Sei sulla pagina 1di 220

Informazioni su questo libro

Si tratta della copia digitale di un libro che per generazioni stato conservata negli scaffali di una biblioteca prima di essere digitalizzato da Google
nellambito del progetto volto a rendere disponibili online i libri di tutto il mondo.
Ha sopravvissuto abbastanza per non essere pi protetto dai diritti di copyright e diventare di pubblico dominio. Un libro di pubblico dominio
un libro che non mai stato protetto dal copyright o i cui termini legali di copyright sono scaduti. La classificazione di un libro come di pubblico
dominio pu variare da paese a paese. I libri di pubblico dominio sono lanello di congiunzione con il passato, rappresentano un patrimonio storico,
culturale e di conoscenza spesso difficile da scoprire.
Commenti, note e altre annotazioni a margine presenti nel volume originale compariranno in questo file, come testimonianza del lungo viaggio
percorso dal libro, dalleditore originale alla biblioteca, per giungere fino a te.

Linee guide per lutilizzo

Google orgoglioso di essere il partner delle biblioteche per digitalizzare i materiali di pubblico dominio e renderli universalmente disponibili.
I libri di pubblico dominio appartengono al pubblico e noi ne siamo solamente i custodi. Tuttavia questo lavoro oneroso, pertanto, per poter
continuare ad offrire questo servizio abbiamo preso alcune iniziative per impedire lutilizzo illecito da parte di soggetti commerciali, compresa
limposizione di restrizioni sullinvio di query automatizzate.
Inoltre ti chiediamo di:

+ Non fare un uso commerciale di questi file Abbiamo concepito Google Ricerca Libri per luso da parte dei singoli utenti privati e ti chiediamo
di utilizzare questi file per uso personale e non a fini commerciali.
+ Non inviare query automatizzate Non inviare a Google query automatizzate di alcun tipo. Se stai effettuando delle ricerche nel campo della
traduzione automatica, del riconoscimento ottico dei caratteri (OCR) o in altri campi dove necessiti di utilizzare grandi quantit di testo, ti
invitiamo a contattarci. Incoraggiamo luso dei materiali di pubblico dominio per questi scopi e potremmo esserti di aiuto.
+ Conserva la filigrana La "filigrana" (watermark) di Google che compare in ciascun file essenziale per informare gli utenti su questo progetto
e aiutarli a trovare materiali aggiuntivi tramite Google Ricerca Libri. Non rimuoverla.
+ Fanne un uso legale Indipendentemente dallutilizzo che ne farai, ricordati che tua responsabilit accertati di farne un uso legale. Non
dare per scontato che, poich un libro di pubblico dominio per gli utenti degli Stati Uniti, sia di pubblico dominio anche per gli utenti di
altri paesi. I criteri che stabiliscono se un libro protetto da copyright variano da Paese a Paese e non possiamo offrire indicazioni se un
determinato uso del libro consentito. Non dare per scontato che poich un libro compare in Google Ricerca Libri ci significhi che pu
essere utilizzato in qualsiasi modo e in qualsiasi Paese del mondo. Le sanzioni per le violazioni del copyright possono essere molto severe.

Informazioni su Google Ricerca Libri

La missione di Google organizzare le informazioni a livello mondiale e renderle universalmente accessibili e fruibili. Google Ricerca Libri aiuta
i lettori a scoprire i libri di tutto il mondo e consente ad autori ed editori di raggiungere un pubblico pi ampio. Puoi effettuare una ricerca sul Web
nellintero testo di questo libro da http://books.google.com
This is a reproduction of a library book that was digitized
by Google as part of an ongoing effort to preserve the
information in books and make it universally accessible.

https://books.google.com
I
\|\ \

.
\ \
. .
. ..

\ I

.
.

-I

_.____!____..__.-. *-1
W

<.'56618615150016

<36618615150016

Bayer. Staatsbibliothek
_'1r"'+*'1ur:v'"~'

V, _ W . v __._._
I

'TR frs z'


"B_R~1_\fIs
;VTI~L`1s, QE QU.
G'l;`2(DIS FIGVRIS COE
, V,s1\11~'1c./frzofzvvs,
` Realutionifubire
imius.
Autore - -
2\;\(,E G43 cfg 0
Janien.

` "f<i,'_%''~\`- A
fr I E R G
_ Exmfleba Iob4nne:`cb1verte.
" _ . D. Lxx 11_I,
\

THEMAT./I GENITI/K/E
- Illu/lrz;/S. Prifzcipis Saxonzk Eleorzx

: 5 7 6
Iulirmf. 30-5. |7

' Y' zfqual. Na/Ei


\ tur .Amm !
I 5z6.Iu'1`d.gl.
. 5. 38. media
. rli
vv---PT.wr __

CASPAR PEVC;
.RVS ) 10 N
NEM G.xc/1/KM.
Sceptriger : regmmit in mi,
Etpapula equo iurafuare .
'I4' qzu'/ereinuo 'voumiriu cali
, irrgenio adaflra/iro:
_pg bomnumgeneri duke: monflraumr ,
Immotis voIui legiru a/ra ,
'I
In guiua mijc: lncetfqpienri, mm'
Autoren: aper comprobar Deum.'
Jo/Ieritar mru' mamar muli: ,
Con/ficuum Prirxci/:is ari /mitu.
.dur tf ingena cv', frolixiua mmm
Trux Nepali viuere, dignw era:
Scorpir infejlafdzum niger opprimit .
/ notant.
Be/lia num clarailluce/21': Qlympo,
Ipjb Oceani[ teler : aqua.
Sigqug/I fvulni/co mi/er euanefcit nb .
' 7Irramerim fur;/`ru[rocu5ux nece.
Et nollri ulespariuntur tempore mmf,
Huiua datrnz qui monumenu .
Liuidu: imidi multi: maar rrfcit gram
Prm, in hasam vr .


Mmc fouet Joos, qua: /tigat,
! nulla que/2144 docent.
Sedumcn expeent etiamfm /:rmia tandem,
_ : qui nullo in /)onore/munt.
Tu 'vero rlzgnum fzcia , quod:/lud
Parte ma /urlium prolceb arg vala.
Non enim/iw/Ira rulzhntmfrit 0/_ympi
Lumina, camlztor ip/e Deus.
Szlgna. dief : /. anno/Q notare,
! nemo, qui non ! a/Im,'potef.
Ergo Deogratru fum efr', ua 'whk amm',
Et lunga :lignzpajleritate labor,
'/Zrorum turf# metiri, cy' tempor apta
Online dge/la/5 me notare wim.

I;
ILLvSTR
SIMO PRINCIPI
.0MINO @OMI
JOHANN] FRIDERI
co, 'nvcl srerzml, "PoMR.,4
_m}e,C4/zbaram Henctarum,Prx'm'i.
71' , Comm' Cajcomm,
Domi/zo filo flemm
nm , S. D.

IQHNN Es G/fq.'
( Iunior.

\ 4 ONFIRMRI
adfenon de Deo,
erde proudentan
' anms, 8( perlfefc
A honefum di uerra
:s caufa,8 ad difcplnam , ad
cogtaronem de udco Dei utile
d. Hocf qui Cyclopum more
' I
5 neganc,
\
,_
negant, hi 8( Deum condtorem
horrbili contumla adicunt, 86
multa urrutis exerc1'tia.cx~homis
num u-ira tollumt.
fCmn enm Deus homnem
condturus eH`ct,8[ cum collocatu
rus n hoc errimo domicilio
afpeurum cum, ordnem cor
porum, 86 in fede fua, uid elcet in
terra,sancam uaretatem rerum
nafccntum 86 anm.antium,fru
gum copam, arborcs ,nemora,
prara , fontes, Humna, denqsin
[uo corpore, mricam difinoa
nem partum 86 aonum, rauf
tum artis in uniuerfo opc-fo adr,
hibur, ut llufra tefmona paf?
Gm confpcerentur, quae offende!
rent hanc rerum naturam,
8 pfos homnes, non cafu ex
De,
-Democrt Atoms ortos effe, fed
mente architeatrce. Ethanc
adeffe generi humano, cuftodem
focietatis human, 8( certo puni:
7cntem atroca fcelera atrocibus
pns n hac .
' 4 4 4_

_ Hc temona G qui afpc


, auf conrcmnunt, furentcr
gfpemantur Accmdrorem, 8(mu_ls
orum animos abducunt conlz
dcratone proudent, qua ;
'gleafequcur Epicurca feu Cy:
clopica mpeas, " _ \

Ncceffc grur fanos


nes fater, effe confderato 4 4. __4.4

nem ordns nnatura, Acutprof


pr
um loquar; delufrc
do:r1'na1I ceelefium motu.'
temonz
um tft in primo capite Mof,
A4.
Quid pte: Idc.ad doirnam d
Anno conrmndamf accommu:
datius, qum ,quod ibi uox !
inquit: Erum in [gn ,T tempel
ra, dies 8: annos 1 An Sols 86 Luv
: crcurus confctuere.- }
metas poffunr non obferuanu' I
Id cum mpofsble ft,_faterne
: e', ibi diun1:us\> pracp mq:
mum co/Gderatone-'m.._ Qgxa
hienta ePc,_ cum Dusxanta arte
dfnxei; getas, aequtf1'Qa,fo1f
{ _Scj1$ z`,1`cceffu'm,vl n`uere'_
efate, qui fouet calore terran
ggnentem fruges ,1 8( dende. re?
grefum ut `mt1'gt0. fu terra
madeat ad accipienda ferrna;
`hcnrum cnerum uciltatem
conremplari fed hiforam com
fderemus.
Vul: Deus
` _. _ arm.orum,m
` eras,
{
iaterualla 8 ferem n- Eccle
Ea,qua uult exordum muncl noe
tum effe, uult ferem patefaor.
num dunaxrumA afpc, ut :
quae- : prima do_rina,ub,
_ quibus teFr1n.om'1's\tradta. Vult.
fcr, quo tempore, hlus adfumpe
turus fuerc humanam naturam;
futuras uima, 8 .quo tempore
rurfusfe geh;er'h1rna'no oenfu
rus ft. Acmaghi Eccle
efhquod in fohnhfcora Prophe 1
tica: . [cries armo
rumab initio m undmfcp ad PcnfnlI _
cam L/lonmchiam.I VPoftea Grz
c Romanze 'l1x'f`or1'ae3 8( moe
Hpparchx',Pto1emae, 8
alorum; qui armos 86 Ech'pfes ree
citarunt- , illufrbus >tePcx'rnoxn'js
I cemporum ferem ofendum.
ri;I Faten
Fatend-um 'ca' gtr,
xotam Anm' rationem,"
qudf qui fateri , hi uern
{ manfefiamg non errore
irfcntis, fed obruere
namur, Sd Deum autorem (;
ions ctumelia adn
ciunt . `

fais Gt hoc loco de


tuum cleium dorina dxife.
De diuinatrce parte nihil dico,
~ nii hoc. Etiami null effen: tem
pcfatum ac temperamemorum
frniiicatones in pofru fiellarum,
ramen hanc
ma 86 longe umm,
potor ec1`t,magniFa

cicndam , quod uidelicet pula


chricudo corpornm 86 ordo moa
mum, lluftria tefimonia fum de
Deo, Si de proudenta. Eiiaml
non
non 'ofcenderem pluuas
aut us, aut in torpore humano
exuberantam rubr bilis, aut
atr-bilis, tam en hc dorina :
longe excellentor Awl, quod
haec pfa conderato conrmat
ment-es de Deo, 86 de proudenf
tia Sed in alijs fcriptis fecpe
dot 86 Deum tim emes dxerunt
de dgntate 86 ufu hamm artum.
Qgare hanc meam commemo
ratonem ! breuiorem effe.
Totus autemhc meus labor tam
tum : dofrnam de mot
bus.Aduuo difctntqm laborem
n computanda tota anni rat1`one.\
Ad banc dlgenriam bona
nia nutanda
prmenclatI funt,non
artes (unt op
, confrmanda
barbares, 86 cum nfcta, mo
rum fertas,
` Ideo
Ideo autem Celftudm'
hanc lucubraronem dedicau ,
qua fco te prmum ueram de
Deo dornam pie didicffe,C
Deum uefa nuocatoneinagnia
rione ! Hduca Ehi colere,
de 66 lceras Si honeas artes alia
as, quarum in gubernatone ciul
ufus , fudofe dfcerc. Y
Manfefum en: autem, 8
anni metas oportere notas effe in
Ecclefa 8( n mperjs. (bare
fammi gubernatores dornam
de anno femper 8( conferuar 86
illuffrar uoluerunt , quam qua
propagar curauerant , grata :
eritas nomina eorum Hderbus
attribut. Fuerunr fapem
rum Regum 8( Ducum nomina
Atlas, Orion, -Hercules,Chron,
5 aliae
Qgd 1


1
(bid uero 'honcfius 861114 1

cundius eli', quam ipfas fitellas effe '


ucluz monumental 86 tropha
Principum, 86 memoriam eorum
confcruare I
Spero igitur Celtudini tua:
hocnoiirum offcium gramm
11,86 Celftudini tug hc iiuda 86
reuerenrer commando. Bene
uale,Anno 1 556.die 1 S,IuIi7',quo
dic ante annos 4. 5 6. mortuus eff:
Dux Argonaurarum nofirorum,
qui YSyriam recuperarunt, Goden
fridus Bilioneus uicia 86 forticm
dine exccllens, ex cuius fiirpc nata
lurifsima Prnceps Sybilla,
mater cognatorum tuorum Du'
cum Saxonia: 86. Iohannis Fri
deric fccund, Iohannis Guielm i,
86 Iohannis Frderici .
\ '_
Epis
PIGRAMMA
HIEQUNIMI
0'SI'l.

quant corpord,
Pragenit
Y Et maomparzt term /mtfviruu,
co:/1' mnmll potion! ,
Mota/ub quam gione tuigen?,
./lrarum uantim emitat fr/mbrs
Claim, of nitida melb axe dies:
Tm \./1/Zronomiczx laar, mem' dedita Gur
Nobilm 'vigili : decla:
quoum rjludo bo: muria mata rg:/(it,
lnflagtg nibilviribud a/Iraf.
-/ mmrmu are loquelu,
, lu, Nan, Ei4m,po puma:
Cunffaferenant Maure in/erft t/metro
Arzifc/Ifecilnen f0rmpaenn'4=lmenI.
! wlrioftuV iecio/: :alanis
In/crut4mI4 'vim auf tot in orbe regar.
Nemfe doti /me titulo ef? etnomine .
Dining rnrimu'n'efe .
Ergo quodingenio icquitur Gamm: lunar?,
Jldateremfme non morient ubet.
Illilu 'wide magna :dim: am ,
Lure Lem feux . \

I we

qd: #alum/crutamfli uuentld, - .


