Sei sulla pagina 1di 15

Andrej Uroevi

Andrea Uroevi

Elaborat za izradu, kontrolu i pomo pri korienju


programa "Kalkulator za torzione pritisne opruge"

Beograd, mart 2007


1
Deo 1. Zadatak

Naziv zadatka:
Izrada programa za raunanje statikih osobina torzione pritisne opruge u Visual Basic

Tema zadatka:
Napisati program za raunanje statikih osobina torzione pritisne opruge prema zadatom matematikom
postupku, paramertima i jednakostima, od pet ulaznih veliina, i to: vrste materijala, zahtevane sile predugiba,
sile ugiba, duine predugiba i duine ugiba opruge. Po izradi program ulazi u sastav projekta "Modularni
Hardversko - Softverski Sistem za upravljanje letilicama u programu Microsoft Flight Simulator" koji razvija MBC
Studio doo. Projektuje se sistem modularnih jedinica, mehanikih i elektronskih komponenti, kao i softvera za
upravljanje istima, koje u vie izbornih sklopova povezane sa PC raunarom omoguuju upravljanje letilicama
programu "Microsoft Flight Simulator", sa ciljem realizovanja osnovne obuke letaa.

Modular flight simulator control system project. Multiple cockpit setting Microsoft Flight Simulator compatible

Zahtevani elementi programa:

Osobine programa
Program mora da izvrava proraun prema dva posebna matematika modela u dva moda jedinstvenog
GUI-a. Prvi matematiki model se zasniva na pretpostavci poznate sile predugiba opruge, a drugi na
pretpostavci poznate duine predugiba opruge.

Elementi GUI (Graphic User Interface) za izvravanje prorauna


1. Postavljanje menija sa komandama za:
- brisanje podataka u svim poljima
- zatvaranje programa
- otvaranje dokumenta sa instrukcijama za korienje programa
- otvaranje dokumenta sa podacima o autoru i naruiocu programa
2. Postavljanje posebnih oznaenih polja za upis ulaznih podataka, svako sa odvojenom komandom
za brisanje unetih podataka
3. Postavljanje polja za izbor materijala
4. Postavljanje posebnih oznaenih polja sa izlaznim podacima
5. Postavljanje Simbola i Logoa "MBC Studio doo" koristei dostavljena dokumenta
6. Postavljanje elemenata grafikog prikaza izlaznih podataka koristei dostavljena dokumenta

Elementi Koda
1. Primena matematikih modela datog u daljem tekstu
2. Analiza unosa ulaznih vrednosti, zaustavljanje funkcija programa u sluaju unoenja pogrene
vrednosti, kao i aktiviranje napomena o sadraju greke i sa preporukom za unos ispravne
vrednosti

U daljem tekstu je dati su sledei segmenti instrukcija:

A Matematiki model tip A - pretpostavka poznate sile predugiba opruge

B Matematiki model tip B - pretpostavka poznate duine predugiba opruge

C Podaci o vrednostima parametara koji su zadati u kodu

D Ogranienja unosa podataka po parametrima, sadraj teksta napomena o grekama pri


unosu podataka i preporukom za unos ispravne
vrednosti

2
A Matematiki model za pretpostavku poznate sile predugiba opruge
Matematiki model sadri tri faze kako je dato u daljem tekstu.

1. Faza Raunanje nezaokruenih vrednosti prenika ice i broja navoja opruge

1.1. Raunanje ukupnog linearnog ugiba opruge

Ulazne vrednosti oznaka u VB


p konstruktivni hodni ugib opruge p
fp sila opruge kod hodnog ugiba p fp
f0 sila opruge kod pedugiba p0 f0

Izlazna vrednost oznaka u VB


pa ukupni linearni ugib opruge pa

fp p
pm (1) pm = (fp * p) / (fp f0)
f p f0

1.2. Raunanje prenika ice

Ulazne vrednosti oznaka u VB


fp sila opruge kod hodnog ugiba p fp
r konstruktivni radius navoja opruge r
d dozvoljeni napon torzije t
broj pi lud

