officii sollicitudine, q u a n t u m in Nobis est, hisce malis o p p o r t u n u m reme-
dium adhibere, causasque omnium litium, iurgiorum, dissidiorum, con-
tentionum, quaestionum et controversiarum a m p u t a r e . . . cupientes , etc.
Q u a m o b r e m sapientissimus Pontifex praedictam promulgavit Con-
stitutionem, q u a e tamen, propterea quod causae m a i o r u m iam radices
egerant, h a u d felicem sortita est exitum. Iurgia enim et controversiae,
potissimum vero defectiones a legitimorum P r a e s u l u m potestate, cetera
denique o m n i a i n c o m m o d a et m a l a quae m e m o r a t u s Benedictus P a p a
decimus q u a r t u s pastorali sollicitudine affectus per p r a e l a u d a t a s Lit-
teras sese n o n difficili negotio a m p u t a t u r u m sibi spondebat, passim,
r e b u s u s q u e q u a q u e in deterius prolapsis, altius erumpentia, continen-
tibus fere d u o b u s saeculis, cum s u m m o caritatis christianae detrimento
atque ipsius Fidei catholicae periculo, u b i q u e e a r u m regionum, q u a s
incolebant fideles graeci ritus, percrebuere. Ad miserum h u i u s m o d i sta-
t u m redactae fidelium graeci ritus in Italia r e s p e r s t a b a n t u s q u e ad hoc
t e m p u s , q u i n ullum perefficax iis i n s t a u r a n d i s remedium fuisset adhi-
bitum. Iamvero cum inde ab a n n o Domini millesimo nongentesimo
decimo secundo d a t u s successor n o n esset fel. rec. I o a n n i B a r d a , epi-
scopo titulari Croiensi cui, d u m viveret, m u n u s sacros ordines conferendi
clericis graecis ex Calabria oriundis ac rectoris Collegii S. Adriani loci
S. Demetrii C o r o n a r u m concreditum fuerat; Nos Sacrae Congregationi
de P r o p a g a n d a Fide pro negotiis r i t u u m orientalium commisimus ut
quidquid ad b o n a m r e c t a m q u e administrationem ac reformationem fide-
lium graeci r i t u s conduceret, Nobis proponeretur. E a p r o p t e r venerabiles
F r a t r e s Nostri S. R. E. Cardinales eidem Sacrae Congregationi praepo-
224 Acta Apostolicae Seis - Commentarium Officiale

siti, in plenariis comitiis diei decimae n o n a e mensis novembris anni mille-


simi nongentesimi decimi septimi Nobis p r o p o n e n d u m censuerunt consi-
lium ut graeci o m n e s illius regionis Galabrae, q u a m n u m e r o plures incolunt
latinis Praesulibus subiecti, ab ordinaria iurisdictione e o r u m d e m Latino-
r u m Antistitum subtracti, u n a m constituerent graeci r i t u s dioecesim.
Quod p r o p o s i t u m consilium Nos denuo e x a m i n a n d u m m a t u r i u s q u e
discutiendum venerabilibus F r a t r i b u s Nostris pariter S. R. E. Cardina-
libus novae Congregationi, a Nobis conditae, praepositis, videlicet pro
Ecclesia Orientali, submitti m a n d a v i m u s . Hi vero Cardinales, in comi-
tiis generalibus diei undecimae mensis februarii n u p e r elapsi, u n a n i -
miter exequutioni dari posse, si Nobis placuerit, novae dioceseos ere-
ctionem graeci ritus in Calabriae regione, existimarunt.
Nos a u t e m qui, inde a Nostri Pontificatus exordio m a x i m a prose-
cuti dilectione Ecclesiam Orientalem, Nobiscum a n i m o v o l v e b a m u s quid
boni accepti que p r a e s t a n d u m foret, ut necessitatibus et debito honori
universae eiusdem Ecclesiae a l i a r u m q u e particularium firmius consu-
leretur, opportunitatem momenti intuiti, m e m o r a t a m propositionem
m a x i m e c o m m e n d a v i m u s , r a t a m q u e h a b u i m u s q u o d mentis Nostrae
deliberationi plene responderet.
Proinde Nos, de Apostolicae potestatis plenitudine, p r o t i n u s dioe-
cesim graeci r i t u s in regione Calabriae canonice instituendam decer-
n i m u s . Cui quidem dioecesi, Lungrensi n u n c u p a n d a e , perpetuo attri-
b u i m u s et a d s i g n a m u s sequentes paroecias cum o m n i b u s fidelibus t u m
graeci ritus, t u m latini, si qui sunt, eas i n c o l e n t i b u s ; idcirco easdem e
dioecesibus latinis, ad q u a s modo pertinent, dividimus ac seiungimus.
Quae paroeciae sunt n e m p e : ex archidioecesi R o s s a n e n s i , S; Demetrio
Corone, S. Giorgio Albanese, Vaccarizzo, Macchia; ex dioecesi Bisinia-
nensi, S. Benedetto diano, S. Sofia d'Epiro; ex dioecesi Cassanensi,
Acqua Formosa, Civita, Firmo, Frascineto, Lungro, Piataci, Porcile, S. Ba-
sile; ex dioecesi Angionensi, Castroregio, Farneta, S. Costantino Alba-
nese, S. Paolo Albanese.
Insuper ut n o n pauci fideles graeci r i t u s extra Calabriam, a t t a m e n
in ipsa meridionali Italiae regione inhabitantes, beneficio pastoralis
officii Episcopi eiusdem ritus in p o s t e r u m g a u d e r e q u o q u e valeant, Nos
supradictis locis in Lungrensem dioecesim cooptandis, fideles loci vulgo
Villa Badessa, ex dioecesi Pinnensi, a t q u e u n i u s in civitate Liciensi
paroeciae apostolica auctoritate coniungi m a n d a m u s .
Cum a u t e m in loco S. Cosmo, ex archidioecesi Rossanensi, d u a e
extent paroeciae, graeca n e m p e et latina, p r a e t e r e a q u e in dicta civitate
Liciensi plebs fidelium graeci r i t u s cum altera latini ritus mixta inco-
Acta Benedicti PP. XV 225

lat, decernimus ut ibidem iurisdictio Episcopi graeci ritus t a n t u m m o d o


personalis, scilicet ut ipsa unice sese p r o t e n d a t ad fideles et p a r o c h u m
graeci ritus e o r u m d e m locorum, m a n e n t i b u s fidelibus latinis sub ordi-
naria Archiepiscopi Rossanensis a t q u e Episcopi Liciensis iurisdictione.
H u i u s a u t e m dioeceseos graeci ritus sedem episcopalem in loco
vulgo Lungro p e r p e t u u m in m o d u m erigimus a t q u e i n s t i t u i m u s ; eccle-
siam vero S. Nicolai Myrensis, antea paroecialem, q u a e decora et satis op-
p o r t u n a asseritur, ad dignitatem et gradum Cathedralis perpetuo evehimus
atque extollimus. P o r r o , q u e m a d m o d u m anteactis temporibus s t a t u t u m
fuit, Antistitem electum pro g u b e r n a n d a Lungrensi dioecesi, Nos Episco-
p u m Ordinarium graeci ritus in Calabria constituimus, a t q u e eidem mu-
n u s et officium committimus Rectoris Collegii S. Adriani, cum necessariis
o p p o r t u n i s q u e facultatibus. Proinde o m n i b u s ad quos pertinet et spe-
ctare poterit, praecipimus ut supradictum Antistitem L u n g r e n s e m in
h u i u s m o d i m u n u s et officium, de more et iuxta pacta conventa, recipiant
a t q u e a d m i t t a n t eidemque pareant, faveant a t q u e praesto sint.
Cum autem exigua haec dioecesis n o n sinat p r o p r i u m h a b e r e Semi-
n a r i u m ad rite instituendos ac erudiendos iuniores clericos, praecipimus
ut pro adolescentibus, qui indicia ecclesiasticae p r a e b e a n t vocationis,
reserventur in p e r p e t u u m q u i n q u e loca t u m in novensili Pontificio
Seminario n u p e r a Nobis condito prope Monasterium S. Basilii graeci
ritus Cryptoferratense, t u m in Collegio Athanasiano de Urbe. S t a t u i m u s
insuper ut dioecesis noviter erecta Sanctae Sedi immediate subiecta per-
maneat, proindeque Sacrae Congregationi pro Ecclesia Orientali.
Quae autem hisce Litteris, Apostolica auctoritate, a Nobis decreta
sunt, nulli h o m i n u m , ullo u n q u a m tempore, infringere a u t iis r e p u -
gnare vel quomodolibet contraire liceat. Si quis, quod Deus avertat,
hoc a t t e n t a r e praesumpserit, sciat o b n o x i u m se e v a s u r u m esse poenis
a sacris canonibus contra obsistentes "exercitio ecclesiasticae iurisdi-
ctionis statutis.
Ad haec a u t e m m a n d a t a e x s e q u e n d a d e p u t a m u s venerabilem fra-
trem Nostrum H o r a t i u m Mazzella, archiepiscopum T a r e n t i n u m , cum
o m n i b u s facultatibus necessariis a t q u e opportunis ad effectum de quo
agitur, cum facultate etiam subdelegandi q u e m c u m q u e ecclesiastica digni-
tate praeditum, commisso q u o q u e m u n e r e ea omnia disponendi, q u a e
ad rectam administrationem novae dioeceseos conferant, collatis quidem
consiliis cum neo-electo Episcopo Graeco et Reverendissimis Ordinariis
latinis, n e m p e Rossanensi, Bisinianensi, Cassanensi, Pinnensi, Liciensi
et Anglonensi, ea t a m e n lege ut, i n t r a sex menses a die h a r u m Litte-
r a r u m promulgationis, n o r m a s ab ipso s t a t u t a s Sacrae Congregationi
ACTA, vol. XI, n. 7. 2-6-919. 16
Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

pro Ecclesia Orientali subiiciat ad definitivam e a r u m d e m o b t i n e n d a m


adprobationem, a t q u e exemplar a u t h e n t i c u m peractae exsecutionis eidem
transmittere sedulo curet.
D a t u m R o m a e a p u d S. P e t r u m , a n n o Domini millesimo nongente-
simo decimo n o n o , die decima tertia mensis februarii, Pontificatus Nostri
anno quinto.

O. CARD. CAGIANO N. CARD. MARINI


S. B. E. Cancellarius. S. C. pro Ecclesia Orientali a secretis.

Raphal Virili, Protonotarius Apostolicus.


Ludo vicus Schuller, Protonotarius Apostolicus.
Loco Plumbi.
Beg. in Cane. Ap., vol. XVIII, n. 27.

LITTERAE APOSTOLICAE
I
ECCLESIA ROTHOMAGENSIS B. M. VIRGINIS A BONO SUCCURSU TITULO AC P R I -
VILEGIIS BASILICAE MINORIS DECORATUR.

BENEDICTUS P P . XV
Ad p e r p e t u a m rei memoriam. Illustriores inter sacras Aedes, q u a e
t u m p r a e s t a n t i b u s artis operibus Galliae regiones illustrant, t u m Fran-
c o r u m religionis alacre s t u d i u m m i r a m q u e munificentiam late praedicant,
merito recensetur parochialis ecclesia q u a e Deo in h o n o r e m B. Mariae
Virginis a Bono Succursu dicata conspicitur Rothomagi. I a m inde a
saeculo undecimo vetustissimum ipsius Deiparae Infantem I e s u m ulnis
gestantis simulacrum in sacello eidem dedicato colebatur, et constans
traditio refert, a n t e idem saeculum, N o r m a n n o s fideles Beatissimam
Virginem a Bono Succursu ibidem in veneratione habuisse. Hoc sacel-
lum, saeculo decimoquarto obnoxium militum Caroli Temerarii incur-
sibus, collata stipe i n s t a u r a t u m , insequenti saeculo in ten^plum conver-
sum est, quod haeretici Calviniani per nefas depopulati sunt. T r a n s a c t a
r e r u m o m n i u m Galliae i m m a n i perturbatione, Mariale illud t e m p l u m ,
vetustate fatiscens, omnino deletum est; superiore t a m e n saeculo, ab
imis fundamentis de integro excitatum, erga Deiparam bene adiutricem
pietatis Gallorum et praesertim Normanniae civium dignissimum exstat
m o n u m e n t u m . Sacra haec Aedes, gothico stylo erecta, vel ipsa fronte
admirationem intuentium sibi conciliat; sublimi enim sacrae t u r r i s
Acta Benedicti PP. XV

cuspide in caelum pulcherrime assurgit. Interius vero, n o n modo ampli-


tudine, sed mirifica omnigenae artis praestantia excellit, siquidem pictu-
ris ac musivo opere affabre decorati, sacrae Aedis parietes ubique nitent,
sublimesque columnae s t e m m a t i b u s o r n a n t u r cuiusque eorum gentis qui,
erga Deiparam a Bono Succursu avitae pietatis studio incensi, nullis
parcentes impensis, liberaliter a t q u e a b u n d e pro erigendo templo sti-
pem congesserunt. Hoc quidem templum, revera Mariale S a n c t u a r i u m
appellandum, et celeberrimae L a u r e t a n a e Basilicae aggregatum, sacra
praedivite supellectile refertum est, ibique in exemplum famulantur
sacris m u n e r i b u s assidue peragendis sufficiens clerus u n a cum Parocho
Deiparae cultus in dies adaugendi studiosissimo. Ast illud in primis
laudibus efferendum censemus, quo n e m p e studio et frequentia, ab anti-
quissimis t e m p o r i b u s iugiter aucta, christifideles t u r m a t i m n o n modo
e propinquis, verum etiam e cunctis, licet dissitis, Galliae regionibus,
piae peregrinationis causa ad hoc s a n c t u a r i u m R o t h o m a g e n s e Dominae
Nostrae de Bono Succursu confluere soleant quovis a n n i tempore, ac
potissimum, iuxta vetustissimum morem, feria s e c u n d a post P a s c h a et
secunda post Pentecosten, suavissimum Deiparae Virginis s i m u l a c r u m
ibidem veneraturi et persaepe praesentem illius opem feliciter implo-
raturi. I n n u m e r a e votivae tabellae, u n d i q u e templi parietibus nec n o n
chori subselliis appensae, simulque pretiosa donaria luculenter t e s t a n t u r
Virginem Dei Matrem, gratiarum o m n i u m a p u d Deum sequestram, ex
illo sanctuario, veluti e maiestatis Suae solio, beneficiorum et charis-
matum copiam largiri consuevisse. Q u a m o b r e m n o n o kalendas iunias
a n n o millesimo octingentesimo octogesimo cia. me. E m u s et R m u s D n u s
S. R. E. Cardinalis de Bonnechose, R o t h o m a g e n s i u m antistes, pretiosis-
simum et a u r o et gemmis coronam, Decessoris Nostri rec. me. Leonis
P p . X I I I nomine, eidem simulacro Virginis et Infantis Iesu, ingenti cleri
populique p r a e gaudio gestientis concursu, sollemni ritu imposuit. His
o m n i b u s aliisque p e r m o t u s memoriis, cum dilectus filius Noster Lodovicus
S. R. E. Cardinalis Dubois, R o t h o m a g e n s i u m h o d i e r n u s archiepiscopus,
q u o Marialis sanctuarii de Bono Succursu decus maxime augeretur, Nos
supplex rogaverit, ut eidem sacrae Aedi dignitatem, titulum et privilegia
Basilicae Minoris impertiri d i g n a r e m u r ; Nos votis his a n n u e n d u m ultro
libenterque existimavimus. Quare, collatis consiliis cum VV. F F . NN.
S. R. E. Cardinalibus Congregationi a sacris Ritibus tuendis praepo-
sitis, Apostolica Nostra auctoritate, p r a e s e n t i u m vi p e r p e t u u m q u e in
m o d u m , R o t h o m a g e n s e t e m p l u m parochiale Deo in honorem B. Mariae
Virginis a Bono Succursu dicatum, dignitate ac titulo Basilicae Mino-
ris c o h o n e s t a m u s , singulis a t q u e universis honorificentiis ac privilegiis
228 Acia Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

eidem attributis quae Minoribus Almae Urbis Basilicis de iure competunt.


Decernentes praesentes Literas firmas, validas a t q u e efficaces semper
exstare ac p e r m a n e r e , s u o s q u e integros effectus iugiter sortiri et obtinere,
illisque ad quos pertinent n u n c et in posterum plenissime suffragari; sic-
que rite iudicandum esse ac definiendum, i r r i t u m q u e et n u n c et i n a n e fieri
si q u i d q u a m secus, super his, a quovis, auctoritate qualibet, scienter vel
ignoranter attentari contigerit. Non obstantibus contrariis q u i b u s c u m q u e .
D a t u m R o m a e apud sanctum P e t r u m , s u b a n n u l o Piscatoris, die
x x v i n martii MCMXIX, Pontificatus Nostri a n n o quinto.

P. GARD. GASPARRI, a Secretis Status.

II
VICARIATU APOSTOLICO CONGI BELGICI DISMEMBRATO, DUO EX EO CONSTI-
TUUNTUR VICARIATUS, ALTER TITULO LEOPOLDOPOLITANUS , ALTER
NOVAE ANTUERPIAS .
BENEDICTUS P P . XV
Ad p e r p e t u a m rei m e m o r i a m . Quae Catholico nomini aeternae-
que fidelium saluti bene, prospere ac feliciter eveniant, ea ut m a t u r e
p r a e s t e m u s Nos a d m o n e t supremi Apostolatus m u n u s , quo in terris,
licet immeriti, fungimur. I a m vero cum Catholica Religio in Vicariatu
Congi Belgici, curis commisso Congregationis ab I m m a c u l a t o Corde
Mariae, postremis praesertim annis laeta incrementa susceperit, visum
est o p p o r t u n u m consilium, ut fidei christianae progressui aptius p r o -
videretur, ab eiusdem Vicariatus territorio septentrionalem regionem
distrahere, in eaque novam s e p a r a t a m Missionem constituere. Quare,
collatis consiliis cum VV. F F . NN. S . R E . Cardinalibus negotiis P r o -
p a g a n d a e Fidei praepositis, ex certa scientia ac m a t u r a deliberatione
Nostris, deque Apostolicae Nostrae potestatis plenitudine, praesentium
tenore, ab actuali Vicariatu Congi Belgici eius territorii p a r t e m sepa-
r a m u s , q u a e sita est ad Boream districtus civilis dicti de Lacu Leo-
poldi, a t q u e in eodem sic distracto territorio n o v u m constituimus Vica-
r i a t u m apostolicum curis c o m m i t t e n d u m m e m o r a t a e Congregationis ab
I m m a c u l a t o Corde Mariae de S c h e u t ; istique novo Vicariatui, ab u r b e
ubi sedem habebit, Novae Antuerpiae n o m e n facimus. Vicariatus
vero Congi Belgici, cum reliqua p a r t e q u a e ex peracta divisione ei
superest, praecipimus ut p o s t h a c ex u r b e Lopoldville, ubi Vicariatus
ipse residentiam habet, Vicariatus Leopoldopolitanus denominetur. Haec
Acta Benedicti PP. XV 229

s t a t u i m u s , decernentes praesentes Litteras firmas, validas atque efficaces


semper exstare ac p e r m a n e r e , suosque plenos a t q u e integros effectus
sortiri et obtinere, illisque ad q u o s spectant, sive spectare poterunt,
suffragari n u n c et in posterum ; sicque rite iudicandum esse ac definien-
dum, i r r i t u m q u e a t q u e inane fieri si q u i d q u a m secus, super his, a quovis,
auctoritate qualibet, scienter sive ignoranter attentari contigerit. Non
o b s t a n t i b u s contrariis q u i b u s c u m q u e .
D a t u m R o m a e a p u d s a n c t u m P e t r u m , sub annulo Piscatoris, die
in aprilis MCMXIX, Pontificatus Nostri a n n o quinto.

P . CARD. GASPARRI, a Secretis Status.

III
ECCLESIA METROPOLITANA S. IACOBI MAIORIS IN URBE MARIANOPOLI TITULO
AC PRIVILEGIIS BASILICAE MINORIS HONESTATUR.
BENEDICTUS P P . XV

Ad p e r p e t u a m rei memoriam. Quae Catholici Orbis t e m p l a vel


molis amplitudine insignibusque artis ornamentis, vel s a n c t o r u m reli-
quiis et fidelium religione ceteris praestent, ea, Decessorum Nostrorum
vestigia persequentes, singularibus titulis ac privilegiis h o n e s t a r e con-
suevimus. Constat quidem inter sacras huiusmodi aedes merito recen-
s e n d a m esse Metropolitanam Archidioecesis Marianopolitanae Ecclesiam,
q u a e in h o n o r e m Iacobi Maioris Apostoli Deo dicata, C a n a d e n s i u m catho-
licorum fidem ac largitatem luculenter ostendit a t q u e effert. Collecta
enim intra Archidioecesis fines ingenti stipe, templum, a fundamentis
excitari coeptum, totum lapide lybico exstructum est, additis fronti por-
ticibus; pars interior Basilicam Vaticanam, minore sane spatio, refert
et imitatur, neque operibus a t q u e artiliciis caret; arae vero m a x i m a e
aulaeo ornatae t h o l u s superstat altissimus. S a n c t o r u m autem reliquiae
h a u d mediocri n u m e r o ibidem a d s e r v a n t u r ; suppellex sacra item affluii,
e a d e m q u e pretiosa, ad divina officia peragenda, quibus ordo Canonico-
r u m eum reliquo clero, n o n sine magno d o m u s Dei decore, cum praeclara
a n i m o r u m utilitate studiose perfungitur. Placet ad. haec commemorare,
in eandem S. Iacobi aedem, a n n o MCMX, innumerabiles u n d i q u e gen-
tium convenisse catholicos, coetum habituros cultui Sanctissimae E u c h a -
ristiae p r o v e h e n d o , cui Pater Cardinalis praefuit Apostolicae Sedis Lega-
t u s , centum' et viginti Episcoporum corona circumdatus. Quibus o m n i b u s
230 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

p e r m o t u s venerabilis frater P a u i u s Bruchsi, archiepiscopus Mariano-


politanus, nomine cum suo, t u m ordinis Canonicorum et cleri populi-
que universi sibi commissi, a Nobis efflagitavit, ut peculiari honoris
titulo Metropolitanum t e m p l u m afficeremus. Piis hisce votis eo liben-
tius concedendum censemus, quod, si eius templi decus a u x e r i m u s ,
videmur r e m facturi esse dignam pietate erga S. I a c o b u m Maiorem
Nostra, cuius Apostoli n o m e n ad s a c r u m baptismi fontem impositum
Nobis est. Itaque, auditis VV. F F . NN. S. R. E. Cardinalibus SS. R i t u u m
Congregationi praepositis, Apostolica Auctoritate Nostra, h a r u m Litte
r a r u m vi, Metropolitanam Ecclesiam Marianopolitanam titulo Iacobi
Maioris Apostoli ad Basilicae Minoris dignitatem evehimus, eique pri-
vilegia omnia t r i b u i m u s , q u a e Minoribus Almae h u i u s Urbis Basilicis
de iure competunt. Decernentes praesentes Litteras Nostras firmas,
validas a t q u e efficaces semper exstare, suosque plenarios atque integros
effectus obtinere ac sortiri, illisque ad q u o s spectant, vel spectare pote-
r u n t in posterum, plenissime suffragari; sicque rite iudicandum esse et
definiendum, irritumque et i n a n e fieri si secus quicquam super his, a
quolibet, auctoritate quavis, scienter vel ignoranter attentari contigerit.
Non o b s t a n t i b u s contrariis quibuslibet.
Datum R o m a e a p u d s a n c t u m P e t r u m , sub a n n u l o Piscatoris, die
xxrx aprilis a n n o MCMXIX, Pontificatus Nostri quinto.

P. CARD. GASPARRI, a Secretis Status.

EPISTOLA
AD RR. P P . DD. ARCHIEPISCOPUM LIMANUM CETEROSQUE IN PERUVIANA RE-
GIONE EPISCOPOS, DE TUENDA AC ROBORANDA IN EORUM DIOECESIBUS FIDE.

Venerabiles fratres, salutem et apostolicam b e n e d i c t i o n e m . - I n t e r


egregias peruvianae gentis laudes ea est potissime commendatione digna,
quod catholicam religionem sancte a t q u e integre per o m n e t e m p u s ser-
v a n t . Statim ac ad P e r u v i a e terras hispani h o m i n e s navigarunt, copio-
s u m sacerdotum a g m e n ex diversis religiosorum Ordinibus, praesertim
dominiciano, sub Christi servatoris vexillo R o m a n o q u e Pontifice h o r t a n t e
ac bene precante, ad oras istas appulit. H o r u m per s e q u u t a t e m p o r a
assiduis curis gravibusque l a b o r i b u s et fides in catholicis incolumis
semper servata est a t q u e a u c t a et a p u d ethnicos catholica d o g m a t a
s u n t feliciter invecta.
Acta Benedicti PP. XV 231

Q u a m in retinenda verae fidei p u r i t a t e c o n s t a n t i a m Deum ipsum


singulari praemio prosequi voluisse inde colligitur, q u o d Peruvia, p r a e
ceteris Americae regionibus, sanctimoniae laude ac splendore floruerit,
pluresque ex eius filiis Ecclesia veneretur caelitum b e a t o r u m h o n o r i b u s
a u c t o s : q u o s inter longe eminent R o s a gentis vestrae p a t r o n a , p r i m u s
Americae meridionalis flos, et Turibius Limensium antistes, cuius fer-
venti studio foecundissimaque actuositate mirum in vobis catholica
fides et catholice vivendi ratio i n c r e m e n t u m coepit. Verum q u o d in
Evangelio a Christo Domino praedictum legimus, id p l e r u m q u e et u b i q u e
contingit: q u o d n e m p e D e u s seminat in agro suo b o n u m semen, sed
venit inimicus h o m o et s u p e r s e m i n a t zizania in medio tritici. Hoc autem,
venerabiles fratres, a p u d vos etiam n u n c fieri, gravi sane moerore animi,
conspicimus. Novimus etenim acatholicos h a u d parvo n u m e r o p e r u v i a n a s
pervasisse t e r r a s , ibidemque omni a s t u omnique adiumento, nec frustra
omnino, conatos esse ac conari catholicorum mentibus errores suos inse-
rere e o r u m d e m q u e a n i m o s a b s t r a h e r e a catholica Ecclesia. Id quidem
scholis p r o s e q u u n t u r et publicis magisteriis, e p h e m e r i d u m ac librorum'
evulgatione, virorum et m a x i m e adolescentium coetibus, in primis autem
a p u d p a u p e r e s pecuniarum largitionibus: q u i b u s aliisque eiusmodi argu-
mentis n o n singulos modo homines, sed et familias et municipia deme-
reri sibi student, quo facilius et latius e r r o r u m s u o r u m v e n e n a q u a q u a -
versus spargant. Grave istud catholicorum a n i m o r u m periculum dolere
sane et conqueri oportet, venerabiles fratres, a t t a m e n videndum pariter
est ne quod in Evangelio n o t a t u r , istic etiam aliquando evenerit a u t
e v e n i a t ; inimicus n a m q u e h o m o superseminavit zizania quum dormirent
1
homines; de q u o vobis, qui cleri quisque vestri conditiones nostis,
iudicium r e l i n q u i m u s ; u t r u m scilicet detrimentum, quod h e t e r o d o x o r u m
artibus fides a p u d vos coepit, sit necne s a c e r d o t u m negligentiae ac desi-
diae t r i b u e n d u m . Labia certe sacerdotum custodire debent scientiam,
idque n o n sibi unice, sed ut p o p u l u m Dei doceant veritatem: ubi ergo
veritatis l u m e n extinguitur a u t tenebris obtegitur, indicium est quod
sacerdotes aut scientia c a r e a n t debita, aut quod, officii immemores, eam
communicare cum fidelibus negligant. Ad vos igitur, venerabiles fratres,
P e r u v i a e vestrae caritate impulsi, h o r t a t i o n e s Nostras convertimus
Vestrum est, ante omnes, videre et vigilare ne gregi vobis commisso
inferatur d a m n u m . In quo pastoris boni Christi Iesu exemplum habetis
qui a n i m a m s u a m posuit pro ovibus suis. Quod si h u m a n a e debilitati
propius exemplum cupitis, a d s t a t vobis b e a t u s vester Turibius, qui

1
MATTH., X I I I , 2 5 .
Acta Apostolicas Sedis - Commentarium Officiale

pastoralis vigilantiae a t q u e zeli praeclarissima praebuit exempla. Innu-


meras ille contradictiones, sive ab iis qui foris sunt propter fidem, sive
ab iis qui intra sunt propter Ecclesiae libertatem, summa patientia susti-
1
nuit, martyrii cupidissimus. Et ut fides in fidelium animis alte h a e r e r e t
nec facile nutaret, singulis dominicis diebus, vel in ecclesia, vel inhospi-
tali domo, in parvis etiam oppidulis et sub dio concionabatur, plebemque
2
catechismo instruebat. Haec vos P a t r o n i sanctissimi documenta sequuti,
sacerdotes quisque vestros, assidue ac fortiter stimuletis ut suo singuli
ne desint officio, sed omni contentione vobis opitulentur sive sacram
catechesim ad novi Codicis praescripta fideliter ac diligenter t r a d e n d o ,
sive o p u s Praeservationis fidei efficacissime p r o m o v e n d o , sive pias con-
sociationes a Doctrina christiana n u n c u p a t a s u b i q u e instituendo ac
fovendo, cetera d e m u m a d i u m e n t a omnia adhibendo q u a e ad fidem
t u e n d a m et r o b o r a n d a m sunt utiliter inventa. Pervigilate vos, venera-
biles fratres, pervigilent sacerdotes vestri ; omnes quippe pro suo quisque
m u n e r e et g r a d u rationem estis reddituri pro a n i m a b u s cuique commissis.
Spes autem Nos recreat, q u o n i a m s t u d i u m vestrum n o v i m u s a t q u e in
Nos propensissimam voluntatem, fore ut h o r t a t i o n e s Nostras toto animo
exsequendas suscipiatis; clerus vero, vestro simul verbo et exemplo inci-
t a t u s , n o n industriae, non labori p a r e a t ut p r a e c i p u a Peruviae gloria,
fidei videlicet catholicae professio, nullum ulterius detrimentum capiat.
Quo in negotio Regulares etiam sacerdotes adiutricem vobis m a n u m
ultro d a t u r o s esse minime d u b i t a m u s , decessorum s u o r u m zelum et
laudes aemulantes. Quia vero maximi interest optima sacri cleri edu-
catio, n o l u m u s de Seminariis t a c e r e : inde enim ampla expectanda est
operariorum seges, quos in messem Domini mittere possitis quique, sui
obliti, se totos in a n i m a r u m b o n u m fideique defensionem impendant.
Q u a m o b r e m q u a e per Nuntium Nostrum circa Seminariorum erectionem
r e c t u m q u e e o r u m d e m regimen vobiscum c o m m u n i c a n d a voluimus, impen-
sissimo p o s t u l a m u s ut, alacritate m a x i m a cunctisque amotis difficulta-
tibus, exsequenda curetis.
Haec a u t e m omnia ut pro optatis eveniant, vobis, venerabiles
fratres, vestrisque cleris ac populis apostolicam benedictionem, p a t e r n a e
Nostrae benevolentiae testem et divinarum g r a t i a r u m auspicem, aman-
tissime impertimus. .. "
Datum Romae, a p u d s a n c t u m P e t r u m , kalendis ianuariis MGMXEX.

