Sei sulla pagina 1di 5

NYJA 

e Pashquar

MASHKULLORE 

NUMRI NJËJËS SHUMËS


Nyja pashquar(Indeterminativo) tregon
një gjë të përgjithshme, të pacaktuar, e
(përpara një cila konsiderohet se nuk dihet ende;
un bashkëtingëllore) Dei funksioni i tij është të prezantojë në
(para një S të fjalim një emër që nuk ishte përmendur
un papastër Z, PS, më parë.
o GN)

(përpara një
un’ zanore) Degli

FEMERORE

NUMRI NJËJËS SHUMËS

(përpara një
una bashkëtingëllore) Delle

(përpara një
un’ zanore) Delle

ARTICOLO DETERMINATIVO: il, lo, la, i, gli, le.


Il- Articolo determinativo maschile singolare si usa davanti ai vocaboli maschili
singolari che cominciano per consonante che non sia S impura, gn, ps, x, z.
Nyja e shquar mashkullore njejes perdoret perpara fjaleve mashkullore qe fillojne
me bashketingellore pervec atyre qe fillojne me S, GN, PS, X, Z
lo Articolo determinativo maschile singolare si usa davanti ai vocaboli
maschili singolari che cominciano per S impura, z, gn, ps, x.
Nyja e shquar mashkullore njejes perdoret perpara fjaleve mashkullore qe fillojne
me S, GN, PS, X, Z
la Articolo determinativo femminile singolare si usa davanti a tutti vocaboli
femminili singolare.
Nyja e shquar femerore njejes perdoret perpara te gjitha fjaleve ne femerore
njejes.
i Articolo determinativo maschile plurale si usa davanti ai vocaboli maschili
plurali che cominciano per consonante che non sia S impura, gn, ps, x, z.
Nyja e shquar mashkullore shumes perdoret perpara fjaleve mashkullore shumes
qe fillojne me bashketingellore pervec atyre qe fillojne me S, GN, PS, X, Z.
gli Articolo determinativo maschile plurale si usa davanti ai vocaboli maschili
plurali che cominciano per S impura, z, gn, ps, x
Nyja e shquar mashkullore shumes perdoret perpara fjaleve mashkullore shumes
qe fillojne me S, GN, PS, X, Z
le Articolo determinativo femminile plurale si usa davanti a tutti vocaboli
femminili plurali
Nyja e shquar femerore shumes perdoret perpara te gjitha fjaleve ne femerore
shumes.

ARTICOLO INDETERMINATIVO: un, uno, una


un Articolo indeterminativo maschile singolare si usa davanti ai vocaboli
maschili singolari che cominciano per consonante e vocale, che non sia S impura,
gn, ps, x, z.
Nyja e pashquar mashkullore njejes perdoret perpara fjaleve mashkullore njejes
qe fillojne me bashketingellore dhe zanore, pervec S, GN, PS, X, Z
uno Articolo indeterminativo maschile singolare si usa davanti ai vocaboli
maschili singolari che cominciano per S impura, z, gn, ps, x
Nyja e pashquar mashkullore njejes perdoret perpara fjaleve mashkullore njejes
qe fillojne me S, GN, PS, X, Z
una Articolo indeterminativo femminile singolare si usa davanti a tutti vocaboli
femminili singolare.
Nyja e shquar femerore njejes perdoret perpara te gjitha fjaleve ne femerore
njejes.
Kthimi nga gjinia mashkullore ne gjinine femerore
1) Mbaresa -o ne -a
Figlio- Figlia
Maestro- Maestra
2) Mbaresa -ore ne –essa
Professore- Professoressa
Dotorre- Dotorressa
3) Mbaresa –tore ne – trice
Lavoratore- Lavoratrice
Giocatore – Giocatrice
4) Ndryshimi I nyjes –il ne – la
Nipote- Nipote
Artista- Artista
5) Ndryshimi plotesisht I emrit
Padre- Madre
Uomo- Donna
Marito- Moglie
Fratello- Sorella
Maschio- Femmina

Emrat që mbarojnë në njëjës me -o, në shumës ndryshojnë mbaresën e tyre


në -i, janë më shpesh mashkullore. Shembull: l'armadio (kabinet) - gli
armadi (dollapë), il libro (libër) - i libri (libra). Përjashtimet më të
rëndësishme të këtij rregulli janë:
la mano (dorë) - le mani
la radio (radio) - le radio
l'auto (makinë) - le auto
la foto (fotografi) - le foto
- në rastin e mbaresave - co, -go - në shumës, si dhe në gjininë femërore, një
h memece shtohet më shpesh për të ruajtur tingujt "k" dhe "g" dhe merren
mbaresat -chi, - ghi: il fico - i fichi, l'ago(gjilpëra) - gli aghi; il mago
(magjistar) - i maghi
-emrat e gjinisë mashkullore dhe femërore që mbarojnë me -e në njëjës,
mbarojnë me -i në shumës: la madre (nënë) - le madri (nënë), il padre
(babai) - i padri (baballarët), il fiume (lumi) - i fiumi, il mese - i mesi.