Izlazna vrednost oznaka u VB


d prenik ice opruge (nezaokruena vrednost) d

16 f p r
d 3 (2) d = ((16 * fp * r) / (lud * t)) ^ (1/3)
d

1.3. Raunanje broja navoja opruge

Ulazne vrednosti oznaka u VB


d prenik ice opruge (nezaokruena vrednost) d
pm ukupni linearni ugib opruge pm
G napon klizanja (usvaja se G = 81000000000 Pa) G
r konstruktivni radius navoja opruge r
fp sila opruge kod hodnog ugiba p fp

Izlazna vrednost oznaka u VB


z broj navoja opruge (nezaokruena vrednost) z

d 4 pm G
z (3) z = ((d ^ 4) * pm * G) / (64 * r^3 * fp)
64 r 3 f p

2. Faza Zaokruivanje vrednosti prenika ice i broja navoja opruge

d se zaokruuje u di na jednu decimalu a prikazuje u mm


z se zaokruuje u zi kao ceo broj

3. Faza Povratno raunanje sila, maksimalnog ugiba opruge, kao i najvee i najmanje dozvoljene
duine opruge
3
3.1. Raunanje najvee dozvoljene sile

Ulazne vrednosti oznaka u VB


di zaokrueni prenik ice opruge di
d dozvoljeni napon torzije (usvaja se d=500000000 Pa) t
r konstruktivni radius navoja opruge r
broj pi lud
Izlazna vrednost oznaka u VB
fim najvea sila opruge za zaokruenu debljinu ice di fim

di 3 d
fim (4) fim = (lud * di^3 * t) / (16 * r)
16 r
3.2. Raunanje najveeg dozvoljenog ugiba opruge za silu fi n, radius rn, prenik ice din i
broj navoja zin

Ulazne vrednosti oznaka u VB


r konstruktivni radius navoja opruge r
zi zaokrueni broj navoja opruge zi
fim najvea sila opruge za zaokruenu debljinu ice di fim
di zaokrueni prenik ice opruge di
G napon klizanja (usvaja se G = 81000000000 Pa) G

Izlazna vrednost oznaka u VB


pim najvei dozvoljeni ugib opruge pim

64 r 3 zi fim
pim (5) pim = (64 * r^3 * zi * fim) / (di^4 * G)
di 4 G

3.3. Raunanje duine predugiba opruge za silu F0

Ulazne vrednosti oznaka u VB


fim najvea sila opruge za zaokruenu debljinu ice di fim
fi0 sila predugiba opruge fi0
pim najvei dozvoljeni ugib opruge pim

Izlazna vrednost oznaka u VB


pi0 potreban predugib opruge pi0

f0
pi0 pim
fim (6) pi0 = pim * f0 / fim

3.4. Raunanje duine ukupnog radnog ugiba opruge

Ulazne vrednosti oznaka u VB


p konstruktivni hodni ugib opruge p
pi0 potreban predugib opruge pi0

Izlazna vrednost oznaka u VB


pia ukupni radni ugib opruge pia

pia pi0 p (7) pia = pi0 + p

3.5. Raunanje sile opruge kod ukupnog radnog ugiba opruge

Ulazne vrednosti oznaka u VB


4
fim najvea sila opruge za zaokruenu debljinu ice di fim
pia ukupni radni ugib opruge pia
pim najvei dozvoljeni ugib opruge pim