B E N E D I C T U S P P . XV

1
In Lectione Breviarii, in festo S. Turibii, 27 aprilis.
2
Ibid.
S. Congregatio Consistorialis

ACTA SS. CONGREGATIONUM

SACRA CONGREGATIO CONSISTORIALIS

I
DECRETUM

CIRCA NOMINATIONEM ADMINISTRATORUM IN DIOECESIBUS VACANTIBUS DOMINII


CANADENSIS ET TERRAE NOVAE.

Cohaerenter ad ea q u a e pro dioecesibus Foederatorum Americae


S t a t u u m Apostolica Sedes statuit decreto diei 22 februarii 1919, S S m u s
Dominus Noster Benedictus P p . XV censuit et decrevit, ut etiam in dioe-
cesibus Canadensis Dominii et Terrae Novae, quoties vacaverint, ad ipsa-
r u m g u b e r n a t i o n e m eadem regula vigeret.
itaque, dempto Archiepiscopis et Episcopis iure n o m i n a n d i mortis
causa dioecesanum Administratorem, in p o s t e r u m in o m n i b u s m e m o -
ratis dioecesibus, q u a t e n u s speciales circumstantiae observantiam cano-
nis 427 impediant, si in iisdem q u i n q u e saltem vel sex Consultores
dioecesani n o n a d s i n t ; Archiepiscopus a u t Episcopus senior provinciae
ecclesiasticae providere poterit, cum ratihabitione Delegati Apostolici,
pro n o m i n a t i o n e Administratoris d u r a n t e sedis vacatione. I d q u e per
triennium, d u m m o d o interim coetus Consultorum n o n fuerit a u c t u s ad
n u m e r u m s u p e r i u s indicatum.
D a t u m R o m a e , ex Secretaria S. Congregationis Consistorialis, die
8 maii 1919.

' $ C. CARD. DE L A I , E p . Sabinen., Secretarius.

L. S . .
f V. Sardi, Archiep. Caesarien., Adsessor-
234 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

II

DE CHACO
ERECTIONIS VICARIATUS APOSTOLICI

DECRETUM

Optimo sane consilio R o d u i p h u s Caroli, archiepiscopus Tyrensis,


in Boliviana Republica Apostolicus I n t e r n u n t i u s , Archiepiscopo Platensi
et Episcopo S. Crucis consentientibus, perpendit et S. Sedi proposuit,
ut in amplissimo eiusdem Bolivianae ditionis territorio, cui n o m e n
Chaco, ad s u b v e n i e n d u m spiritualibus incolarum loci necessitatibus, Apo-
stolicus Vicariatus erigeretur. Q u a p r o p t e r S s m u s D n u s Noster Benedi-
ctus P P . XV, de consulto h u i u s S. Congregationis Consistorialis Emi-
nentissimorum P a t r u m , suppleto q u o r u m intersit, vel suo interesse prae-
sumant, consensu, p r a e s e n s edi iussit Consistoriale Decretum, quo
territorium de Chaco, intra fines archidioeceseos Platensis et dioeceseos
S. Crucis de Sierra existens, in Vicariatum Apostolicum de Chaco nun-
c u p a n d u m erigit ac erectum declarat, donec in p r o p r i a m ac distinctam
dioecesim constitui valeat. H u i u s autem Vicariatus fines, e r u n t : ac? septen-
trionem ripa dextera fluminis Magni, vulgo Bio Grande, incipiendo a
puncto in quo hoc flumen intersecai alta iuga m o n t i u m de Incahuasi,
in provincia de Cordillera, u s q u e d u m idem flumen attingit lineam inter-
provincialem c u m Chiquitos, deinde haec ipsa linea u s q u e ad fines
reipublicae s t a t u s ; ad orientem ipsi fines reipublicae de Bolivia cum
rebuspublicis de Brasilia et P a r a g u a y ; ad meridiem i i d e m fines cum
P a r a g u a y et Argentina iuxta c u r s u m fluminis Pilcomayo u s q u e ad p u n -
ctum quod vocatur Casa de Piedra et ad dexteram h u i u s fluminis ripam
positum est; ad occasum linea imaginaria, q u a e incipiet a sinistra ripa
fluminis Pilcomayo contra locum n u n c u p a t u m Casa de Piedra et desinet
ad flumen Parapeti, in loco dicto Oquendage, excepto territorio Canton
de Huacareta, deinde s e q u e t u r alta iuga m o n t i u m de Incahuasi, q u a e
s e p a r a n t provincias Chuquisaca et S. Cruz u s q u e ad locum ubi flumen
Magnum intersecat haec ipsa iuga m o n t i u m et fines septentrionales
Vicariatus attinguntur. Praefatus igitur Vicariatus sequentia oppida
complectetur. In provincia de Cordillera: Lagunillas, Gutirrez, Limon,
C a r a g u a t a r e n d a , Guariri, Saipur, Masuvi, T a c u r , imiri, Obbi, T a p u t ,
Piriti, Charagua, San Antonio, S a n Francisco, zozo, Itatique, Ibope-
r e n d a , Boyuibi, Cuevo, L a g u n a Colorada, Salinas, Choreti, Ipati et alia
S. Congregatio Consistorialis 235

minoris momenti. In provincia del Azero: Gamatindi, Garandaiti, Mis-


siones de Tigipa, Machareti, Ivo, S a n t a Rosa et Boicavo, oppida de
Huacaya, Numbra, Ibopeiti, Loma, Chib, Mandiyuti, Iguembe, Ingre,
Nancaroinza et Sipotindi. In provincia del Gran Chaco: Villa Montes
(San Francisco), los cinco fortines militares existentes et Missio de
Tarairi. Voluit p r a e t e r e a Beatissimus P a t e r , ut Apostolicus Vicariatus
de haco metropolitico iuri Archiepiscopi Platensis sit subiectus et obno-
xius m a n e a t dependentiae ac iurisdictioni S. Congregationis de Propa-
g a n d a Fide. Contrariis q u i b u s c u m q u e n o n o b s t a n t i b u s .
D a t u m R o m a e , ex aedibus S. Congregationis Consistorialis, die
m maii 1919.

)$l C . C A R D . DB L A I , Ep. Sabinen., Secretarius.

L. s.

f V. Sardi, Archiep. Caesarien., Adsessor.

III
P R O V I S I O ECCLESIAE
S. C. Consistorialis decreto, S S m u s D. N. Benedictus XV hanc, q u a e
sequitur, ecclesiam de proprio pastore providit, scilicet:
7 maii 1919. Metropolitanae ecclesiae Tarraconensi praefecit
R. P. D. F r a n c i s c u m Vidal y B a r r a q u e r , h a c t e n u s Episcopum titularem
Pentacomiensem.

IV
NOMINATIONES

Decretis S. C. Consistorialis nominati s u n t :

1 februarii 1919. R. P. D. Cletus Cassani, archiepiscopus Tur-


r i t a n u s , Administrator Apostolicus dioecesis Octeriensis.
11 martii. R. P. D. Nicolaus Piccirilli, archiepiscopus Lancia-
nensis, Administrator Apostolicus dioecesis Vastensis.
31 martii. R. P. D. I o a n n e s Scotti, archiepiscopus Rossanensis,
Administrator Apostolicus dioecesis Cariatensis.
236 Acta Apostolicae Sedis -Commentarium Officiale

SACRA CONGREGATIO CONCILII

L I S B O N E N . ET A L I A R U M IN L U S I T A N I A
PROVISIONIS PAROECIARUM

13 aprilis 1918
(Per summaria precum)

S P E C I E S FACTI. - S u b antiquo in Lusitania regimine vacantes paroe-


ciae de proprio pastore pro videbantur ad n o r m a m regii decreti diei
2 ianuarii 1862, vi cuius praescribebatur quidem forma concursus, sive
per documenta, sive per publicum examen, sed ita ut potiores partes in
his peragendis potestati civili q u a m ecclesiasticae t r i b u e r e n t u r ; quin
immo exinde idonei n o n r e n u n c i a b a n t u r nisi a P a t r o n o Regio. Q u a n d o
vero, sive concursus haberi n o n poterat propter exiguitatem redituum,
sive desertus a u t frustratus evadebat, t u m Episcopi curatos, vulgo encon-
mendados ad n u t u m s u u m amovibiles paroeciis praeficiebant. Everso
a u t e m antiquo regimine, post violenter a b r u p t a s relationes inter n o v u m
G u b e r n i u m et Ecclesiam, Apostolica Sedes die 13 iulii 1911 inter alia
decrevit provisionem ecclesiasticorum beneficiorum in Lusitania rein-
cidisse sub iuris c o m m u n i s sanctiones . Quum itaque in relatione
de statu dioecesis ab Episcopo Portugalliensi a n n o 1916 transmissa,
legeretur ad n u m . 64: Olim provisio paroeciarum fiebat per concursum,
n u n c , post separationis regimen, ad nutum Episcopi , et n u m . 65:
A d s u n t paroeciarum rectores ad nutum amovibiles , q u u m q u e pro-
fecto provisio paroeciarum o m n i u m per nominationem rectorum ad
n u t u m Episcopi amovibilium, n o n r e p r a e s e n t a r e t ius c o m m u n e in q u o d
debuit recidere beneficiorum, paroecialium praesertim, in Lusitania col-
latio, visum est h a c de re o p p o r t u n a s notitias a P a t r i a r c h a Lisbonensi
sciscitare. Rescripsit E m u s Vir illam praxim n o n in sola dioecesi Por-
tugalliensi obtinere, sed in o m n i b u s dioecesibus Lusitaniae invaluisse,
attento quod, sub auctoritatis politicae persecutione, fere omnes paroe-
ciae in eam redactae essent conditionem in q u a Concursus utiliter haberi
n o n p o t e r a t ; postulabat igitur ut Apostolica Sedes Lusitanos Episcopos
per aliquod saltem t e m p u s perseverare in inolita praxi sineret, nec
concursus i niungeret nisi pro paucis paroeciis praecipuis. Subinde vero
idem E m u s Patriarcha, p o s t q u a m de re egerat in conventu cum aliis
S. Congregatio Concilii 237

Lusitaniae Episcopis, schema s t a t u t o r u m ad q u o r u m n o r m a m paroe-


ciales concursus in posterum peragi deberent, approbationi et revisioni
Sanctae Sedis subiecit, iterum p o s t u l a n s ut obligatio paroecias per con-
cursum providendi n o n i m p o n e r e t u r nisi post aliquod futurum t e m p u s ,
simulque, attentis diversis nec firmis r e r u m adiunctis in q u i b u s sin-
gulae paroeciae v e r s a r e n t u r , Episcopis ampla facultas concederetur in
casibus particularibus indicendi vel n o n indicendi concursus.
Universo negocio ad S. H. G. delato, ante q u a m praefatum schema
disciplinam h a b e n d o r u m concursuum continens revisioni demandaretur,
visum est quaestionem praeiudicialem de ipsis concursibus in Lusitania
habendis vel non, E m i s P a t r i b u s decernendam subiicere.

ANIMADVERSIONES. - Enimvero, decisio Apostolicae Sedis de bene-


ficiorum provisione in Lusitania ad iuris communis sanctiones confor-
manda, q u a m v i s lata sit a. 1911, h u c u s q u e , ut ex dictis liquet, exsecu-
tioni d e m a n d a t a non est. Q u u m igitur in praesenti sit religiose exse-
quenda, statim sese offert dubium, q u o d n a m ius c o m m u n e nunc sit
r e s p i c i e n d u m : n u m quod vigebat a. 1911, u s q u e ad p r o m u l g a t u m Co-
dicem Iuris Canonici, an ius q u o d in Codice continetur. Etenim, ex u n a
parte, ea decisio q u u m lata fuerit a. 1911, n o n poterat profecto respi-
cere nisi ius c o m m u n e eo tempore vigens: ex alia vero, eadem decisio
q u u m exsequutioni d e m a n d a n d a sit n u n c , post publicatum Codicem,
peropportune videtur ad h u i u s n o r m a m accipienda; siquidem univer-
sim q u u m de novo, re integra, o r d i n a n d a sit in aliqua regione canonica
disciplina circa aliquod institutum ecclesiasticum, praecipua q u a d a m
ratione, ordinatio fieri debet ad n o r m a m Codicis n u n c vigentis: idcirco
enim publicatum est, ut secundum illud quodlibet ecclesiasticae disci-
plinae caput in futurum ordinaretur. Quae q u u m ita sint, plane conclu-
d e n d u m videtur, in casu, obligationem concursus pro paroeciarum pro-
visione minime esse i m p o n e n d a m : nam Codex concursum iam non
praescribit, nec exigit; sed solummodo praescribit ut forma concursus
retineatur, et quidem donec Sedes Apostolica aliud decreverit, iis in locis
in q u i b u s est in u s u (can. 459, 4), quod videtur idem esse ac permit-
tere b o n u m in expectatione melioris, ad quod contenditur. P o r r o in
Lusitania, ut ex enarratis liquet, quamvis forma concursus aderat ante
separationem, n u n c , q u u m disciplina provisionis paroeciarum est ordi-
n a n d a , iam n o n est in usu. Nec inde consequitur Episcopos perseverare
posse ac debere in inolita praxi, providendi paroecias per rectores ad
n u t u m amovibiles, et quidem deputatos a b s q u e ullo praevio examine
cum facultatibus ministerialibus de a n n o in a n n u m renovandis, adeo ut
238 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

nullus parochus iam securitatem h a b e a t m a n e n d i in s u a paroecia: longe


quidem alia est dispositio Codicis, can. 454 et can. 459 1-3, quae
ius c o m m u n e , n u n c in re vigens, r e p r a e s e n t a t .
Ex adverso, etiam omisso quod incertum m a n e t . n u m ius com-
mune n u n c a p t a n d u m n o n sit fortasse q u o d vigebat a. 1911, q u a n d o
Apostolica prodiit praefata decisio, in quo iure quidem concursus prae-
scribebatur, ad mentem q u o q u e Codicis videtur Lusitania comprehendi
inter illas regiones in q u i b u s paroeciarum provisio fit per c o n c u r s u m :
fit, i n q u a m , saltem virtualiter, si n o n ipsa re et effectu. Siquidem m o d u s
ab inducta separatione u s q u e in praesens servatus, fuit m o d u s anor-
malis et irregularis, qui solummodo t r i b u e n d u s sit statui p e r t u r b a t o
Ecclesiae Lusitanae; q u a perturbatione d u r a n t e Episcopi nullum in hac
parte d e t e r m i n a t u m ius secuti sunt, sed in p r a x i vindicarunt sibi per-
a m p l a m q u a n d a m libertatem vel contra ius agendi, quia aliter n o n fide-
bant posse se congruenter providere necessitatibus fidelium et curae ani-
m a r u m . At vero, s t a t u s p e r t u r b a t u s , praesertim violentia inductus, licet
per aliquod t e m p u s perseverans, n o n est dicendus i m m u t a s s e funditus
s t a t u m iuris praecedentem, qui immo virtualiter perseverare censetur,
q u a t e n u s , scilicet, re etiam et effectu perseveraret, s u b l a t a p e r t u r b a t i o n e
et violentia. Q u u m igitur ante s e p a r a t i o n e m vigeret in Lusitania disci-
plina concursus in provisione paroeciarum, videtur haec eadem, saltem
virtualiter, u s q u e in p r a e s e n s perseverasse, ac p r o p t e r e a ad mentem
Codicis, can. 459, 4, retinenda, donec Apostolica Sedes aliud decre-
verit. Nec inde consequitur r e d e u n d u m ad specialem formam, decreto
r
regio 2 ian. 1866 praescriptam, q u a m e contrario sustulit omnino lau-
d a t a decisio de cuius exsequutione r e s est. Obvia est enim distinctio
inter disciplinam c o n c u r s u s ad n o r m a m iuris c o m m u n i s seu Tridentini
et formas speciales concursus peragendi, in singulis regionibus hac
illave auctoritate i n d u c t a s : q u a m v i s i t a q u e forma specialis a potestate
civili praescripta, iure cessaverit, recuperante Ecclesia in h a c q u o q u e
re s u a m libertatem, a d h u c t a m e n perseverare videtur in Lusitania, iuxta,
mox disceptata, obligatio provisionis paroeciarum per concursum, seu
disciplina generalis concursus, n u n c o r d i n a n d a in particulari ad nor-
m a m iuris Tridentini q u o d magis explicavit S. P. Benedictus XIV
(cfr. d o c u m e n t u m IV in calce laudati Codicis) et ad peculiares loci tem-
p o r u m q u e conditiones necessitatesque.

R E S O L U T I O . - H a c porro r e r u m serie plena deliberatione perpensa,


E m i P a t r e s S, C. Concilii in plenariis comitiis diei 13 aprilis 1918 rescri-
bendum censuerunt:
S. Congregatio Concilii 239

Episcopi poterunt in inolita praxi perdurare ad annum; interim


ipsi conficiant elenchum, transmittendum ad H. S. G, paroeciarum quae
dotem sufficientem habent. Elapso autem anno, paroecias, quae sufficientem
dotem habent, conferant ad normamCod. Iur. Can., c. 459, 3, n. 1-3,
poterunt vero alias conferre ad nutum. Curent tamen iidem Episcopi ut
quamprimum hae paroeciae congrua dote compleantur.
Q u a m E m o r u m P a t r u m resolutionem, referente infrascripto S. Con-
gregationis Secretario, SS. D n u s Noster Benedictus div. prov. P P . XV,
in audientia diei 15 eiusdem mensis et anni, a p p r o b a r e et confirmare
dignatus est.
I. MORI, Secretarius.

SACRA CONGREGATIO DE RELIGIOSIS

1
v ' ' '
DE QUIBUSDAM LIBRIS AD INSTITUTA RELIGIOSARUM IURIS PONTIFICII PERTI-
NENTIBUS, REVISIONI ET CORRECTIONI S. CONGREGATIONIS S U B I I C I E N D I .

In Congregatione Generali, habita in Palatio Vaticano die 29 mar-


tii 1919, E m i ac Revmi S. R. E. Cardinales negotiis Religiosorum Soda-
lium praepositi, o p p o r t u n u m iudicarunt praescribendum ut o m n i a Insti-
t u t a et Congregationes Religiosarum Iuris Pontificii libros quoslibet,
continentes consuetudines, u s u s a u t similes q u o c u m q u e n o m i n e v e n i a n t
(Direttorio, Coutumier, etc.), a p u d eas in usu, praeter Constitutiones
a d p r o b a t a s , n e c n o n preces proprias Instituti, in c o m m u n i recitari soli-
tas, inspectioni et correctioni h u i u s S. Congregationis subiiciant; idemque
exigatur in novis Institutis a d p r o b a n d i s .
F a c t a autem relatione SSmo D. N. Benedicto P p . XV per R. P. D.
Secretarium, in audientia diei 31 eiusdem mensis, S. S. sententiam
E m o r u m P P . a d p r o b a v i t a c p r o p t e r e a mandavit a d hoc f i e r i Decretum.
Haec S. igitur Congregatio vi praesentis Decreti m a n d a t ut omnia
et singula Instituta seu Congregationes Religiosarum Iuris Pontificii,
seu etiam Piae Societates mulierum sine votis ad m o d u m Religiosarum
in c o m m u n i viventium a S. Sede a d p r o b a t a e , libros quosvis ut s u p r a
recensitos, i n t r a t e r m i n u m u n i u s a n n i ad e a m d e m S. Congregationem
transmittant.
240 Acta Apostolicae Sedis '- Commentarium Officiale

Curent a u t e m Revii Ordinarii locorum, in q u i b u s S u p r e m a e Mode-


ratrices alicuius Instituti et Congregationis mulierum, de q u i b u s agitur
rn praesenti Decreto, c o m m o r a n t u r , ut illas q u a m p r i m u m de imposita
obligatione certiores faciant: easque a d m o n e a n t n o n prohiberi in Insti-
tutis et Congregationibus respectivis dictorum l i b r o r u m u s u m , q u o u s q u e
ab h a c S. C. aliter, si c a s u s ferat, s t a t u a t u r .

R. CARD. SCAPINELLI, Praefectus.

L- 8 s.

Maurus M. Serafini, Ab. O. S. B., Secretarius.

II
DUBIUM
CIRCA DEPENDENTIAM MONIALIUM AB ORDINARIIS IN GALLIA ET BELGIO

A pluribus Episcopis nec non Religiosis Communitatibus proposi-


t u m fuit d u b i u m :
An Monasteria Monialium, q u a r u m vota ex Instituto s u n t solemnia,
sed ex S. Sedis praescripto s u n t simplicia, in Gallia et Belgio ab Ordi-
nariis locorum dependeant eadem ratione ac ante Codicis promul-
gationem .
S. Congregatio, re m a t u r e perpensa, r e s p o n d e n d u m censuit: Sup-
plicandum S S m o ut decernere dignaretur nihil i n n o v a n d u m esse in
dependentia Monialium p r a e d i c t a r u m ab Ordinariis locorum in Gallia
et Belgio, p r o u t post r e s t a u r a t i o n e m ab u n o saeculo et amplius hucus-
que o b s e r v a t u m est: cauto t a m e n q u o d nulla potestas sit Episcopis ad
i m m u t a n d a s Regulas a n t i q u o r u m O r d i n u m a u t Constitutiones Monia-
lium a S. Sede a d p r o b a t a s .
In audientia infrascripto Secretario concessa die 13 maii 1919
S S m u s resolutionem adprobavit et, ut publici iuris fieret, mandavit.
D a t u m Romae ex Secretaria S. C. de Religiosis, die 22 maii 1919.

Maurus M. Serafini, Ab. O. S. B., Secretarius.


S. Congregatio de Propaganda Fide

SACRA CONGREGATIO DE PROPAGANDA FIDE

DECRETUM

ARCHIEPISCOPUS ULTRAIECTENSIS NOMINATUR PRAESES IN HOLLANDIA PIAE


UNIONIS CLERI PRO MISSIONIBUS.

Cum pia Unio cleri pro Missionibus, h u i u s S. Congregationis Fidei


P r o p a g a n d a e auctoritate probata, p l u r i b u s q u e indulgentiis ac spiritua-
libus privilegiis a SSmo D. N. Benedicto P p . XV benigne ditata, etiam
in Hollandia, Deo adiuvante, institui ac propagari coeperit, ad eius
incrementa in dioecesibus dictae nationis promovenda, o p p o r t u n u m
consilium visum est Praesidem eiusdem piae Unionis pro Hollandia
constituere B. P. D. Henricum Van de Wetering, archiepiscopum Ultra-
iectensem, cuius ductu eadem Sodalitas moderata nobilissimum finem,
q u e m p r a e s t i t u t u m habet, facilius assequatur. Utendo igitur facultate a
S u m m o Pontifice sibi concessa in audientia diei 20 superioris mensis
martii, infrascriptus Cardinalis Praefectus S. h u i u s Consilii Christiano
Nomini P r o p a g a n d o , m e m o r a t u m Antistitem Ultraiectensem ad officium
Praesidis Unionis cleri pro Missionibus, in universa Hollandia, per prae-
sens Decretum n o m i n a t a t q u e confirmat. Contrariis n o n obstantibus
quibuscumque.
D a t u m R o m a e ex Aedibus Sacrae Congregationis, die 11 aprilis,
a n n o 1919.

GULIELMUS CARD. VAN ROSSUM, Praefectus.

I , $ S.
C. Laurenti, Secretarius.

ACTA, vol. XI, n. 7. 2-6-919. 17


Acta Apostolicae Seis - Commentarium Officiale

SACRA CONGREGATIO RITUUM

CLAROMONTEN. SEU NOVAE GALEDONIAE

DECRETUM B E A T I F I C A T I O N I S S E U D E C L A R A T I O N I S MARTYRII SERVI DEI BLASII

MARMOITON, LAICI PROFESSI SOCIETATIS MARIAE, IN ODIUM FIDEI, UTI

FERTUR, INTEREMPTI.