_ Ha: ! uffici zuir " .
unrig die: ( guoflum) :
lm~drgr1um laude: barrare .

M3

@mf/~M
LE.-CTQREM
-
acjnot propotonn
. bus andde Leor,exopri'~
i1sa:cic'm I1`|11`,c,>11x1m`ent4's, quarzA
; udf lbore ,
Afogom dornam, de com
ruends themgibug 86 mo
tbus PIaneta'n{lculndisl, ut
qua: ad banc mareram fpeanr,
ine longo labor, uno ntuiru,
atnan prompcu , 85 oro ref
ucrenter , ut udof Marhemzu
tum, pro ( candore, qucqud
, boni confulanr. Squbusn
explcatone non faerie (
.
uin, { qfo`xp"md`an`,`m' 1
hic Me`_thodum ur1i<>rib"L_i_s'` m,
dere, non A,-xzuar11 86 intgnm
xp1`icationemqam ex fomibus
haurendagrx effe'int'elli'gunt, Ac
ii meumfdium bor`1"proba: 1
bundabi.!1rm~9Pra,Qhri_o -
fqaliciter afpirantefig ut in Edpff;
bus 86 dgfin
aliquid brcui fub11hggm,qu'0d"
Q cpientibus,cogif_gnm ; r,.~ 1
-
` _

ralis fgen;ianpn`ingf = /_
. _ :
lg.'
!


. )'V-"-~ ."
_ ` '\'/,

\ ' 1 .\
" IA . I _ ` Y
_ ` _ *f* r : }

' .-5,1
f J-' Y'` Mfr
.'~V
_ I ~
. _ I 4 . ! __
` ' 1.,. -
' . ' . " . . v __
I a|. i,_,.

` "
I-R; ` K

. A ,
A 0". .r Q.

v
.
I I
" .:
I'l' 'J."
'...`,_
IZ`AC.7,.4'2'VS "

REVIS
VTILIS, fl) E EQIGEN,
DIs;F1G/itis _COEL/, if .
modo 1011101 ''lz' , 91101100 mw
-:`mmf_o' : ddt, zm'er`zmd4 ,
gn ordine' gktatares ddpromgref,
1 tx/f1tmI1'4Y drg`/Y"1m'1, a'z`rz;g4ntur,q/t
" general eralia 1001011
\ him* rc7e
llfa

SITIO, QIM4,
D DISP OSJTINE :
ffnet' Eplnmxrldam . temi.
ayllirdtianes 4
PHMR IDS S WV 7" .
noires , quiYcont1'x1c1`1f`i'i"notu feu po,
tus
cundumdiurnos Pleraxm86 Zodiacofen
logtudem attudinem, ,I
quolbet anno , menfe 86 die, nec non ern
ratcarum cogurationes, toniunioz
nes 8 afineus mterfe, computaos ex
`
` A
tabuls aequalum motuum, iuxta fecune
dorum mobilum dornam. Hat tabu:
lae d1'ariorum,1'n tota Afronomia 8( Aa
rologa maximum vfum habent. Qua;
re Studiofi , qui banc :
phaeiucundfs1'mam,cum { Cognos'
[cere voluetint, prmum de dfpofuone,
ordine vfuq; Ephemerdum cogtabunt.
His praelbatis Aronomae ntijs, vtlif
fimam fydetalem dotnam degufans
tes, grauiora praecepta de Coeli conhttu
ends Egurs, natiuitattum~ aut aliarum fc:
rum, futurorum euentuum djudczv
tionem , reius compraehendent.
Dnguuntur autem ad quemcumY

que annum- diaria in tres pagellas prim


cpaliter. Prima
les terminos, continet
proprie aliquot genera:
ad Calenclar]I com
Rtuonem referendos, Secunda, quae
nta, motus Planetarum oendit,
ad meridiem diei completi, Tena comI
Egutatones exhiber. De his ordine pau.
ca dicemus,

prima
. !fa'cies'initioeontinet annum
hrii currentemd diumale per
tine 86 additur vtrum lit communis vel
bifextilis , -qui die amplior com
muni. Polea fequitur aureus numerus,
Cyclus folars , Litera dominicalis, Indi
(, Interullum, Fefia mobilia odio. Pi,
faxus in recenxioribus aureo numero En
paas addidit. Cm vero horum
minorum memio fiat , 86 minus noti
lint incipennbus, delnitionestrademus,
(imulqgfinufntioncm 'breuiter acldemus,
\ Primo, Annum propri 86 Alito
nomic fpacium temporis appellamus,
quo Sol fub cmo temporis fpacio,mos
proprio forum Zodiacum peragrat,
vel ad dem punum redit,vnde dis
{ . Hic Copernico libro 3.
eudlutionum, in 86 fyde
diuidirur, Hacc diliniioideo
inlituenda , anni magnitudo en
ufq; acqualitas, cert-a-8( inlmiabis fem;
per mancret.
B z Annu:
R44
. I-'maus` aturalis, feu' t`er`1*ipora-li?~
feu vertens ell,
cifsitudines qui nobis
tem`pera\.I quaternas
annuas Vel vi@
eff
fpacum , quo Sol emenfus maY
tam Zodiari lorigitudix'1e`m`,` 2_ldv_ide'm lol;
litiur vel aequinolium redit._ Hic diuin'
in medium 86 verum :'Me'dius eil;
qui refertu ad medium aquirioiuirl
vel follitiuni,I quo Sol ad tropic puii
media re'Cu"rrt`, 86 contxiet dies 3'6.l1o4
ras 5'. 4.9L, 17", 371, i zf', : Dicii
turTropicus, cum fiat relatioadqutunf
or puna Cafdialia' quae frovrm Grat:
cis dicuntur.- Hic" nus propemoduui
Alfonfno aqualisa
I _Annus Aronoxicu Veus,--elli
fpacium temporis, quo Sol ad veruni
aquigocium Que folllitium reuercirur;
Huius anni fpacia natqualia fum, vt ex',-.
obferuationibus multorum temporuni`
conllat, Iriterdum annimedj tropici
quantitatem excedilt5 vt Ptolemai 86
nolro , interdum mio ef,v
circa Albategnj tempora. Nofrataz
te propemodum exxquatptolemaicam
_ 86 Hip#
___.__'______ _.`_ __ -_. ____.. _...

` AII1'pparch. Ac decaus ;

quatuor,cur crefcat aut decrefcat hic An


Inusappvarenzs, v1'dCoperm'cum libro 3.
Cap. 1 3. 86 praeceptum z 1. tabularum
Prutenicarum, vbi eruditfsme ratio tras
, quom_0d_0 anlapparems quan;
[itasinuenenda ft. ' ` \
' Annus, Sydreus [pacum teme
( adquo
pors, Sol adArets
Aprmum eandcmCornu
Stellam
autExam
aliam
-quamcunq; Stellam) vnd igreffus, re,
- uertitur. Huusnniquantitatem fem;
per Iaequalbilem ac nuarabjlem pont
Copernicus, 86 contnet fecundum Thee
bit (qui prmus huus annnuentor effe
dicitur) '36;.~D, 6. 'H. 93 12". (`ecun
dum Copernutn . 36 5.. 6. 9g.4.o.

tropcus apparens ;
`tm1'n Solarem 86 Lunarem. Solaris
fqu proxime ad motum fols accedt
`uxtat Politcum vfum, eff duplex, alus gft
.'ommunx's, qui conftat ntegrs diebus
36;. Alus bfxts, qudes ntegros
366. continet. Ad hunc annum !
' fB 3 rem
Ji._
Y sm....ifi
*-5

rem Polrcum, quam lulo ac


ccpimus, ante annos 16oo. `c11':,\1|'aa1rtiF
cum computantur, 'l1ocanno` in Eccles `
fia propter vtilitatem 86 commodirateril
maximam vtimur, Caefar publica
edicfio anno ab Vibe condita 7o9. ante
Chrilum 4.4.. vel 4. 5. i annum compiace
hendas,quo Dominus eli natus, publicae
uit. Hina cacteri ad memori
am ; appellantur Ii qui ex quarto
Carfaris confulatu oriuntur,aclicet non
lint optimi, vt Cenforinus commemo
rat, (oli ramen ad annum natura: adapta:
! , 86 ad agriculruram , in q`ua prot \ .
dell.' temporum dilcrimina aptel dilin
geniet confidcrare, in primis conuenene
,tess
Cuiusautem lit quanttatis 86 qua
litatis, facile deprxhendes ,
Chxiii { diuilone per quatuor: Si
praecife numetus annorum Chrffura
git, babes bifextilem , dium , quod
bis Calendarum Mardi anno
dicatur. Sin aliquid remanl`ert,quotuS
l: poli blfextum vel intercalarem, facie
le con
le cognofces, 86 femper' quidem poil tres
annos communes bifextilis fequitur,ex
inlitutione Iulj Cxris.Nam cumin
annis communibus omittantur illa: hoe
rae, quibus periodus Solis 3 6 5. dies ex~
cedit, quarto quoq; anno
in vnum diem conflantur,( Fe:
bruario ante fextum Calendarum Mars
tiinferuntur. Talis diei (, pera
lo quadricnnj circuitu,pol terminas
lia, vbi quondam menls folebat (;
lari, vltate intercalatio dicitur.

Qgod autem intercalatio aliquam


to Gt maior iulo , inde facile apparet,
quod in anno Aronomico tropico.
non paeeife quarta diei naturalis pars,
": (ex horas, fed aliquanto minus
( ntegros dies redundet. i lllud
pfum ramen, pro integra diei quarta, in
anno bifextili, rcputatur. Hina oritulI
Iaul, propter quam dies qunoio
rum 86 foliitorum anticipent, id ell,
ex fuis " priorum menlum dis
es migrent, vt cum ante annos x 6o o,
4. vel
vel circiter, quinoium vernum 'inff
deritin 2 5. diem Martij, nunc anno fue
periori recurrat die t t, h. 6. 52..m.4.6. C
Diierentia 1 4.. dictum fete. Tantam
illud ipfum, non ramen ni pluribus am
nis elapiis gq Q. aut circiter,vnius diei vae
lietatem, quod plus iuo intrcallautur,r2Y
uera inducir,
Cur gutem neceife fuerit vnum
diem2 quarto quoq; anno, menfe Febtus,
ario, intercalari noturn di ex omputo,I
nimirum propter comm<_>d1'ta1|:em,A
ciuilia vitae oca ( poil
fem, deinde vt feita Hxa, fuis in locis, (iat
tis temporibus confiernt , folitia 8
zquinoia, cateraq; anni tempora
Idem menfes, tanquam (des perpetuo
obtinerent, alioqu 7 z . anns feia sei
ualia , in hyemalia mutarentun
tum rerum mutatio ridiula .