- Emrat që kanë të njëjtën formë për njëjës dhe shumës:


- emrat që përfundojnë në një bashkëtingëllore il film (film) - i film (filma),
lo sport (sport) - gli sport, il bar (kafe) - i bar, l'autobus (autobus) - gli
autobus (autobusë);
nëse përfundojnë në - i ose – e: la crisi (krizë) - le crisi (kriza), la serie (seri,
rresht) - le serie (seri, rreshta). Një përjashtim nga ky rregull është fjala la
moglie (gruaja) - le mogli (gratë).
- kur përfundojnë në një rrokje të theksuar: la città (qytet) - le città (qytete),
il caffè (një kafe) - i caffe (disa);

Vetëm në njëjës përdoren:


- emrat që tregojnë diçka abstrakte. Për shembull: la pazienza (durim), la
fisica (fizikë), la chimica (kimi),
- disa emra kolektivë: la roba (gjëra, sende, prona ...), il fogliame (gjeth);
- disa emra të sëmundjeve: la malaria (malaria), il cancro (kanceri);
- emrat e elementeve kimike dhe metaleve: l'ossigeno (oksigjen), l'uranio
(uranium), il rame (bakër), lo zinko (zink), il calcio (kalcium),
- emri i muajve dhe disa festave: luglio (korrik), aprile (prill), ottobre
(tetor), Natale (Krishtlindje), Pasqua (Pashkë);
- emri i pikave kardinale: ovest (perëndim), sud (jug), nord (veri), est
(lindje);
- emri i shumë ushqimeve: il latte (qumësht), il miele (mjaltë), la senape
(mustardë), il pepe (piper);
- emrat që përshkruajnë gjendjen fizike: la sete (etja), la fama (uria), la
stanchezza (lodhja);
- dhe emra të tjerë, të tillë si: il sangue (gjak), il fiele (bilë), l’aria (ajër), la
grandine (breshër);
Përdoren vetëm në shumës:
- emri i objekteve të bëra nga dy ose më shumë pjesë: le forbici (gërshërë të
vogla), gli occhiali (syze), i pantaloni (pantallona),,
- emrat që tregojnë shumë gjëra ose veprime: i soldi (para), le spezie
(erëza), le stoviglie (enë kuzhine), le ferie (pushime), gli spinaci (spinaq),
- emra të tjerë: i dintorni (lagje), le nozze (dasmë), le tenebre (errësirë)
- disa emra të objekteve gjeografike: le Ande (Ande), i Pirenei (Pirenej).

Mashkullor në njëjës- femërore në shumës: l'uovo (vezë) - le uova (vezë),


il paio (palë) - le paia (çifte), il centinaio (njëqind) - le centinaia (qindra), il
migliaio (një mijë) - le migliaia (mijë).

Emra të gjinisë mashkullore që kanë dy forma shumës, ndryshojnë


kuptimin e tyre, të tepruar (Nomi sovrabbondanti): il braccio (dorë) - i
bracci (leva, leva të një levë, krahët e lumit) - le braccia (supet); il cervello
(truri) - i cervelli (truri (kompjuteri, pajisjet) - le cervella (truri (njeriu); il
ciglio (qerpiku) - i cigli (skajet) - le ciglia (qerpikët); il corno (briri) - i
corni (brirë, brirë - instrumente muzikorë) - le corna (brirë (kafshë); il dito
(gisht) - le dita (të gjithë gishtat); il fondamento (themeli) - i fondamenti
(bazat (shkenca) - le fondamenta ( bazat (në shtëpi), il frutto (fruta) - i frutti
(fruta në një pemë, fruta) –il gesto (gjest) - i gesti (gjeste - lëvizje të duarve)
- le gesta (gjeste - vepra) - il labbro (buzë) - i labbri (skajet) - le labbra
(buzët), il pugno (grushti) - i pugni (grushta) - le pugna (grushtat), il
membro (anëtari) - i membri (anëtarët grup) - le membra (anëtarët (trupat),
il muro (muri) - i muri (muret) - le mura (muret e qytetit)