Societas Mariae, vulgo Maristarum, a Venerabili Servo Dei Ioanne


Claudio Colin, sacerdote, Lugduni, in Gallia, a n n o 1824 fundata et in
plures regiones eiusdem nationis et etiam orbis propagata, dum patrem
legiferum ac p r i m u m moderatorem generalem a t q u e sodales aliquot
sanctitatis fama gloriosos habere laetatur, n u n c animum s t u d i u m q u e
intendit, ut causa beatificationis seu declarationis martyrii alterius
sodalis, laici professi, Blasii Marmoiton, a p u d sacrorum R i t u u m Con-
gregationem introduci valeat. Hic Dei F a m u l u s in pago Yssac-la-Tou-
rette, Claromontensis dioeceseos in Gallia, die 16 martii a n n o 1812 n a t u s
e a d e m q u e die baptizatus, post brevem suae peregrinationis curriculum,
mense iulio anni 1847 in Nova Caledonia ab inimicis christiani nominis
crudeliter interfectus est. Ab ineunte aetate, a p a r e n t i b u s pie institu-
t u s , praeclara exhibuit futurae sanctitatis specimina et indicia, e u m q u e
p u e r u m cognati et vicini uti angelum a e s t i m a b a n t et vocabant. Studiis
d a n s o p e r a m et m o r u m suavitate et ingenii a c u m i n e aequalibus p r a e -
lucebat. In agris colendis patri infirmo saepe adiutor, colonos invisere
ogebatur, eosque salutaribus monitis et exemplis instruebat. Sollicitus
de maiori sui spiritus perfectione, recessum et solitudinem s u m m o p e r e
a m a b a t , ut Dei vocem melius audire eiusque voluntatem agnoscere
a t q u e opere implere mereretur. Peculiari pietatis affectu S S m u m Eucha-
ristiae S a c r a m e n t u m et Deiparam Virginem Mariam prosequebatur.
Neque solum quotidie u t r i u s q u e altare devotissime visitabat, sed etiam
librum sibi valde earum, proprio nomine s i g n a t u m et in familia dili-
genter custoditum, cui titulus : Visites au Saint-Sacrement et la Sainte
Vierge, assidue perlegebat. Q u u m in Consilio Municipii de illuminatione
et decore d o m u s Dei ageretur, s t a t u t u m fuit, ut singulae familiae vicis-
S. Congregatio Bituuni MS

sim per singulos a n n o s subministrarent quod esset necessarium pro


l a m p a d e ardente coram S S m o Sacramento. Et Blasius, qui erat a Con-
siliis, n o n modo p r i m u m a n n u m a d hoc opus a d i m p l e n d u m pro s u a
familia postulavit, sed ipse idem singulis eiusdem anni diebus, m a n e
citius surgens, ecclesiam adibat, ut S S m i Sacramenti lampadis refo-
veret lumen. I n s u p e r qualibet die dominica adsistebat divinis officiis
ac mysteriis, potissimum in ecclesia parochiali loci Pessat-Villeneuve
n u n c u p a t i , u b i etiam c a n t o r u m choro s u a m p r a e s t a b a t operam valde
utilem. P a b u l u m spirituale sibi aliisque p r a e b e b a t lectione librorum de
actis sanctorum et a n n a l i u m de P r o p a g a n d a Fide super statu missio-
n u m . Ad sacram synaxim accedebat p r i m a dominica cuiusvis mensis
et festis solemnioribus, praesertim divini Redemptoris eiusque sanctis-
simae Genitricis; in q u o r u m honorem et m e m o r i a m quotidie recitabat
s a n c t u m Rosarium, uti validum praesidium et admirabile c o m p e n d i u m
precum ac mysteriorum. Spretis m u n d i oblectamentis, m a n d a t a Dei fide-
liter custodiebat cum integritate vitae s e n s u u m q u e t e m p e r a n t i a et mor-
tificatione. Divino a m o r e et zelo flagrans, liberalis in egenos, sequester
pacis in familiis, cunctisque opportune beneficus, de se humillime sen-
tiebat coram Deo et hominibus. I u x t a h a n c viam, p r o u t in Actis pro-
cessualibus describitur, a m b u l a n s Dei Servus, q u u m ad aetatem duode-
viginti a n n o r u m pervenisset, a q u a d a m sacra concione circa missiones
et ex Annalibus Propagationis Fidei feliciter permotus, divina operante
gratia, statuit se s u a s q u e vires missionibus dicare et Societatem Mariae,
de iisdem optime meritam, ingredi. Plures t a m e n exortae s u n t difficul-
tates publicae et privatae, auctae q u o q u e a conscriptione militari t a m
sui q u a m alterius fratris Gilberti a t q u e ab obitu pii genitoris, qui a d h u c
vivens, ob infirmitatem, Biasio domesticis praeesse negotiis reliquerat.
Verum, o m n i b u s obstaculis devictis, Dei F a m u l u s , die undecima mensis
martii anni 1842, L u g d u n u m concessit, ut Societati Mariae n o m e n daret,
u n a cum I o a n n e Raynaud, I o a n n e T a r a g n a t et sacerdote Douarre pagi
parocho, qui parochiale officium dimiserat, ut inter missionarios Mari-
stas, Deo vocante, adscriberetur. I t a q u e eadem die, vespertinis Jioris,
q u u m in praefatam civitatem prospero itinere pervenissent, omnes sese
obtulerunt P. Ioanni Claudio Colin, Superiori Societatis Mariae, qui
eos benevolo laetoque animo excepit, et Biasium Marmoiton ad novi-
tiatum statim admisit. Hic, a d h u c tyro, miram ostendit patientiam et
fortitudinem, t u m in ictu quem ex involontaria causa receperat, t u m in
gravi infirmitate, q u a exinde affectus est. Interim Dei F a m u l u s , q u u m
notitiam apprehendisset martyrii sacerdotis et missionarii maristae
B. Petri Aloysii Chanel, similis pro Fide mortis desiderio incensus,
44 Acia Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

veniam a Superioribus petiit et obtinuit, ut exteris missionibus inter


infideles Societati Mariae concreditis d e s t i n a n t u r . Inde Blasius, tyro-
cinio iam rite peracto, vota fratris coadiutoris in eadem Societate die
11 martii a n n i 1843 nuncupavit et die 3 maii eiusdem a n n i a Gallus
profectus est u n a cum aliis sociis s u b praeside Episcopo tit. Amatensi
Douarre e Societate Mariae, qui, episcopali dignitate a S. Sede deco-
r a t u s , eiusdem auctoritate missionem in Nova Caledonia c o n d e n d a m
susceperat. In illam regionem o m n e s appulerunt die 21 decembris ipsius
a n n i 1843,' a t q u e illico m a n u s a p p o s u e r u n t domui habitationis et ora-
tionis aedificandae atque novae missioni catholicae instituendae. D u m
Episcopus et duo sacerdotes missionarii P P . Bougeyrpn et Viard sacrum
ministerium pragebant, linguam regionis simul addiscentes, frater coa-
diutor Blasius, cum altero socio coadiutore I o a n n e Taragnat, rei fami-
liaris et sacrae aedis decoris, necnon horti, victus et vestitus curam
habebat. I n s u p e r indgenas videre studebat, eosque, modo quo poterat,
alioqui de Deo, de Christo Iesu, de Fide et religione catholica, ipsos
ita disponens ad maiorem p a t r u m instructionem et ad baptismum alia-
que s a c r a m e n t a rite recipienda. Orationi impense vacans, regularum
Societatis custos, virtutibus ornatus, S S m a e Eucharistiae cultor eximius
et B. Mariae Virginis devotissimus filius, hisce praesidiis instructus ad
p r o x i m u m certamen et agonem pro Fide Christi sustinendum p a r a t u s
inventus est. Mense enim iunio anni 1847 coepta est persecutio in mis-
sionarios, qui in loco Balade sanctum ministerium exercebant; a t q u e
ethnici ex illa tribu magno impetu et furore d o m u m missionis aggressi,
Blasium Marmoiton lancea crudeliter percutiunt. Hic, gravi vulnere
afflictus, statim sacramentis Ecclesiae recreatur, et de vita sociorum
sollicitus eos ad fugam hortatur, ut certam effugiant mortem. Crueia-
tibus oppressus et in lecto decumbens, iterum sacramentis r o b o r a t u s ,
salutari hortatione ac benedictione accepta ab Episcopo Collomb, adstan-
tes consolatur, seque l a e t u m ac p a r a t u m profitens mori pro Christo et
pro conversione et perseverantia Caledonensium in Fide, veniam simul
ex toto corde adprecatur a Deo pro suis s u o r u m q u e sodalium persecu-
toribus. Dum vero, ita debilitatus, Ipse vires s u m e r e et aliquot gressus
facere potuerat, ut ad sacellum iret et in domo Dei a n i m a m exhalaret,
repente ab uno ex iis, qui missionarios p e r s e q u e b a n t u r e o r u m q u e d o m u m
s a c r a m q u e aedem et suppellectilem iam devastaverant et in odium
religionis catholicae profanaverant, ethnico et b a r b a r o post nova et
h o r r e n d a tormenta, capite o b t r u n c a t u s est. F a m a sanctitatis et martyrii
Servi Dei in pago La Tourette, in t o t a regione Claromontensi et a p u d
indgenas Novae Caledoniae viguit et viget, signis ac prodigiis, uti fer-
S. Congregatio Rituum

tur, etiam confirmata. Hinc Processus Ordinarius Informativus in Curiis


ecclesiasticis Claromontensi et Novae Caledoniae super ea a d o r n a t u s
est; eiusque Acta R o m a m ad sacram R i t u u m Congregationem delata.
Quum vero omnia in promptu sint, nihilque obstet ut ad ulteriora pro-
cedi possit, instante Rmo P. Ludovico Copr, Societatis Mariae postu-
latore generali, attentisque litteris postulatoriis q u o r u n d a m E m o r u m
S. R. E. Cardinalium, plurium R m o r u m Archiepiscoporum et Episco-
porum, Vicariorum Apostolicorum et Missionariorum, praesertim Novae
Caledoniae et Societatis Mariae, necnon Consilii generalis Operis P r o -
pagationis Fidei ex u t r a q u e sede centrali Parisiensi et Lugdunensi,
E m u s et R m u s Dominus Cardinalis Nicolaus Marini, h u i u s Causae
P o n e n s seu Relator, in Ordinario sacrorum R i t u u m Congregationis
coetu subsignata die ad Vaticanum coacto, sequens d u b i u m discutien-
d u m p r o p o s u i t : An signanda sit Commissio introductionis Causae in
casu et ad effectum, de quo agitur? Et Emi ac Rmi P a t r e s sacris tuen-
dis ritibus praepositi, post relationem ipsius E m i Ponentis, audito voce
et scripto R. P. D. Angelo Mariani, Fidei promotore generali, cunctis
diligenter perpensis r e s p o n d e n d u m c e n s u e r u n t : Signandam esse Com-
missionem introductionis Causae beatificationis seu declarationis martyrii,
si Sanctissimo placuerit. Die 13 martii 1919.
Hisce o m n i b u s Sanctissimo Domino nostro Benedicto P a p a e XV
per infrascriptum Cardinalem sacrae R i t u u m Congregationi Praefectum
relatis, Sanctitas S u a rescriptum eiusdem Sacrae Congregationis r a t u m
h a b u i t ; propriaque m a n u signare dignata est Commissionem Introdu-
ctionis Causae beatificationis seu declarationis martyrii Servi Dei Blasii
Marmoiton, laici professi Societatis Mariae, die 14 eisdem mense et
anno.

)$l A. CARD. VICO, E p . P o r t u e n . et S. Rufinae,


S. B. C. Praefectus.

L. $ S.
Alexander Vrde, Secretarius,
246 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

II

MARIANOPOLITANA
DE MISSA ET COMMUNIONE DURANTE EXPOSITIONE SS. SACRAMENTI

R m u s D n u s P a u l u s Bruchsi, Archiep. Marianopolitanus, Sacrae Ri-


t u u m Congregationi ea q u a e s e q u u n t u r , reverenter exposuit; videlicet:
In nonnullis ecclesiis et oratoriis publicis vel semipublicis, u b i
S s m u m Eucharistiae S a c r a m e n t u m legitime asservatur, u s u s quidam
introductus est, ut Missae cantatae vel lectae coram Ssmo S a c r a m e n t o
solemniter exposito in Altari celebrentur, a t q u e intra vel extra Missas
in eodem Altari, d u r a n t e expositione, Sancta Communio Christifide-
libus administretur. Hinc idem Archiepiscopus postulavit : U t r u m hic
u s u s permitti, vel tolerari p o s s i t ? . ;
Et Sacra e a d e m Congregatio, audito specialis Commissionis suffra-
gio, omnibus perpensis, praepositae quaestioni r e s p o n d e n d u m censuit :
Ad primam partem, praefatum usum non licere, sine necessitate,
v e l gravi causa, vel de speciali i n d u l t o ; et ad s e c u n d a m p a r t e m
negativ, iuxta Decreta, et detur Decretum n. 3448 Societatis Iesu,
11 maii 1878, ad I .
Atque ita rescripsit, declaravit et confirmavit, die 17 aprilis 1919.

ffa A. CARD. V I C O , Ep. P o r t u e n . et S. Rufinae,


S. B. G. Praefectus.
h. % S.
Alexander Verde, Secretarius.

III
DUBIUM

Proposito dubio : An u s u s b u r s a e , corporalibus includendis desti-


n a t a e , permitti possit pro colligendis e l e e m o s y n i s ? , Sacra R i t u u m
Congregatio, audito specialis Commissionis suffragio, r e s p o n d e n d u m
censuit: Negative.
Atque ita rescripsit, et servari mandavit. Die-2 maii 1919.

A. CARD. VICO, E p . P o r t u e n . et S. Rufinae,


S. B. G. Praefectus. *
L. S.
Alexander Verde, Secretarius.
S. Congregatio Bituum

IV
DECRETUM

SUPER OCCURRENTIA DUORUM RESPONSORIORUM DE TEMPORE CUM DUOBUS


RESPONSORIIS APOSTOLORUM ET EVANGELISTARUM, VEL MARTYRUM TEM-
PORE PASCHALI.

A Sacra R i t u u m Congregatione pro o p p o r t u n a declaratione postu-


latum fuit:

Q u a e n a m n o r m a sit h a b e n d a quoties, infra H e b d o m a d a m I et II


post Octavam Paschae, in Communi Apostolorum et Evangelistarum
vel Martyrum, T e m p o r e Paschali, in II vel III Nocturno r e c u r r a n t ea
Responsoria, q u a e iam fuerint in primo Nocturno recitata, cum Lectio-
nibus de Scriptura occurrente .
Et Sacra eadem Congregatio, audito specialis Commissionis suffragio,
o m n i b u s sedulo perpensis, ita rescribendum censuit:
I. T u m in C o m m u n i Apostolorum et Evangelistarum, tum in Com-
m u n i Martyrum, Tempore Paschali, loco septimi Responsorii Ego sum
vitis, dicatur R e s p o n s o r i u m : Tristitia vestra, quoties in I Nocturno reci-
tatae sint Lectiones de Scriptura occurrente cum suis Responsoriis de
Tempore, Feria III et VI infra h e b d o m a d a m I et II post Octavam
Paschae.
II. In Communi autem Apostolorum et Evangelistarum, T e m p o r e
Paschali, loco Responsorii quinti: Virtute magna, dicatur R e s p o n s o -
r i u m : Pretiosa in conspectu Domini, quoties in I Nocturno Lectiones
fuerint de Scriptura occurrente cum suis Responsoriis de Tempore,
Feria IV et V infra h e b d o m a d a m I et II post Octavam P a s c h a e .
III. F u t u r i s a u t e m editionibus Breviarii R o m a n i , in C o m m u n i
Apostolorum et Evangelistarum, T e m p o r e Paschali, post Responso-
rium q u i n t u m , inseratur sequens R u b r i c a : " Feria II et V infra hebdo-
m a d a m I et II post Octavam P a s c h a e , quoties in I Nocturno Lectiones
fuerint de Scriptura occurrente c u m suis Responsoriis de T e m p o r e ,
loco praecedentis Responsorii de Tempore, dicitur s e q u e n s : RJ\ Pre-
Usa in conspectu Domini, alleluja, * Mors sanctorum ejus, alleluja.
f. Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non conter-
tur. * Mors ,v
Acta Apostolicae Sedis Commentarium Officiale

Item in Communi Apostolorum et E v a n g e l i s t a r u m et in C o m m u n i


Martyrum, Tempore Paschali, post septimum Responsorium inscri-
b a t u r haec Rubrica : " Sicubi, Feria III et VI infra h e b d o m a d a m I
et II post Octavam P a s c h a e , quoties in I Nocturno Lectiones fuerint
de Scriptura occurrente cum suis Responsoriis de Tempore, loco p r a e -
cedentis Responsorii dicitur sequens : RJ. Tristitia vestra, alleluja, *
Convertatur in gaudium) alleluja, alleluja, f. Mundus autem gaudbit,
vos vero contristabimini, sed tristitia vestra. Convertetur .
Atque ita rescripsit, declaravit et servari mandavit. Die 16 maii 1919.

l$( A. CARD. VICO, Ep. P o r t u e n . et S. Rufinae,


S. R. O. Praefectus.
L. S .
Alexander Verde, Secretarius.
Secretaria Status 249

ACTA OFFICIORUM

SECRETARIA STATUS

EPISTOLA
AD R. D. S A C . R O G E R I U M DE T E I L , SOCIETATIS A SANCTA INFANTIA MODERA-

TOREM : MISSIS QUINQUAGINTA F R A N C O R U M M I L L I B U S , PIAM S O D A L I T A T E M

VEHEMENTER B. P. A D H O R T A T U R UT, PRO A U G E N T I B U S MISSIONUM N E C E S -

S I T A T I B U S , F U S I O R E I N P O S T E R U M M A N U , A D ECCLESIASTICAM I N D I G E N A R U M

INSTITUTIONEM CONFERAT.

R m e Domine,
Inter multiplices moeroris causas, quo R o m a n u s Pontifex hisce
t e m p o r i b u s premitur, h a u d u l t i m u m sane locum obtinet S a c r a r u m sol-
licitudo Missionum, t a m gravi, iam aliquot a n n o s , Sacerdotum inopia
laborantium, ut, n e d u m optata o m n i b u s incrementa suscipiant, in dies
magis miserabiliter dilabantur.
T a n t o mederi malo p a r t e s q u e tot laboribus fructus tueri cupiens,
semel atque iterum Apostolica Sedes praefectos Missionibus Episcopos
est vehementer a d h o r t a t a ut, q u o s invenissent indgenas divinae voca-
tionis signa praeseferentes, sacris rite educendos curarent, donec pro
singulis q u i b u s q u e locis a p t u s formaretur Clerus, deficientes hinc Mis-
sionarios commode suppleturus, facilioremque hinc h a b i t u r u s a d i t u m in
suspicaces incolarum animos, quibuscum foret patria, genere, lingua,
m o r i b u s denique coniunctus.
P r o v i d u m sane opus, q u a m q u a m a pluribus feliciter inchoatum,
lentius t a m e n q u a m fert necessitas succrescit, n o n quod Sacerdotio
augendi desint adulescentes, sed quia opes p l e r u m q u e Episcopis n o n
s u p p e t u n t q u i b u s ecclesiasticae eorum institutioni consulant.
Dolendis hisce Missionum condicionibus compositum n u p e r i m m a n e
bellum e x t r e m a m veluti plagam inflixit, ut iam non tam prosperitas q u a m
ipsa e a r u m d e m vita in discrimen a d d u c t a videatur.
Cum res eo devenerint, s u p r e m u s Ecclesiae P a s t o r , pro eo quo
flagrat salutis a n i m a r u m ardore Religionisque profectus, t u m singulos
fideles t u m pias omnes sodalitates obtestatur ut pinguem s a n e messem
250 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

paucitate operariorum ne interire sinant, collatisque simul viribus t a m


ingens a vinea Domini exitium avertere conentur.
In istam vero Societatem, q u a e a Sancta Infantia Iesu n o m e n habet,
oculos praecipue convertit, e a m q u e enixe r o g a t ut g e m i n a t a exhinc
industria parvis seminariis subvenire p e r g a t , in q u i b u s potissimae,
ne dicam unicae, v e x a t a r u m spes Missionum ad Sacerdotium aluntur.
H a u d equidem latet Pontificem certam iam n u n c a n n u a r u m colla-
tionum p a r t e m in aliquot ex r e d e m p t i s pueris instituendos erogari, qui
b o n a m de se spem movent Sacerdotali q u o n d a m m u n e r e functuros;
e a q u e de re et Sibi vehementer gaudet et debitam Societati laudem
Iubenti animo tribuit.
Florentem t a m e n istam Sodalitatem melius a t q u e amplius de Reli-
gione m e r i t u r a m censet, si vel fusiore in p o s t e r u m m a n u id operis pro-
sequatur, suaeque beneficia largitatis ad illos q u o q u e non redemptus
p u e r o s porrigat, qui iudicio Episcoporum in sortem Domini vocati
videantur.
Te itaque, dignum Sodalitii P r a e s i d e m , Beatissimus P a t e r omni
studio a d h o r t a t u r ut in sanctissimum hoc opus, quod pii F u n d a t o r i s
menti apprime c o n s e n t a n e u m apparet, t a m q u a m in alterum eiusdem
Sodalitii finem i n c u m b a s ad idque aperte sodalium caritatem implores,
quos aeque libenter et in p r i m a r i u m finem redimendorum infantium
et in alterum de sacerdotibus indigenis formandis stipem collaturos
confidit, q u o r u m opera divinae veritatis l u m e n expertibus tot a d h u c
populis q u a n t o c i u s inferatur.
Quo autem laetiore animo propositum aggrediaris, q u i n q u a g i n t a
hisce francorum millibus piae collationis Sanctitas S u a facit initium,
vota simul ex corde p r o m e u s ut, Patris acti exemplo, vel maiores lar-
giantur opes q u o t q u o t nihil h a b e n t satius quam ut Christi r e g n u m , iis
adhibitis mediis, q u a e opportuniora esse aetas ostenderit, per Orbem
dilatetur.
Deum denique toto pectore a d p r e c a t u s ut inceptis propitius adsit,
laboresque tuos caelestium g r a t i a r u m rore foecundet, apostolicam Pon-
tifex benedictionem, successus simul auspicem ac praecipuae voluntatis
testem, cum Tibi t u m Societati universae libentissime impertitur.
Romae, ex Secretaria Status, die 28 maii 1919.

Addictissimus tibi
P. CARD. GASPARRI, a Secretis Status.
Coetus S. B. E. Cardinalium 251

COETUS S. R. E. CARDINALIUM
A SUMMO PONTIFICE PECULIARITER DESIGNATUS

DUBIA CIRCA COMPETENTIAM S S . CC. C O N C I L I I E T D E R E L I G I O S I S I N Q U I B U S -

DAM N E G O T I I S R E L I G I O S O R U M .

In peculiari coetu E m o r u m P a t r u m iuxta canonem 245 Cod. Iuris


Canonici a Beatissimo P a t r e designatorum, propositis d u b i i s :
1. U t r u m o m n e s quaestiones, seu instantiae, quae attingunt aliquod
ius, a u t c o m m o d u m (seu interesse) alicuius familiae religiosae, a u t soda-
lium religiosorum, spectent privative ad S. C. de Religiosis.
% U t r u m concedere, servatis consuetis normis, sanationes et condo-
nationes q u o a d praeteritum, et reductiones quoad futurum relate ad
capellanias et alia legata, quae, licet concredita non sint Ordini a u t fami-
liae religiosae, q u a talis, erecta t a m e n aut t r a n s l a t a r e p e r i u n t u r in eccle-
siis religiosorum, spectet ad S. C. Concilii, an potius ad S. C de Religiosis.
3. Cuinam Congregationi competentia t r i b u e n d a sit q u o a d dispen-
sationem ad Ordines sacros recipiendos a Religiosis sive ex defectu
aetatis sive ab irregularitate, sive q u o a d alias conditiones q u a e ad con-
ferendos Ordines r e q u i r u n t u r , sive quod ad studia pertinet quae sacris
ordinationibus s u n t praemittenda.
4. Cuinam Congregationi competentia t r i b u e n d a sit quoad religiosos
dispensandus, qui propter m o r b u m vel alia de causa a Missae celebra-
tione physice vel moraliter impediuntur, veluti si pedibus consistere n o n
valeant.
E m i P a t r e s Cardinales, q u i b u s a SSmo D. N. Benedicto P P . XV
resolutio commissa fuit, r e s p o n d e n d u m c e n s u e r u n t :
Ad 1. Affirmative: in sensu t a m e n canonis 251 Codicis Iuris Canonici.
Ad 2. Privative ad S. C. de Religiosis, q u o a d u s q u e legatorum admi-
nistratio et a d i m p l e m e n t u m concredita sint Religiosis.
Ad 3. Ad S. C. de Religiosis.
Ad 4. Ad S. C. de Religiosis.
Quae omnia S S m u s D . N . r a t a habuit e t confirmavit.
R o m a e , die 24 martii 1 9 1 9 .

g C. CARD. D E L A I , Episc. Sabinen,, Secretarius.


252 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

DIARIUM ROMANAE CURIAE

SACRA CONGREGAZIONE DI PROPAGANDA FIDE

AVVISO DI CONCORSO

aperto presso la S. C. di Propaganda Fide il concorso per la provvista


di un ufficio di minutante.
I sacerdoti che desiderassero prendervi parte dovranno esibire alla Segre-
teria della detta S. C, entro quindici giorni dalla data del presente avviso, la
domanda corredata delle opportune generalit e del nulla osta del relativo
Ordinario.
richiesta per l'ammissione al detto concorso la laurea in S. Teologia o
in Diritto Canonico.
poi in facolt dei concorrenti presentare quei titoli che possono com-
provare la loro capacit all'ufficio in parola.
A suo tempo verranno stabiliti i giorni in cui avr luogo il concorso.
A titolo di informazione per i sacerdoti che volessero concorrere, si avverte :
C
1) che il concorso consister in due prove scritte, delle quali una in
lingua latina, l'altra in italiano;
2) che i temi verseranno specialmente sulla Teologia Morale e sul Diritto
Canonico;
3) che si terr in particolare considerazione la conoscenza delle lingue
estere;

4) i concorrenti non dovranno eccedere l'et di 40 anni compiuti.

Roma, dalla S. C. di Propaganda Fide, 31 maggio 1919.

SACRA CONGREGAZIONE DEI RITI

Marted 29 aprile 1919, presso l'Emo e Rmo Signor Cardinale Granito


Pignatelli di Belmonte, Ponente della Causa di beatificazione e canonizzazione
del Ven. Carlo Giacinto di Santa Maria, Sacerdote professo dei Romitani Scalzi
di S. Agostino, si tenuta la Congregazione dei Sacri Riti Antipreparatoria,'
nella quale dai Rmi Prelati Officiali e dai Consultori teologi si discusso il
dubbio sopra l'eroismo delle virt esercitate dallo stesso Ven. Servo di Dio.
Diarium Bomanae Curiae 253

La mattina di marted 13 maggio 1919,' nel Palazzo Apostolico Vaticano,


si tenuta la Congregazione dei Sacri Riti Ordinaria, nella quale al giudizio
degli Emi e Rmi Signori Cardinali componenti la medesima, sono state sotto-
poste le seguenti materie:
1) Introduzione della Causa di Beatificazione e Canonizzazione della
Serva di Dio Paola Elisabetta, al secolo Costanza Cerioli ved. Buzecchi-Tassis,
fondatrice dell'Istituto della Santa Famiglia, in Bergamo:
2) E parimenti introduzione della Causa di beatificazione, ovvero dichia-
razione del Martirio, del Servo di Dio Biagio Marmoiton, laico professo della
Societ di Maria (Maristi), ucciso, come si asserisce, in odio alla Fede il 1847
nella Nuova Caledonia.