Apud Agyptios negligcbatur hic


quadrans, ! aifumebant tantum 365-.
dierum annum Solarem, Vnde aqu;
86 (oliitiaad eofdem dies pcrpee
\ tuo
D

ongruebamfc! porus propra


omilfum quadrantem diex,quarto ;
que anno, in fcquentem diem migra
bant, V; elapfis nonnullisleculis per
lngulqs anni dies , vagarentur. Ita /Ez
gyptii 'nullos habebant` meules perpetuo
hybernos aut aeliuos, verum loo.
annos fere Martins in locum Aprilis fu
>b)'t,' 86 111111111. reliquae annipartes proa`
_"-w_- Y-. muuebantur .
Chril, primus dies Thot
fuit a. 3 Augui, qu`teinp0revfque ad
annum currenrem lMfsiae M. D.LV-.
{inguli_ dies fEgypriaci anni rerrolau
(unt,pei_' dies gs. id , vltra inregram
periodum diebus aclhuc 2 3-. Vnde ad
annum 1 5 5 4lab'entem , pria
{ dies mens gyptiai Tlic.>_t,vcon
grui cum 31 .Iul1'1', 86 contra rimus
dies Auguli cum @die Thot. ;
pli grada, V
Nafcitui' noler communis Praece:
ptor Dominus Philippus Melanthon,
Anno Chrii 1 4. 9 7. Februari]I die 1 6
7. . 6. Mcridiem quaero cus
. 5 ius
( 86 qumffatis hicannus nal:
fuerir f.' Diuido tantum duas`pole`
riores cyfras per quatemarium , rsmanet
vnitas. Vnde hic annus fuit primus poli
biilextum, 86 intetcalatio { 374..Y
( Chrifo` vbi igyptij annum
14.9 . 86 dies infuper nouem numeru
runt. '
nnuslLunaris e,qui princpals
ter ad motum Lunas accommodatus eli?,
vel cuius principia menlum ad
nia relata fum. Conlat 154.. Diebus, 8.
h. 4.3.1 4.3.2 :z.5. Hoc anno primipai
tres ante diluuium ? vfque '
ad Chrifum, 86 Iudis orti Gr2tci,mas
xime Lacedmonij, 86 ab his ortiR _
mani vereres autore Numa, vfque ad lus
Caelrem. Ac hilloria Nose, annum
cis dcnitum,
Lunarem, exae menlbus
duodetim delribir. fllxprif
nodi

nuntur enim menfes Lunares duodea


, 86 adcluntur vndecim ; H0.
die adhuc Arabes feu Mahometifaa am
num fecundum motum Lunar rerinent,
ellque quod ad nouilunia atrinet talles
Il Ll*
ril
nx1uni:ritis.commodus,fed aequinoioe r
ruml
bamufa
folitiorum
I
{ m irabiliter turr

Babyloni vel Aiyrj primum,cum \

Reli 'one ianorum patrum defecii


fent, v anno folari. Hos deinde fc
cutijfunt gyptij imprimis vfque ad
tempora. Diocletiani, 8 credibile eli
eos primum poli exitum filiorum ex
lgypto , mutationem iniiituiiie. Vi:
dede his Berolum. Germas
ni nouilunia obferuarunt. An autem
annum Lunarem habuerint,1'n dubi
um vocatur. Hgcc cie anno breuiter
hoc loco attingere volui,cutu integra exs
plicatio ex Computo petenda fit, tan:
tum hoc imul-notent illudiol, anno
politicorum diucrfa initia obirua=
ri. Mofes mandato diuino ab acqui:
nodio verno orditur, id ei},a
nio., quod proximum quinoiio
pratccdens fequens , ita ramen vt
plenilunij dies atquinococium fequatuh
Hic etiam mos fuit Agyptiorum, vt
Simplicius . iia iudio diifenti
' ' endi
Fdiab ollnoio autun1nali,vr [adm
. 1$ _ :&1!11111
follitioliyberno, .
Secundo fcqmtur in ordine aureus
_nume_rus, pars Cycli decemnouenals.
. aurem Cyclus decemnouenals ree
'uolutio vel ercus numerus 1 9. annorum
A (oiariom, quo tempore Veters _in
omis fcilifet, lunationes . conunoe
nem oppnlirinem Luminarium, ad
[ prncipia redire iudicabant.A Grana
(is `ll'us mn.7i_@J c;1'vaxa1lJJ,2b
Lllmro irColUS,<1uod oooom
.LunamHuius
moniker, aureum
partes V numerum
appellarunt,Y pb vilitatem vel _dignitaa I

rem. Hoe enim_ mediante, quolibet


menf.oounionfm, oppofitonem ;
Luminum quadraturas inuenir potua
sont vfrer_S' Donde Romans auf
reo colore Calendario ( 1
Huur quolibfr .anno 111393195 (life-E
exiguum nunc vfum habeat, _cum annis
19 per vnam hnram zsm. in 3o4.. annis
per vnum dim,anu'opr) add@ af-mis
Chris
hrivnirafem
narius fuit aureus Cnam ) produiini
numerus Chrmo ; ' -

per 19. ( func parrescyu


refiduum quod druidi nequfr,aure.
lini,nu|erun`i pro anno uilen!
dif.Qgotien"s ntegras _huius Cycli ;
itate Clirilti reuolutiones exlibeti Si
poil dmiionem nihil remaferrifcomg
plmenfum totu ! ^ Exd
_empli grazia: Anno Mefsiae 51
, quaeritur aureus numrus, ada
dira variare, : diuilone per 19,
quotiens s1,reuoluno'nes exhiber, 8c
duuni t' 7'. , Vnde and ;
aureus 7, qui iuxrd
tonfuetudinem luaiiones mdias' rhone
rabir; I-Iodie in Eeciela, eje decreto
fynodi Nicenx cyclo' Lunari,
non A vf _monffref , verum ve
Pafch [ partibus fuis deprelieni
datu'r',u'_nd fella mobilia' e'liqu`aoriur1I
tur; _ Sicnno r ; g afc`idiicriiun{
aio Solis Lun`2f,-
die:` 9', h0r'a13"..mi. 6. Idem no`uilun"iunl
fedijtannoi 54. 9.3 poli' 1'9.a\nx1osfoa
Iarei
lares ad eundem diem,G:d'n0n ad eafdcfm
horas, vt fupra dium eff-,
` , Cyclus folaris,"ei`l iioacium
z 8 , in quo mutatio literae Doa.
minicalis, in fua principia reuertitur: Sic
clic"rus,non quod Solis motum oicndar,
fed quod literam domncalem monflret,
per quam ibimus Dominicum diem
quo Sol dominatur. Haber etiam-'hoc
nomen refpeu Lunas. sicut enim pri: _
or Luna-ris dicitur,-cum varictarem mos
tus Luna: 6( Solis o{cndat:Sic folaris
omnem duerfratem , qui ex bifexto,
ac litera dominicalig-accidit-gcommodili
explicat.
Mutatio ver litera: dominicalis ex
fuperuo -die ortur, qui anno bifextili
24.. die Februari]I intercalatur. Hic dies
tunc geminatur, litera Ein Calendar-io
bis repetita
folarem fi cupis im
ueigare, annis chriPci adde 9. (Qua
i decimo anno Cycli -natus efl Demi;
' ` nus) produum diuide per z s. inuenis
ea
es in quotiente, quoties nato Elio Del
Cyclus reiteratus fit, 6 quod remanet,
quaeltum monirat :Si praecife furgit,
numerum totius Cycli z 8. aifumito. Sic
anno 5; 5 ( exhiber 5 5.rel`|dua
um 24.. Cyclum iolarem olendit.

(harto: Litera dominicalis eli


exhis feptem, A. B. C, D, E. F. G. quae
diem clomnicum per totum annum .
lendit. In anno autem bifextiliduaelif
: Dominicaies occurrunt, quarum
prior principio anni vfque ad felum
Matthias : altera ad anni notatur.
Vt autem facileliteram dominicalem ine
uenire pofsi, fequentern tabellam ingre
dere, cum cyclo , quem in fuperiori
verfu inuenies. Litera fubfcripta crit lite:
ra Dominicalis, quaefilimplex, annum
communem, fi duplex,bifextilem olene
dit. Vt ad annum 1 5 "$,tertium
biflxtum, Cyclus Solaris elf 24.. vnde
litera dominicals F, diem dominicum
totiusanniofendit.
Y

Tabel .
>\a. __ if
Niwn ? . U ~__.M___m~_
.`=.R`_.u. M_
25:23.
@_
?
. ..R~.u.
?
tutusI_-Qgm , Cyclus
Romanis, indihfnnaiis
cum/ vniuerfo
fcrc
orb terrarum dominarcntur, vt trani;
ao `lufhfo ,id e, quinquennio tribun
forum folutio Herat. Primo luro exo
`aco\aurum ad Imperium afferebant,
fecundo argentum pro iipendio mis
, terrio ferrum ad arma.
tur IAN D I I , numerus anno
11111115. qui oiendit annum, quo Roz
Irnanis rributa ferri folreba-m,C indica:
quotus Gt annus tributorum :
, incipiens Septembri. RomaniY
tnim4 hoc : cenfus exigebant. Sic
inuenitur: dde ad an-nos Chrifi ter;
narium, (Nam Dionyus Abbas Chri
' Rum indiione terta natum autu
!) produum diuidcper ;.re{idua
um Indiionem Romanam ofendit. Si
nihil remanet, quindecim affumantur.
Sic ad annum 5 5 5, Indionem 1 3.
nuenies.
Sexro.Epaae fun: dies, quibus am
nus folaris 3 6 5. dierum cmunis,annurn
lunarem communem 354.. dierum exn
C dir,
U@ dit. Hx per vndenarium numerum, vt I
ldorus ait, vfq; ad tricenarium in (eren
uoluuntur,quas ideo flgyptij intercaa
Iarunt, vt Lunaris emenlio rarionifolis
, vnde l mxma` ! adieioe
nes vocantunbfq; his n inuenies aera
Lunas, id ell, quota : coniunciioa
ne dies. Ratio autem inueniendi ;
ias hace eli: Aureum numerum multi;
plica per 1 producium diuide per go.
refduum poli: diuilonem Epaas anni
propoliti olienclet. _ Sic ad annum 1 5 5 5.
aureus numerus 1 7. Epaas 7- felina
quit. Hoc numero mediante, :eratem
Lunar, refpefiu temporis praereriti l fue
tun', veteres tali forma deprehendebant:
Datur initio annus, menlis dies,
tempore Iuliano. Hinc anno propoli;
to Epaas concipe. His adde menfis
nurnerum, quotus lit Marcio. Produa
acide dies menfis datos, L' aetatem
Luna: inuenies. Quod l maior numerus
qum go, excrefcit, diebus go abieciis,
relduum pro : Luna: liaruendum
crit. Vt quaero Anno 1 5 5 5. quota lit
" Luna
Luna iepcmo die Mardi. Epalz (: 7.
pro menfe hic nihil addo, cum in }
_ 'um tempus afsignatum incdat,Hisad-`
din' feprem dies menls propolti, nos
hodie 14. diem coniunionc numerate
oiendunr.
Septimo :lnteruallum minus eil nua
merus feptirnanarum , inter
ceptis inter Dominicam natalis Doa
mini, dominicain Ello rm'hi,No:
minaturahs Carnifpruiale aut Carnia
. Aliud interuallum
cuius hc non Ht mentio, Dominica
Trinitatis, vfque ad Dominicam Ade
uentus Domini. Minus E elinqur
rendum- , accipe aureum numerum
' anni tui, 6( literam Dominicalem , im
gredere fequentem tabellam in laten
rc `aureum numerum anni propoiti
quatre, Ainfronre literam dominicalem ,
angulus communis, interuallum in hebs
domatibus, oendet. Supra literam
dominicalem, dies concurrentes (:
nies , femper integris accedere
G z ieptnaq
(ptmanis el, quotes natalia
Chrii Domini, prter diem domini
agitur. Ergo cum anno 1 5 5 5.
reus numerus fit 17. litera dominicalis P.
nteruall minus cit oo fptimanarum,
quinq; dierum concurrentium: Hic cau;
tela oblrueturz Si annus fuerit bilfextus,
prior litera interuallum ( dies concur;
_rentes dabit, poierior lvlatthiae ,
id ei, 24.. Februarj vfq; ad anni Hncm
durar. ISic anno 1 5 5 6. aureus nume
rusls, litera: dominicales . D,VnCl
litera . cum aureo numero, interuallum
monfrat, feptcm hebdomadarum SC
quatuor dierum concurrenrium. Police
rior litera D, diem dominicum 24..
Februari1',vfq; ad fnem am
ni oiendit,

TABEL
ww-I"-ruw--.-Y-wf-...-. -1., _ .. 4,


TABELLA INIERJMLLI " #4
/uINO.xISe

l` 0| 1| al ;|4_| 5lv6|Derco"c11r.
~

umer9.| | IC ) ||||4 domi:


" 888877 7 nicala.
. 2666616 6
39|9|9|9|988|
. 4. 8 7 77 777
45||6|l IMI5
6 9 9 8 8 8 8 8
6

717 7 7 7 6 6 Interuallunl \~'