Izlazna vrednost oznaka u VB


fip sila opruge kod ugiba p fip

fim
fi p pia (8) fip = pia * fim / pim
pim

3.6. Raunanje najmanje doputene duine opruge za minimalno odstojanje 0.5 di

Ulazne vrednosti oznaka u VB


zi zaokrueni broj navoja opruge zi
di zaokrueni prenik ice opruge di

Izlazna vrednost oznaka u VB


lmin najmanja doputena duine opruge lmin

l min zi 1 1.5 di (9) lmin = (zi + 1) * 1.5 * di

3.7. Raunanje konstruktivne duine opruge

Ulazne vrednosti oznaka u VB


pim najvei dozvoljeni ugib opruge pim
lmin najmanja doputena duine opruge lmin

Izlazna vrednost oznaka u VB


l konstruktivna duina opruge l

l pim l min (10) l = pim + lmin

3.8. Raunanje duine predugnute opruge (Sklopna duina opruge)

Ulazne vrednosti oznaka u VB


pim najvei dozvoljeni ugib opruge pim
lmin najmanja doputena duine opruge lmin

Izlazna vrednost oznaka u VB


ls duina predugnute opruge (Sklopna duina opruge) ls

l s pia l min (11) ls = pia + lmin

3.9. Raunanje konstruktivne vrednosti koraka navoja opruge

Ulazne vrednosti oznaka u VB


l konstruktivna duina opruge l
di zaokrueni prenik ice opruge di
zi zaokrueni broj navoja opruge zi

Izlazna vrednost oznaka u VB


lz konstruktivna vrednost koraka navoja opruge lz
l di
lz (12) lz = (l - di) / zi
zi

B Matematiki model za pretpostavku poznate duine predugiba opruge


Matematiki model sadri tri faze kako je dato u daljem tekstu.

1. Faza Raunanje nezaokruenih vrednosti prenika ice i broja navoja opruge

5
1.1. Raunanje ukupnog linearnog ugiba opruge

Ulazne vrednosti oznaka u VB


p konstruktivni hodni ugib opruge p
p0 konstruktivni predugib opruge p0

Izlazna vrednost oznaka u VB


pm ukupni linearni ugib opruge pm

p m p p0 (1) pm = p + p0

1.2. Raunanje prenika ice

Ulazne vrednosti oznaka u VB


fp sila opruge kod hodnog ugiba pm fp
r konstruktivni radius navoja opruge r
d dozvoljeni napon torzije t
broj pi lud

Izlazna vrednost oznaka u VB


d prenik ice opruge (nezaokruena vrednost) d

16 f p r
d 3 (2) d = ((16 * fp * r) / (lud * t)) ^ (1/3)
d

1.3. Raunanje broja navoja opruge

Ulazne vrednosti oznaka u VB


d prenik ice opruge (nezaokruena vrednost) d
pm ukupni linearni ugib opruge pm
G napon klizanja (usvaja se G = 81000000000 Pa) G
r konstruktivni radius navoja opruge r
fp sila opruge kod hodnog ugiba pm fp

Izlazna vrednost oznaka u VB


z broj navoja opruge (nezaokruena vrednost) z

d 4 pm G
z (3) z = ((d ^ 4) * pm * G) / (64 * r^3 * fp)
64 r 3 f p

2. Faza Zaokruivanje vrednosti prenika ice i broja navoja opruge

d se prera;unava u milimetre i zaokruuje u di na jednu decimalu


z se zaokruuje u zi kao ceo broj

3. Faza Povratno raunanje sila, maksimalnog ugiba opruge, kao i najvee i najmanje dozvoljene
duine opruge

3.1. Raunanje najvee dozvoljene sile

Ulazne vrednosti oznaka u VB


di zaokrueni prenik ice opruge di
6
d dozvoljeni napon torzije (usvaja se d=500000000 Pa) t
r konstruktivni radius navoja opruge r
broj pi lud

Izlazna vrednost oznaka u VB


fim najvea sila opruge za zaokruenu debljinu ice di fim

di 3 d
fim (4) fim = (lud * di^3 * t) / (16 * r)
16 r
3.2. Raunanje najveeg dozvoljenog ugiba opruge za silu fi n, radius rn, prenik ice din i
broj navoja zin

Ulazne vrednosti oznaka u VB


r konstruktivni radius navoja opruge r
zi zaokrueni broj navoja opruge zi
fim najvea sila opruge za zaokruenu debljinu ice di fim
di zaokrueni prenik ice opruge di
G napon klizanja (usvaja se G = 81000000000 Pa) G