Marted 27 maggio 1919, nel Palazzo Apostolico Vaticano, con V intervento


degli Emi e Rmi Signori Cardinali e col voto dei Rmi Prelati Officiali e dei
Consultori Teologi componenti la Sacra Congregazione dei Riti, si tenuta una
seconda volta la Congregazione Nuova-Preparatoria, per discutere sul dubbio
di due miracoli, che si asseriscono operati da Dio per intercessione del B. Teo-
filo eia Corte, Sacerdote professo dell'Ordine dei Frati Minori, e che sono pro-
posti per la Canonizzazione del medesimo Beato.

SEGRETERIA DI STATO
NOMINE

Cori biglietti della Segreteria di Stato il Santo Padre si degnato di


nominare:

3 maggio 1919. L'Eolo signor Cardinale Michele Lega, Convisitatore Apo-


stolico dei Luoghi Pii dei Catecumeni.
9 L'Emo signor Cardinale Aidano Gasquet, Bibliotecario di
Santa Bomana Chiesa.
Mons. Filippo Mauri, Prelato Referendario del Supremo
Tribunale della Segnatura Apostolica.
10 L'Emo signor Cardinale Vittorio Amedeo Ranuzzi de'Bian-
chi, Protettore della Congregazione dei Figli di
Maria Immacolata.
12 L'Eino signor Cardinale Basilio Pompilj, Protettore della
Congregazione dei Frati Bigi e dell'Istituto delle
Suore Bigie Elisabettine.
19 Il Rev. P. Luigi Copr, Procuratore Generale della Societ
di Maria, Consultore della Sacra Congregazione
dei Religiosi.
254 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

20 maggio 1919 Mons. Enrico Sibilia, arcivescovo titolare di Side, e Mon-


signor Alfredo Peri-Morosini, vescovo titolare di
Arca, Consultori della Sacra Congregazione degli
Affari Ecclesiastici Straordinari.
27 Il Rev. Sac. D. Carmelo Conte, Sostituto del Difensore del
Vincolo presso il Tribunale della S. Romana Rota.
28 L'Emo signor Cardinale Aidano Gasquet, Protettore delle
Suore di carit del Verbo Incarnato, in Sant'An-
tonio del Texas.

Con Brevi Apostolici il Santo Padre si degnato di nominare:

Protonotari apostolici ad instar participantium :

8 febbraio 1919. Mons. Domenico Benigno Cruz, della diocesi della Santis-
sima Concezione nel Cile. . .
14 maggio Mons. Elia Amieux, della diocesi di Guadalupa.
16 Mons. Adriano Smetz, canonico del Santo Sepolcro.

Prelati Domestici di S. S. :

2 febbraio 1919. Mons. Ernesto Palacios Varos, dell'archidioeesi di Santiago


del Cile.
Mons. Baldomero Pradeas, della diocesi della SSma Con-
cezione nel Cile.
24 aprile Mons. Carlo Maritano, vicario del Vescovo castrense in
Italia.
Mons. Michele Cerrati, vicario del Vescovo castrense in
Italia.
30 Mons. Luigi Dubuc, dell'archidioeesi di Montral.
Mons. Francesco Saverio de la Durantaye, della medesima
archidiocesi.
Mons. Giovanni Edoardo Donelly, della medesima archid.
Mons. Giuseppe Arsenio Richard, della medesima archid.
Mons. Giuseppe Avila Blanger, della medesima archid.
Mons. Ermenegildo Cousineau, della medesima archid.
Mons. Giovanni Ghezzi, dell'archidioeesi di Milano.
Diartm omanu Cmiae 255

ONORIFICENZE

Con Brevi Apostolici il Santo Padre si degnato di conferire le seguenti


onorificenze :
La Gran Croce dell'Orarne Piano:
17 maggio 1919. A don Marcantonio Colonna, Principe assistente al Soglio.

La Commenda dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile:


14 maggio 1919. Al sig. dott. Carlo Marchisio, della diocesi di Novara.

Il Cavalierato dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile:

18 dicembre 1918. Al sig. Ludovico Coccapani, dell'archidiocesi di Pisa.


24 aprile 1919. Al sig. P. Basilio Lamarre, dell'archidiocesi di Montral.
25 Al sig. Nicola Ri vero, della diocesi di Santiago di Cuba.
4 maggio Al sig. Enrico Alessandro Sleiffers, della diocesi di Harlem.
15 Al sig. Renato Ledere, della diocesi di Goutances.
20 Al sig. Giovanni Poggi, della diocesi di Modigliana.

La Commenda dell' Ordine di S. Silvestro Papa :

2 maggio 1919. Al sig. cav. Giuseppe Pelici, di Roma.

Il Cavalierato dell'Ordine di S. Silvestro Papa:

9 aprile 1919. Al sig. Latif Kedemos, del vicariato apostolico d'Egitto.


26 Al sig. Arnoldo Adriano Maria Van Eyl, della diocesi di
Bois-le-Duc.
29 Al sig. Francesco Parisi, di Roma.
21 maggio Al sig: Gerardo van der Heyden, della diocesi di Breda.

MAGGIORDOMATO DI SUA SANTIT

Con Biglietti di S. E. Rma Mons. Maggiordomo, il Santo Padre si degnato


di nominare:
Camerieri Segreti soprannumerari di S. S. :

29 gennaio 1919. Mons. Giuseppe Lebeau, dell'archidiocesi di Ottawa.


29 aprile . Mons. Mario Nuzzi, della diocesi di Arezzo.
12 maggio Mons. Romualdo Past, dell'archidiocesi di Vercelli.
256 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

12 maggio 1919. Mons. Carlo Salamano, della medesima archidiocesi.


19 Mons. Francesco Parroccini, della diocesi di Monteflascone.
Mons. Giuseppe Pagnucci, della diocesi di Fano.
30 Mons. Prospero Casella, dell'archidioeesi di Genova.

Camerieri Segreti di Spada e Cappa Soprannumerari di S. S. :

24 aprile
1919. Al sig. Barone Hans von Montagnac-Vrs, della diocesi
di Coir.
21 maggio Al sig. conte Luigi Affre de Saint-Rome, dell'archidioeesi
di Parigi.

Camerieri d'onore m abito paonazzo di S. S.:


24 aprile 1919. Mons. Ermenegildo Bullian, dell'archidioeesi di Udine.
29 Mons. Giacomo Magnani, arciprete parroco di Porto Santo
Stefano.
17 maggio Mons. Sebastiano Gaetano, della diocesi di Castellammare
di Stabia.
19 Mons. Giuseppe Musante, della diocesi di Livorno.

Cameriere d'onore di Spada e Cappa soprannumerario di S. S. :

9 maggio 1919. Il sig. Giacomo Leser, della diocesi di Ratisbona.


<

Cappellano Segreto d'onore di S. S.:

18 marzo 1919. Mons. Carlo Pasquinelli, dell'archidioeesi di Lucca.


Annus XI - Vol. XI. 4 Iulii 1919 Num. 8

ACTA APOSTOLICAE SEDIS


COMMENTARIUM O F F i 01A L E

ACTA BENEDICTI PP. XV

SACRUM CONSISTORIUM

Die 3 iulii 1919 in palatio apostolico Vaticano h a b i t u m est Con-


sistorium secretum, cuius Acta ex ordine referuntur:

i. - ALLOCUTIO SS. D. N. B E N E D I C T I P P . XV

CONFIRMATIO E L E C T I O N I S P A T R I A R C H A E A N T I O C H E N I GRAECORUM M E L C H I T A R U M

VENERABILES FRATRES

Nobis q u i d e m a m p l i s s i m i h u i u s o r d i n i s h a b e n d i e a potissi-
m u m est c a u s a , u t v i d u i s Ecclesiis n o v o s P a s t o r e s m o r e so-
lemni attribuamus. Ante omnia vero m u n u s Nostrae auctoritatis
sibi postulat Ecclesia Antiochena Graecorum Melchitarum;
quam c u m v e n e r a b i l i s frater b . m . Cyrillus G e h a P a t r i a r c h a
d i u nec sine d i l i g e n t i a e l a u d e g u b e r n a s s e t , a b h i n c t r i b u s a n n i s ,
a e g r i t u d i n e p o t i u s a n i m i q u a m a e t a t e confectus, e v i t a cessit.
Successoris i g i t u r d e s i g n a n d i g r a t i a , catholici e i u s d e m n a -
t i o n i s Episcopi, u b i p r i m u m p e r t e m p o r u m difficultates licuit, i n
S y n o d u m a d m o n a s t e r i u m B a s i l i a n u m q u o d est i n o p p i d o Sarba,
die v i c e s i m o n o n o M a r t i i p r o x i m i c o i v e r u n t ; a t q u e u t a d suffra-
gia v e n t u m est, s t a t i m u n a o m n e s voce e t a c c l a m a t o n e i p s u m
ACTA, vol. XI, n. 8. 4-7-919. 18
258 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

qui Synodo praesidebat, venerabilem fratrem D e m e t r i u m Cadi


Archiepiscopum Aleppensem, Vicarium Apostolicum Patriar-
c h a l e m , d i x e r e P a t r i a r c h a m . T u n c e l e c t i o n e m f a c t a m Nobis si-
gnificare p e r l i t t e r a s m a t u r a r u n t , s u p p l i c a n t e s u t e a m r a t a m h a -
bere e t electo P a t r i a r c h a e sacri h o n o r e m P a l l i i t r i b u e r e velle-
m u s . E a d e m ipse i m p l o r a v i t , a d d i t a c a t h o l i c a e f i d e i professione
solemni.
Nos saorae C o n g r e g a t i o n i p r o Ecclesia O r i e n t a l i r e m cogno-
scendam sententiamque dicendam delegavimus; eaque omnibus
probe p e r p e n s i s , p o s t u l a t i o n i c o n c e d e n d u m censuit. - E t e n i m ve-
n e r a b i l e m f r a t r e m D e m e t r i u m Cadi, v i r u m n o n m e d i o c r i t e r a b
ingenio et a doctrina itemque ab ornamentis animi instructum,
c o n s t a t i t a i n v a r i i s , q u a e gessit, m u n e r i b u s u s q u e a d h u c esse
v e r s a t u m u t a d m o d u m h u i c Apostolicae Sedi s e p r o b a v e r i t . E u m
in Archiepiscopali Aleppensi non pauca emendasse quae in mo-
res i r r e p s e r a n t , ac de illius Ecclesiae s t a t u ad S. Congregatio-"
n e m F i d e i p r o p a g a n d a e i n i u s s u m retulisse, e x Episcopis Melchi-
tis p r i m u m q u i h u i c p r a e s e n t i s d i s c i p l i n a e p r a e s c r i p t o sua
s p o n t e o b t e m p r a n t . C u i u s e r g a R o m a n u m Pontificem o b s e r v a n -
t i a e o e t i a m t e s t a t a est, quod, c u m R o m a m a d v e n i s s e t Apostolo-
r u m l i m i n a v i s i t a t u m , d a t i s litteris a d C a r d i n a l e m P r a e f e c t u m
e i u s d e m S. Congregationis, o p p o r t u n u m c o n t e n d i t fore, si in ele-
ctione E p i s c o p o r u m O r i e n t a l i u m a m p l i u s t r i b u e r e t u r Sedis A p o -
stolicae a u c t o r i t a t i . Nec v e r o est d u b i t a n d u m q u i n , q u o d ei in
o p t a t i s i a m p r i d e m est, ipse ut effectum d e t u r , sit d i l i g e n t e m ope-
r a m d a t u r a s . - Q u a r e de s e n t e n t i a S. C o n g r e g a t i o n i s p r o Ecclesia
Orientali, e u n d e m v e n e r a b i l e m f r a t r e m i n P a t r i a r c h a m A n t i o -
c h e n u m G r a e c o r u m M e l c h i t a r u m confirmare eique P a l l i u m d e
corpore b e a t i P e t r i s u m p t u m conferre (Constituimus. I t a q u e au-
c t o r i t a t e O m n i p o t e n t i s Dei, s a n c t o r u m A p o s t o l o r u m P e t r i e t
P a u l i e t Nostra, c o n f i r m a m u s e t a p p r o b a m u s electionem seu po-
s t u l a t i o n e m a Venerabilibus f r a t r i b u s Episcopis Greco-Melchi-
tis f a c t a m d e p e r s o n a v e n e r a b i l i s f r a t r i s D e m e t r i i Cadi, e u m q u e
a v i n c u l o a b s o l u t u m q u o Ecclesiae A l e p p e n s i a d s t r i c t u s t e n e -
b a t u r , praeficimus i n P a t r i a r c h a m Ecclesiae A n t i o c h e n a e Grae-
Acta Benedicti PP. XV 259

e o r u m M e l c h i t a r u m , p r o u t i n decreto e t schedulis Consistoriali-


bus exprimetur: contrariis non obstantibus quibuslibet. In
n o m i n e P a t r i s et Filii jjg et S p i r i t u s Sancti. Amen.
I a m , u t alia h o c loco p r a e t e r m i t t a m u s q u a e n o n a d Orien-
t e m m o d o sed a d u n i v e r s i t a t e m c h r i s t i a n i n o m i n i s p e r t i n e n t , il-
l u d n o n s i l e b i m u s , in' sollicitudine Nos n u p e r fuisse d e c a t h o -
licis M i s s i o n i b u s . E q u i d e m c u m certiores facti s u m u s i n Ver-
saliesi consilio p a c i conficiendae q u a e d a m d e l i b e r a r i q u i b u s
evangelicae praedicationis non viderentur salva et incolumia
fore i u r a , c o n s i l i a n t e s v i r o s c u m f i d u c i a r o g a v i m u s , u t i d i p s u m
vellent d i l i g e n t e r a t t e n d e r e . Illuc etiam egregium Romanae
C u r i a e a n t i s t i t e m l e g a v i m u s , q u i e a d e m , q u o a d posset, i u r a
t u e r e t u r . H i c v e r o r e n u n t i a r e libet eos ipsos viros, c u m p o s t u -
l a t a N o s t r a a e q u i s a n i m i s e x p e n d e r i n t , Nobis m a g n a e x p a r t e
s a t i s fecisse. I t a q u e i n s p e m a d d u c i m u r e o s d e m i n e x s e q u e n d i s
quae hac de re statuerint, p a r e m animi aequitatem secuturos, id
q u o d n o n m o d o c a t h o l i c a e religionis, sed i p s i u s civilis c u l t u s
atque h u m a n i t a t i s interest. Et quoniam hostilia t a n d e m finem
cepere, s u p p l i c i t e r d i v i n a m c l e m e n t i a m i n h a e c i n v o c a m u s vota,
u t m a r i t i m a i a m n u n c s o l v a t u r obsidio u n d e f a m e m s u m m a m -
que rerum o m n i u m egestatem t a m ingens multitudo patitur, ut
quotquot captivi a d h u c sunt, q u a m p r i m u m dimittantur, deni-
q u e u t h o m i n e s p o p u l i q u e i n t e r s e u s q u e a d h u c infensi, v i n c u l i s
c o n s o c i e n t u r d e n u o c h r i s t i a n a e c a r i t a t i s , q u a m Nos q u i d e m in-
c u l c a r e n o n d e s i s t i m u s , q u a e q u e s i desit, o m n i s d e p a c e conven-
tio f r u s t r a erit.
Nunc autem ceterarum Ecclesiarum, Tusculanae in primis,
viduitati consulamus.

II - O P T I O AD E C C L E S I A M S U B U R B I C A R I A M T U S C U L A N A M

S S m u s D n u s Noster praefecit suburbicariae ecclesiae Tusculanae


E m u m R e v m u m Dnum Card. IULIUM BOSCHI, ad q u a m optavit dimis-
sis -titulo Sancti Laurentii in P a n i s p e r n a et Ecclesiis Ferrariensi et
Comaclensi. .
260 Acta Apostolicae Sedis - Commentaritim Officiale

III - PROVISIO ECCLESIARUM

Post haec S S m u s Dominus Noster h a s , q u a e s e q u u n t u r , ecclesias


de proprio pastore providit, scilicet:

Titulari archiepiscopali ecclesiae Ancyranae praefecit R. P. D. Michae-


lem Zezza, h a c t e n u s episcopum P u t e o l a n u m , quem constituit in Coadiu-
torem Emi Card. Iosephi Prisco, archiepiscopi Neapolefani. ;

Titulari archiepiscopali ecclesiae Antiochensi, R. P. D. Ioannem Volpi,


iam episcopum Arretinunl.
Metropolitanae ecclesiae Gorcyrensi, cui nuper canonice perpetuo uni-
tae sunt Sedes Zacynthiensis et Cephaloniensis, R. P. D. Leonardum Brin-
disi, iam archiepiscopum Naxiensem.
Metropolitanae ecclesiae Naxiensi, cui nuper canonice perpetuo unitae
sunt Sedes Tinensis et Myconensis, R. P. D. Matthaeum Vido, iam epi-
scopum T i n e n s e m et Myconensem.
Titulari archiepiscopali ecclesiae Naupactensi, R. P. D. Achillem
Ratti, Nuntium Apostolicum a p u d Rempublicam Polonam.
Metropolitanae ecclesiae Montisvidei, R. D. I o a n n e m Franciscum Ara-
gone, visitatorem dioecesanum eiusdem archidiocesis.
Titulari episcopali ecclesiae Sinopensi, R. D. I a c o b u m Mariam De Ami-
cis, canonicum metropolitanae ecclesiae I a n u e n s i s , quem constituit in
Auxiliarem Emi Card. Pii T h o m a e Boggiani, archiepiscopi Ianuensis.
Titulari episcopali ecclesiae Mosynopolitanae, R. D. Beniaminum
Roland Gosselin, p r e s b y t e r u m dioecesis Parisiensis, q u e m constituit in
Auxiliarem Emi Card. Leonis Amette, archiepiscopi Parisiensis.
Cathedrali ecclesiae Sedunensi, R. D. Victorium Bieler, cancella-
rium Curiae episcopalis, et m a g i s t r u m in theologico Seminario eiusdem
dioecesis.
Cathedrali ecclesiae Clonfertensi, R. D. T h o m a m O' Doherty, cano-
nicum, d e c a n u m disciplinae in Collegio nationali Maynooth.
Cathedrali ecclesiae Sditemi, R. D. T h o m a m Camacho, parochum
de Aguada in u r b e Montevideo.
Cathedrali ecclesiae Melensi, R. D. I o s e p h u m Marcum Semeria, .vica-
rium generalem archidioecesis Montisvidei.
Acta Benedicti PF. XV 261

Cathedrali ecclesiae Nazarenae in Brasilia, nuper erectae, R. D. Ri-


c h a r d u m R a m o s da Gosta Vitella, p a r o c h u m loci Gravada , in archi-
dioecesi 01 indensi.
Cathedrali ecclesiae Geranhunsensi nuper erectae, R. D. Ioannem
T a v a r e s de Moura, p a r o c h u m in civitate Olindensi.
Cathedrali ecclesiae Guaxupensi, R. D. Antonium Aemidium Correa,
p a r o c h u m in dioecesi M arianensi.

Insuper Beatissimus Pater^alios etiam, iam renunciatos per Apo-


stolicas s u b plumbo Litteras, S a c r o r u m Antistites publicavit, scilicet:

ARCHIEPISCOPOS:

Angelorum, Henricum Snchez Paredes.


Larissensem, B e r n a r d u m Arguinoniz y Astobira.
Achridanum, Ioannem Baptistam Cieplak.
Pessinuntinum, Guilelmum Barry.
Tarraconensem, Franciscum Vidal y Barraquer, iam episcopum P e n -
tacomiensem.

EPISCOPOS:

Tamaulipanum, Iosephum Guadalupe Ortiz.


De Sonora, I o a n n e m Navarrette.
De Queretaro, F r a n c i s c u m Banegas.
Desmoinensem, Thomam Guilelmum Drummu
Dardanum, Antonium Keil.
Ergadiensem et Insularum in Scotia, Donaldum Martin.
Evariensem, Antonium Mariam Capettini.
Isiondensem, Marcellinum Carolum Marty.
Myriophytensem, Felicem Couturier.
Troianum, Fortunatum Farina.

iv. - SACRI PALLII EXPOSTULATIO ET CONCESSIO.

Deinde Beatissimus P a t e r Sacrum Pallium expostulatum concessit


ecclesiis: Gorcyrensi, Naxiensi, Montisvidei, Angelorum, Tarraconensi,
Troianae (ex privilegio) et Antiochenae graecorum Melchitarum.
262 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

LITTERAE APOSTOLICAE

METROPOLITANAE ECCLESIAE CORCYRENSI UNIUNTUR SEDES ZACYNTHIENSIS ET

CEPHALONIENSTS.

BENEDICTUS P P . XV

Ad futuram rei memoriam. Cum ex Apostolico m u n e r e , quo fun-


gimur, Ecclesiarum omnium cura Nobis d e m a n d a t a sit, felici illorum
statui ac prospero regimini pro re ac tempore consulimus. Iam vero cum
Corcyrensi Metropolitanae Ecclesiae administratio dioecesium suftraga-
n e a r u m iam u n i t a r u m Zacynthiensis et Cephaloniensis h a c t e n u s a d n e x a
fuerit; n u n c vero, ut singularum istarum dioecesium catholicorum in
spiritualibus adsistentiae facilius in p o s t e r u m provideretur, cum perop-
p o r t u n u m visum sit consilium tres supradictas Sedes in u n a m colli-
gere archidioecesim; Nos, o m n i b u s rei m o m e n t i s a t t e n t o ac sedulo studio
perpensis cum VV. F F . NN. S. R. E. Cardinalibus negotiis P r o p a g a n d a e
Fidei praepositis, haec q u a e infrascripta s u n t decernenda s t a t u i m u s .
Nimirum Motu proprio a t q u e ex certa scientia et m a t u r a deliberatione
Nostris deque Apostolicae Nostrae potestatis plenitudine, p r a e s e n t i u m
t e n o r e , s u p e r e n u n c i a t a s tres Sedes C o r c y r e n s e m , Zacynthiensem et
Cephaloniensem in u n a m u n i m u s archidioecesim, e a m q u e in p o s t e r u m
appellari v o l u m u s Corcyrensem, Zacynthiensem et Cephaloniensem.
Haec volumus, m a n d a m u s , statuimus, decernentes p r a e s e n t e s Literas
firmas, validas a t q u e efficaces semper exstare ac p e r m a n e r e , s u o s q u e
plenos a t q u e integros effectus sortiri a t q u e obtinere, illisque ad quos
spectant, sive in posterum spectare poterunt, n u n c et in posterum plene
suffragari; sicque rite iudicandum esse ac definiendum irritumque ex
n u n c et i n a n e fieri si q u i d q u a m secus, super his, a quovis, auctoritate
qualibet, scienter vel ignoranter attentari contigerit. Non o b s t a n t i b u s
contrariis q u i b u s c u m q u e .
Datum R o m a e a p u d s a n c t u m P e t r u m , s u b a n n u l o Piscatoris, die
in iunii MCMXIX, Pontificatus Nostri a n n o quinto.

P. CARD. GASPARRI, a Secretis Status.


Acta Benedicti PP. XV 263

II

METROPOLITANAE ECCLESIAE NAXIENSI UNIUNTUR SEDES T I N E N S I S E T MYCO-

NENSIS.

B E N E D I C T U S P P . XV

Ad futuram rei m e m o r i a m . Quae rei sacrae procurationi melius


gerendae faciant, ea ut m a t u r o studio p r a e s t e m u s Nos a d m o n e t supremi
Apostolatus m u n u s , quo in terris, licet immeriti, fungimur. I a m vero
cum Naxiensis Metropolitanae Ecclesiae catholicorum latini ritus ob
plurimas easque diversi generis rationes valde i m m i n u t o n u m e r o , oppor-
t u n u m visum sit d u a s ex suffraganeis, scilicet Sedem Tinensem et Sedem
Myconensem illi Metropolitanae adiungere a t q u e unire, ut ex h i s in
posterum u n a h a b e a t u r ; Nos, omnibus rei momentis attento ac sedulo
studio perpensis cum V V. F F . NN. S. R. E. Cardinalibus negotiis Pro-
p a g a n d a e Fidei praepositis, h a e c q u a e infrascripta s u n t idcirco decer-
n e n d a existimavimus. Nimirum Motu proprio a t q u e ex certa scientia et
m a t u r a deliberatione Nostris, deque apostolicae Nostrae potestatis ple-
nitudine, p r a e s e n t i u m vi, Metropolitanae Sedi Naxiensi d u a s ex suffra-
ganeis, scilicet Sedem Tinensem et Sedem Myconensem interim adiun-
gimus, easque ita u n i m u s ut ex his u n a in posterum h a b e a t u r Sedes
Metropolitana Naxiensis, Tinensis et Myconensis n u n c u p a n d a . Haec edi-
cimus, m a n d a m u s , s t a t u i m u s , decernentes praesentes Literas firmas,
validas a t q u e efficaces semper exstare ac p e r m a n e r e , s u o s q u e plenos
a t q u e integros effectus sortiri a t q u e obtinere, illisque ad quos spectant,
sive spectare poterunt, n u n c et in p o s t e r u m plene suffragari, sicque
rite iudicandum esse ac definiendum, i r r i t u m q u e ex n u n c et i n a n e fieri
si q u i d q u a m secus super his a quovis, auctoritate qualibet, scienter sive
ignoranter attentari contigerit. Non o b s t a n t i b u s contrariis q u i b u s c u m q u e .
Datum R o m a e apud s a n c t u m P e t r u m , s u b a n n u l o Piscatoris, die
i n iunii M C M X I X , Pontificatus Nostri a n n o quinto.

P. CARD. GASPARRI, a Secretis Status.


Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

EPISTOLAE

A D R R . P P . D D . C A R O L U M G R E G O R I U M MARIAM G R A S S O , A R C H I E P I S C O P U M S A L E R -

NITANUM, HERCULANUM MARINI, A R C H I E P I S C O P U M AMALPHITANUM, CETE-

R O S Q U E E P I S C O P O S , Q U I P O M P E I O S AD MARIA NAM A E D E M C O N V E N E R U N T I

DE OFFICIIS REVERENTER E X H I B I T I S GRATIAS AGENS EORUMQUE SOLLER-

TIAM PROVIDENTIAMQUE COMMENDANS.

Venerabiles fratres, salutem et apostolicam benedictionem. Quae


Pompeios nuper, ut nuntiatis, congregati, ad aedem Marianam, consilia
contulistis, visa Nobis s u n t valde utilia. Tueri enim cleri dignitatem,
d a n d o operam ut ii, qui in sacris seminariis in Ecclesiae spem succre-
scunt, bonitatem, disciplinam et scientiam doceantur, et ii p r a e s e r t i m ,
qui pastorali funguntur ministerio, laborent ut boni milites Christi Iesu,
m a x i m u m est episcoporum officium, cui qui rite pareat, is id p r a e s t a t
ex quo, quasi capite, cetera o m n i a d u c u n t u r , quae ad christianam ple-
bem sancte educendam s u n t necessaria. - P a r erat et consentaneum
t e m p o r i b u s ut ad tot p u e r o r u m ex bello orbitatem p a t e r n a vestra caritas
se porrigeret providentem. Rectius ac plenius consultum per vos erit
bono n o n t a n t u m corporis sed etiam animae.
Ad Nos quod attinet, de officiis gratias vobis agimus et de sol-
lertia providentiaque g r a t u l a m u r . Cui quidem ut adsit divina gratia et
studiose o b s e q u a t u r clerus populusque unicuique vestrum t r a d i t u s ,
apostolicam benedictionem, Nostrae testem benevolentiae, vobis^ vene-
rabiles fratres, a t q u e illis o m n i b u s p e r a m a n t e r in Domino i m p e r t i m u s .
D a t u m R o m a e a p u d sanctum P e t r u m , die xx martii MCMXIX, Pon-
tificatus Nostri a n n o quinto.

B E N E D I C T U S P P . XV
Acta Benedicti PP. XV 265

II

AD RR. PP. DD. BERNARDUM, ARCHIEPISCOPUM BOGOTENSEM, CETEROSQUE

A R C H I E P I S C O P O S COLUMBIAE I DE EORUM CONSILIO CONVENTUS MARIALIS

HABENDI GRATULATUR.