_-_ . 81o1o1o99991n11riu1`me
8I 8 7Cbf1Jfi.fv/`a'
9 8
41:1 7 7 66 66 6411 Domini:
mE/Iam'.
I
12 I 9I
8 |9|9l9l9
8 87777
i5|6|6l6|6|6\65
bi.
1
149999888,
\
is 77 77777
166665555
179 8 8888|

im I

ia.
fr
au:
mobilia Poli; interuailum,
fequunrur fella
dies menlum,inY
quos incidunt. aurem fella mobiz
I a quinque, Septuagelma , (
, Pakha, Rogationes ac Pentecoie,
I ., qubus addunrur Afcenlo Clirii, Cor
poris dominifeum,quod Papifis rea
|inquimus,8l Aduentus Domini. Die
cuntur mobilia : (: cerros in Calendaa
#iis afsignatos dies non habent, led iuxta
/ afcenixm vel defcenfum Lunationum
mutantur. fella omniafelo Pa;
fchae deriuantur. Vnde primum de Pa
ffchate, in quem diem Aprilis vel Mardi
incidat, diligenter inquiremus, prcipue
sum de hat feiuitate olim in Ecclefia
Romana Graeca, non necclfari 8
atroces dilenlones mota. lint,V de qua rc
Iegant udiol Stofleri Calendarium.
[ femper celebrarunt Pafcha SC ada
hut hodiernQ,die , iuxta mandatum di
uinum , Leutici 1;. decima quarta Lu
na menlis primi, id eil, 14.. die, quo Lu:
na iuxta medium eius motum Ht plena,
! anni initium atque primi menis ab
eo

I

au
'eo nouilunio inchoabant, 'quod ad ver;
ni xquinoii clem,qum proxime aca
cedebat. Tantum duo obferuan
bant, id diem quino, 6( nouiluz
nium proximumquinoco,cuius plef
nilunium fequcretur acquinoium , hoc
, femper dies pleniluniiips Pafcha
fuit, Eodem etiam tempore, Chriliai
Pafcha .rel`1:rrecione Domini feruas
.
! Nicena f`ynodus,anno !
! 328. tempore Coniantini [
ums, hunc ordinem mutauit,vt diidia
tollerentur, l Pafcha in fequentem di
em `dominicum tranlulit, vt Pafchalis
folennitas dominico die Heret, qui 14..
Lunam primi menfis proxime (eque:
recur. Hoc decretum hodie in Eccles
lia fequimur,tamctl multis modis vif
tiofum , nec voluntati ipforum fatis fa
ciens, qui hoc decretum propofuerunt.
Anticipatio enim acquinoiorum $6
nouiluniorum, id elicit, vt Chrifianis
- 4. nunc
nu-nc neque iuxta- parfum (; In`e%
ex mandato legis Pafcha celebrent,

Vt autem Pafcha Chrilianorum


|'nueniretur,in fynoclo Nicaena, Epifc
pus Alexandrinus, cabulam termino;
rum Pafchalium conllituit, quae per lie
teram dominicalem l ,aureumx nume:
rum,Pafcha ollenderet;I Ac terminus
Pafchalis clicitur..I primi menlis plemlu;
.
YIngreclere igitur lequentem tabel;
lam, cum aureo numero tui annia flan
tim terminum Palchalem inuenies, qu
li in Calendario vel Ephemeridibus.
quaeres, ollzendet tibi Dominica proxis,
ma poll Pafcha celebrandunn Hic noa
tanda lmul cautela (bando terminus
Pafchalis in diem Dominicum incidir,
tune illa dies dominica non ell Pafcha,
fed Dominica lequente celebrarur (,
ta hunc verfum : Terminus 8 Pafcha
nunquam celebrantur ibidem,Lux tenes
at Domini, poll; tcrminum,proxima fe
(lum,
K
aim, sed mud idea arum,"~n _

Pafcha in iludaeorum ineideret.

Exempli cauf :Anno 1 ;5;.aure'


us numerus ell 17, Ergo terminus Pag`
fchalis nonus Aprilisjoffertur. Ab hoc
numera qunq; dies,C incidesin diem
Dominicum 14., Aprilis; quo Pafcha
Chriiani celebrarunt.

TABELLA `fZ"E1?M'IN0RVM'
Pe/{iS'L'H.ALIVM.

Aurea: Termini. Termini


nuiuerua. Pafclmkr. numrrm' Pa/lmles
1 5 pril 11 15 .
23 113z l z4.M4r3f.
4

4 r 4. ' I Apri/is
" zz art# 15 | 1../prz'/s
6 io Aprilia 1 21 Mart*
7 ;_<TM.g"l_T""7/if
8 8 /rik/\ I8 1, 9 Martii.
9 7 Aprilia' 19 z`7/prz/ra.
1o 2_7 Marij I
. C 5 Nono
26" Non, lnuento Pai`chate,reliquo
rum feforum tcmpora,vel loca rncnl
um, facile inuenes , quae (emper eodem
nteruallo, aut prxcedunt aut fequuna
:ur Pafcha, vt ex fcquentbus patebit:
-I Srtuagema, 'I
Sexage/ima,
91
l_aalemluntf_j 8 LH:0nu
,E/lo alibi., f/lum Pafcbx 7 (
Qgedrdgema, J L 6J
Regatimer 5
} equuntur 3) 7 }$e[timan.
Trinitut J Pa/c/M L3 J
Afcenfonis Domini , fe
quitur domincam Rogation, proxi
mo die Iouis. Corporis Chriifeum
Papiiicum , fequitur dominicam Trini;
, proxima feria quinta. Prima Dos
minica Aduentus femper, quae :
rae felum antecedic.
Reliqua fela totius anni immo
blia liuc dicuntur, cum lingula ijf;
dem cum menfium diebus,tum literis
fiepteialrrs, velut perpetuis idibus
xa mt.
Tanrum
Tantum
uniores alerrc de his bono
volui terminis proprer
conllio,C '

longioremjexplicationem in Calendari
dorina artifices tradunt.
_ Abfolutis fellis mobilibus, den
( Luminum expeiandus lit, anno;
tatur, adduntur digiti, tempus media
Eclipfis,duratio dimiclia 86 Eclipls qua
lifcunque Figuratio. Si vero nulla
plis futura, arq; altero uerbo expri: ,
mitur, Vt Anno 1 5 5 5. duae acciderunt
Eclipls Lunares, quarum alteram,quae
{ exillente Luna fupra , ;
tus tantum exprefsit, ad quartum Iuniy'
diem in Meridiano Venetorum ,Hora
15. M. 28. . . Puna obfcurationis
z1.M. 15. Alteram quae acciditclie 27,
Nouembris neglexit , Luna exiiiente ins
fra terram, cuius plenilunj tempus Ves
, incidir in z 3. Horam, 4.5. M. 2 1. ~
S. p. m, ad meridianum Regiomont
num.
_ Vltim,qui Planetae regrellfum parie
antur lingulis annis,annotatur, quam
retrogradatio duratura lit, vt ppllca
0 ;
n. : `
. melius hace erraticarum aflecfio, ab im
exercitatis obferuari pofsit. Ell autem
retrogradatio,motus Planeta: contra
gnorum l`uccefsionem.ab V. in ). )(
in w. lc deinceps, Hancomnes pla
netas, exeepta Luna 5 Sole, patiuntur,
Arq; haec in prima facie }; Ephea
meridis pagina: continentur.

PROPOSITIO SEC1/N
dz. Defecrmdfz ' tem): facie
Efbcmerldam, `

`\/Erfo folio duplex offertur facies, liz


niltra ! dextra. Sinillra facies in
columnulas dilributa , qua:`
rum prima menfem, nomina dictum
pratcipuorum, fella fixa, literam domi:
nicalem 8 numerum dierum menls
continet, Sequences ver oo column
na2,veros motus Planetarum ! Capi;
lis Draconis olendunt , ad lngulos
dies, ex
V ' Atcp in his
gradibusSoli
0c"co,prima 86 feruit,
Minutis.fea
|.
Lunar, olaua capiti Draconis,

I
quinq vero mediar quinq; Planetis, 8(
quaelibet harumI columnarum , duplin
cem _numerorum ordinem haber, alter
gradus continet, alter minuta, quod lis
teris G 8( in fronte fcriptis , fignifica
tur, etiam columna duas figuras
in capite habet, quarum fuperior Planea
(, inferior gnum in quo mouetur,
oltendit, quoties ex illo in aliud
progreditur, in defcenfu columnar, fia
gnum mutatum elfe vides.
Porro }; Planetarum column
nae, Saturni,Iouis, Veneris , Martis 8
Mercurr')',prarterea incapite duas
iufculas literas ferunt, qua: partem lati#
tudinis Planetarum, ad- inicia meniium
indicant. S. A. fcptentrionalis afcen
dens, S. D. feptentrionals defcendens,
NLA. Meridionalis afcendens, . D. '
meridionalis defcendens, autem
latitudo Planetae, diianta eius ab Ediz
ptica, : longitude ab Ariete, declis
natio ab aequatore, computatur.
Latitudines Planetarum, in calce
menls, (ub ipis_Planetis adfcriptae fum,
diem
ad diem menlis cuiufque primum , decia
mum ( vigelmum, quae quidem appele
lationem literis in fronte lcriptis accipis'
unt, njili inipls columnis defcendendo _
litera: tranfpolitae fuerint, vt pro S :
tur , aut pro fcribatur D,l`iuc e con
tra fcriptae lint. Nam in talical'u,proxia'
malirera fumenda ell, addenda quae
non mutatur. '
Porro _quomodo haelatitudines ad
lingulos dies intermedios,accommo`dari
debeant, 86 quomodo latitudo Lunas,
ad quodcunq; rempus propolitum inne:
nienda lit, paulo poll explicandum erit.
Qroties item aliquis ex quinq; Planetis
regredi incipit, id per literam R. in :
lumna indicatur, mando autem delinit
retrogradatio, Planeta Fit direius ,id
per fyllabam Di. . ,Y
Pollrem hic diligentcr obferuan:
ell, quod annotati Planetarum
tus, ad meridiem diei com plcti ( adlcris
pti referantur: Nam Alironomi diem
meridie incipiunt,ita vt -quilibet dies in
Epherneridibus in diei praecea
= demis

dentis incipiat, 8( in lua meridie exea


at. Exempli grada: Dies prima Iant
arri initium fumit in meridic diei
Decembris , anni praecedentis , 8( in
meridie primi lanuarij terminatur.

Nec illud negligendum eli ,


motus Planerarum, non ad apparentes,
d ad Alronornicos feu aequales dies
computati lint. De dilferentia dierum,C
de apparentium in Alronomicos com
uerlone, propolitio confulenda
crit. \`
De dextra facie.
Dextra facies afpeibus Planeta
rum (eruit, lin Ephemeridibus
rum oo habet columnas, in
quae Pitato : funt, nona ;
eli, quae horasmeridei continet, Pris.
ma columna dies menfis, coniunrfio:I
nes atque, oppolitiones luminum proa
ponit , 86 tempora iuxta horas 8 minus
ta in fecunda columna adduntur, les
afpecus luminarium continet,
fextiles, quadratos, trigonos, cum ho;
rarum
;
ratti numero, fequentes qunqg. afpelus
luna; ad quinq; Planetas, pro vt hoc ;
netar figuras in fronte fcrptaindieant.
~\/lxtima columna, afpeus :
reliquorum Planetarum inter , con-.1_
Lunas cum capite caucla
oltendit, Illa vero, quae in nouis Pirati
vltimam przecedit, horas continet Mi: .
nuta tempors, ab otcafu Solis,vfcp ad
meridiem diei fequentis ad meridianum
Venetum.
Syllabae quae in~colurrv1t1arum> canl A
pitibus, fub Figuris Planetarum ponunz
tur, oftendunt, quando Planetas lint ori;
entales, quando occidentales. OR. qui,
dem orientalem indicar Planetam, Oc:
occidentalem. Orientales 86 matutini
hic clicuntur, cupi mane ante ( orig _
untur, Occidentales vefpertincurn
Solem occidunt.
" Atque hic etiam obferuabis,quod
tempora coniunionum l afpeuum
annotata ,in hac pagella, '\1on`iIntui`ua
lia feu horologq tempora , fed Aro
nomica, meridie inclroata.
:
_ charaieres Planetarutn, "l
gnorum 86 afpcuum ,V hic diligenter
notenrur: Planetarum hi ; charae
clercs : D Saturnus, 21 lupirer, 8 Mars,
Sol, 9 Venus, Q Mercurius, (I Lw
na, Signorum: V Aries, 8 Taurus, II
Gemini, Cancer, Sl Leo, Virgo,
: Libra, Scorpius, -P Sagittarius,
rcornus,.*~ Aquarius, ) Pifces.
Alpe' notas, of Coniunc'io,* Sex;
Qxadratus,A Trigonus, o
politus.
PR l OSITI TER T/in
.De iemponr qu4l1'a72e,f1 7/moda tem
Pu.: apparent in Aronamcum,
eguale. .mt rentra :afmer
endumt.
`
. _ J 1
Ntum 'eli ex Splisericis Elementis,
dies naturales duplices elle, veros,
86 mediocres . Veri funt,qui aqua
toris reuolutione, iuxta primi mobilis
motum conllant, cum additamento vea
ro, hoc eli', alcenlone reia 'eius loci,
=
}`!d,,|_,le'n\0r,1!.1l11l4a\ ( / ggg
irifemnlmen i11ug.1'k,l11(11.r af tambin VJ
<1"fJ1.L.L./e Jl1l1c1na11eMenm5eR,e..