Izlazna vrednost oznaka u VB


pim najvei dozvoljeni ugib opruge pim

64 r 3 zi fim
pim (5) pim = (64 * r^3 * zi * fim) / (di^4 * G)
di 4 G

3.3. Raunanje sile predugiba opruge za duinu predugiba p0

Ulazne vrednosti oznaka u VB


fim najvea sila opruge za zaokruenu debljinu ice di fim
pim najvei dozvoljeni ugib opruge pim
p0 konstruktivni predugib opruge p0

Izlazna vrednost oznaka u VB


fi0 sila predugiba opruge fi0

fim
fi0 pi0
pim (6) fi0 = pi0 * fim / pim

3.4. Raunanje sile opruge kod ukupnog radnog ugiba opruge

Ulazne vrednosti oznaka u VB


fim najvea sila opruge za zaokruenu debljinu ice di fim
pm ukupni linearni ugib opruge pm
pim najvei dozvoljeni ugib opruge pim

Izlazna vrednost oznaka u VB


fip sila opruge kod ugiba p fip

fim
fi p p m (7) fip = pm * fim / pim
pim

3.5. Raunanje najmanje doputene duine opruge za minimalno odstojanje 0.5 di

Ulazne vrednosti oznaka u VB


zi zaokrueni broj navoja opruge zi
di zaokrueni prenik ice opruge di

Izlazna vrednost oznaka u VB


lmin najmanja doputena duine opruge lmin

7
l min zi 1 1.5 di (8) lmin = (zi + 1) * 1.5 * di

3.6. Raunanje konstruktivne duine opruge

Ulazne vrednosti oznaka u VB


pim najvei dozvoljeni ugib opruge pim
lmin najmanja doputena duine opruge lmin

Izlazna vrednost oznaka u VB


l konstruktivna duina opruge l

l pim l min (9) l = pim + lmin

3.7. Raunanje duine predugnute opruge (Sklopna duina opruge)

Ulazne vrednosti oznaka u VB


pm ukupni linearni ugib opruge pm
lmin najmanja doputena duine opruge lmin

Izlazna vrednost oznaka u VB


ls duina predugnute opruge (Sklopna duina opruge) ls

l s pm l min (10) ls = pm + lmin

3.8. Raunanje konstruktivne vrednosti koraka navoja opruge

Ulazne vrednosti oznaka u VB


l konstruktivna duina opruge l
di zaokrueni prenik ice opruge di
zi zaokrueni broj navoja opruge zi

Izlazna vrednost oznaka u VB


lz konstruktivna vrednost koraka navoja opruge lz
l di
lz (11) lz = (l - di) / zi
zi

C Podaci o vrednostima parametara koji su zadati u kodu

1. Izbor Materijala

Proraun opruge pretpostavlja upotrebu elika za opruge navedenih tipova sa datim dozvoljenim
vrednostima napona uvijanja i preporuenim oznakama u kodu.

Dozvoljeni napon na uvijanje d prema vrsti elika

Vrsta elika oznaka u VB vrednost d (t)


2130 c21 450000000 Pa
8
4230 c42 500000000 Pa
4830 c48 550000000 Pa

2. Dozvoljeni napon klizanja G za sve materijale

G = 81000000000 Pa

3. Broj
Vrednost broja koja se unosi je 3.1415926

D Ogranienja unosa podataka po parametrima, sadraj teksta napomena o


grekama pri unosu podataka i preporukom za unos ispravne vrednosti

ogranienje tip greke tekst o sadraju greke tekst preporuke o ispravnom unosu
f0 0 Irelevantna Uneli ste pogrenu vrednost Vrednost sile predugiba mora biti vea
vrednost sile predugiba od nule i manja od sile ugiba
f p f0 Deljenje nulom u Uneli ste pogrenu vrednost Vrednost sile ugiba mora biti vea od
jednaini (1) sile ugiba sile predugiba
p0 0 Irelevantna Uneli ste pogrenu vrednost Vrednost duine predugiba more biti
vrednost duine predugiba vea od nule i manja od duine ugiba
p p0 Irelevantna Uneli ste pogrenu vrednost Vrednost duine ugiba mora biti vea
vrednost duine ugiba od duine predugiba
r 0 Mnoenje nulom Uneli ste pogrenu vrednost Radius opruge mora biti vei od 0
u jednaini (2) radiusa tela opruge
r 2 di Tehnoloka Uneli ste nedovoljnu vrednost Dobijena vrednost ukazuje na previe
greka radiusa tela opruge. veliki iznos krutosti opruge za
korienje izabranih materijala.
Poveajte vrednost radiusa (r)