Venerabiles fratres, salutem et apostolicam benedictionem. Cohae-


r e t p l a n e cum votis Nostris susceptum a vobis consilium de Gonventu
Mariali proxime h a b e n d o . Quo enim amore, quo h o n o r e digna sit Virgo
beatissima, q u a m Deus ipse ita dilexit, ut eam sibi matrem elegerit; q u a n
tum ad h a n c evecta dignitatem possit a p u d Iesum filium s u u m q u a n t a q u e
liberalitate diligentes se diligat, vix Nobis licet animo r e p u t a r e , quin simul
a c c e n d a m u r desiderio ut fideles o m n e s ad amantissimam h a n c matrem
r e d a m a n d o , colendo, imitando compellantur. Id porro est caussae cur id
vobis consilii vehementer gratulemur, plurimum inde sperantes. Vos vero,
venerabiles fratres, date in primis operam ut exteriori p o m p a e ac splen-
dori conventus, par sit interior a n i m o r u m pietas et ut, q u a e coepta inean-
tur, n o n sint vapor ad modicum parens: non ad oculum maxime serviant:
n o n per u n a m alteramve diem aedificent ; sed fovendae religioni in Vir-
ginem excitandaeque fidei p r o v e h e n d a e q u e christianae disciplinae man-
s u r a praebeant incitamenta a t q u e subsidia. Quis enim dixerit eiusmodi
catholicorum coetus propositum assequi si nihil .aliud praestent, q u a m
h o m i n u m multitudinem laudes concelebrantium Virginis? S a n c t u m id
quidem est ac l a u d a b i l e : sed m a i u s q u i d d a m s e q u e n d u m ; n i m i r u m ut
flores t e n e r a e pietatis in Mariam floreant quasi litium et, studio a t q u e
actione christianae vitae, dent odorem et frondeant in gratiam.
Industriis interim vestris quo uberiora adsint divinae gratiae auxi-
lia, apostolicam benedictionem, Nostrae testem benevolentiae, vobis,
venerabiles fratres, iisque o m n i b u s qui conventui vobiscum intererunt,
p e r a m a n t e r in Domino impertimus.
Datum R o m a e a p u d s a n c t u m P e t r u m , die xxi martii MCMXIX, Pon-
tificatus Nostri a n n o quinto.

B E N E D I C T U S P P . XV
266 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

III

AD R. P. D. A N G E L U M M A R Q U I N A Y C O R R A L E S , E P I S C O P U M CAN A R I E N S E M : DE

HABENDA PROXIME DIOECESANA SYNODO G R A T U L A T U R .

Venerabilis frater, salutem et apostolicam benedictionem. E s t


sane cur tibi g r a t u l e m u r ex animo. Quod enim, post ducentos fere a n n o s
q u a m superior dioecesana S y n o d u s h a b i t a istic est, alteram, ut scribis,
m e d i t a n s : quod eam a u c t a m vis et auspicatam benedictione N o s t r a :
q u o d caelestia m u n e r a , q u o r u m a p u d Nos est dispensatio, iis petis, qui,
quo tempore geretur Synodus, cathedralem istam Basilicam pie visita-
bunt, agnoscimus t u a m pastoralem diligentiam, eiusque te n o m i n e plu-
r i m u m collaudamus. R e m enim cum splendore simul et fructu moliris,
q u a cum Ecclesiae t u a e bono coniungitur maxime. Ad Nos q u o d atti-
net, precibus tuis a n n u i m u s libentissime. Tu vero, venerabilis frater, in
id incumbe, ut in nova Synodo q u i d q u a m ne desit, q u o d cleri populique
disciplinam efficiat sanctiorem. Quid in instituendo sacro ordine in eius-
que t u e n d a dignitate: quid in impertiendo pabulo divini verbi in alen-
doque religionis sensu s e q u e n d u m potissimum eavendumve sit, habes
in Codice Iuris Canonici, q u e m n o n ita pridem promulgavimus. Sed
q u a e praescripta in eo sunt, tu quidem prudenti iudicio tuo pleniora
efficies et ad fideles tuos accomodatiora, ea etiam p r a e oculis h a b e n d o ,
q u i b u s p r o b a t a e consuetudines et peculiaria t e m p o r u m locorumque
adiuncta obsequi suggerant.
Haec h a b u i m u s q u a e ex occasione h o r t a r e m u r . Consilia interim ac
coepta t u a Deum precantes ut gratia s u a fecundet et ad s u a m dirigat
gloriam, tibi, venerabilis frater, iis q u o r u m in p e r a g e n d a Synodo uteris
opera, omnibus qui intererunt, t u a e d e m u m dioecesi universae aposto-
licam benedictionem, caelestium auspicem a d i u m e n t o r u m Nostraeque
testem benevolentiae, p e r a m a n t e r in Domino impertimus.
Datum R o m a e a p u d s a n c t u m P e t r u m , x x n aprilis MCMXIX, Pontifi-
catus Nostri a n n o quinto.

BENEDICTUS P P . XV
1
Acta Benedicti PP. XV 267

IV
AD R. P. D. I O A N N E M B B N L L O G H Y VIV, ARCHIEPISCOPUM BURGENSEM I DE

COLLEGIO FOVENDO IN USUM MISSIONUM EXTERARUM BURGI INSTITUTO.

Venerabilis frater, salutem et apostolicam benedictionem. Q u u m


te ex Urgellensi sede ad u r g e n s e m promovimus, id Nobis consilium
fuit latiorem actuosae tuae virtuti p a r a r e c a m p u m , ubi ea multo se ube-
r i u s exerceret. I a m p r i d e m enim novimus q u a sis alacritate ad divinam
gloriam cum a n i m a r u m salute q u a e r e n d a m , u b i c u m q u e tibi facultas in
hoc elaborandi detur. Et eam quidem amplissimam nancisceris in nova
dioecesi q u a e t u a e est*curae concredita. I a m vero inter cetera hoc tibi
volumus pro t u a diligentia p r o p o n a s , ut delecti e clero adolescentes, qui
ad Evangelium barbaris praedicandum a Deo vocati sint, u r g e n s i a
intra moenia rite instituantur, subinde in exteras Missiones destinandi.
Etenim evangelicorum p r a e c o n u m m a g n a m adduxit d i u t u r n u m bellum
et i m m a n e p e n u r i a m ; cui quidem cum satis mederi n o n possint ea
Collegia quae iam sunt P r o p a g a n d a e Fidei, convenit a d m o d u m ut similia
instituta plurifariam exsistant, catholicarum gentium liberalitate. Q u a
in re profecto n o n decet Hispaniam, cuius praeclara sunt in christiano
apostolatu promerita, sic sui oblivisci ut cuiquam cedere videatur. Itaque
divino m u n e r e contigit, ut aliquid h u i u s generis in ipsa u r b e honoris
tui sede, i n c h o a t u m i n v e n a s ; neque enim ignoras Gerardum Villota,
sanctae memoriae sacerdotem, cum vellet simul Americae latinae dioe-
cesibus, simul sacris a p u d infideles missionibus opitulari, Collegii,
duplicem h a b e n t i s partem, alteram sacrorum administris, alteram mis-
sionalibus educandis, laetabilia quaedam, pro s u a r u m fortunarum tenui-
tate, initia posuisse. T u a e igitur erit industriae hoc t a m q u a m semen
omni fovere cultu ut sensim, Deo adiuvante, g r a n d e m crescat in arborem
fructusque aliquando u b e r r i m o s ferat. Multum autem ad aliorum studia
excitanda exempli tui valebit auctoritas ; nec d u b i t a n d u m est quin prae
ceteris collegae tui Episcopi ex Hispania te in h a c nobilissima causa
q u a e ad incrementum Ecclesiae sanctae pertinet, velint q u o c u m q u e
p o t e r u n t auxilio, prosequi. Auspicem vero divinorum m u n e r u m ac testem
p a t e r n a e benevolentiae Nostrae, tibi, venerabilis frater, et clero, popu-
loque tuo apostolicam benedictionem amantissime impertimus.
D a t u m R o m a e a p u d s a n c t u m P e t r u m , die xxx mensis aprilis MCMXIX,

Pontificatus Nostri a n n o quinto.

BENEDICTUS P P . XV
268 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

AD R. P. VENANTM A LISLE-EN-RIGAULT, ORDINIS MINORUM GPUGGINORUM


MINISTRUM GENERALEM, TERTIO PLENO SAECULO A BEATISSIMO EXITU
S. LAURENTII A BRUNDUSIO.

Dilecte fili, salutem et apostolicam benedictionem. Inter p r a e -


stantissimus viros, qui Dei providentia in Ecclesiae laborantis auxilium
u m q u a m excitati sunt, insignem profecto locum obtinet praeclarum illud
vestri Ordinis decus, L a u r e n t i u s a B r u n d u s i o , cujus quidem a beatis-
simo exitu tria saecula propediem expletum iri comperimus. Etenim
in ea incidit gravissima rei christianae tempora, cum haeresim prote-
stanticam late disseminatam ingens iactura religionis catholicae conse-
cuta e r a t : et ante o m n i a incredibile est quo apostolatus ardore fidem
tueri et propagare contenderit. Testes s u n t E u r o p a e regiones non paucae,
q u a s ipse magno cum a n i m a r u m fructu peragravit; q u a devios redu-
cendo, q u a vacillantes confirmando, q u a c o m m u n e m pietatem refovendo.
C u m q u e vulgo effrenata morum licentia, uti solet, e r r o r u m fallaciis comi-
t a n t u r , innumerabiles fuerunt quos e vitiorum caeno n o n solum sin-
gulari q u o d a m concionandi vi, sed exemplo etiam innocentissimae vitae
ad b o n a m frugem traduxit. Iam vero m i r a n d u m in m o d u m t u m virtus
eius eluxit, cum, bello t u m c o , a p u d Albam Regalem n o n t a m de H u n -
gariae libertate q u a m de salute christiani nominis, impari pugna, decer-
t a t u m est. Elata enim Iesu Crucifixi effigie, cum exiguas n o s t r o r u m
copias antecederei, divinitus a vulneribus t u t u s , cum primis in u r b e m
irrupit, ut ei potissimum victoriae l a u s , o m n i u m opinione, tribueretur.
Consilio etiam p r u d e n t i a q u e fuit sane commemorabili: ob e a m q u e r e m
legationes plures easque nobilissimas Fidei c a u s a suscepit, in q u i b u s
Apostolicae Sedis iura, cui fuit addictissimus, constanter defendere con-
suevit. Nec est p r a e t e r e u n d u m q u a m egregie prosperitati publicae con-
suluerit, cum et principibus o p e r a m navaret, et studiose civitatum dis-
sidia componeret, et s u m m a animi contentione p a c e m populis a t q u e
concordiam perpetuo suaderet. I t a q u e tanti viri t a m q u e de Ecclesia et
civili h o m i n u m societate b e n e meriti, saecularem celebrari m e m o r i a m
dignum plane est a t q u e o p p o r t u n u m ; q u a n d o q u i d e m eorum t e m p o r u m ,
in q u i b u s versatus est, n o n p a r v a m h a b e t h a e c aetas similitudinem.
Nunc enim ea m a x i m a r u m r e r u m perturbatio insidet, ut christianae vitae
principia et instituta in populis restitui, excitari Fidem, odia restingui
Acta Benedicti PP. XV 269

caritatemque Iesu Christi u b i q u e revocari omnino oporteat.. Eo n o n


p a r u m conferre posse videntur haec, q u a e acturi estis, sacra sollemnia:
vosque, ut gloriae h u i u s haeredes, alacres vestigiis eius insistite, ut
vestra in Ecclesiam civilemque rem promerita, cum Apostolica Sede
coniuncti, augeatis. Nos a u t e m ad fructum splendoremqiie istius com-
memorationis amplificandum, quae facultates et Indulgentiae, ex prae-
scripto S. R i t u u m Congregationis die xx maii M G M X I I dato, pro triduanis
supplicationibus in honorem beati vel sancti novensilis fieri solitis tri-
b u u n t u r , easdem vobis pro sacris sollemnibus q u a e a prima die iulii MCMXIX
ad diem xxxi iulii MCMXX celebrabitis, libenter concedimus. Atque auspi-
cem divinorum m u n e r u m et peculiaris benevolentiae Nostrae testem,
tibi, dilecte fili, et universae, cui praees, F r a t r u m Minorum Capucci-
n o r u m familiae apostolicam benedictionem amantissime impertimus.
Datum R o m a e a p u d S. P e t r u m , die i maii MCMXIX, Pontificatus
Nostri a n n o quinto.

BENEDICTUS P P . XV

VI
AD R E L I G I O S A S F E M I N A S A N T I S T I T A M AC S O R O R E S DOMINICANAS H I B E R N I A E '. E X -

ACTUM A C O N D I T A I P S A R U M F A M I L I A DUBLTNI S A E C U L U M S E C U N D U M COM-

MEMORAT ATQUE LAETATUR.

Dilectae in Christo filiae, salutem et apostolicam benedictionem.


E x a c t u m non ita pridem saeculum secundum a condita Dublini familia
vestra et exiens iam p r i m u m , ex quo, l a t i u s ea proferens locum ten-
t o n i sui, se C a b r a m contulit, u n a vobis libet e a d e m q u e coniungere
recordatione ac laetitia. Optimo id sane consilio. Dublinensis enim et
Cabrensis familia n o n disciplina solum ac magisterio sociantur, sed
ortu, fortunae vicissitudinibus ac r e r u m plurimarum memoria, cum
altera alterius germen sit ac generosa propago et, uti bene nostis, ab
u n i u s vita, vita alterius disiuncta n u m q u a m fuerit. Ad haec, uti edita
a maioribus, per varias t e m p o r u m aetates, virtutum exempla, quo plura
simul subiiciuntur oeulis, eo ad i m i t a n d u m excitant magis, ita collata
iisdem, longo a n n o r u m spatio, divina beneficia, cum omnia simul con-
siderantur, g r a n d e s c u n t q u o d a m m o d o et grati animi sensus facilius
com movent.
Nos quidem, qui uti propria habere solemus decora dominicam
Ordinis, libenter scitote cogitatione a p u d vos per h o s dies diversari ac
270 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

solatio h a u d exiguo a n i m u m vobiscum referre ad pias illas sorores


vestras, quae primae Dublini c o m m o r a t a e s u n t . Videre enim in illis
p r o p e m o d u m videmur q u a m d a m priorum christianorum imaginem, cum
eaedem fere leges eaedemque poenae, eadem invidia catholici nominis
hostium coegerint pusillum gregem occultare se et continere domi. Sed
n u m a q u a e multae poterunt exstinguere caritatem? P r u d e n t e r utique,
sed nihil timidae sorores illae vestrae, inter obiectas u n d i q u e difficul-
t a t e s et ipso q u a n d o q u e capitis periculo, religioni inservire eiusque
caussam acrius in dies tueri n u m q u a m destiterunt, o m n i b u s , locuples
est historia testis, o m n i a factae.
Sed, elapso iam saeculo, deferbuerant odia in catholicos, remise-
r a n t iniquae leges; et p a r v u m g r a n u m sinapis, q u o d dominicana caritas
et plantaverat et rigaverat, quid ni i n c r e m e n t u m haberet et m a g n a
fieret a r b o r ? Divina id ope factum a c c e p i m u s : et ipsi Nos vidimus volu-
cres caeli, id est pueros puellulasque, q u i b u s praesertim christiane edu-
candis vos datis operam, venire plurimos et h a b i t a r e in ramis eius. Re
quidem vera Dublini et Cabrae p r i m u m et postea in i n n u m e r i s iis domi-
b u s , q u a s Gabrensis familia aperuit in America, in Australia, in Nova
Zelanda et in ipsa Africa, virgines dominicanae, positae t a n d e m in am-
pliori libertatis u m b r a , u n a cum studiis, opera multiplicarunt et fractus,
magno, uti in aperto est, cum Ecclesiae et civitatis bono.
Haec omnia ea potissimum de caussa c o m m e m o r a n t u r , ut, oblata
occasione, ad eas vos virtutes hortemur, q u a s sorores vestrae suo vobis
exemplo maxime c o m m e n d a r u n t ; ad christianam, dicimus, animi forti-
tudinem et ad actuosam caritatem. Sed eas hortari vix opus est, q u a e
ad o m n e s christianas laudes sua sponte properant. Vos vero, pro vestra
in Nos pietate, d u m inter constituta sollemnia gratias, uti p a r est, Deo
agetis, aliquid supplicationis pro Nobis facite. Videtis q u a e vertantur
tempora, q u a n t a e Nos u r g e a n t sollicitudinum caussae. Valde indigemus
divino auxilio ut Ecclesiam, per tot aspera et adversa gradientem, valea-
m u s sapienter regere ac tueri fortiter.
Caelestium auspex m u n e r u m Nostraeque testis benevolentiae apo-
stolica sit benedictio, q u a m vobis, dilectae in Christo filiae, ceterisque
m n i b u s sororibus vestris, p e r a m a n t e r in Domino impertimus.
D a t u m R o m a e a p u d s a n c t u m P e t r u m , die i maii MCMXIX, Pontifi-
catus Nostri a n n o quinto.

B E N E D I C T U S P P . XV
Acta Benedicti PP. XV 271

VII

AD R. D. SAC. MAXrMILIANUM KASSIEPE, EX MISSIONARIIS OBLATIS IMMACULATAE


MARIAE VIRGINIS, VIGESIMO QUINTO EXEUNTE ANNO A CONDITA PIA UNIONE
MARIALI AD FOVENDAS MISSIONES.

Dilecte fili, salutem et apostolicam benedictionem. Epistola t u a


institutae a te, viginti q u i n q u e ante a n n o s , Piae Unionis Marialis ad
fovendas Missiones initia et incrementa, proposita sancta a t q u e emolu-
m e n t a ita Nobis ponit ob oculos, ut tibi gratulemur ex animo bene
locatos labores, fructus h a u d exiguos. Thesaurizas enimvero tibi t h e -
s a u r u m n o n deficientem in caelis hoc ipso quod, evangelicorum Viro-
r u m a u g e n d a copia, a d i u v a n d a q u e opera, iis thesaurizas qui in tenebris
a d h u c sedent et in u m b r a mortis. In e a m d e m q u e laudem q u a m velimus
catholici o m n e s tecum acriter i n c u m b a n t ! Aspiciant hi Orientem : ad Occi-
dentem se convertant. Q u a n t u s ubique ager ad excipiendum christianum
semen : q u a n t a vis mortalium ab i m p u r a superstitione ad veram religio-
n e m ac fidem t r a d u c e n d a ! Messis patet quidem multa, sed operarii multo
s u n t pauciores q u a m pro excolendi agri vastitate. Quid ni igitur multi-
plicentur viri misericordiae, qui precibus, stipe, omni denique q u a pos-
s u n t ope illis a d s i n t in pulvere et sole l a b o r a n t i b u s ? Refrigescentem
m u l t o r u m caritatem excitare, fovere, maiorem efficere tu ne desistas. Hi
vero meminerint officii s u i : r e p u t e n t animo promissa misericordibus
praemia ac derelictis fratribus misericordiam volentes libentesque im-
pertiant. Hoc Nos consilio ac proposito tributas a Decessoribus Nostris
operi tuo l a u d e s collataque privilegia hisce confirmantes litteris, opus
idem Episcopis ac bonis o m n i b u s etiam a t q u e etiam c o m m e n d a m u s ;
tibique, dilecte fili, iisque o m n i b u s , quos h a b e s operis adiutores, apo-
stolicam benedictionem, caelestium conciliatricem m u n e r u m Nostraeque
testem benevolentiae, p e r a m a n t e r in Domino largimur.
Datum R o m a e a p u d s a n c t u m P e t r u m , die v maii MCMXIX, Pontifi-
r
catus Nostri a n n o quinto. '

BENEDICTUS PP. XV
272 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

VIII

AD R. P. D. L E 0 P 0 L D U M DARTE SILVA, ARCHIEPISCOPUM SANCTI PAULI, EIUS


CARITATIS ET EPISCOPALIS OFFICII OPERA MERITIS LAUDIBUS EXORNANS.

Venerabilis frater, salutem et apostolicam benedictionem. Tristia,


laeta istinc n u p e r a c c e p i m u s : cum et de morbo allatum est, qui latis-
sime a p u d vos, uti fere ubique, obtinuit, et caritatis constantiaeque t u a e
coepta ita Nobis s u n t celebrata, ut- vix possit uberius desiderari. Re
s a n e vera, cum, uti n u n t i a t u m est, eo res essent deductae, ut q u o s
morbi vis n o n attingeret eos m e t u s occuparet ita ut a gratificando
retrahere!, tu, boni pastoris non auditor obliviosus factus sed factor
operis, omni caritatis officio, vel a n i m a e prodigus, gregi tuo adfuisti.
Id lumen exempli l a e t a m u r civium ex omni ordine admirationem ha-
buisse et grati animi s e n s u s : Nostram in te benevolentiam mire q u a m
a u x i t ! Hisce d u m eam libet litteris testari, r e r u m similium a d m o n i t u
convertimur ad cetera caritatis providentiaeque documenta, q u a e in
d i u t u r n o episcopatu tuo splendent quasi lumina. Neque enim s u m u s
nescii te ista q u a a p u d t u o s flores opinione virtutis, ista gratia q u a a p u d
eos vales qui publicis p r a e s u n t r e b u s , multa et utilia a d m o d u m Eccle-
siae t u a e providisse. S u n t in iis, n o v u m idque amplius templum cathe-
drale, quod curas aedificandum: p r o v e h e n d a r u m litterarum fovendae-
que pietatis consilio invecta in u t r u m q u e Seminarium aptior disciplina:
pia instituta ad christianam p u e r o r u m p u e l l a r u m q u e educationem vel
aucta n u m e r o vel effecta meliora: laicorum consociationes relevandae
christiano more plebi iussa utilius inservire. Confidimus fore ut q u a e
Ecclesiae t u a e probasti studia, maior factus laetabilium fructuum copia,
h a u d minore in posterum urgeas alacritate. Oblata interim occasione
h o r t a m u r ne illis desis, qui complures ex Italia et ex omni fere E u r o p a
istuc egestate vel spe lucri compelluntur. Nec difficili de iis negotio nec
p a r u m tu quidem et collegae tui merebimini si, advocata in id opera
piorum sacerdotum indigenarum, curaveritis ut a d v e n a e isti operarii
m u t a t i o n e patrii soli patrios ne e x u a n t m o r e s ; officia nimirum n o n
negligant religionis: parsimoniam a d a m e n t multis modis frugiferam: in
exercendam operam vel m e r c a t u r a m ita incumbant, ut n o n obliviscan-
t u r ad a e t e r n a se, n o n ad caduca h a e c esse natos.
Nos Deum precantes ut consiliis coeptisque tuis benignus aspiret,
caelestium auspicem m u n e r u m Nostraeque testem benevolentiae aposto-
Acta Benedicti PP. XV 273

licam benedictionem tibi, venerabilis frater, omnique tuo clero ac populo


p e r a m a n t e r in Domino impertimus.
Datum R o m a e a p u d s a n c t u m Petrum, die xxrv maii MCMXIX, Pon-
tificatus Nostri a n n o quinto.

B E N E D I C T U S P P . XV

IX

AD R. P. D. PAULUM REYNAUD, EPISCOPUM T I T . PUSSALANUM, VICARIUM A P O -

STOLICUM CE-KIAM ORIENTALIS: QUOD TRIGINTA QUINQUE EPISCOPATUS

E T Q U A D R A G I N T A A P O S T O L I C I M I N I S T E R I I ANNOS E X P L E V E R I T , L A E T A T U R .

Venerabilis frater, salutem et apostolicam benedictionem. Laeta-


m u r tecum ut qui l a e t a n t u r in messe, n e q u e ea exigua. Isti enim, q u o s
brevi conficies, triginta q u i n q u e a n n i episcopatus et q u a d r a g i n t a a p o -
stolici ministerii quid aliud p r a e s t a n t nisi l a b o r u m p l u r i m o r u m diutur-
nitatem et parem fructuum copiam? Vasti t e r r a r u m t r a c t u s ab i m p u r a
superstitione p u r g a t i : m a g n a h o m i n u m vis Ecclesiae a d d i t a : condita
adolescentibus clericis seminaria, scholae pueris christiane educendis,
templa ac sacella fidelium multitudini, aegrotis, orphanis, senibus hospi-
tales d o m u s bene multae, s u n t ea totidem insignia evangelicae caritatis
providentiaeque t u a e m o n u m e n t a et q u a e d a m veluti trophaea. O p t a t a m
tu quidem ab Eo mercedem accipies, qui tibi semen dedit seminanti
et incrementa auxit frugum iustitiae t u a e : Nobis, ea o m n i a paterno
animo considerantibus, gratulari tibi i u c u n d u m est: iucundius te, uti
decrevimus, adlegere in episcoporum n u m e r u m qui pontificio a d s t a n t
Solio, et, quod benedicendo p e r a m a n t e r facimus, caelestibus ditare
m u n e r i b u s iucundissimum.
D a t u m R o m a e a p u d s a n c t u m Petrum, die xxvin maii MCMXIX, Pon-
tificatus Nostri a n n o quinto.

BENEDICTUS P P . XV

ACTA, vol. XI, n. 8. 4-7-919.


m Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

AD R. D. IOANNEM PRASGHL, CANONICUM BUDOVCENSEM, MARIALIS CONGRE-


GATIONIS A REGINA APOSTOLORUM MODERATOREM: DE EGREGIIS IN
RELIGIONE PROMERITIS EIUSDEM SODALITII GRATULATUR.

Dilecte fili, salutem et apostolicam benedictionem. In his r e r u m


angustiis et difficultatibus q u i b u s u n d i q u e p r e m i m u r , n o n modo ad reli-
giosum sed etiam ad civile popolorum b o n u m pertinentibus, singulari
Nobis consolationi fuerunt eae litterae, q u a s n u p e r sodales istius Con-
gregationis Marialis, cui tu praees diligenter, ad Nos miserunt. Plane
enim vos perspectum et cognitum habetis Nostrum paterni animi dolo-
rem, ex eo susceptum q u o d istic nonnulli homines sacri ordinis, imme-
mores q u i b u s quantisque vinculis Deo et Ecclesiae obligati sint, in t a n t a
confusione t e m p o r u m , n o n verentur eniti et contendere ut clerum impel-
lant ad eiusmodi res n o v a n d a s q u a e nullo pacto possunt immutari. Ac
diem recordantes sacrae ordinationis, cum D o m i n u m elegistis ut partem
vestrae haereditatis, et obsequium obedientiamque debitam legitimae
potestati Ecclesiae spopondistis, cum p r o m p t o s V o s esse et p a r a t o s pro-
fessi sitis ad quaevis i n c o m m o d a o b e u n d a potius q u a m sanctitudini
sacerdotalis officii deessetis, t u m devotam observantiam ac fidem vestram
confirmastis in Apostolicam h a n c Sedem, q u a e Ecclesiae est unitatis
centrum eademque custos sanctitatis. Equidem n o n p o t u i m u s t a m gene-
rosos a n i m o r u m s e n s u s non valde p r o b a r e ; eo magis quod eos Boh-
mico clero fere universo c o m m u n e s esse confidimus. Nam probe novi-
m u s q u a is et fide et devotione s e m p e r eluxerit; q u a m o b r e m non
d u b i t a m u s quin, Ioannis Nepomuceni, Martyris sacerdotali fortitudine
atque virtute praeclarissimi, patrocinio et gloria nobilitatus, p a u c o r u m
temeritate contempta, in officio sit p e r m a n s u r u s . Ceterum de egregiis in
hac re promeritis marialis istius Congregationis g a u d e m u s , ac religiosis
viris a Ssmo Redemptore, qui eam condiderunt, m a g n o p e r e g r a t u l a m u r .
Atque etiam, q u o n i a m occasio oblata est, placet sane Nobis a c t u o s a m
et s a l u t a r e m operam, q u a m in ista dioecesi iidem impendunt, dilau-
d a r e ; p r e c a m u r q u e ut eorum sollertia feracior in dies sit, Deo favente,
fructuum optimorum. Caelestium auspicem m u n e r u m praecipuaeque
benevolentiae Nostrae testem, tibi, dilecte fili, tuisque sodalibus omni-
Acta Benedicti PP. XV 275

b u s et religiosis viris e Congregatione Ssmi Redemptoris, apostolicam


benedictionem amantissime impertimus.
Datum R o m a e a p u d s a n c t u m P e t r u m , die i iunii MCMXIX, Pontifica-
t u s Nostri a n n o quinto.