'f quem Sol interim mtu propricconlix
I ct.Atq; hi quidem inaequales fum, pro
ptet motum Solis inaequalem, ( proptet
_afcenfionum varietatem. ! etiarn ap;
patentes, differentes, ! vfuales dici los
lent
Mediocres qui l`ironomici :
equales dicuntur , funt, qui ex vna com
liant aequatoris reuolutione , 8 addita
mento Amediocri , quod ex motu So:
lisI aequali in Eccentrico 59 .143-.wd
\ hos dies aequales", 24.. . cum additaaY
mento mediocri, Ephemverides omnes;
que mediorum motuum Canones artis
fices componunt. ! propter necefsitaa
tem haec certa quamitas alfumitur, vt ae:
qualis caeterorum motuum litmenfura.
Differeptia lift dies veros C Alronoz
micos, aequatio dierum dicitur. Hate tri:
plicem formam habet aliam Ptolemaia
cam ,aliam recentiorum ex Ptolemi 66
Copernici doirina, aliam Regiomontaf
ni, de qua praeceptum in ordine prinslum
V ` I Ll

.
iabulamm
folio '-'Prutenicarum
\5,`6,ftudiofi : canonem
confulant, '

Porro .
mi'um , hoc , diesnoimsrappaxzens
.nzquals`,1nmed1ocrcsAlronQmoa,/3f
y_rnsl conuertes 2 Primo, quatre locum
Solis, " Ephemeridibus ad certum da
'em afsignatum, Secundo, cum gradu
66 Iigno Solis , ingredere Copemici taf
bellam, quae in Prutenicis folio quin:
to, velalteram, quae Ephemeridibus Piz
-tati folio 5 3, praelixa , lgnum Solis in
fronte quaeras, in finiftra' gradum Solis,
in angulo communi quationem diez
rum, in fcrupulis l lecundis, deprzhem
des. Tertio. Hanc quationcm item:
pore vfualiidato fu ahas,1 in priori
Canone Copemici. _ ( fronte ` '.
' ta fuerit, aut addas eandem,lA.ha
b rit, quacfitum prodt,/Sin Regio
montani Canone , femper aqua
tio fubtrahitur. ~ ,

D Eurem#
5 ai: _ xempli`gn1ia.Illurf'simus @dna
Ifeps Eledior Dux Saxoniae', nalcituf
Anno Mefnr 5:6. lulii die go coma
`.pleto,'Hora`- 5`. Minuto gg. poli medium
.noe'is, fecundo poli biiextum. _Hoe

per41eg1uatio;nern.,_ini1io
Sol ad meridiem huius diei_.haeret
in 15'. G.4_;.M, sl. In Canoneaequaa
Copernici { Q. in fronte,
1 5. in , angulus commu,
his : lub titulo' 8.6. M.- 5.1.S,~ ata
Iquatiolrieni.~ Differentia 'eli . 7. Sa
lie dico. 66. Minuta danrdiierenria
~ 7. lecundorum, quid 4.3. Mtnutaloa'
,eaSolis,dhaeren11a .eprodir pars propere
; 5. addenda, cum (;
" iquens.nu'11rus eicar. Yndexquafia
' 'orre'&a*M; .S. IIan`c ibtrahd 5.
Hris gs. Minutis, creliiquifur ema
` -pus aequalckllfonomicum, 5. H. 3
"S.' media.noce-Romana conluetua
dine'. _ A
Slkegiomontani formam
fis; quae in :Ephemeridibus Pirati 55".
' folio,
'V11
folio, (: dierum aequationema.
. S. 4.4.. T. fubtrahendam ,quae
tempus aequatum 5, H, z 5, M. 34.. S,fe_z
rs exhiber. ' ''
Copernicusllib. 3. . 26.
lutionum, _hac forma Ptolemaica, tema
pus equandum elle docet i l.- Habeas
promptu afcenlonem Retani ;
folis, quae _ad tempus radicis Mefsiae
3:7 9.P;55.M. 3 ; S. l compoliti motus
felis radicem, 178. P. LM. 1 .
$. Egt tabulis mediorum- motu Pru
tenicis, ad _tempus afsignatum, Solis
compoltum motum, tempori congruf
entem inquire, quem alias tali compem
dio inuenies: Addito ad fimplicem So;
lis motum, Verni aequinolj praecefsioz
nem. ( prodibt com poltus , id
tus .folie aequalis, qui ab aequinoiio mee
dio, 'vtllmplex prima `rietis liella des
riuatur, l ll, (: afcenlionem reclam, 5
veri loci Solis, dato temporirefpondena '
tcm. llll. Hinc afcenlonem ream rae
diens, fubtrahe ab afcenfione rea, veri
- D 3 IOC
1.5133 loci Solis, ad datum ternpus: Sie
ltum Solis radicis, compofito Solis
tempore dato, fubtrahe, differentiam fera
ua. V. Harum diierentiatum minos
rem al maiori aufer, reliduum in tempus
conuertatur. V I. Sidicrentia altenf
onum maior quam. , acquario
addenda erit tempori inacquali: l mia.
nor, exceifus, itidem
la conuerlxs in . horarum
aellimato tempori fcrupu.
aclirnaf.`v
tur. V I l. Si diflerentiae arquales fuerint,
affumptum tempus, mediocri exac
congruet, nec opus ~erit._aequatior1e.

Exempli caul,
Ad tempus geniturae, lllulriiimi.
nollrri Principis, iuxta Copernicum ,
Sol incidir in 16.G. 35. 1 9,. af
cenfio Rea I 39. G. 2., NI. 3-7. S. 3.. T`
Compofitus Solis 1 3 7. G. 1 5. . 5 1,. S. ^.
Differentia temporum 219. G. 7.
M. 4.. S. Motuum ;19.G. 1. i.M.35. ,
Differentia differentiarum o, 4. IVI.
- 3 1 . In tempus conuerfa ts. S, 4...T. 1
_I-Ic fubtrahenda , cum ;

motuum
..
motuurn : ma1'or,a` tempore apparena id?
te, 8( ernergir tempus aequatum 5H. 3 7.
M.41.S.56.T.
mClIm.1LYllI2$ .Q,1wrfZ`m~
IS-'_CQ_lLI1IL_n.dL1m lnaequationem fupea- ;31{1

rius inuentam , ad Alironomicum tem~ "


pus addemus, vbi antea l`ubtraximus,~'
aut fubtrahemus, vbi prius { eli ade
ditio, 86 tempus appareils producetur.
l.__caut_ela_ vtmuLLum,co_niuncio1 _
num l oppoltonum rno_mg1;_aJ'nda
gouter, Ecl1'plum4`c_=1lc_11Lut1>.1tl'az
Tempus , quod tabulae exhia
bent, aequaleelle confiar. Vt Anno laf
bente 1 5 5 6. Nouembris 1 6.die complea
to, . . 33.8. 13.T. 53. mediaA
, in Re iomonte,accidet oppoltioL
Luminum Egcliplalis,quaeritur quo moa
mento apparentis diei naturalis,haec Ea
cliplis apparitura lit /Equatio dierum `*
eli 1 7; M. 5 1. S. 14.. T. addenda, Hinc
tempus oppolltionis
56. M. 5. S.A zz. T. 1diebus
6. D.quatis
1.. .
relinquitur. Eadem forma, afpeiuum
tcmpora, in Ephemeridibus, acqualiai
4' con?
commutantur, vt cum apparenti, ;
bita aequatione, quam cxahime con:
gruene,
op S1770 ,GLI/.4R . D E
:empar: Reduionc, 1/elqnamoda >Ep/le
pvzerider, que adrmm merzdmzm rom.
llmntlrf, .cd 4114 qmecan laag
trdngfrantur, ' _
'.W3f4\

omnes Tabulae mediorum mn.,


utuuml limiles, ita etiam Ephemeri_
des,ad certum aliquem meridianum cala
culata: funt. Hinc facile intelligi potei:
diaria illis tantum onuenire locisquae
lub eodem meridiano lita (lint, ,)rien=l
talioribusvero aut .Qccidentalioribus
neq uaquamzidque propter terrae rotunsIt
ditatem 8( meridianorum diuerlitatcm,

_ Vt autem Ephemerides, ad alias re,


giones, line errore accommodentur ,
necelfe vt tem us tuum' er diffe;
. . .
tennam merxclianorum corri as,.qruod
/:F{Slvr.5mna ~<'1.sqP%..'s . fD' ` nf : Effe fic
in
11041111; A ull
Afa , loa?
; da-Aulaww!
mzm _ lille

. 5.91.... mfr _licnw


(uif ' .il.'.,/.%u_lc.\.a *4\el\qunfL|wlln}
..... tm.. \:
J.11....m.C'.' dim
&~") w4ll1'\)1n-een _V " fel) .
t`d1p|ig'ter:1Autenim quaeruntur :
41/

tusplanetarum, 86 tunctempus datum,
ad mgidianum Diariorum. reducendum
erit:"aut1en1pota coniunionum l :
fpeiuum, ad ahum meridianum, trans:
fum,

Cum igitutmotuslanetarum
, ingffb
(ic procede: I. ( vtri ',:,2;"_j%Afj

loci cx Ptolemeo vel Appiano


longitudinem , ,Cfumendo locum
nifsimum, ll tuum non { ) hoc ' f`
, diltantiam a' punlo Occidentali,vna
( longitudinis Afronomi im
(tituunt, Il. Facia fubtraione minoris
maiori longitudine, refduum difieren
tia longitudinis dicitur I Il.HanC in para
tes temporisiconuertasCprqlngulis
dibus fumantur 4.,. minuta horas, pro lin:
gulis minutis quindecim, vnum minua
tum horar, pro minuto ditleremi
quatuor fecunda l1orae)`._di`etentian1-sfr
hoc modo conuerfam , asterx1}1|.!S11.1.umY
A;Qnomicum,per_przcedenteu1qua_ I
D 5 tum, l
f..

mm, cgniungito, filocus tuus Epliemen


meridiano occidentalior: aut fube \

trahe, li locus _ tuus, hoc in exernplo


propoitus, orientalior fuerit. Orientaa
lior , cuius longitudo maior, Occia
clentalior, cuius longitudo minor, id eli,
propior : , Nam haec ab occalu
`7 numeratur.
Exempli caul.
Nafcitur Illulirifsimus noller Prin
reps Eleior Saxoniae Augulus, Anno
1 5 1 6. vt l`upra,Friburgi, cuius longitua
j-29 do. go. g. 39. m. Latitudo . 53. m.4
in tempore aequato 5. h. 37. . 4.1.l
56. t. media . _MQLu4Pk1l_L4
cp_u1andi.lmr ,vulgari procelu,ad
tpus huius geniturae,ex Ephemeridibus
'Vlmenlbus,cuius longitudo 1 7.g.49m.
li pp'1'anum lequamur. Differentia
meridianorum 1, g. 5:, m. hoc ,
tot partibus minutis Friburgum ad
Orientem magis recedit, citius numeral:
rneridiei tempus, ! Vlmae tardius SolI
oritut. Ergo locus natalie, cum :
[
longtudo maior, Orientalor clicitur.Y ~ fi
Conuertatur in (; gradusdifa
ferentiae, dant 8, minuta temporis , lic
5,0. minuta diuila per 1 5.' m. in quotiens,
te . 3. minuta temporis exhibent, relidua
um 5, minutorum longituclinis,A .
plicatum per .quatuor fecunda, monlrat
ao. fecunda temporis, vnde Aclifl`erentia.
intempus conuerla 1 , m. zo.f.ten1
pore aequato fubtrahenda, 86 1
qttatum ac reducum.5,h. 16. rn zz. ,
fete. Addantur ad horasquinque ai mea
da : tantum duodecimt vel allumA
pto die naturali, lubtrahantur, ;
dit tempus recfe praeparatum nnus
1, 5 z . [ d. 3o. bora 17.111, 3,6. faz.
fete. `
' _\
_. Eadentredulio Y.omn1no__'etiamY
quititu.t.,._V cum Yextabulis mediorum
milltlttmcbnneri autilrutenicis, verni
fundamento i_nqu_
:ll \/@Q__C_ontpeut1.1'1',_lcte<.>.Y ta? A\
bellarsgqnum dumm. 5C~P12w11f '
qL1 , vt longa mora

quaelin
ltfsat. VSx'mn.lm babes in tas
hubs Prutcnicisfolio 7.. Hinc reduio
ita pcrlicitur : Quatre locum , aut
vionum aliquem , in hoc canone,_c fcrua
Pill@ ltmporis, qua: notam A. haben: .
fubtrahantur tempore dato, quae ;
ram. S. addantur, l tempusreduum
rclinquitur, Vt Diiferentia meridiano.;
rum. inter Friburgum Moutem Rca
ium. in tcmpus conuerfa, cli: +1. M.; 8 -
<!1! Quia locus 0ccid.ema1iA
or longitude minor. Vnde tempus
rfdufum ad meridanum tabularum
produ H.6..1VL . S- 23. p0ft'm"cdi
am noem. _Subtraharur : ses
illato I8. S. 4.. T, relinquitur tenjts
pus reduum 'l acquaturn H. 6-Mao.
5- 9- T s6~Sl.quQsLmntusP1anraruu1
.>n1a.buli.Ptutcniciscruantur.
'l`1~ Sed. quid agendum _ert,cr`1n_1temf
` -- ,
rwftnridianum
tl2_nS_fere_sc
,