Deo 2. Plan Izrade

2.1. Naziv programa: "Kalkulator za torzione pritisne opruge"

2.2. Medij izrade: Izrada programa se vri u vie programa i to:

- Izrada koda, fome komandi GUI u aplikaciji "Microsoft Visual Studio Basic 6.0"
- Izrada dopunske funkcionalne i dekorativne grafike u aplikaciji "Adobe Photoshop 7.0"

2.3. Faze izrade:


9
-postavljanje elemenata GUI
-pisanje koda programa
-ispitivanje i popravke programa

2.4. Spoljni dokumenti koji se koriste u izradi programa

Redni Naziv dokumenta Naslov Dokumenta Poreklo


broj
1 031_Sim_storvb11.doc MBC Studio doo: -Zadatak izrade softvera za MBC Studio doo
podrku projektu "Modularni Hardversko - Softverski
Sistem za upravljanje letilicama u programu
Microsoft Flight Simulator"
2 str_01.gif slika opruge konstruktivna duina MBC Studio doo
3 str_02.gif slika opruge duina kod predugiba MBC Studio doo
4 str_03.gif slika opruge duina kod ugiba MBC Studio doo
5 str_04.gif slika opruge najmanja dozvoljena duina MBC Studio doo

2.5. Kontrola i verifikacija u postupku izrade i provere kvalitata programa.

Ime i prezime Institucija i zvanje Oblast


Andrej Uroevi MBC Studio doo, Menader tehnologija Kod programa
Vladimir Stoji MBC Studio doo, Direktor Dokumentacija i dinamika
dr Momilo Milinovi Mainski fakultet Univerziteta u Matematiki postupak
Beogradu, Redovni profesor

Deo 3. Pomona dokumenta


Pregledna lista varijabli u modelu A

Naziv Tumaenje oznaka u VB

1. Ulazne varijable
p konstruktivni hodni ugib opruge ap
fp sila opruge kod hodnog ugiba p afp
f0 sila opruge kod pedugiba p0 af0
r konstruktivni radius navoja opruge ar

10
d dozvoljeni napon torzije at

2. Zadate varijable i konstante


broj pi alud
G napon klizanja (usvaja se G = 81000000000 Pa) aG

3. Izlazne varijable
d prenik ice opruge (nezaokruena vrednost) ad
z broj navoja opruge (nezaokruena vrednost) az
di zaokrueni prenik ice opruge adi
zi zaokrueni broj navoja opruge azi

fim najvea sila opruge za zaokruenu debljinu ice di afim


fip sila opruge kod ugiba p afip

pm ukupni linearni ugib opruge apm


pim najvei dozvoljeni ugib opruge apim
pi0 potreban predugib opruge api0
pia ukupni radni ugib opruge apia

lmin najmanja doputena duine opruge almin


l konstruktivna duina opruge al
ls duina predugnute opruge (Sklopna duina opruge) als
lz konstruktivna vrednost koraka navoja opruge alz

Pregledna lista jednaina u modelu A

Jednaina broj VB kod

fp p
pm (1) apm = (afp * ap) / (afp af0)
f p f0

11
16 f p r
d 3 (2) ad = ((16 * afp *ar) / (alud * at)) ^ (1/3)
d

d 4 pm G
z (3) az = ((ad ^ 4) * apm * aG) / (64 *ar^3 *afp)
64 r 3 f p

di 3 d
fim (4) afim = (alud * adi^3 * at) / (16 * ar)
16 r

64 r 3 zi fim
pim (5) apim = (64 * ar^3 * azi * afim) / (adi^4 * aG)
di 4 G

l min zi 1 1.5 di (9) almin = (azi + 1) * 1.5 * adi

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
f
pi0 pim 0
fim (6) api0 = apim * af0 / afim