BENEDICTUS P P . XV

XI

AD R. D. IACOBUM OGIER, MODERATOREM SODALITATIS PRO PONTIFICE ET


E C C L E S I A : D E OBLATA P E T R I A N A S T I P E G R A T I A S A G I T A C D E A U C T A P I A
UNIONE GRATULATUR.

Dilecte fili, salutem et apostolicam benedictionem. Inter amari-


tudines s u p r e m o muneri necessario adnexas quod Omnipotenti placuit
h u m e r i s imponere Nostris, n e m p e aestuosis in fluctibus Petri Navicu-
lam gubernandi, divina Providentia levamen spiritualium consolatinum
Nobis suppeditare n u m q u a m desinit. P r i m u m in his profecto locum
tenent caritatis pietatisque populorum significationes erga P e r s o n a m
Nostram t a m q u a m dignitate Vicarii Dei exornatam, atque in mysticam
Iesu Christi Sponsam, S a n c t a m Matrem Ecclesiam. Ex quo efficitur ut
valde cara acceptaque Nobis sit Consociatio Pro Pontifice et Eccle-
sia cuius hic praecipuus finis est, ut Clerus u n i v e r s u s et per Clerum
populus christianus arctioribus in dies amoris adhaesionisque vinculis
cum Ecclesia et R o m a n o Pontifice devinciantur. Q u a m ob rem fieri
n o n poterat quin v e h e m e n t e r laetaremur, q u u m per te n u p e r certiores
facti simus Sodalitatem istam, quam naviter moderaris, sint quamvis
haec t e m p o r a q u a m q u a e maxime calamitosa, uberem florentemque
vivere vitam e a n d e m q u e in laicum coetum e sacro ordine esse dilata-
tam. Qua in re animi Nostri satisfactionem praesenti sermone nuper
tibi a p e r u i m u s ; ipsam vero hisce litteris confirmatam volumus, ut per
easdem o m n i b u s manifesta fieri possit, qui Societati n o m e n dederunt.
Interea bene meritae laudis preconium tribuere cupimus et tibi et ceteris
Sodalibus t u m e Sacro Ordine t u m laicis, qui ad a u g e n d a m provehen-
d a m q u e piam Unionem u n a tecum enixe adlaborant. Neque praeter-
mittendi s u n t Nobis grati benevolentisque animi sensus q u i b u s novis-
s i m u m amoris caritatisque a r g u m e n t u m amplexi s u m u s , q u o Sodalitas
ista per conspicuam collaticiam Stipem Nobis a te traditam, Aposto-
276 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

licae Sedis necessitatibus opem ferre pro viribus contendit. Grates


igitur tibi ceterisque oblatoribus et agimus et h a b e m u s q u a m plurimas,
simulque filiorum pietatem p a t e r n a dilectione impendentes, vota nun-
c u p a m u s ut opitulante Deo latius in dies p a t e a t tam salutaris Insti-
tutio, q u a e cum ad Vicarium Dei populos t r a h e r e studeat, hoc ipso per
veritatis vitaeque semitam eos ducit. Nos a u t e m , uti i a m constat, n o n
solum Sodalitatem v e s t r a m patrocinio Nostro c u m u l a r e o p t a m u s , sed
volumus etiam ad eius incrementum opem conferre Nostram, aliqua
n o r m a q u o t a n n i s Sodalibus proposita, q u a veluti peculiare p r o g r a m m a
ipsis evolvendum contineatur. Cum igitur cnsideraverimus nefarios
p e r d i t o r u m h o m i n u m conatus eo potissimum spectare, ut Pontifici et
Ecclesiae obversentur, ipsorum iura oppugnent, populos ab eorum sinu
avellant arceantque, nihil o p p o r t u n i u s Nobis visum est q u a m Sodales,
tum ecclesiasticos tum laicos, enixe exhortari ut, vertente anno, Con-
sociationis instituta praeceptaque rite observare conentur; in ipsis enim
a r m a contineri patet, quae, a d - i u r a Pontificis et Ecclesiae contra ini-
micorum insidias strenue t u e n d a , sunt o m n i u m longe aptissima. Quo
vero facilius exhortatio ni huic Nostrae obsecundari possit caelestium
m u n e r u m auxilio, e o r u m d e m copiam a Datore b o n o r u m o m n i u m super
Sodalitatem enixe adprecamur, d u m p a t e r n a e caritatis Nostrae testem
apostolicam benedictionem tibi, dilecte fili, ceterisque Sodalibus per-
a m a n t e r in Domino elargimur.
Datum R o m a e , a p u d sanctum P e t r u m , die xx iunii MCMXIX, Ponti-
ficatus Nostri a n n o quinto.

BENEDICTUS P P . XV
S. Congregatio Consistorialis mi

ACTA SS. CONGREGATIONUM

SACRA CONGREGATIO CONSISTORIALIS

CIRCOLARE AI R.MI ORDINARI D'ITALIA PER SOVVENIRE AI BISOGNI DEL CLERO

Le strettezze economiche in cui versa la massima p a r t e del clero


in Italia, e che v a n n o rendendosi di giorno in giorno pi gravi per l'alto
prezzo di ogni cosa necessaria alla vita, e F indiscusso principio che
chi serve all'altare possa e debba vivere dell'altare, h a n n o determinato
il S. P a d r e ad a d o t t a r e degli straordinari provvedimenti che valgano a
portare un qualche o p p o r t u n o sollievo ad u n o stato di cose cos penoso,
senza pregiudizio di quelle ulteriori misure, che p o t r a n n o essere in
seguito stabilite, q u a n d o s a r a n n o esaminati i vari progetti che recente-
m e n t e furono t e m a di studio agli Ordinari d'Italia.
In vista d u n q u e di questi straordinari bisogni del clero, con le pre-
senti lettere della S. Congregazione, Sua Santit:
1) consiglia ai singoli Ordinari d'Italia di elevare l'elemosina delle
messe m a n u a l i almeno a lire t r e ;
2) li autorizza a r i d u r r e a questa stessa tassa le elemosine per messe
che ciascuno avesse in Curia o presso di s, q u a l u n q u e sia la fonte da
cui le predette elemosine derivano, supplendo la S a n t i t S u a al minor
n u m e r o delle messe de thesauro Ecclesiae;
3) d facolt agli Ordinari tutti d'Italia, compresi i regolari, di
r i d u r r e per un q u i n q u e n n i o gli oneri di messe inerenti ai legati ed alle
pie fondazioni di loro giurisdizione in ragione della t a s s a per le m a n u a l i
sopra stabilita; cos che, detratto il necessario pei sacri utensili, per
l'amministrazione e per altri fini voluti dai fondatori, il resto si divida
per messe alla t a s s a s i n o d a l e ;
4) q u a n t o ai benefci curati e canonicali, ferme le messe pro populo
pei parroci t a n t o nei giorni festivi q u a n t o nei giorni di feste soppresse,
e le messe pro benefactoribuspei Capitolale altre messe che gravas-
278 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

sero sui medesimi p o t r a n n o dagli Ordinari, p a r i m e n t i per un quin-


quennio, essere ridotte alla t a s s a sinodale s o p r a indicata, in modo
per che la s o m m a da erogarsi per la celebrazione di dette messe n o n
superi il quantitativo della s o m m a che si erogava pel p a s s a t o q u a n d o
l'elemosina era m i n o r e ;
5) la riduzione, di cui agli art. 3 e 4, potr cominciare dall'inizio di
q u e s t ' a n n o , se gli oneri n o n fossero a n c o r a soddisfatti, o dalla m e t
del corrente a n n o , o dal principio del 1920 se gli oneri fossero stati in
parte od in t u t t o soddisfatti;
6) q u a l o r a per questo a u m e n t o di elemosina, le intenzioni di
messe, in qualche diocesi, venissero a far difetto, gli Ordinari p o t r a n n o
rivolgersi direttamente a S u a Santit, che p r o v v e d e r del suo meglio;
7) siccome vi sono in pi diocesi benefici con rendite esuberanti
alle strette necessit del beneficiato e della Chiesa, gli Ordinari, se cre-
dono espediente e possibile imporre su tali benefici, q u a n d o v a c h e r a n n o ,
u n a qualche pensione, per costituire un fondo od u n ' o p e r a in p r o ' d e l
clero diocesano, ricorrano con fiducia alla Dataria Apostolica, se si
tratti di collazione pontifcia, alla S. C. del Concilio, se si tratti di
collazione vescovile, essendo il Santo Padre, in vista delle straordina-
rie circostanze del m o m e n t o , ben disposto a favorire e q u a m e n t e tali
istanze. /
Cosa s a n t a e salutare p r o c u r a r e al clero il bisognevole p e r la s u a
onesta sostentazione, essendo questa u n ' o p e r a non solo di cristiana
carit, ma a n c h e di religione.
P r e s s o il popolo ebreo, come o g n u n o sa, provvide direttamente il
Signore con la s u a legge che i Leviti avessero di che onestamente
vivere del loro ministero e non dovessero applicarsi ad altro, ma fos-
sero del tutto dedicati al suo servizio. Non diversa e deve ssere la
condizione del sacerdozio cristiano, come chiaro si rileva dal Vangelo
e dalle lettere degli Apostoli. L'indigenza impedisce al sacerdote di
lavorare nei campo che Dio gli ha assegnato, e l'obbliga a cercare
altrove i mezzi del vivere con dispendio del sacro suo officio; senza
dire che lo stato di p e n o s a sofferenza del clero aliena le vocazioni
o le soffoca nascenti. E senza vocazioni e senza sacerdoti n o n vi
culto, n o n vi sono sacramenti pel popolo eristiano e la religione pi
e pi languisce.
Il concorrere p e r t a n t o a sollevare il clero dalle strettezze in cui
versa, opera di religione accetta a Dio e meritoria. Non m a n c h i n o
gli Ordinari di farlo considerare a tutti gli uomini di b u o n a volont,
sacerdoti e secolari, affinch, o in vita o occasione mortis, fra le opere
S. Congregatio Consistorialis

b u o n e p o n g a n o a n c h e q u e s t a di dare al proprio Ordinario i mezzi per


provvedere ai bisogni del clero.
R o m a , dalla S. Congregazione Concistoriale, 29 giugno, festa dei
S S . Apostoli Pietro e Paolo, 1919.

B G. CARD. D E LAI, Vescovo di Sabina, Segretario.


L. S.

f V. Sardi, Arciv. di Cesarea, Assessore.

II
P R O V I S I O ECCLESIARUM
S. C. Consistorialis decretis, S S m u s D. N. Benedictus XV h a s , q u a e
s e q u u n t u r , ecclesias de proprio pastore providit, scilicet:
24 ianuarii 1919. Metropolitanae ecclesiae Angelorum praefecit
R. D. H e n r i c u m Snchez Paredes, vicarium capitularem eiusdem archi-
dioecesis;
Cathedrali ecclesiae de S o n o r a , R. D. I o a n n e m Navarrette,
sacerdotem civitatis Aguas Calientes .
Cathedrali ecclesiae T a m a u l i p a n a e , R. D. Iosephum Guadalupe
Ortiz, vicarium generalem de S u a r e s .
28 februarii. Cathedrali ecclesiae de Queretaro . R. D. Fran-
ciscum Banegas, vicarium generalem Verae Crucis.
21 iunii. Cathedrali ecclesiae Troianae, R. D. F o r t u n a t u m F a r i n a ,
canonicum ecclesiae Salernitanae.

III
D E S I G N A T I O O R D I N A R I O R U M P R O A P P E L L A T I O N E I U X T A CAN. 1594, 2

I u x t a can. 1594, 2 Codicis Iuris Canonici pro appellatione :


Rnius Archiep. Messicanus designavit Ordinarium Angelopolitanum.
Viennensis, Ordinarium Salisburgensem.
Novae Aureliae, Ordinarium Oklahomensem.
Senonensis, Ordinarium Trecensem.
Eborensis, Ordinarium Olyssiponensem.
Calaritanus, Ordinarium Ecclesiensem.
Ravennatensis, Ordinarium Ariminensem.
de Guadalajara, Ordinarium de Z a c a t e c a s .
Q u a s designationes S S m u s D . N . Benedictus P p . X V a p p r o b a r e
dignatus est.
280 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

DESIGNATIO ORDINARIORUM PRO APPELLATIONE E P I S C O P O R U M SANCTAE SEDI

IMMEDIATE SUBIECTORUM.

Vigore can. 1594 Codicis Iuris Canonici et art. V decreti Concilio-


rum provincialium a S. G. Consistoriali editi sub die 15 februarii 1919
pro electione tribunalis secundae i n s t a n t i a e :
R m u s D. Adolfus Turchi, Archiepiscopus Aquilanus, designavit Ordi-
narium Theatinum.
R m u s D. Ioseph Angelucci, episcopus Civitatis Plebis, Ordinarium
Perusinum.
R m u s D. Franciscus M. Berti, episcopus Amerinus, Ordinarium Spo-
Jetanum.
R m u s D. Alphonsus Andreoli, episcopus Recineten, et Lauretan.,
Ordinarium Anconitanum.

Q u a s designationes S S m u s D. N. Benedictus P p . XV benigne a p p r o -


bare dignatus est.
R o m a e , ex aedibus S. C. Consistorialis, die 27 iunii 1919.

SACRA CONGREGATIO CONCILII

MELPHICTEN.
LIBRI CONFIRMATORUM

Die 8 februarii 1919

FACTI SPECIES. - In dioecesi Melphicten., q u a e fere unice ipsa civi-


tate constat, iam a pluribus saeculis unicus h a b e t u r p r o tota dioecesi
Liber Confirmatorum, q u e m conficit et custodit Canonicus Sacrista
Cathedralis, cui, consequenter, privativum ius est ex praefato libro
e x t r a h e n d i fides seu attestationes receptae Confirmationis q u a n d o requi-
r u n t u r , speciatim ad matrimonia ineunda, et percipiendi propterea a n o n
p a u p e r i b u s modicam taxam iuxta legem dioecesanam. - Non multis
8. Congregatio Concilii 281

vero abhinc mensibus, a p p r o p i n q u a n t e iam die quo Codex iuris cano-


nici vim legis ubique a s s e q u u t u r u s erat, Vicarius Capitularis praefatae
dioecesis sede vacante, ad rectam observantiam can. 470 et 798 circa
libros parochiales p a r a n d a m , dato decreto die 14 maii 1918 constituit
inter alia che il Can. Sacrista, dopo aver iscritto in conformit del
can. 798 nei libro dei Cresimati l'avvenuta cresima, dovr n o n oltre
tre giorni, notificarlo al Parroco presso del quale trovasi il libro dei
Battezzati, perch ne eseguisca la relativa annotazione (cfr. can. 470,
2) col richiederne la risposta, cos come praticasi per questa diocesi
per la notificazione dei matrimoni . Adversus h u i u s m o d i decretum
statim Canonicus Sacrista hodiernus r e c u r s u m interposuit a p u d H. S. C.
conquerens inde privilegium suo stallo iam a d u o b u s saeculis acquisi-
t u m iniuste laesum fuisse, contra mentem can. 4 Cod., quin immo sibi
impositum fuisse grave d e t r i m e n t u m n o n modo propter totalem futuram
emolumentorum cessationem, cessante n i m i r u m necessitate ex unico
libro extrahendi attestationes, sed etiam propter s u m p t u s n o n mdicos
ad observantiam decreti faciendos: quibus attentis, in d a m n a t a hypo-
thesi q u a sustinendum esse decretum declararetur, intentionem s u a m
p a n d e b a t renuntiandi penitus confectioni et custodiae Libri Confirma-
tionis favore Capituli. Vicissim Capitulum, de more interpellatum, deli-
beratione diei 13 iulii subsequentis h a n c futuram forsan renunciationem
in sui favorem p r o r s u s exclusit, et censuit, si res eo deventura esset,
satius fore abrogato privilegio ad ius c o m m u n e redire, p r o u t can. 470,
1 continetur, n e m p e librum Confirmatorum, n o n secus ac baptizato-
r u m , m a t r i m o n i o r u m , defunctorum libros, a singulis parochis in poste-
r u m h a b e n d u m esse. Huic deliberationi minime acquiescente Canonico
Sacrista, et acrius instante ut decretum Vicarii Capitularis omnino tol-
leretur, causa delata est ad E m o s P a t r e s , sub d u b i o : An et quomodo
decretum Vicarii Capitularis diei 14 maii 1918 sustineatur in casu.

SYNOPSIS DISCEPTATIONIS. - Canonicus Sacrista Cathedralis recur-


rens t o t u s est in contendendo-se e x t u r b a t u m fuisse praefato decreto (et
quidem sede vacante, contra vetitum can. 436) a pacifica possessione sui
iuris seu privilegii, quod tribus consistit: a) iure assistendi Episcopo
publice conferenti s a c r a m e n t u m Confirmationes; b) tenendi privative
librum Confirmatorum pro tota dioecesi; c) extrahendi ex eodem libro
particulas seu attestationes, cum perceptione e m o l u m e n t o r u m . Quae
o m n i a p l a n e constare ex exhibitis documentis sane concedendum est.
Verum, circa p r i m u m , quod p r o b a t u r vel ex titulo libri Confirmatorum
deinceps ab a. 1716 inscripto: Liber Confirmationis s u b praesule
282 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Illmo... cum adsistentia a R. D. ...Sacrista , nulla fit quaestio, nec


m e n s quidem conficitur fuisse Vicarii Capitularis, in h a c re, suo decreto
q u i d q u a m derogare, q u a m q u a m n o n satis a p p a r e a t hoc ius assistendi
esse in Canonico Sacrista privativum seu exclusivum. - Quo vero ad
alterum, seu praecipuum ius, revera a lege iam d a t a deflectens, tenendi
u n i c u m librum Confirmatorum pro tota dioecesi, loco p a r o c h o r u m , illud
tueri Canonicus r e c u r r e n s debet, n o n a d v e r s u s Vicarium Capitularem,
qui suo decreto explicite illud p r a e s u p p o s u i t et praeservavit, h a n c anti-
q u a m praxim dioecesanam componere s t u d e n s cum n o v o r u m c a n o n u m
praescriptis, sed potius adversus Capitulum, qui s u a deliberatione cen-
suit, in casu satius esse inducere ius c o m m u n e can. 470, 1. Nec dene-
g a n d u m , si res s u b aspectu mere theoretico consideretur videri in casu
ea esse praxis Melphictensis, q u a e a Codice noviter dato n o n revocetur,
ideoque sustineri a d h u c possit. Si enim consideretur q u a t e n u s est ius
q u a e s i t u m sive Capitulo, sive Sacristae Capituli nomine, iure s e r v a t u r
vi can. 4; si q u a t e n u s est consuetudo a d u o b u s et u l t r a saeculis vigens,
succurrit can. 5; si tandem, q u o d rectius videtur, h a b e a t u r t a m q u a m
lex et s t a t u t u m dioecesanum (nam et in Constit. Synodal, episcopi Lof-
fredi, a. 1673, cap. XXII, legitur: In nostra cathedrali Ecclesia, in q u a
S a c r a m e n t u m hoc ministrari solet, Confirmatorum liber conficiatur ),
o
potest quidem prima fronte abrogata censeri vi can. 6, I q u a t e n u s ,
opposita praescriptis h u i u s Codicis , in casu, canoni 470: v e r u m sedulo
a t t e n d e n d u m est praefatam p r a x i m opponi t a n t u m m o d o cuidam prae-
scripto secundario can. 470, n o n vero ipsi legi: p r a e c i p u u m enim obie-
ctum legis, in casu, est ut h a b e a t u r liber Confirmatorum, s e c u n d a r i u m
ut h a b e a t u r a parochis: porro Melphicti h a b e t u r liber Confirmatorum,
licet u n u s pro tota dioecesi, in cathedrali. At vero oppositio iuri com-
m u n i , q u a n d o cadit in eo quod est s e c u n d a r i u m , servato praecipuo
obiecto legis, non videtur secumferre abrogationem praxis.
H a e c t a m e n theoretice: in praxi a u t e m duo consideranda sunt.
Alterum est, quod d u m Capitulum censet et optat in rem i n d u c e n d u m
esse ius commune, n o n videtur Canonico Sacristae ius inesse obsi-
stendi, q u u m n o n a g a t u r de re propria, sed capitulari, immo n e c per-
s o n a m h a b e a t Canonicus, qua, sine Capitulo, querelam movere possit.
E n i m v e r o ex actis docemur (prout iam liquet ex. gr. ex citatis verbis
Constit. Synod. 1678) curam et o n u s conficiendi librum commissum
fuisse Capitulo, seu Cathedrali Ecclesiae , quod ad rem diligentiam
seu ministerium Canonici Sacristae postea elegit: nonnisi quippe ab
a. 1684 libri Confirmatorum exhibiti (ab a. 1614 incipientes) mentionem
praeseferunt Canonici Sacristae, q u a e dignitas ut quinta erecta fuit
S. Congregatio Concilii 283

a n n o 1596. Ceterum rem n o n spectare ad Sacristam ratione propriae prae-


bendae, sed t a n t u m ex libera, quamvis consuetudinaria, Capituli ele-
ctione, satis suadetur, hinc, quia libri Confirmatorum confectio et deten-
tio interest boni c o m m u n i s dioecesis, quod curare q u o d a m m o d o potest
Capitulum, n o n vero Canonicus Sacrista: inde vero ex eo quod congruen-
tius ad rem electa sit industria Sacristae, quia ut facile apparet, libri
ipsi in Cathedrali asservandi, n o n melius et rectius q u a m in Sacristia
et a Canonico huic officio praeposito asservarentur. Itaque, cum res sit
capitularis, vix intelligitur q u o m o d o Canonicus Sacrista c a u s a m h a b e a t
recurrendi independenter a Capitulo, et contra h u i u s votum et delibe-
rationem.
Altera practica consideratio est, q u a m tertia querela Canonici recur-
rentis suggerit, ubi conqueritur sese iam gravari decreto Vicarii Capitu-
laris, novis oneribus, conficiendi exemplar a u t h e n t i c u m pro Curia, ad
n o r m a m can. 470, 3, et n u n t i a n d i parochis receptam confirmatio-
nem pro adnotatione facienda in libris baptizatorum, ex praescripto
can. 798, u n d e sequitur q u o q u e sese privari iure extrahendi ex libro
attestationes et e m o l u m e n t a pro iis percipiendi. Verum, q u o a d haec
frustra querelas admovet contra decretum, quae potius contra Codi-
cem sunt. Nam profecto ius extrahendi particulas ex libro consequitur
ius tenendi librum, nec ab eo separari potest. Q u u m igitur decretum
Vicarii Capitularis praesupposuerit et praeservaverit in Canonico Sacri-
sta ius tenendi librum, ius q u o q u e extrahendi attestationes illi ser-
vavit. Quod si rariores, immo nullae evasurae sunt petitiones particu-
l a r u m in futurum tempus, eo quod suscepta Confirmatio iam a d n o t a t a
prostabit in libro Baptizatorum penes singulos parochos, n o n inde
i m m u t a b i t u r ius, sed t a n t u m m o d o exercitium et consequens utilitas
iuris. Nova a u t e m praescripta q u a e huiuscemodi exercitium et conse-
quentem utilitatem im m i n u u n t n o n sunt ex arbitrio Vicarii, sed ex
ipsa lege noviter data. Et si Canonicus Sacrista suam possessionem
his novis praescriptis t u r b a t a m contendit, dicere et probare debuisset
proprium ius seu privilegium consistere n o n solum in iis tribus de
q u i b u s supra, sed etiam in exemptione a nova lege: quod a b s o n u m ,
eo ipso quia lex est nova. Si enim haec fuissent praescripta a iure
antiquo et a parochis regulariter peracta, e o r u m d e m omissio a Cano-
nico Sacrista Melphictensi n a t u r a m induisset exemptionis c u i u s d a m ;
sed cum, n e m i n e diffitente, sint praescripta nova, a Codice noviter dato
in b o n u m c o m m u n e inducta, turbatio iuris a u t possessionis minime
dicenda s u n t : alioquin talia essent pro universis parochis in toto orbe
terrarum.
284 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Q u u m itaque a novis praescriptis exemptio ne concipi quidem pos-


sit, q u u m q u e exinde, ut ipse fuse p e r s e q u i t u r Canonicus recurrens, ius
sibi (rectius Capitulo Cathedrali) ex a n t i q u a praxi competens, omni iam
utilitate careat, immo vertatur in detrimentum n o n leve, propter s u m -
p t u s sustinendos, p l a n e consequitur praxim a n t i q u a m illam, q u a m theo-
retice sustineri posse post d a t u m Codicem vidimus, practice u r g e n d a m
non esse, nisi b o n u m c o m m u n e ita requirat. A e q u u m enim est n e m i n e m
i n v i t u m g r a v a n d u m esse q u i n gravamini r e s p o n d e a t q u a e d a m congrua
compensatio. In praesenti a u t e m e m o l u m e n t a , q u a e levius a n t i q u u m
Sacristae o n u s compensaban!, cessasse videntur, d u m o n u s ipsum gra-
vius evasit. Utilitas autem publica q u a e facilis a p p a r e b a t q u u m , tem-
pore inductae praxis, unica paroecia dioecesim efformabat (ita enim
obtinuit usque ad a. 1663), n u n c , aucto longius paroeciarum n u m e r o ,
m i n u s manifesta videtur. I m m o , sive agatur de confirmatis qui degunt
in eadem paroecia in q u a s u n t baptizati (qui casus frequentior erit),
sive diversa sit paroecia baptismatis et domicilii, necessarius interventus
Canonici Sacristae superfluus inter parochos, multo magis q u o a d eum-
dem p a r o c h u m , apparet. Quibus plane consideratis, consultais videtur,
abrogata a n t i q u a praxi, ius c o m m u n e Codicis etiam pro dioecesi Mel-
phictensi in re de q u a agitur urgere.

R E S O L U T I O . - I n plenario conventu diei 8 februarii 1919 E m i ac R m i


P a t r e s S. C. Concilii proposito dubio r e s p o n d e n d u m censuere:
Recursum esse reiiciendum et, attenta deliberatione emissa a Capitulo
die 14 iulii 19IS, applicetur ius commune.
F actaque de praemissis SSmo Dno N. Benedicto Div. Prov. P P . XV
relatione' per infrascriptum S. C. Secretarium, Sanctitas Sua, in Au-
dientia diei 9 subsequentis, d a t a m resolutionem approbare et confir-
m a r e dignata est.