ucrfam
l _~`i1'_e_ri2n_1,~, Af `

lidi, .mf..fubtta_he , Yii..'fi_Jiee'11iu'uai_ _
lior'. Vt Naiiuifarem Illufiriffmi Pancia
pis, pienilunium an1eee1's11,Iulij,1 g.d1e,
Hora 8. M, 48. ad ineridianurn \/Imm
ferrl, quatto quo t'e1'h"_or'e` "Fribugi accii
dente Diiierentia e 11, . 1o.S.1'n
mota iubtrahenda. Ergo hic' addenda
-in tempore, : produ tempus oppotiga
his ad meridanuni Friburgeniem. Hora
.M. 51, S. 2d,pofi,inridiem. Sie cali
culus tabularum Ptutenicarurn, 'vi dijci-'
deliquum Lune futuruiii
Anno 1 5 Nouembris die H,
LM, . S. 5'.T. 11. ' media
Re-gio monte,diebus quatis,qu1ero uo
: merid-iano Fribyrgenf if
{ longitudine eli 41. m. 1 3,. fad;
deuda in mo1u,fubuahendainte1'1ipd.
re. 84 prouenit1ei11pus'Ecl1pis 1,H.12.,.
M. fete, id ell,14_. H,I 1e.M,amer1die.
Hoc momento Fn'burgi,vr Luna vm;
beam 1er_f'incuiret,.. Vuiteberga 'vei'
. ; H, . Oppolitio praetia' `
11
aa confpctur. YHz"cc'c'ol1:ato'Ephermf
jd Pruteilicarum tabularum, accus
race obferrunda d, vt loz-a Planerarum,
' ac tempora Eclpium obzruationibus
refpondeant .
mm
inmom -I S 1im:/]1et"z'u
Jr
] J nf ls
PRPDSITHO _gw/0 MOD o
f : mum: Sab; in #veria/l`e, diurmu *
: , reliquarum Plnetd
rzzmmecnam capitis '
dce mucnicndmt.
s
" dirigunt calculum Aronm,
vt quocunque momento temporis
" afsgato oendant , in qua parte cl,
pulcherrima Planetarum, omniumque
stellarum corpora conffant. p
Prm igitura cupis motum Phi
net ad merdiem, (, duodecimam
horam diei , Ephemerdes ingredaris
` cum die pr`opoi`ro,n fronte quro non
tam Planetjangulus communisb mos
" tum

.-turn Pianeta: ,zn meridia 'diei completi,


offert. Videndum hoc loco , vt figna
rele extrahantur, ne quid hic erroris
committatur, Atque omnes { 14
rum motus, vt fuperius monuimus, in
diarijs fcripti, ad meridiem diei praenotaa
= ti, pertinent.
Secundo , conldcrandum ell, 'an
Planeta lit diretus vel retrogradus,
Direus eil', quando lequens motus man
ior, 66 creicit. Retrogradus, quando '
minor vel decrefcit.

_ Terti : li motum ( cupiii,`


lioc ell, quantum Planeta fpacio 24,.
Horarum proprio motu in Zodiaco aba
oluat, hunc inuenies ex immediate fea
quente, ad diem propoltum, 86 prac;
cedente per fubtraiionem :tantum oba
feruetur,'quando Planeta. : retrograa
di, quando direii , vt conueniens fubiv`
tratio fiat. '
(L1art:motum horarium,nimirum
quantum una Yhora abfoluat Planeta,
hac fimplici ratione inuenies Tantum
;
R 1
a
' I
'duidatur motus durnus' per 14. ;
ras,C in quotiente motus vnius hor
relinquitur. Vel: Primo conldera moa
tum diurnurn. 1. hunc dupla, 3. eiuldcm
motus diurni lume dimidium. 4, nume
collecii quaefitum olendunt lola den
nominatione "variata, per vnam :
minationis differentiam. Vt motus dl
urnifint gradusafsgnati, minuta, fea
prouenientz l minuta, fecuna
da : fcrupula producentur,
. Exempli . _
Nafcitur noler lllultrilsimus Prine
ceps,Anno 1 5 z , currente-, lulij die go,
completo, quaero ad hoc tempus, mo
diurnum Lunas, in meridie -, 86
horarium. Ingrediamur Ephernerides,
! ,lub ltitulo Lunae, ad tricelimum die
em, 7-. G. 38. M. Tauri inueniemus,
Hic motus refpondet horae meridianae,
id , duodecifnze horae (,
Vbl Sol meridianum circulurn attigit.
Sumatur fequentis diei 31-. motus
diei zo, G. 1 9. M, Tauri.Fa(ia fubtraiin
one, motus diurnus 1 z, G, 4.1. M. relm
;
_ .._ _-___ _ ... ""v`_v1

quitar. Sfpfeeeenffs ffquemi f


_.

( in Lua,Ftr nequft, intgrum Hs


'gnum ddatur, quod fept accidgvbi ad
Ique`nte`m diem 'lud -gnum Ingredis
hik. Cum fpado 24., Horarum,
Lun 'proprio mow . G ~.4..lVI.a`bfol=A
xa, : durnus per 5.4.. diudanY
`iur, prfmufn grduurn in minuta
'per , conwerIon, prodi: roruslloi
mins Luna ;fim.4.z.f. ga. il \

Pkposll VJ.
[ Salif, Lum, aliorumzf Planeta#
, Cafitzk ' Cauaie Draconz',
dgz/0am datum / _
inuenmalun `
Otus Lu'rhx'n,PIan'e'trum8
I I(`Iap|'tis in Ephemrdbs fcrpu',
'vt ef5 prc``e 'ad 'mcrdem diei
compiet efruntur.- Iam fi ad temporal
intermedia, logtudnis mow, loca ers
ratca'rum_c`ogofcere` placer, faclcm ini
tio procdfum rrademus, vt in quibus G
gnori gradbus fcrupuls,ad :
' ~ tempon
temporis momentum hatreant,ex dia.:
rijs line longa operatione depraehenda =
tur. forma incipientes Nlathcmaa
tum ftudia contenti lint: artificiofa 86 cer
ta in 'doirina fecundorum mobilium
traditur, quam deinceps ! caufa
breuiter fubiungemus.
Primo, praefcribe tibi tema
pus,reduc"rum> 86 aequatum, per prcea
dentes propoltiones,hoc , annum ,
rnenlen1,diem,horam,minuta,poil meri:
diem Aftronomicazratione. Secundo,in
quire motum ( Planetae tui, );
trahendo motum ad meridiem diei tui,
motu diei immediate fubfequentis,fi
direius efr Planta: aut contra,l`i elf
retrogradus, erti, confidera, quot:
hora. 86 minuta, poli meridiemJdiei tui
completi, Vfque ad tempus propolltum
eflluxerint. (barro, per regulam proa
portionum (ponendo primo loco inten
grum diem, id , 24,. horas, fecundo
motum Planetae diurnum , tertio horas
tuas 86 minuta poli meridiem elapla,
temporis : 86 acquari) inquire para
\ 1
(Em
eem proportionalem demotu diurno tun is / I

is horis minutis congruentem, Quim


to :Produum addendum direiis, ad
motum in meridie propolitum ,lubtras
hendum ai rctrogradis, -Sexto capiti:
Draconis motum, vt Planetae retrograa*
di, inquires. 'Huic' >diamletraliter cauda
opponitur.
Prcepti tale exemplum fumatur:
Inquirantur veri motus Planetarum ex
diariis noliris,'ad natalicium tempus
llrilsimi Principis vfupra' afsignatum,_
Tempus aequatum 86 reduum ,
nus 1 5 2 6, Iuli dies go. hora 1 7,m,a.6,
meridiem. Ex fuperiori praecepto
conllanquis lit motus diurnus lingulorl
Planetarum. Vnde numeris rele difpoz
litis,pars proportionalis, 1'7,h, z6,m, ren
aondens, facile erui poterit: vt pro Sole
motutn diurnum inuenio o. g, 57. m,
lam lic dico ze 4.. h, dant 5 7. minuta
tus diurni, quid tempus datum 1 7,h. 2 6.
mf' vtor tabella manuali,vel canone lexas
gelimorum fcrupulorum, id , multi
plico 1 7.h-. z 6,m._per 5 7.. minuta, proa
E z ueniunt
inunt. i . g. ag. . . c hune numeri
rum diuido per 24.. horas, Si prodit pars
proportionalis 4.-i. .1.4.. i 5. ;
da, cum in Sole ecl Luna fequcns motus
perpetuo crefczit.A Addatur igitur ad tno;
tum' Solis in meridie diei aignati,fcili'c'tt
ad . 94.3; m, Leonis, vnde verus |01'
cus Solis in i6. gi ua mn. 24.. i 51. Lew
nis, ligno regio at proprio domicilio. Si
` qui viam Logiftices ac tabella: fexgcz
narum ignorant, tantum ita procedznt.
14.11; dam. . quid i;f.h.i6.m
Redigantur horst ad minuta per 6a. ac
colloca' primo loco i 4.4.6. minuta, tera
tio 104.6; , medio locogiamii
nata', hinc tertiums id eil, 104.6. multis
plico per 71 produum diuido pcf
a 4.4.0 w ac inuenio partem proportionaz
lem 4.1. minntorum ddendam vt l`upra`,
ac incidet Sol in i6. g. i4..m.I.eohS
Sumatui' exemplum de Luna;

Motus ; Luni eft ii. g'.4. i .


m. In meridie enim in 7, ga ;8~m.
8,h~
- 1"

haret, quaro quis fit locus Lua


me ,P : fic dic'en.dum crit :;4.. horse,
id , 14.4.0. minuta ynius diei naturalis,
dant motum diurnum _Lunae1_z. g. 4.1,
_rnQ id ell, 76;. rn. quid172 h, 16. . vel
194,6. Minuta temporis afsignati .f`Muls'
tiplico 104,6. m,` per 76|, m.. Hunt
7 '9 6_ 9 6. produlum illud diuido per
34.49. prouenit pars proportionalis
55%. m. id , fia refolutione ad ins
tegra 9. g. . m. Si tabella manuali vta,
gnur,praect'lus nonnihil quaeltum des
preliendemus, ( 9.g.1z.n1. 4.6. C
55. t, addenda. Cum igitur Luna ft
in meridie in 7. ge 3_3. 8 . addantur 9. g.
13 rn. 86 vetus Locus Luna: emergt 16.
g. 5o, 8 .vel nonnihil praecilus 1 6. g.
59, m.4.6.( 55. t, 8 Sed has frationes
adharentes line fenfibili errore, in tali
calculo, negligimus.

Pro Saturno deprehcn ditur pars


proportionalis , . z7.f. fubtrahenz
da, Qquia retrogradus, vel ad fe
E 3 qucn
' J
l quentem diem motus decrel`cit_.) Pro
Marte p.p.z . m.1 9, lI4.5.`t, add. Pro lo.'
ue 7, rn. 15,l 511~ t. Add. Pro Vene; "
re 4.1,. m, zl4..l: 1 5. t, add. Pro l\llle_rcuI
rio 1.g.1.m. 4.4.- 35.t.add, Pro Caf l
pire Draconis 2.. rn. io. f. lubtrahenda.
Ell igitur Saturnus , ad tempus genie
` turae,in 19. g. 1 3, m. 33. f. rietisretrof
gradus (quae afledio litera R. cum vita
gula notati ) Iupiter in 1 5, g. 57.
m. 16, Geminorum, Mars in 2 3. g,
, tn. zo, l.' Cancri, Venus 1. g, zo,
Cancri,_ Mercurius ct. g. 2 3. m. 45. lf S,
Caput vel . g, . .
Capricorni. Pro Cauda vel nodo defcene
dente eundern loeum 1 1, g. 1. m. oppor.
litum lgnum lumimus, igitur
dain|1g1.m.Cancri,

RPOSTIO `FI. .
do ldtitdo Lum, ' qfringf Pl.
mnmrm 1'nurm'end.1_/it. `

Otum dorina Sphrica,


Solem in _clo lub Ecliptica, des
\
currere,
. r'~
_ .

currere, relquos Planetas ab hc, folarl
viaobliqui circulinunc verfus merds
em, nunc verfus boream recedere, intern
dum in ipi Ecliptica conP:ere.Hcipf`a
elongatio Planetarum, (Sol anim
4 nullam dianriam haber) larirudo
dicicur.