pia pi0 p
(7) apia = api0 + ap

fim
fi p pia (8) afip = apia * afim / apim
pim

l pim l min (10) al = apim + almin

l s p l min (11) als = ap + almin

l di
lz (12) alz = (al - adi) / azi
zi

Pregledna lista varijabli u modelu B

Naziv Tumaenje oznaka u VB

1. Ulazne varijable
p konstruktivni hodni ugib opruge p
p0 konstruktivni predugib opruge p0
fp sila opruge kod hodnog ugiba pm fp
12
r konstruktivni radius navoja opruge r
d dozvoljeni napon torzije t

2. Zadate varijable i konstante


broj pi lud
G napon klizanja (usvaja se G = 81000000000 Pa) G

3. Izlazne varijable
d prenik ice opruge (nezaokruena vrednost) d
z broj navoja opruge (nezaokruena vrednost) z
di zaokrueni prenik ice opruge di
zi zaokrueni broj navoja opruge zi

pm ukupni linearni ugib opruge pm


pim najvei dozvoljeni ugib opruge pim

fim najvea sila opruge za zaokruenu debljinu ice di fim


fi0 sila predugiba opruge fi0
fip sila opruge kod ugiba p fip
lmin najmanja doputena duine opruge lmin
l konstruktivna duina opruge l
ls duina predugnute opruge (Sklopna duina opruge) ls
lz konstruktivna vrednost koraka navoja opruge lz

Pregledna lista jednaina u modelu B

Jednaina broj VB kod

13
p m p p0 pa (1) bpm = bp + bp0

16 f p r
d 3 (2) bd = ((16 * bfp * br) / (blud * bt)) ^ (1/3)
d

d 4 pm G
z (3) bz = ((bd ^ 4) * bpm * bG) / (b64 * br^3 * bfp)
64 r 3 f p

di 3 d
fim Fm (4) bfim = (blud * bdi^3 * bt) / (16 * br)
16 r

64 r 3 zi fim
pim pm (5) bpim = (64 * br^3 * bzi * bfim) / (bdi^4 * bG)
di 4 G

l min zi 1 1.5 di Lmin (6) blmin = (bzi + 1) * 1.5 * bdi

pi0 pim p P0 (7) bpio = bpim - bp

fi m
fi0 pi0
pim F0 (8) bfi0 = bpi0 * bfim / bpim

l pim l min L (09) bl = bpim + blmin

l s p l min Ls (10) bls = bp + blmin

l di
lz Lz (11) blz = (bl - bdi) / bzi
zi

Sdraj dokumenta sa uputstvom za korienje programa

Uputstvo za korienje kalkulatora statike torzione opruge

0. Program ne sadri i ne zahteva posebne uslove instaliranja.


Postaviti ga u folder po elji- Obavezo posedovanje VBRUN aplikacije na platformi-

1. Kalkulator radi u dva nezavisna moda


14
A Mod za proraun opruge sa zadatom silom predugiba
B Mod za proraun opruge sa zadatom duinom predugiba

Sa ciljem poreenja rezultata GUI je ureen simetrino u odnosu na polja ispisivanja.

2. U polja ulaznih vrednosti A Mod-a unositi vrednosti koja su vea od nule, takoe ne upisivati silu predugiba
manju od sile ugiba stga to je isto fizika besmislica, i program e zaustaviti rad uz opomenu.

3. U polja ulaznih vrednosti B Mod-a unositi vrednosti koja su vea od nule, takoe ne upisivati duinui
predugiba veu od duine ugiba stga to je isto fizika besmislica, i program e zaustaviti rad uz opomenu.

4. Polja ulaznih vrednosti oba moda sadre u ovoj verziji programa izmenjive predefinisane vrednosti radi
podseanja korisnika na gore navedena pravila unosa.

5. Meni programa sadri komande:

Grupa: Program

naziv funkcija preica

Poniti sve Uklanja sadraj svih polja F3


Zatvori Prekida rad programa Ctrl+X

Grupa: Help

naziv funkcija preica

O programu Otvara podatke o autoru F12

15