I. MOR, Secretarius,
S Congregatio de Propaganda Fide 285

SACKA CONGREGATIO DE PROPAGANDA FIDE

DECRETUM

E X T E N D I T U R IURISDICTIO D E L E G A T I APOSTOLICI AUSTRAL ASIAE

Oceaniae Insularis remotas ac difficiles Missiones Apostolica Dele-


gatio Australiensis h u c u s q u e n o n attingebat: nullam proinde hoc tem-
pore supradictae Missiones ex eiusdem Apostolicae Delegationis insti-
tutione utilitatem perceperunt. Quo vero satius multiplicibus iisque
gravibus e a r u m d e m Missionum necessitatibus a t q u e difficultatibus per
Apostolici Delegati Australasiae auxilium et consilium in posterum pro-
videretur, attentisque sive ipsius actu Apostolici Delegati sive n o n n u l -
larum ex dictarum Missionum Oceaniae Insularis p r a e s u l u m precibus
h u n c in finem S. huic Congregationi Christiano Nomini P r o p a g a n d o
n u p e r r i m e oblatis, S u m m u m Pontificem rogare visum est, ut iurisdictio
Delegati Apostolici Australasiae, q u a e h u c u s q u e Australiam proprie
dictam et Missiones Novae Zellandiae restrictive attingebat, deinceps ad
o m n e s q u o q u e Missiones totius Oceaniae Insularis nec n o n ad illas, q u a e
in insulis Malesiae erectae s u n t a u t in futurum erigentur, e x t e n d a t u r .
Q u a m quidem petitionem SSmo D.N. Benedicto divina Providentia, P P . XV
in audientia diei 15 labentis mensis maii ab infrascripto S. h u i u s
Congregationis Praefecto humiliter oblatam j Sanctitas Sua benigne exci-
pere d i g n a t a est, propositum consilium probavit ac r a t u m habuit, man-
davitque ut Apostolica Delegatio Australasiae ad supradictas Missiones
Oceaniae Insularis nec n o n Malesiae deinceps e x t e n d a t u r ; atque p r a e -
sens in re Decretum confici iussit.
D a t u m R o m a e ex Aedibus S. Congregationis de P r o p a g a n d a Fide,
die 20 maii, a n n o Domini 1919.

G. M. CARD. VAN ROSSUM, Praefectus.

C. Laurenti, Secretarius.
Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

SACRA CONGREGATIO RITUUM

BERGOMEN.

DECRETUM BEATIFICATIONIS ET CANONIZATIONIS SERVAE DEI PAULAE ELISA-


BETH IN SAECULO CONSTANTIAE CERIOLI VIDUAE BUZECCHI-TASSIS, FUN-
DATRICIS AC PRIMAE MODERATRICIS GENERALIS INSTITUTI SORORUM A
S. FAMILIA.

Inter nova Instituta, q u a e domesticam et civilem societatem religio-


nis spiritu variisque caritatis operibus fovent et complectuntur, merito
accensetur illud, quod, in dioecesi Bergomensi, circiter a n n u m 1855
erectum, ab Apostolica Sede die 18 decembris 1901 a d p r o b a t u m a t q u e
pueris utriusque sexus bonis moribus et arte agraria informandis desti-
n a t u m , Sororum a Sacra Familia appellatur. Haec religiosa Sodalitas
Sororem P a u l a m Elisabeth, in saeculo Constantiam Cerioli viduam
Buzecchi-Tassis, suam fundatricem i u c u n d a gratulatione agnoscit a t q u e
primam Moderatricem Generalem, singulari pietatis affectu, prosequitur.
Haec Dei F a m u l a , suam Familiam religiosam erigendam suscipiens, sibi
suisque Sororibus perfectum exemplar validumque praesidium proposuit
Sacram Familiam a Nazareth. Quod, postremis hisce temporibus, valde
o p p o r t u n u m ac salutare cuilibet h u m a n a e Familiae coetui et societati
inculcare ac procurare voluit S u m m u s Pontifex Leo XIII fel. rec. per
Apostolicas Litteras Neminem fugit et Quum nuper Nobis, dierum 14 et
20 iunii 1892, q u i b u s Ipse, s u p r e m a s u a auctoritate, Piam Consociatio-
n e m universalem a Sacra Familia de Nazareth n u n c u p a t a m constituit,
specialibus legibus munivit a t q u e privilegiis et indulgentiis pro universis
Sodalibus ditavit. Sed, ut de vita Servae Dei, p r o u t de more, aliquid
innotescat, ex Processu Informativo Bergomensi plane constat q u o d
Ipsa in oppido Soncino, Cremonensis dioecesis, e p a r e n t i b u s nobilitate
et pietate conspicuis Francisco Cerioli et Francisca Corniani, die 28 ianua-
rii anni 1816, in lucem edita est, eique in sacro fonte impositum n o m e n
Constantia. A teneris a n n i s se ostendit optimae indolis et ad virtutem,
potissimum obedientiae, caritatis et religionis, valde p r o p e n s a m . Ad
sacram Synaxim primitus admissa, quoties ad eam accedebat, peculiari
mortificationis et solitudinis studio se disponebat. Decennis monialibus
& Congregatio Rituum

Salesianis a Visitatione concredita fuit, ut convenienti institutione edu-


c a n t u r ; q u a feliciter expleta, aetatem agens octodecim circiter a n n o r u m ,
p a t e r n a m in d o m u m rediit, studiis bonisque a r t i b u s instructa et a matri-
bus suisque alumnis vehementer exoptata, secum retulit germina eii-
giosae vocationis. Ex mystica arca, veluti altera columba prodiens, ita
in m u n d o et inter domesticos parietes se gessit, ut nihil inquinati tan-
geret, simulque s e n s u u m custodia, orationis fervore et s a c r a m e n t o r u m
frequentia vitae integritatem servaret. Proposito a p a r e n t i b u s m a t r i m o -
nio, ineundo cum nobili viro domino Buzecchi, haerede Comitum Tssis
de Gomonte, pia adolescentula, ad meliora carismata aspirans, primum
adversatur. Enixis t a m e n iteratisque p a r e n t u m consiliis humiliter ac
generose cedit, et, divinam voluntatem ex eis agnoscens, novi s t a t u s
sacrificiis, p o t i u s q u a m deliciis, suscipiendis, p a r a t a m se exhibet. In
coniugio, quod die 20 februarii anni 1835 rite celebratum est, Constan-
tia, iuxta praecepta et monita Pauli Apostoli, viro suo subdita et obe-
diens, in r e b u s etiam sibi m i n u s congruis et iucundis, constanter eum
diligebat et metuebat. Insuper, infirma valetudine laborantem, m a n s u e t a ,
patiens et sedula curare satagebat, vitam cum eo ducens in perfecta con-
cordia viginti circiter annos. Optima materfamilias domi vigilans, suavis
et p r u d e n s , famulos suos hortabatur, ut essent, sicuti monet Apostolus,
servi Christi, facientes voluntatem Dei ex animo, cum b o n a voluntate
servientes, sicut Domino et hominibus, scientes quod u n u s q u i s q u e
q u o d c u m q u e fecerit b o n u m , hoc recipiet a Domino . E tribus a u t e m
filiis, q u o s illi Deus concessit, Carolum, die 16 ianuarii a n n o 1838 n a t u m
et u n i c u m superstitem, christianae matris amore dilexit, e u m q u e p u e r u m
in disciplina et correptione Domini educavit, grandiusculum vero et
superioribus studiis idoneum moderatoribus Collegii Bergomensis S. Ale-
xandri instituendum tradidit. Gyrnnasio laudabiliter expleto, in aetate
sexdecim a n n o r u m , Carolus m a t e r n u m gaudium in a m a r u m luctum con-
vertit. Nam, lethali morbo correptus, sacramentis Ecclesiae pie receptis,
inter suae genitricis brachia spiritum Deo reddit, die 16 ianuarii anni 1854.
Hoc etiam orbala filio, eius morientis extrema verba Constantia saepe
recolebat: Consolare, mater, quia alios habebis in filios opibus meis
s u s t e n t a n d o s . P a u c o s post menses etiam vir, ob g r a v e m diuturnum-
que m o r b u m ad extrema d e d u c t u s et sacramentis r o b o r a t u s , inter dile-
ctissimae uxoris c u r a s animam exalavit, eodem a n n o , in Nativitate
Domini. Ita Constantia, matris et sponsae officiis vinculisque soluta,
d u m assiduas ad Deum preces pro suis caris defunctis effundebat, castam
et beneficam viduitatem agebat, se s u a q u e b o n a i m p e n d e n s ad miseros
egenosque o r p h a n o s sublevandos. Q u u m aetate, divitiis vitaeque com^
!288 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

modis floreret, ad alias n u p t i a s alliciebatur, etiam oblatas a nobili et


egregio viro, sed eas p r u d e n t e r renuit, ut se t o t a m divino servitio man-
ciparet. Re quidem vera, a n n u e n t i b u s Iosepho Agnses, parocho oppidi
de Comonte, et Episcopo Bergomensi Speranza, Dei Famula n o n n u l l a s
o r p h a n a s pauperes et ruricolas in s u u m palatium cogere, vestire, pascere
et instruere coepit; et, crescente e a r u m n u m e r o , a s s u m p t i s in adiutrices
adolescentulis p r o b a t a e virtutis, hoc o p u s pro o r p h a n i s internis et alte-
r u m cum Oratorio festivo pro puellis externis auxit et firmavit.. Sic
e x o r t u m est Institutum a Sacra Familia cum regulis a F u n d a t r i c e dicta-
a
tis et ab Episcopo S p e r a n z a approbatis, die I novembris, in festivitate
O m n i u m Sanctorum, a n n i 1856. Anno autem subsequente, die 8 decem-
bris, in festo I m m a c u l a t a e Conceptionis Beatae Mariae Virginis, Sorores
omnes i n d u e r a n t habitum religiosum ab ipso Episcopo b e n e d i c t u m ; et
Constantia, quae appellari voluit Soror P a u l a Elisabetha, simul cum
aliis, perpetuae castitatis, p a u p e r t a t i s et obedientiae vota emisit, adiecto
altero omnia faciendi ad maiorem Dei gloriam. Dei F a m u l a in funda-
tione Instituti h u n c sibi suisque Sororibus religiosis et orphanis, q u a s
S. Ioseph filias vocant, et puellis externis praestituit finem: a m o r e m et
imitationem Sacrae Familiae Nazarenae. S u b h a c tutela, fama Instituti
crebrescente ipsoque amplificato, novae d o m u s apertae fuerunt in oppi-
dis Sommo, Leffe aliisque in locis. Insuper, spiritu et fine suae voca-
tionis acta et caritate Chris|L urgente, post varias difficultates, consilio
et opere Superiorum s u a q u e constantia et oratione s u p e r a t a s , die 4 novem-
bris anni 1863 p r i m a m d o m u m aperuit, prope vicum Villa Campagna,
dependentem a Soncino, pro pueris o r p h a n i s ac derelictis instituendis
in timore Dei et in operibus agriculturae. Q u a m domum dirigendam
commisit Ioanni Capponi, iuveni honestis religiosisque m o r i b u s et ex
communi aestimatione ad rem idoneo, qui expectationi et fiduciae Supe-
r i o r u m optime respondit, adhibita etiam in Missionibus pro agricolis
opera sacerdotum et coadiutorum a Sacra Familia n u n c u p a t o r u m , qui
e a m d e m h a b e n t fundatricem. I n s t i t u t u m ita efformatum magisque in
dies progrediens, auctoritatis ecclesiasticae et civilis favorem, laudem
et approbationem iugiter obtinuisse perhibetur. Interim F a m u l a Dei, vir-
t u t u m exercitio et caritatis operibus se perficiens, vitam ducit in Christo
absconditam cum humili simplicitate; et regulas, exhortationes ac monita
Sororibus, orphanis et puellis scribit et tradit, veluti e x t r e m u m ac p e r e n n e
sui amoris suaeque sollicitudinis pignus et memoriam. Morbus enim car-
diacus, quo ipsa laborabat, invalescens, sub vespere diei 24 decembris
a n n i 1865, sacramentali confessione peracta et ad sanctam Communionem,
u n a cum Sororibus, die sequenti recipiendam, bene disposita, inopinato
S. Congregatio Rituum

acriori morbo correpta e vita migravit, eodem a n n o , in ipso pervigilio


Nativitatis Domini. P e r t r i d u u m exuviae omnibus expositae m a n s e r u n t ,
ut satisfieret fidelium t u r m a t i m aftluentium votis et, solemnibus exequiis
rite persolutis, conditae fuerunt in sacello gentis Piccinelli, penes Serate.
Ipsae autem, die 28 novembris anni 1885 rite recognitae et in p a g u m
Qomonte translatae, ibidem in domo Instituti depositae quiescunt. San-
ctitatis fama, q u a Serva Dei vivens pollebat, post obitum magis clara
et constans, ecclesiasticam Curiam Bergomensem ad Processum Infor-
m a t i v u m super ea conficiendum induxit. Quo inchoato et absoluto, ad
sacram rituum Congregationem transmisso, Acta necessaria et oppor-
t u n a ad quaestionem de Causa introducenda p a r a t a sunt. Q u u m q u e
omnia in p r o m p t u sint, instante R m o Dno Ioanne Biasiotti, clerico prae-
lato Rev. Camerae Apostolicae et h u i u s Causae postulatore, attentisque
litteris postulatoriis q u o r u n d a m E m o r u m S. R. E. Cardinalium, plurium
Archiepiscoporum et Episcoporum, necnon Capitulorum, O r d i n u m et
Congregationum religiosarum a t q u e illustrium virorum ac mulierum.
E m u s et R m u s D n u s Cardinalis I a n u a r i u s Granito Pignatelli di Bel-
monte, Episcopus Albanensis et eiusdem Causae P o n e n s seu Relator,
in Ordinariis sacrorum r i t u u m Congregationis comitiis subsignata die
ad Vaticanas aedes coadunatis, sequens d u b i u m discutiendum p r o p o -
suit: An signanda sit Commissio introductionis Causae, in casu et ad
effectum, de quo agitur? Et E m i ac Rmi P a t r e s sacris tuendis ritibus
praepositi, post relationem ipsius Emi Ponentis, audito voce et scripto
R. P. D. Angelo Mariani, Fidei p r o m o t o r e generali, o m n i b u s q u e accu-
rate perpensis, rescribere c e n s u e r u n t : Signandam esse Commissionem
introductionis Causae, si Sanctissimo placuerit. Die 13 maii a n n i 1919.
Facta p o s t m o d u m de his Sanctissimo Domino nostro Benedicto
P a p a e XV per infrascriptum Cardinalem Sacrae R i t u u m Congregationi
Praefectum relatione, Sanctitas Sua Rescriptum eiusdem Sacrae Con-
gregationis r a t u m h a b e n s , p r o p r i a m a n u signare dignata est Commis-
sionem Introductionis Causae beatificationis et canonizationis Servae
Dei P a u l a e Elisabeth, in saeculo Constantiae Cerioli, viduae Buzecchi-
Tassis, Fundatricis ac primae Moderatricis Generalis Instituti Sororum
a Sacra Familia, die 14, eisdem mense et anno.

)$l A. CARD. VICO, E p . P o r t u e n . et S. Rufinae,


S. E. G. Praefectus.
L. >R S.
Alexander Verde, Secretarius.
ACTA, vol. XI, n. 8. 4-7-919. 20
290 Acta Apostlicas Sedis - Commentarium Officiale

ACTA TRIBUNALIUM

SACEA ROMANA ROTA

NEAPOLITANA
NULLITATIS MATRIMONII (DE ANGELIS-COSTA)

Benedicto PP. XV feliciter regnante, Pontificatus Dominationis Suae


anno quarto, die 15 novembris 1913, BR. PP. DD. Ioannes Prior, P o n e n s ,
Aloisius Sincero et Fridericus Cattani Amadori, Auditores de turno, in
causa Neapolitana - Nullitatis m a t r i m o n i i inter R a p h a l a m De Angelis,
repraesentatam per legitimum procuratorem Thomam Ambrosetti, advo-
catum, et T h o m a m Costa, interveniente et disceptante in causa Rev. Sub-
stituto Defensoris Vinculi ex officio, sequentem tulerunt in gradu appella-
tionis definitivam sententiam.

Ambrosius De Angelis, Casali Principis in dioecesi Aversana degens,


intima consuetudine et amicitia i u n g e b a t u r medico T h o m a e Costa, qui
e u m in nosocomio neapolitano gravi vulnere l a b o r a n t e m curaverat :
eidemque filiam s u a m u n i c a m R a p h a e l a m , patrimonii paterni satis magni
solam haeredem, in m a t r i m o n i u m petenti, inconsulta puella, eam tra-
dere promisit. R a p h a e l a vero, sive quia alterius iuvenis amore iam p r a e -
venta erat, sive quia a qualitate medici, morbis i m m u n d i s addicti, sive
denique quia p e r s o n a m ipsius viri, religione expertis, odio habuit, votis
paternis acquiescere noluit. Preces tamen puellae et lacrymas et pro-
testationes p a t e r a u s t e r u s nihil faciebat, nec ab alapis vel minis pepercit
ad filiae voluntatem flectendam, q u a m t a n d e m tristem ad altare per-
duxit, ubi in domo p a t e r n a die 7 a u g u s t i anni 1909 coram parocho
m a t r i m o n i u m celebratum est. In ipsa peregrinatione nuptiali R a p h a e l a
aversionem s u a m a viro sibi n u p e r unito diversimode manifestavit et
debitum coniugale implere renuit. Unde, a b r u p t o itinere tertio die, sponsi
ad d o m u m coniugalem, Neapoli p a r a t a m , se contulerunt. Nonnisi vi adhi-
bita m a t r i m o n i u m ibi c o n s u m m a t u m est, et vix t r i b u s m e n s i b u s ab inito
matrimonio elapsis, in q u i b u s dissidia inter coniuges frequenter eru-
puerunt, Raphaela virum definitive deseruit et, comitante ancilla, in
S. Romana Rota 291

d o m u m p a t e r n a m se recepit. Cum nulla spes affulgeret pacem inter


sponsos conciliandi, mulier, domicilium in Helvetia nacta, a tribunali
Genevensi divortii civilis sententiam petiit obtinuitque, q u a e a laico
iudice Neapolitano, quoad effectus civiles, sancita est. Deinde, a Curia
Neapolitana, die 28 aprilis 1916, petiit ut m a t r i m o n i u m s u u m ex capite
vis et m e t u s n u l l u m declararetur, et sententiam sibi favorabilem, die
21 ianuarii a n n i 1918, retulit. Appellante a u t e m Vinculi Defensore ad
H. S. Auditorium, causa nobis d i r i m e n d a proponitur s u b dubio con-
s u e t o : An constet de nullitate matrimonii in casu.

In iure. - S u m m a t i m d u m t a x a t hic repetere iuvat iuris principia


de impedimento vis et m e t u s , quae in tot Decisionibus H. S. T. latius
exposita sunt. Gravis metus, extrinsece et iniuste incussus ad consensum
matrimonialem e x t o r q u e n d u m , h u i u s m o d i consensum irritum reddit ac
nullum. Et m e t u s reverentialis gravis dicendus est quoties minis adiun-
ctus est, vel verberibus, vel precibus instantissimis et importunis.

In facto. - Omnia extrema m e t u s gravis in casu nostro reperiun-


tur, iuxta concordes depositiones o m n i u m testium, n e m i n e contradi-
cente, sive ab actrice producti, sive qui ex officio in iudicium vocati
s u n t . R a p h a e l a De Angelis, n i m i r u m , voluntatem matrimonium adver-
sam ab initio u s q u e ad finem retinuit. Solo patris imperio, viri indolis
severae et pertinacis, qui minis et verberibus filiae resistentiam vincere
sategit, adacta est puella ad consensum nuptiis propositis p r a e s t a n d u m .
Ita n a r r a t m a t e r actricis : Mia figlia, educata cristianamente, vedeva
che il Costa n o n voleva sapere di religione, anzi, nei vari discorsi,
fatti in casa, egli si millantava di non credere a niente e diceva di
essere ateo e materialista. Di pi, mia figlia diceva che essa n o n
v o l e v a sposare un medico, perch aveva schifo di essi e, anche prima
della proposta di tale matrimonio, ricordo che nei discorsi domestici,
diceva sempre che essa n o n avrebbe mai sposato un medico, perch
li schifava. Infine, so che mia figlia aveva avuto richiesta di matri-
monio da un altro giovane, anche di Casal di Principe, che anche a
me sarebbe piaciuto, ma che il p a d r e n o n volle per niente accettare,
avendo costui 14 anni di pi di mia figlia, e vi si oppose recisamente,
e n o n fu mai possibile rimuoverlo dalla s u a decisione. . . . i precedenti
di questo matrimonio furono u n a continua ribellione di mia figlia verso
i l p a d r e e di imposizioni da parte di costui. >
Mia figlia ne piangeva c o n t i n u a m e n t e con me, mi diceva che
a s s o l u t a m e n t e noti avrebbe sposato il Costa e, se il p a d r e l'avesse
<m. Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

o b b l i g a t a , n o n avrebbe mai fatto vita coniugale col Costa. Il p a d r e


la minacciava, e ben tre volte alla presenza mia e di altre p e r s o n e
l'ha b a t t u t a , perch mia figlia diceva c h i a r a m e n t e di n o n voler spo-
sare il Costa.
Mia figlia arriv al p u n t o di a n d a r s i a nascondere q u a n d o veniva
in casa il Costa nei pochi mesi di fidanzamento, ma il p a d r e , coi suoi
modi autocratici ed austeri, l'obbligava ad uscire, imponendole di non
far comprendere a chicchessia la volont di lei contraria a q u e s t o
matrimonio. Ed io, per q u a n t o avessi interposto i miei b u o n i offici
verso mio marito, n o n ho potuto mai rimuoverlo dalla decisione presa
di dare nostra figlia al Costa. P i volte io ne ho pianto : ma le mie
lagrime a nulla valevano .
De modis inurbanis et r u d i b u s erga futurum s p o n s u m a muliere
adhibitis, quibus aversionem s u a m a nuptiis propositis h a u d obscure
manifestavit, deponunt, praeter actricis m a t r e m et alios testes, ipse
T h o m a s Costa et ancilla familiae De Angelis, I o s e p h a Dello Iacono.
De minis privationis b o n o r u m familiarium nec n o n de verberibus etc.
l o q u u n t u r plures testes. Ita I o s e p h a Dello J a c o n o : Ricordo a preferenza
che vi erano continui disturbi fra il p a d r e e la figlia; q u e s t a a dire
che n o n voleva il Costa, e quegli a minacciarla, dicendo che llavrebbe
privata di tutti i suoi beni, che ne avrebbe fatta donazione a qualche
ospedale. Ed essa gli r i s p o n d e v a con insistenza che si contentava di
v i v e r e poveramente, p u r c h n o n fosse obbligata a sposare il Costa.
T r a le altre cose ricordo che q u a n d o il Costa veniva in casa, la signo-
r i n a D. Raffaela si a n d a v a a n a s c o n d e r e , ed il p a d r e la obbligava ad
uscire, giungendo talvolta a percuoterla, dandole delle ceffate . Mater
actricis ait: Mio marito impose (a Raffaela) tale matrimonio con
minaccie di diseredarla, di chiuderla in monastero, di privarla anche
di me, s u a m a d r e . Quae m i n a e confirmantur ab aliis testibus, Vin-
centio Borrato, Amalia Ucciero, I o a n n e Messore, Michaele Del Vecchio
et Catharina F r a n z e s e .
Seriam omnino fuisse intentionem patris filiae r e l u c t a n t i a m vin-
cendi per m i n a s et verbera et modos a u s t e r o s elucet ex ipsius indole
imperiosa et tenaci, q u a m o m n e s testes declarant, d u m e contra mite
et submissum fuisse filiae ingenium t e s t a n t u r : n o n t a m e n adeo submis-
s u m ut a protestatione contra n u p t i a s sibi impositas a b s t i n e r e ! Ita
m a t e r actricis: L'indole e il carattere di mia figlia bonario e reli-
gioso, ma n o n m a n c a d'energia, senza che per venga meno all'obbe-
dienza ai suoi genitori; ma in questo caso essa si mostr pi ener-
g i c a di quello che io poteva credere, giacch n o n desistette mai dal
S, Romana Rota 293

d i r e : " Io n o n sposer mai il C o s t a , , , fino a subire le percosse del


padre, come gi ho accennato. Mio marito poi era di carattere fermo
ed autocrate, e q u a n d o diceva u n a cosa, voleva ad ogni costo essere
obbedito, n permetteva che si fosse fatta la minima osservazione a
q u a n t o egli imponeva . Similiter d e p o n u n t Antonius Tortora, Gerar-
dus Fischetti, Franciscus Blanco, Vincentius Borrato, Iosepha et Nico-
laini Dello Jacono, n e c n o n plures alii.
Nonobstante t a m e n coactione paterna, resistentia filiae perseveravit
u s q u e ad diem n u p t i a r u m , cum illo ipso die, paullo a n t e matrimonii
celebrationem, matri declaraverit se nolle acceptare s p o n s u m sibi invi-
sum. Sic n a r r a t m a t e r ipsius: La mattina della celebrazione del m atri*'
monio, m e n t r e tutto era preparato per la benedizione nuziale, mia
figlia resistette innanzi a me ed alla mia cameriera Giuseppina Dello
Jacono, sorella della n o s t r a sarta, fino al p u n t o di piangere, e disse :
" Io far u n o scandalo innanzi al Parroco, perch non voglio sposare
il Costa . La p r e n d e m m o con le b u o n e per farla vestire degli abiti
nuziali, ma essa pigliava tempo e non voleva vestirsi, finch, essendo
intervenuti gli amici, lo sposo, il parroco ed il sindaco, mio marito
entr nella c a m e r a da letto ed impose alla figlia di sbrigarsi, e n o n
si mosse finch essa n o n fu vestita di tutto p u n t o ; le disse, di asciti-:
garsi gli occhi, di n o n far capire a nessuno quello che essa aveva
nel suo interno, e minacciandola la prese per il braccio e la condusse
nella stanza p r e p a r a t a per la celebrazione del matrimonio . Ancilla
Dello Jacono huiusmodi declarationem m a t r i s actricis in o m n i b u s con-
firmat.
Denique, fere o m n e s testes, qui celebrationi matrimonii aderant, de
tristitia abnormali sponsae referunt, ita ut ad funus vel ad patibulum
potiusquam ad n u p t i a s accedere videretur. L'impressione che ne ebbi -
ait A. T o r t o r a - fu di u n a d o n n a condotta al macello . Et G. Fiscetti:
La cerimonia..., anzich u n a festa di nozze, era a p p a r s a un funerale,
dato il c o m p o r t a m e n t o della sposa . F r a n c u s Paschale et Expositus
Paschale riportarono l'impressione che la sposa, anzich a nozze,
avesse l'aspetto di a n d a r e al patibolo .
P o r r o circumstantiae m a t r i m o n i u m consequentes a n i m u m mulieris
matrimonio semper invisum o s t e n d u n t : iter nuptiale, nimirum, ob dis-
sidia s p o n s o r u m inopinate a b r u p t u m ; debitum coniugale a sponsa recu-
s a t u r ^ p r o u t coniuges affirmant et mater actricis t e m p o r e n o n suspecto
ab eisdem didicit; iurgia frequentia inter coniuges, et tandem, post tres
menses c o m m u n i s vitae, s p o n s a e fuga, quin ad d o m u m coniugalem
u n q u a m redire voluerit.
294 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Quibus omnibus, t u m in iure, t u m in facto perpensis, Nqs infra-


scripti Auditores de t u r n o , pro T r i b u n a l i sedentes et solum D e u m p r a e
oculis h a b e n t e s , Christi n o m i n e invocato, decernimus, d e c l a r a m u s ac
definitive sententiamus, proposito dubio r e s p o n d e n t e s : Affirmative, seu
constare de nullitate matrimonii in casu: s t a t u e n t e s , praeterea, actricem,
R a p h a e l a m De Angelis, ad e x p e n s a s iudiciales solvendas teneri.
Ita p r o n u n c i a m u s , m a n d a n t e s Ordinariis locorum et ministris tribu-
nalium ad quos spectat, ut exsecutioni m a n d e n t h a n c nostram defini-
tivam sententiam, et a d v e r s u s reluctantes p r o c e d a n t ad n o r m a m sacro-
r u m c a n o n u m , et praesertim cap. 3, sess. XXV", De ref., Concilii
Tridentini, iis adhibitis exsecutivis et coercitivis mediis, q u a e magis
o p p o r t u n a et efficacia pro r e r u m adiunctis e x s t i t u r a sint.
R o m a e , in Sede Tribunalis S. R. Rotae, die 15 novembris 1918.