Pro latitudine autem Luna: :


-nienda, ita procedendum erit :_ Primo im
quirc ex Ephemeridibus ad tempus re
! xquatum, veros motus Lu
`
'nx ! Capiris, charaercs gnorum
, in gnorum completorum nus
meros per tabellam adicrptam.
Y8II.Z'5`Q.f|P"l~Z1g~2$)'(~
ozz34.5'6739ro'u
Deindemotum Capiris, motu Luna:
fubtrahe, aifumpris duodecim ,
fubtraio fieri nequeat, 8 refduum
eritargumentum Latitudinis Lunas.
Tertio, cum hoc argumento ingredere
canonem latitudinis Lunae,1'n Ephemes
ridibus Pirati folio 13. fgna argumenti
' ` E 4 Lunas
Lunae in
Itere :aut Capitein 7.> gradus
calce , in in Gnillro
dentro lag
mara
gine gradus quarantur, Angulus ;
munis latitudinem Luna; oltendit, Par: '
tem autem latitudinis, in quam partem
ab ecliptica recedat, denominado fignis
argumenti addita, exhiber, (liano,4
@od li argumentoD latitudinis minuta
adhaereant,_tunc latitudo ad tuum gra
dum fcrip_ta,_ fubtrahatuta fequnti, l
maior, vel e' co_ntra,l`1 minor, 86 per regu,
lam aureatn ,v ponendo primo loco inte:
grum gradum fecundo differe~ntiai11`
tertio minuta, quae remanent, inquiratur
pars proportionalis, quae addi debet ad
latitudinem primo ingrelfu inuentam,
lidecrefcit.
laticudo crefcit : aut fubtrahenda , '

Exempli gratia.
Ad tempus natiuitatis lllullrilsimi
Principis , quaeritur Latitudo Lunae,quae
commoratur ad momentum genitura.
in 16. g, 15, m, Tauri, Caput Draco;
ms
visi I ng.hoc
lbtraiio I M.Capricorniincidit.F1'a
modo, -. :

| ( | 16, 51, 8.
'S3 9. 11, .
` 1-
Fala lubtracfiione, argumentum
latitudinis , 4_ l", 5. g. 5o.m. afa
fumptisduodecim lgnis , id , difianz
'tia Lunaeil capite Draconis, relinquia
; Cum hoc argumento ingredioi'
1 canonern latitudinis, in fronte inuenio
l 4. ligna , in latere linilro 5- gradus.An`
gulus conirnunis 4.,G, 6,\Minuta exhia
bet.Il Differentia 5,m1nutorum, lam
lic dico:_6q.minuta argumenti,dant '
minuta latitudinis, Quot 5o. m.argu:
mento adliaerentia fj Pa rs proportionalis
z.m. 3q.f,_'fubtrahenda, cum fequens
numerus decrefcat, C prodit latitudo
Lunae vera '4..g. 3. . 3o.f, Septentrioa
nalis delcendens.
` E'5 ' 1
Qlnqg Planetaefimli ratione ab
Eclptca euagantur, nunc in aufrum,
Lnunc in Boream. Cum vero hic motu
tardilime Hat, tantum ad primum, deci
mum ! vicellmum diem, latitudo
gnatur, in calce diarj cuiufuis menlis.
Sedin uaplaga cozlihaerean,literae1'n
fronte cripta: olendunt.

Cum lati_tudo,ad dies inter:


Imedios , quaerirur , [lc procede :Primo
confdera , intra quos dies, propofrus
dntercipiarur. Secundo, derentia duz:
rum laritudinum, fe immediate confee
quentium , inquirarur, Tertio, nume;
tum dierum inter duas alignatas conl`|
. Nam inter primum 8 decimum
fmt dies nouem, Inter decimum vi
cefmum : decem. Inter' vicelx
mum 5 primum menls fequentis,
fun: vndec-im, fi menls triginta diebus
conllat. Sin gr.. derum dierentia ? I2.
dierum. In Februaro, in anno commu
ni, hic (unt 9, dies,'In biffexto deccm.
(,
, (lrarto.Numeri in regulam colloccntur.
Primo ponatur diiferentia dierum, Sen '
.cundo latitudinis, Tertio, tempus ais:
gnatum. Faa operatione, partem prox
Aportionalem adde ad numerum
nis primo loco iriuentum, aut minue,pro
vt fequens motus crefcit aut decrefcit.
Vt quatto latitudinem quinque Plane:
tatum 15.3. . -9.86 Q. ad tempus ge- `
niturae. llluiriisimi Priripis afsignatum,
Annumnimirum 5 z 6. [] diem 3o.
Primunl coniiderandum eft , in
quos dies lignatos in calce, dies proa
politus, . fcilicet Iulij incidat , 86
inueno inter ze.. diem Iulij, 86 diem
primum menis fequentis Augulti.
At inter hos duodecim dies intercia
, cum Iulius lit 31. dierum,86is
numerus primum locum obtinct. Dez
.inde quacro differentiam latitudinis ,
cuiuslibet Planeta. , { dies ignatos,
quae in Saturno 7. minutorum,fe
cundo lococollocand. Tertium locum
obtinet numerusI dierum , inter diem
lgnatum prcedentcm fcilicet 20. 86 kn._
diem
if. tu- _ _ _
diem propo,r`tum q. lam fic dico:
dies dant 7. Minuta, quid 1 , dies f, Proa
dirp. p. 5- rn so-f. addenda ad g
rn, cum fequens numerus crefcat, ( veraI
latitudo 1. g. 4_3. m. 59, meg
ridiana defcendcns. roliqurur,
Hic notndum ; Si placer cognoq
leere, quando
elpticaV Planetarurn
conlliat ,_ 86 nullam _aliquis in Br.
latitudinem
habeat, tunc ita procedendum erit: Cona
fidera quocunque tnenfe, quam habat
Planeta denpminationem latitudinis , in
capite canonis politam, Silitera S,_fcri=
ta fuerit, Planeta Seprentricnalis erit.
Eflinc retro quaeratur. per lngulos mens
fes, donec in ipla _columna literatn S. dee
prellcnderis , o regione literandcm
menlis inuenies , qua Planeta in Ecliptie
a onl`i_ltit,l Septentrionalis ! coepit,
Simili m_O_ClQ quaero in menlibus fequ_r1,
tibus, donec literam M. inueneris,6
die regione latitudine caret Pla:
, mutatque fuamlatitudinetn in
plagam coe1iMeridiana1n.Eadfm
pro
pr'ocedemus,G litera Mliyfronfe ;
me d`eprel1end:tur;V
_ _ Eerhpli : _ I
Y Mente [uhu natali Inoffr fnclyti
, latitudo eil meridroi
halis, 5( retro quatredo literam M. ad
ii. [ deprehendo. Hoe die Mercuriu
fuit in Ecliptica. Si l"eq\`1'ei1t`esdi'esionlfl
deretur, principio lulii peruenio ad
ig. [], VblI litera S; 'ecprelle ni:Jtat,1Vlera
mutaife latitudinis motuni, ! ea
Aufrali 'parte , in Borealer ?!
plagam, oendif.
PR P os'IT1` ;
#0 lou /le//ram jxmm
dum' /ongitudinem ' ldtitua/inem;
ab apparenti qindiai
df/re/1e'im'mzxr.

N mantiene aune, al genrurafuni


, fll Hxz maximam autos'
rirarm haberm pro' (
dis locis ! , vt themati im'
iribantur, : forma vtimur.- Pririrun
ex
ll
ipio Ptolemaeo >velCopern1"co,1r1qtn1\
renda longitudo ai prima Arietis itels
la. Secundo, huic
aeqtxinotii lorgitudini
verni praecefsioaddenda
vera ,
quam iuxta decimurn praeceptum Prutea
nicum inuenies. Hinc produla longi
rudo itellae ab aequinocio apparenre,di
uifa per 30, oitendit, in quo igno
Zodiaci, 86 in qua parte verfetur. Quars
to, latitudo 1'pia perpetuo ib1imilis,nul~`
lam omninocorreoinem admittitf.

Exem pli __
( in quo loco figniferilez
hzrat , ad tempus natalitium
iirifsimi Principis. YLongitudo prima
Arietis 11 5. g. . Latitudo o. g.
1o.m. Borealis, Vera aquinoeiij prae
cefsio . Sexagena, z 7. g, zt. rn. 28.1:
Haze addita14.3.
ad longitudinem Stellar, ag:
Ygregatum g. 12.111, conitituit,illud'q;
diuifum per 30. exhiber in quotiente
quatuor ligna, in refduo 23. g. . rn.
Ergo incidir
Yg, . in 2Borealis,
3. g. 12. m,Aliud,
9,. Latitud

` cium
dum vel oculus Taur, habet longtudh
nem ;6.g. c.m.Lati:ud|'nem 5.g. xa. ;
zadclxta quinoj verm' presa
cefsione, prodi: longitude ab qunon
lio apparente 6 5. g. 12. . hoe , dc
prehcndtur oeulum Taur incidere in 3.
g. 2.2.. . Gemnorurn. Sic Spica virginia
obtinet 1 7. g. zz. m. libras. Latinudo z,g.,
. m, aulrina. Cor fcorpij in ; g, 22.. m,
fagrtarij, Laritudo 4.. g. . m, meridiana,

051710 2\o NA, LVA


JlletJ04l0,x tabulzk 1rm''m`cz',I/JMW
[ campu14zza'1',:/mdzlm
[
Gferuatones veterum,ab I'Ippar.1`
cho, Ptolemo 8( lmillbs , anns
bis mille colle, ad hc { colla
tas cum nofris pemc confcripts ,
olendunt prfentis temporis nume:
ros motuum, plurfmum difcrepan
re ab vftato calculo Alfonfinorum,
res p hunc am plus cum obferuarion
nbus non congruere demonflrat.
!
Copernicus noira aetaris 'arrfe
praeiantifsimus, tales conlxtui: hypo:
thefes, huiufmodi Chohes Imediorixr
motuum 8 quationum perpetuos
didit, vt retro ante, ad quafcunqlre
obferuariones rite acommodenrur.
ad fundamenta huius. : Prutei:
can tabulae fpeanr, o'pu"s diuihum 'peri'
petua memoria digniiimuma

Vt aurem iludiol 'proben


dendi intelligant, breuibus illa com ple#
(, quae omnio hic requiruntur, vez
ra loca fellarum lgris Coeli inferere t
namur, quantum ltrribuendm dis
reionibus, vbi de locis certis fiellarukm
dubirarur , illi , 'qui fuprernisl#
bris haec prmclpia degulzrunn
1 ,IfoM'o1J TEMP Vs
admlmlum Prutmimm
parandumtr
CCEiurus ad ban mglp Planeta`
rum, ex his nouis tabulis, primum
certam
ertam libitenporis quantitarem prat;
fcribat,1lludcp tempus fit completum.
.Deinde leonfideret, vnde initium ;
` oris fumatur,nu\r'n diluuio', velaluz>
llo, vel Chriito Domino, vel Olympi
adibus, 86 plaerumqg
vnde hora ChriloI
principiun :
hant. Nos initiuni~
.`fumimu's,86 diei ` 'media nocrte,
dente Calendas la` 4 ; YIdeo atem
'pore afsignato, meridiani elapfo,
femper 1 z , horse lixbtrahe`nd,86 refdti`
urntempus media nole' oitendet. Si
lubtraio fieri , 14.-, hora: mutuo
lumant _ _ _ _
Tertio Tempus illud Iulianui
reducndum ad meridianum loci
iltius ~, fub 'quo motus computantur, de'
quo dictum in fuperioribs, _
_ Quarto: Per locum Solis, quen
Iphemerides exhibent, placet,t`em,
aequatio inll:itua`tur~O V
I Clzinto Tempus luliahum, ren
duum 86 aequatum, `abaco Alfoniin
tabulis congruentibus , fw
lio 7. 86 fequentibus -,accommodeturg
Breuior
'I

Breur `enim f lfonlinorum,


quae in colligendis qualibus motibus,
tempus Iulianum, ad dierum fexgea
nas 86 fcrupula dierum recli`git.Hinc ad
calculum Omnium Planetarum, tempus
rele ell conlitut, refer in tab#
lis Prutenicis, prceptum primurnfe
cundum tertium.
i Exempli gratis.
Naltitur lllulrilimus Princeps,vt`
fupra diurn, in tempore Iuliano, An:
no labente 1 716. luliy', die 3o.hora 6.mt
zo. if z 3 poll medium nocis,in tempo;
re reduo. (pro Meridiano vel
differentia longituclinis, fubtraximus
4:.. m. z8,l) Tempus Completum ell
Annusxgz 5. lunij d. go. h. 6, m.1o.
2.8. flquationempoflea addemus,qua:
etiam in hoc exemplo, cum fit
aliquot fccundorum ,magnum errorem
non inducir. ad-Alfnln
num abacum, 86 diligenter obi`eruo,nn|
ius denominationis numeri extrahans'
tur, vt tituli in fronte fcript indcant.
Vnde ten1porinAlfonlno reliaonclcnt
z. (exa:
, rferge `;5*1321..28. '='*. 4,6.l`e':2
"f'."' 7.Dies 1 ."515. '~x'o$f.o*.'rup
'la dferum.
Lek
:aigu/~o M0 .%12\:11
pfdfea fr/er4,fiJm'amenmm /
`5mmu veralianzk :
EMpore ad Alfonilnum abacum
ree praepmmo , Fecundsm par
- fem aggrediemur. lfonlnl ,vt nos
, computantrmorus ab quinoa
( puno , quod reuera , obn
feruationes teantur. Copernicus,
qui puna ~2equino'iialia,~in praecedem
ria ! ree iaruigicut in Luna
Lnodos 83 , imaginatur aequ1'no(i
ummnedium, quod a"pr-ima rietiselr
la orbsellari proceder, vmnqab
'quinoio medio , ipfum Rquinois
um verum mom diuer regulari dill
cedere , -hinc lellis Exismotus acqua:
orditur,-ab aequinois mini
me hanc imii-poile, dem onfrat, Vnde
numeral: omnes motus prima Aries
'lis ella. fixo 86 certo
F z pnY 'neipio in
o.'lal.u\`
if