I o a n n e s Prior, Ponens.
Aloisius Sincero.
Fridericus Cattani Amadori.
L. % S.

Ex Cancellaria S. R o m a n a e R o t a e
Sac. T. Tani, Notarius.
Supremum Signaturae Apostolicae Tribunal 295

SUPREMUM

SIGNATURAE APOSTOLICAE TRIBUNAL

P ADERBORNEN.

NULLITATIS MATRIMONII (DE LAFFERT-BARTELS)

In plenaria Supremi Tribunalis Sessione apud Vaticanum habita


die 10 mensis maii 1919 Emorum Patrum examini subiectus est recursus
dominae Olgae De Laffert, adversus sententiam a Sacra Romana Rota
latam in causa de qua supra die 27 iulii 1917, ad obtinendam nulli-
tatem dictae sententiae. Relatore autem Emo ac Rmo Card. Donato Sbar-
retti, propositis dubiis, scilicet:
1) Sitne hulla Rotalis sententia in casu et sitne locus eius cifcum-
scriptioni ?
Et quatenus negative:
2) Sitne locus restitutioni in integrum in casu?
EE. PP. responderunt :
Remittatur quaestio pro novoxamine ad S. Romanam Rotam; et
extendatur decisio.
De expensis denique iudicialibus Supremum idem Tribunal decrevit
eas ab Actrice esse sustinendas.
Decisio itaque est prouti sequitur :

Die 14 aprilis anni 1899, in Castello Lhesen, a p u d Wittemburg,


coram ministro acatholico m a t r i m o n i u m inierunt Carolus Bartels et
haronissa Olga von Laffert, sectae luteranae-evangelicae addicti. Dis-
sidia et iurgia post m a t r i m o n i u m inter coniuges n o n semel fuerunt; et
q u a m v i s bina n a t a fuisset proles, n o n dubitavit mulier, a n n o 1907, m a r i -
talem deserere d o m u m . F r u s t r a vir eam a d n i x u s est invitare, imo et
legis ministerio adigere, ut ad eum r e v e r t e r e t u r : n o n cessit mulier.
Ea propter vir a d a c t u s fuit divortii sententiam flagitare a laico tri-
bunali civitatis Bielefeld, q u a e re vera lata est contra mulierem : La
convenuta viene dichiarata come parte colpevole, sub die il martii a n n i 1909.
Qua sequuta, Olga civiliter copulata est viro catholico baroni Adulpho
v o n Spiegel.
296 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

Exinde t a m e n necessarium visum fuit novis coniugibus legitimum


inter se iniri m a t r i m o n i u m . Ast praecedens o p o r t e b a t a b r u m p e r e vin-
culum. Et mulier, nulla interposita mora, ad hoc, tribunalis Ordinarii
Curiae P a d e r b o r n e n . iudicium provocavit, ex capite vis et metus. Sed
vix ab exordiis haec ab Olga deducta actio, forte t e m e r a r i a visa fuit,
ita ut et instantia et informationes praeviae in archivio Curiae sepultae
remanserint, cum ex causae actis nihil resultet.
Quadriennio post, a n n o 1913, baronissa von Laffert rescivit sui primi
coniugii nullitatem peti posse ex alio titulo, scilicet ex defectu, consensus,
cum ipsa asserat q u a n d o Carolo n u p s i t consensum dedisse cum condi-
tione contra bonum Sacramenti, i. e. foedandi per divortium matrimo-
nium. Quod et fecit. At spe frustrata est; n a m , discussa causa a p u d
Curiam episcopalem P a d e r b o r n e n . , die 5 augusti 1914 sententia lata est
favore vinculi, sub his verbis : Vien dichiarato come giusto che il matri-
monio concluso il 14 aprile 1899 tra Carlo Bartels ed Olga di Laffert
non pu essere considerato come invalido.
Ab h a c sententia appellavit mulier ad S. R o m a n a e R o t a e T r i b u n a l ,
in quo disceptata c a u s a fuit, etiam cum suppletiva actorum inquisi-
tione. Sed tandem, die 1 iulii 1907, etiam S. Rotae Auditorium sen-
tentiam dedit vinculo amicam, dixitque Non constare de matrimonii nul-
litate.
Die vero 26 novembris 1917 pro parte actricis r e c u r s u s d a t u s est
penes S u p r e m u m hoc Signaturae Apostolicae Tribunal, ut Rotalis sen-
tentia nulla vel circumscripta declararetur, aut, sin minus, beneficium
impertiretur restitutionis in integrum, ex eo q u o d violata lex fuerit factum-
que perversum.
Itaque, constituto Vinculi defensore, eiusque habitis animadversio-
nibus, die 10 maii 1919, causa, referente E m o P. D. Donato Card. Sbar-
retti, in plenaria Sessione E m o r u m P a t r u m H. S. T. pertractata est, et
decisio prodiit: Quaestio remittatur ad S. B. Botam pro novo examine;
et extendatur decisio.

Quamvis in iudicando de re a g a t u r acta et deducta ante novi Codicis


promulgationem, seu eo n o n d u m vigente, i u r a t a m e n t u n c praesentem
quaestionem regulantes cum novi Codicis dispositionibus concordant.
Eminentissimi P a t r e s itaque imprimis a n i m a d v e r t e r u n t quod sen-
tentia rotalis i m p u g n a t a n o n laboret vitio nullitatis insanabili, de quo
in can. 1892 novi Codicis, n e q u e vitio sanabili, de quo in can. 1894, q u a e
iudicis iurisdictionem vel processus formam a u t sententiae requisita
respiciunt. Non defuit enim citatio, n e q u e m a n d a t u m , n e q u e iurisdictio;
Supremum Signaturae Apostolicae Tribunal

adfuit vinculi defensor (can. 1586,1967*sq.) atque sententia cum motivis


seu r a t i o n i b u s decidendi l a t a est, riteque subscripta, cum praescriptis
indicationibus, p r o u t in can. 1873 sqq. R e c u r s u s de his n o n loquitur.
Quod a u t e m a s s e r i t u r violatam legem fuisse, hoc quidem nullam sen-
t e n t i a m reddidisset, n a m regulariter quidquid fit contra ius, nullius roboris
est (c. 8, De sent. et re ind., Reg. 64 Iur., in 6).
P o r r o lex q u a e violata fuisset, iuxta recursum H. S. T. oblatum,
haec est, dispositio n e m p e iuris, q u a edicitur quod, in causis matrimo-
nialibus, consanguinei et affines h a b e n t u r testes habiles in causis *
s u o r u m p r o p i n q u o r u m (instr. Cum Glossa, S. Congr. Conc., sub
die 22 augusti 1840; can. 1974 novi Codicis). Sed, in hoc, E m i P a t r e s
iudicarunt s e n t e n t i a m rotalem legem servasse, quia non solum consan-
guineos et affines actricis testes habiles censuit S. R. Rota, quos in
v
C u r i a P a d e r b o r n e n . Iudex excusserat, sed etiam e o r u m iussit sup-
pletivam haberi auditionem. Ideoque obiecta legis violatio, in casu,
minime fuit, seu sententia lata n o n est contra ius constitutionis.
Ad alteram nullitatis rationem q u o d attinet, seu circa factorum per-
versionem; si hoc fecissent iudices rotales, utique circumscribenda lata
sententia foret, quia quoties iudicium profertur super errore s u b s t a n -
tiali, ex facto perverso, idem est ac si l a t u m fuisset super documentis
corruptis, vel s u p e r falsis testimoniis (cap. 1 et 9 de sent. et re iud.;
Lega, De Iudic, par. I: n. 700; Santi-Leitner, Proel. Iur. Can., lib. II,
tit. XXVII, n. 15; Pirhing, h. t., n. XLIII). I a m vero n o m i n e perver-
sionis [factorum] h u i u s m o d i profecto venire n o n potest quilibet error
in q u e m sive in percipiendis sive in aestimandis factis inciderint infe-
riores iudices, sed significatur t a n t u m - attenta q u o q u e ipsius vocis
genuina vi - talis factorum corruptio q u a e iudicum mentem in edenda
sententia a veritate agnoscenda- p r o r s u s abduxerit (H. S. T. In una
Salutiarum, Iurium sive nullitatis sententiae rotalis, 13 maii 1916). Super
quo explicite declarata fuerat H. S. T. competentia, videndi scilicet recursus
datos a d v e r s u s rotales sententias, q u a e factorum veritatem pervertisse
a c c u s a r e n t u r (Chirographo Benedicti XV, diem 28 iunii 1915).
R e c u r s u s dicit iudices rotales in hoc arguendos esse de facti per-
versione et legis violatione, quod depositiones testium, favore actricis
factas, suspectas dixerunt, ex sola qualitate propinquitatis, a u t amici-
tiae, a u t religionis, n o n ex iuridica et rationabili exceptione : La sen-
tenza rotale, dopo aver escluso come non idonei i testi che seppero del-
l'intenzione di far divorzio dopo il matrimonio, di tutti quelli che lo
seppero prima, e quindi in tempo non sospetto, si sbarazza disinvolta-
mente cos: Hi testes consanguinei sunt, domestici et amicitiae vinculo
298 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

c o n i u n c t i , et, quod gravius et, o m n e s p r o t e s t a n t i u m sectis addicti,


i u x t a q u a s matrimonii institutum certis in adiunctis solubile creditur:
suspicio proinde adest eos voluisse m o r e m gerere Olgae, ut legitimo
v i n c u l o cum viro nobili ac di vite possit ligari .
Legitur item in rotali s e n t e n t i a : O l g a de Laftert in suo libello
i n t r o d u c t i v o dicit se, cum n o n potuisset, obsistentibus p a r e n t i b u s ,
a b r u m p e r e sponsalia inita cum D. Bartels, matri declarasse: Io Io
sposo perch comprendo che non posso fare altrimenti: io lo devo fare,
ma solo con la condizione che voialtri non farete nulla contro il mio
divorzio e nuovamente mi riprenderete in casa : temo che questo giorno
verr presto. Et p r o s e q u i t u r : Mia madre me lo assicur, ed io che sen-
tivo che quest'uomo (Bartels) non si sarebbe pi cambiato, fui oVinten-
zione di separarmi da lui alla prima occasione, che io credevo che egli
mi avrebbe presto procurato, e precisamente per reciproca antipatia. Mi
sono espressa con diversi in questo senso. At quod actrix asserit, con-
cludenter n o n probavit, n a m si tabulae processuales a t t e n d u n t u r ,
p r u d e n s exstat dubium de opposito, quod sufficit iuxta instructionem
S. Officii 1883, 39, ut iudicium contra m a t r i m o n i u m , q u o d factum
publicum et solemne est, n o n p r o n u n t i e t u r .
Ex quo apparet quod iudices rotales t a b u l a s processuales sedulo
c o n s i d e r a r u n t ; et ex his, uti in sententia i m p u g n a t a legitur, contradi-
ctiones actricis et exaggerationem illius matris, circa Olgae intentionem
foedandi coniugium per divortium, a t q u e circumstantiam ignorantiae
huiusmodi intentionis, pro p a r t e testium, qui catholicam profitentur Reli
gionem. U n d e eisdem iudicibus c r e d e n d u m fuit quod n a t u r a e negotii
convenit et q u o d inimicitiae a u t gratiae suspicione caret, confirmando
m o t u m animi sui ex argumentis et testimoniis, q u a e rei aptiora esse
c o m p e r e r u n t (cap. 3, Con. IV, Quaest. II et III). I t a q u e quia Pro-
bationes aestimare iudex debet ex s u a conscientia , et, in casu, iudices
rotales moralem n o n h a b u e r u n t certitudinem, q u a e requiritur ad pro-
nuntiationem cuiuslibet sententiae (can., 1869), p r o r s u s legi conformis
dicenda est i m p u g n a t a sententia, qua, non constare edicitur de matri-
monii nullitate. In Instr. S. G. de Prop. Fide, d a t a a n n o 1883, 40,
praecise hoc iudicibus matrimonialium c a u s a r u m praeceptum e s t : Cete-
r u m in h a c re iudex sciat m a t r i m o n i u m esse p e r se factum solemne
et publicum, quod de per se validum censeri debet, nisi evidentes
rationes eiusdem nullitatem demonstraverint. Ideo c u r a n d u m quidem
omni studio a t q u e diligentia, ut rationes istae colligantur, sed iudi-
cium contra m a t r i m o n i u m n u m q u a m erit p r o n u n c i a n d u m nisi e o r u m
complexio omne prudens dubium de existentia impedimenti excludat.
Supremum Signaturae Apostolicae Tribunal 299

Quapropter Emi P a t r e s censuerunt q u o d sententia rotalis impu-


gnata, cum nec factum perverterit, nec legem violaverit, neque nulli-
tate laborat, n e q u e gladio circumscriptionis i u g u l a n d a est. Etenim odio-
sissima profecto res a lege traducitur circumscriptio, et acerbissimum
p u t a t illud o m n e delere q u o d coram Iudice factum est... si q u a nimi-
r u m esse potuerit vel remotissima dubitatio, concedenda ne sit an
deneganda circumscriptio, lex quidem imperat ut acta valere respon-
d e a m u s (Sign, lust., Decis. 25 ianuarii 1838, Fabrianen. seu Laure-
tana, Circumscriptionis, coram Lippi, n. 11).
Quoad alteram recursus partem, a n i m a d v e r t e r u n t Emi P a t r e s i u r a
semper privilegiatas habuisse causas matrimoniales, ita ut n u m q u a m
in rem t r a n s e a n t iudicatam, s e m p e r q u e retractari possint, servatis ser-
vandis (cap. V I I , de sent. et re iud.; Const. Dei miseratione, X I ; novi
Codicis, can. 1903 et 1989); ideoque cum Restitutio in integrum reme-
dium sit extraordinarium, praesertim a d v e r s u s sententias, q u a e in rem
iudicatam transierint (can. 1905), in hac re locum h a b e r e n o n posse
dixerunt. A t t a m e n perpendentes iidem Emi P a t r e s q u o d in h a c c a u s a
forsan depositiones m i n u s aestimatae fuerint q u a m meruissent; q u o d q u e
actrix, per s u u m procuratorem, dicat (Restr. Resp. ad animadversiones
Vinculi Defens. H. S. T., circa fin.) sibi praesto esse alios testes ad pro-
b a n d a m s u a m intentionem foedandi matrimonium, q u o s inter P a r o c h u m
catholicum Mschen; et considerando ideo conditionem adesse a iure
requisitam (cit. Const. Dei miseratione et novus Codex, can. 1903 et 1989),
scilicet c a u s a s matrimoniales semper retractari posse, quoties n o v a
e a d e m q u e gravia a r g u m e n t a vel d o c u m e n t a proferantur, c e n s u e r u n t
remittendam esse quaestionem ad S. R. R o t a m pro novo examine.
In expensis a u t e m iudicialibus S u p r e m u m idem T r i b u n a l decrevit
eas ab actrice esse sustinendas.
Atque ita editum est, p r o n u n c i a t u m , decretum, declaratum ac defi-
nitive iudicatum, m a n d a t u m q u e ut haec definitiva sententia publici iuris
fieret, et ab o m n i b u s ad quos spectat exsequutioni m a n d a r e t u r ; n o n
solum, etc.; sed et omni, etc.
Datum ex aedibus S u p r e m i Tribunalis, die 31 maii 1919.

Iosephus Fameli, Signaturae Votans.

VISA

Evaristus Lucidi, S. A. S. T. a Secretis.


L. % S.
Iosephus adv. F o r n a r i , Notarius.
300 Acta Apostolicae Sedis ~ Commentarium Officiale

DIARIUM ROMANAE CURIAE

SACRA CONGREGAZIONE DEI RITI

Marted 3 giugno 1919, nel Palazzo Apostolico Vaticano si tenuta la


Congregazione Particolare dei Sacri Riti, nella quale gli Emi e Rmi Signori
Cardinali ed i Rmi Prelati officiali componenti la medesima, hanno discusso
e dato il loro voto sopra le seguenti materie :

1) intorno alla validit di tutti i Processi Apostolici ed Ordinarli


costruiti nella Curia di Bayonne per la Causa di beatificazione e canonizza-
zione del Ven. Lodovico Edoardo Gestae, fondatore della Congregazione delle
Serve di Maria;
2) intorno alla validit ed al rilievo del Processo Apostolico costruito
nella Curia di Napoli, sopra la fama di santit della vita, delle virt e dei
miracoli in genere del Ven. Lodovico da Casoria, sacerdote professo dei Frati
Minori, fondatore della Congregazione dei Frati della Carit, Terziari Fran-
cescani, detti Frati Bigi; e delle Suore di Santa Elisabetta, parimenti Terziarie
Francescane, dette Suore Bigie;
3) intorno alla validit ed al rilievo del Processo Apostolico costruito
nella Curia di Moulins, sopra la fama di santit della Serva di Dio Lodovica
Teresa Montaignac De Chauvance, fondatrice della Pia Unione delle Oblate
del Sacro Cuore di Ges ;
* 4) intorno alla validit ed al rilievo del Processo Apostolico costruito
nella Curia di Roma sopra la fama di santit della vita, delle virt e dei
miracoli in genere della Ven. Lucia Filippini, fondatrice dell'Istituto delle
Maestre Pie da lei denominate Filippini;
5) intorno al culto, in ossequio ai Decreti di Urbano VIII, non mai
prestato al Servo di Dio Guglielmo Giuseppe Chaminade, sacerdote, fondatore
della Societ di Maria, detta dei Marianisti;
6) e parimenti intorno al culto, in ossequio ai Decreti di Urbano VIII,
non mai prestato al Servo di Dio Giovanni Battista Stoeger, laico professo
della Congregazione del Ssmo Redentor e.

Marted 17 giugno 1919, nel Palazzo Apostolico Vaticano, dinanzi all'au-


gusta presenza del Santo Padre, si tenuta la Congregazione Generale dei
Sacri Riti, nella quale gli Emi e Rmi Signori Cardinali, i Rmi Prelati ed i
Consultori teologi componenti la medesima, hanno discusso e dato il loro voto
Diarium Romanae Curiae soi
dapprima sul dubbio detto del Tuto per la solenne Ganonizzazione della Beata
Giovanna d'Arco, detta la Pulzella di Orlans; e dipoi sul dubbio del Tuto
per la solenne Beatificazione della Venerabile Lodovica De Marillac, vedova
Le Gras, confondatrice dell' Istituto delle Figlie della Carit ; quindi sul dubbio
intorno al martirio, alla causa del martirio ed ai segni o miracoli delle Serve
di Dio Maria Maddalena Fontaine e di tre Compagne di lei dell'Istituto delle
Figlie della Carit, insieme alle Serve di Dio Maria Clotilde Angela di S. Fran-
cesco Borgia e di dieci Compagne di lei dell'Ordine delle Orsoline del Mona-
stero di Valenciennes, tutte uccise, come si asserisce, in odio alla Fede.

SEGRETERIA DI STATO

NOMINE

Con biglietti della Segreteria di Stato il Santo Padre si degnato di


nominare :

31 maggio 1919. L'Emo signor Cardinale Guglielmo Van Rossum, Protet-


tore dell'Istituto Venerini.
L'Emo signor Cardinale Aidano Gasquet, Protettore del-
l'Istituto delle Suore dell'Immacolata Concezione,
in Barcellona.
Mons. Achille Ratti, Visitatore Apostolico della Polonia,
Nunzio Apostolico presso la detta Repubblica.
TU Emo signor Cardinale Vittorio Amedeo Ranuzzi de' Bian-
chi, Protettore del Sacro Militare Ordine Costan-
tiniano di S. Giorgio.

Con Brevi Apostolici il Santo Padre si degnato di nominare:

Assistente al Soglio Pontificio:


12 giugno 1919. Mons. Paolo Maria Reynaud, vicario apostolico del Ce-Kiam
Orientale.

Protonotari apostolici ad instar participantium :


27 maggio 1919 Mons. Marcello Henry, delift diocesi di Verdun.
Mons. Carlo Nicola Gattinois, delk, medesima diocesi;
302 Acta Apostolicae Sectis - Commentarium Officiale

Prelati Domestici di S. 8.: *

11 gennaio 1919. Mons. Alfredo E. Manning, della diocesi di Toledo in


America.
18 febbraio Mons. Patrizio I. Mac Donnei, dell'archidioeesi di Chicago.
4 aprile Mons. Giacomo Giuseppe Bennet, della diocesi di Rockford.
Mons. Clemente Kalvelage, della medesima diocesi.
24 maggio Mons. Ferdinando Semerano, della diocesi di Ostuni.
12 giugno Mons. Ludovico Arce Ruesta, dell'archidioeesi di Lima.

ONORIFICENZE

Con Brevi Apostolici il Santo Padre si degnato di conferire le seguenti


onorificenze:
La Gran Croce dell'Ordine Piano:
29 maggio 1919. Al sig. dott. Marco Fidel Suarez, presidente della R e p u b -
blica di Colombia.

La Gran Croce dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile :

29 maggio 1919. Al sig. Giuseppe Emanuele Goenaga, gi Ministro di Co-


lombia presso la S. Sede.
5 giugno Al sig. Emanuele Giorgio Forbes de Bessa, gi Ministro
del Portogallo presso la S. Sede.

La Gran Croce dell'Ordine di 8. Gregorio Magno, classe militare:


3 maggio 1919. Al sig. generale barone Yoshinao Hatano, Ministro della
Casa Imperiale del Giappone.

La Commenda con placca dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile:


5 giugno 1919. Al sig. Felice de Barros Cavalcanti de Lacerda, dell'archi-
dioeesi di Rio Janeiro.

La Commenda con placca dell'Ordine di 8. Gregorio Magno, classe militare:


3 maggio 1919. Al sig. luogotenente generale Kenzo Ishiwara, vice-ministro
della Casa Imperiale del Giappone.

La Commenda dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile:


6 giugno 1919. Al sig. avv. prof. Atalfo aples de Paiva, dell'archidio-
eesi di Rio Janeiro.
13 Al sig. Salvatore Cardenal, residente in Granada (Nica-
ragua).
Diarium Romanae Curiae 303

La Commenda dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe militare:

3 maggio 1919. Al sig. colonnello Naomichi Watanabe, maestro di ceri-


monie nella Corte del Giappone.
Al sig. colonnello Kenkichi Yoshizawa, capo della sezione
del protocollo e personale al Ministero degli
Affari Esteri in Giappone.

Il Cavalierato dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe civile:

20 maggio 1919. Al sig. Marziale Boudet, dell'archidiocesi di Parigi.


Al sig. Teotisto Lefevr, della diocesi di Evreux.
24 Al sig. Leone Claudio Jouas, dell'archidiocesi di Parigi.
29 Al sig. Giuseppe Emanuele Goenaga, gi addetto alla Lega-
zione di Colombia presso la S. Sede.
18 giugno Al sig. Ivo Vauquelin, della diocesi di Moulins.

Il Cavalierato dell'Ordine di S. Gregorio Magno, classe militare:

3 maggio 1919. Al sig. comandante Yeishun Kimura, segretario dell'ufficio


delle forniture della Casa Imperiale del Giappone.

La Gran Croce dell'Ordine di S. Silvestro Papa:

3 maggio 1919. Al sig. generale conte Ujitaka Toda, gran maestro di ceri-
monie nella Corte del Giappone.

La Commenda dell' Ordine di S. Silvestro Papa :

3 maggio 1919. Al sig. luogotenente colonnello Hachiro Saionji, maestro di


cerimonie nella Corte del Giappone.
Al sig. luogotenente colonnello Yoskitoshi, maestro di ceri-
monie nella Corte del Giappone.

Il Cavalierato dell'Ordine di S. Silvestro Papa:

3 maggio 1919. Al sig. Saneatsu Tokudaiji, luogotenente in prima nella


cavalleria giapponese.
Al sig. Yuji Takahashi, attach diplomatico giapponese.
13 giugno Al sig. Umberto Bellotto, del Patriarcato di Venezia.
Al sig. Luigi Masetti, dell'archidiocesi di Bologna.
304 Acta Apostolicae Sedis - Commentarium Officiale

MAGGIORDMATO DI SUA SANTIT

Con Biglietti di S. E. Ria Mons. Maggiordomo, il Santo Padre si degnato


di nominare:
Camerieri Segreti soprannumerari di S. S. :

21 maggio 1919. Mons. Alberto Bartolomasi, dell'archidioeesi di Torino.


30 Mons. Vincenzo Tuzii, della diocesi di Aquino, Sora, Pon-
tecorvo.
5 giugno Mons. Giovanni Battista Maiolo, della diocesi di Alba.
7 Mons. Giuseppe Giondini, dell'archidioeesi di Firenze.
Mons. Pietro Bianchi, della medesima archidiocesi.
11 Mons. Guglielmo van Stee, della diocesi di Harlem.
12 Mons. Antonio Lizza, dell'archidioeesi di Genova.
Mons. Alessandro Paglia, della diocesi di Foligno.

Camerieri d'onore in abito paonazzo di S. S.:


2 giugno 1919. Mons. Luigi Lauletta, dell'archidioeesi di Santa Severina.
12 Mons. Alfio D'Agata, di Roma.

Cameriere d'onore extra Urbem di S. S.:

il giugno 1919. Mons. Pietro Maria Castaeda, dell'archidioeesi di San Gia-


como del Cile.

Cameriere d'onore di Spada e Cappa di numero di S. S.:


25 giugno 1919. Comm. Paolo Croci, di Roma.

' NECROLOGIO

22 giugno 1919. Mons. Giovanni Emanuele Sanz y Saraiva, Vescovo di


Jaen.
Annus X - Vol. XI 1 Augusti 1919 Num. 9

ACTA APOSTOLICAE SEDIS


COMMENTARIUM OFFICIALE

ACTA BENEDICTI PP. XV

LITTERAE APOSTOLICAE

AD GERMANIAE EPISCOPOS I PACE TANDEM SANCITA, OPPORTUNA MONITA PRO-


FERT QUIBUS, CATHOLICAE ECCLESIAE OPERA, QUAMPRIMUM BELLI DAMNA
RESARCIANTUR.
B E N E D I C T U S P P . XV

Venerabiles fratres, salutem et apostolicam benedictionem. Diu-


t u r n i luctuosissimique belli t a n d e m nationi vestrae finis illuxit* pace
sancita, obsidio illa maritima t a n d e m sublata est, q u a e t a m multos,
belli nullo modo participes, istic praesertim interemit. Quapropter,
venerabiles fratres, Nos, qui, u t r i u s q u e partis belligrantes paterno
animo complexi, nihil reliqui fecimus quod vel ad t a n t u m incendium
e x t i n g u e n d u m vel ad eius miserias m i n u e n d a s pertineret, singulares
Deo omnipotenti grates vobiscum universaque cum gente vestra persol-
vimus.
I a m h o c agitur a p u d vos, ut i m m e n s a belli d a m n a q u a m p r i m u m
resarciantur : q u a m quidem ad rem, quoniam nihil t a m valet q u a m
Ecclesiae Catholicae opera, cui divina gratia accesserit, ideo h a s dare
ad vos litteras constituimus.
P r i m u m , ne in G e r m a n i a perturbationes publici ordinis e r u m p a n t ,
quae possunt eidem a t q u e adeo ipsi E u r o p a e exitium afferre quod aliis
n a t i o n i b u s dolemus imminere, omni ope n i t e n d u m est, ut quae ad victum
necessaria sunt populo suppetant. Ob h a n c causam vos, venerabiles
fratres, parochis adhibitis ceterisque de clero, quibus maior est cum
populo consuetudo, fidelibus, qui a