il. fl 1iJc"1aua' Sphaera,86 aequindi Vera 'pri


>`cefsi-one ab hac Stella Arietis ,- addita
noitra aerate ad aequales motus, quan;
tum fingulis aetatibus vera Planetarurn
loca, ab aequinodiio verno dilent, colA
! 86 conftituit-, _
_v .Necelfe gitur, initio certo
1, quot partibus aequinoium apr.
parens, in praecedentia, la prima Arictis
iella orbis ilellati , receilerit.
forma : `eit:Primo. Ad datum 'terna'
.pus recepraeparatum, cum fua radice
(in atqualibus enim motibus dinumea
rar'1d1's femper 1/r'oX` annorum Chriii,
. alte`rius,a cuius initio motum aequ
. .lem deriuamus, praemittendae funtglda'
mecli]I aequinoiii : vel equa:
lem Praecefsionern collige, qua pritnn
Arietis ltellam antecedit. Eodem labo;
re 86 modo, iimplicem anoinaliarii
Lquinoior'uin,- capicinus 1 Secundo,
.Dupla 'anomaliam lmplicem,` 86 per'
eam duplatam ex congruenti Canone,
.ipfani proithaphaerein extrahe, id eff;

diilerentiam, qua media praeceisio vea
- tadifa
i`"\

y differt, quam emendamus per para'


tem proportionalem,vbi opus {}
Tertio. Hanc acquationem ab ;Lequa
li_mot`tt przecefsions fubtrahe, fi
Y afa anomalia minor femicirculo, vel
: maior, id
dit, Q_1':=|rt.o, ell', 1_ colleum
Qxod 3 . /Cnfadusljefidu
exeg

umu , verm apparentemque 3:4


quinolij verni prajcceionem Ycontine
bit, liuc quantum prima Arietis ;
-ab ipl`o_ verno aequinocfio, ad t:r_npu'sQ
datum, . Prcefsio veraj
aquinbf, ffarcus Zodiafbquo di'.
: zequinoium verum pparens, _
prima Arietis Hella , contr gnoruni
feriem. De his ;<_)1,_1i_`L,llat_urpr:_1r<.eptunj;`v
ze. Prmnicwln.. ` ' '
Exempl gratis,
Timp,us Alfonlnum ex fuperiori
`bus repetaturi Vnde lmplex praecefo io
quno <.>..fx.. . p. +9 +2* 4>w
AnQmalfa prima - 4.6- P. '+z.~ 58.
+s; Anomalia duplaf, $ f sa- P
614., 57, gos, quatiof xquinoioa
~' F 3 rum
dor o.p.3 1_~1.5_ 510. r,6waddenda,Erg`q
vra__ptaccei`S.i0,.Xz7p,z38q.".
C0. ! I/T4710 _
: Salir,`
PRimo in calculo Solis :
ptu ; quatuor. . Veta aequino..
verni prcefsio. . Anomaliaaequig
n~o<.iorum fimplex prima. 3. ;
qualis motus Solis. 4,.I Annua
lia Solis aequalis additis fuis conlituis
rincipijs. Duo inuenirnus fuperiqri
gtraecepto,I fed zequales, nirnirum Soli;
annum n,o.m_-alie Solis,nunc primum
ad tempus afsignatum , ' inquiruriturt
Secundo, per anomalizm aequinoior
rum [implicem, extrahe centri prolhas
phacrefn, cum fcrupulis proporciona.;
libus. Tertio, Haec centri aequatio,
ante femicirculum, anomalas Solis am
nua: ad,da.tur,Polt femicirculum iubtrat0
hatur, ! anomalia Solis an
nua emergit, Quarto, Per banc qugf
tam anomaliam inquire duo. 1.. agqugf,
( orbis annui Solis. z. Exceixm `
fcquentem. Quinto. De hoc excefs
fu.'

1*
t, para proportionalis, congruent
. rupulis proportionum, fumatur, ada
denda femper prollhaphaerei annui on
bis, vt Eat acquario abfoluta correa
a. Sexto. Si coaequata anomalia femigA
circulo minor fuerit,aequationem abs
_fo.l_utam,i medio loco Solis fubtrahe;`
vel adde,ll maior, relduum colleuma
ue,vrum locumI _Solis determinabit, ai
capite Arietis : xmptum. Septia
mo, Addatur vera aqui~no1')' verni~
przcefsio, abieo integro circulo fi rea
dundauerit, 86 ( locus Solis,ab aca
quinoio ipfo apparente, in lgnt's86
d_ib_us`,l`tgnorum irculi. apparebit.
vide in 1 5, prarcepto Prutenico.
' Exemplum. Ad tempus !
ratis I_llu{triIsimiPrincipis quaeritur de
veroloo Solis. Vera aequinotij
. (ex. 17. p.z1lg. 3 3:. oJ,Ano 4
malia quinoiorum prima 1., fex. 4_6.
p. 41|, ggf. 4,51". Solis limplex liuc au
quali$ . Sex. 59, p,z4., 8,z6N,An0a
mali; Solis annua Q, (ex. 3 3. . 431, 9.,
560 las ozu.
,- quatio
centriF _ 4.1 . p. addenf ;
addendafscrupula proportionum of?,
552, i6._ Anomalia Solis`_ ztquata ,
_(ex. 4Q. . 391 18. gequatio orbis pri;
ma p._1o.. ". 594, fubtrahenda,
Eitcellus 10. sm., 1. 3*. Para proportion
de exfdfu addnda,1f~, z1. 1
./Equatio orbis coaquata :.p.1\|'a,
1.t<>.";6' fu.btr'ah_enida ! veras@
locusY Solis, ab Aritis comu, 1_', i`e5t.4;5',
p. i gl, z 3; oa verusilocusfab acquis
) apparnte z. fex. g 6_. . 3 51. :
Intidi ergo Sol, ad tempus; iA"iati"t'1itatisV
Principis Eleoris, ( 6.' gradum 3 gf,
minutum Leonsf iuxta Alfolino in
I6. g. 24. .24..$1;: lit differenti;
1, minuc0ru1'fr ' ' "'f"
a
avi "` Il

1111,
'
,Ggf ?) D `11";
.lfMM Lfmtimftfl.1`r.f_1.l1"i*4` _ ff'
t U( `

motum LUM, ad
Iempus rele praprat_,in prom
'ptu habeat haec tluo/:Y Primo veram"az'
quinoij verni
qualem~ SolisA p,raecelionem,V
-motum Siae:
lfue ilr'npl`ctm.` 1

See
Secundo inqiriratur Luna', ilongitudo'
:_i Sole, B6 anomalia Lunar. Tertio,lonf`
git_u_dofIunaedupletur, 86 per hnc din
i_tantiatn` _Sole duplicatam, quatrantur _
in~Canoneconuenienti,eodem (:
haec . /Equatio fecundi `Epic _
li,cum"`ua"nffetiorre, (, nota .~ r
vel S. z. fcr_up'ulaproportionum.
to. fquatio fecundi Epcycli, ad ano;
inaliam' Lunar, ante fe_rnicirculum,ad
daturrfubtrahatur 8 . gradus, 86
prodit anomalia Lunar aequta. (bine~
to; Per hanc ~anomal|am Lunar aequas
tam,in,%uiras liacc duo: I. fltluationetn
primi picyclt' 2., excclfun adhxren;
Item, Sexto. De
[crupuloruni eXcell1,iux_`ta rationen
proportionaliurri ad (exa:I
ginta, pars ~`proportion_al1_'s ` in;quiratur,`
fempet profhaphrei primi Epicycli
"addenda, 86Y prodit acquario abfoluta.
Septimo ', aequ_,atio primi Epcy:
cli,a` medio motu longitudinis (uba.
trahatur , il argumenturn ' verum i`emi=4
lirrulum .non-excedir : aut addarur,
r F 5I liano:
sl.,
anomalia'ma1or, ! veram Luiix,
s medio loco Solis , diiiantiam ;
duces. Ocfauo, Huic diitantia: Lm'
nx al Sole, addatur motus Solis
plex, prima Arietis della , 86 prodit
vera diiantia Lun, prima`
tuna. Vltimo, : produo addan
tut vera aequinocfii derni praecefsio.,
86 verum locum Lun` ab aequinoa
(Rio Ver no , de quo fuit quaeitio, non
ignorabis. Vide de his .praeceptutn
. Prutcnicuui. _

Declaratio.
Tempus, reduum natalitium
alfumatur, ./Equationem 'addes
-mus, Qgae ft vera praecefsio aquino:
j, 86 quis Solis iimplex , fuperiora
|moniran_t,Hinc longitudo Lunae Sos
le 4.,fex, 2 5. p, z . 4,11, 5 15.An0mali3
Lung 5'- fex.al. . i>.3 5. 4"-
gitudo Luna: duplata . fex, 5q,p. 51,
2 5". 4.33, Aquatio fecundi Epicycli,
" I. . +7 - as . $1
. . 59. , 8. zw. Aq
nomalia
Lunas-q,uata,5,-, fex. 7, g.p. 1 61,
. /Equatio primi Epicytliaddei1
da,;, p, 4.5, M. 243. Exceius 1, ? .
54.*, Pars proportionalis de exceiix,
addenda, . . zc. 4.314. 533,Aequa:
tio primi Epicycli aequata , 4 P, 61,
8, addenda. Hincvera difantia Lu:
ng Sole 4 x.z9. . }; 5oz, 51.
Vents locus Lynx prima Arietis .
. 19.P. 5z_'. 5 9,. ; Veruslocus
Lune, ab quinoio verno apparens
lr, of itx- +6. P- s_.41A;7-N17.
cli, Lum incidir, ad tempus aigna:
tum geniturat,in 1 6.G, 5 5. Miete 'lauf
ti, ad dies nondumlatquatog.

. Hie notandum ! illud ,


quojlodo, per Yg5;_p_r2Cptu.x11_ Rr_u_. '
fil
tglicum im corrigeudus mfgfea
lt; YbLcalculusJd_1empu.Lappa:
rena, prius_ in aequalitatem nonI coma
mutatumr, dirigitur. _ Tanta enim
velocitas motus Luna? _\t;__zqu'_z
'lQnn:gle3,'inal`siguandoyerQ mosYV _
__. _y
..'.y
.`v

' 'f , magnus,


quiP1anetis,.-proprer tardiiinr um :

I tum erin!
".;f;;,;ncglgaturlllnquratur : fa Pto.
dictum 2ql1ari0,yp.r rcrtm
Ptopof,U0nm,_.aC Canons @qua
quantus ; :
lis moms 0u.1p-tat'. _fub titulo l<_>r1g1'tUf.
dirais : vel pro binis fcrupulis hora;
pito. fctupula gradus. Barc des
;ndeau_fere, motu Luna; vero iam in:
pent , li acquario dierurn
ua, alioquir\_4 ea fcrupula eiadiunges,fi
?,f<'1Qnm addirinn llabueriff '
. l_5X:mpl1.'gratu'I
Inuenimus` in fuperioribus, die:
tum afquarionfm. .fx fenrtnra Piola
mari r 8 C 4.. r. fubtrahendam. Pars pro:
portionalis motus, tfpondens tenjipos
ris aequationi 9|, go. 362. 54.4,
Hanc fubtrahito vero Lunar loco 16.
gi 5. _ " 3~f._17, t.,Tauri 86 prodit verus
_ locus Lun, ad rempus a pparens,in 16,
gi 4,5. un 55. f_T2urifr
Ye QEOE _
Gif., 21'/oi1f'o"D . fi S .

\
-82 23 il/zrerzimv/mit.
])Iin`10dt"ein'p`salsignatun fintirl ` I
4 ' prorptu liaec quatuor. '1. Simplex
Solis. ai Sole logitudo firiwplea
3, ; Luna ii`1otus aqualis 4.-:
)vera aequinoij verm' ;
Seeundo, eoijce n imam fuma
equates n1otus,implicem Solis,
' 86 logitudinem Lunar' a Sole-, 86I liabes
: Lumi ioiigru dimm, prima
; . Tertio,fubt`rahe hunc Lui
me aquaiei 1notun'1gia1ifudthi, :
prdit diiaiia Abo"r'e1' iimiris, prima
. utem boreus limes,
inediui punlum _femicircli Lund
@bo`realis; Qgarto. Hinc rurfut abijc
V@a'clian.iei'i1 cireuli, 86 diiiantiarn Cas'
pins prim Ariens nella ;
Quidto; Adde veram aequiiioiy' ver
iii pracefsiohem, 86 dillantia, ab appa;
renti ae'quiiio'cio,` relinquetu. Sextd.
Ex parte oppoiita', locus Caiuda`eI fuiiia'
tur. 86 hac operarione, puniuih iigiii
fen. afcendeiitts Se deieendentisgndi,
innoiefcet.`

E5templum:Simplex'Soli's. 1
5o.p,z4.\a . g1.z6$a.Longitudo Luna:
Sole, 4.. i`exz5. p. :..4z1. 5 .
-Luna: motus o. fex, 3 1 . 4.454. 31,
1 3sJ.\/era precefsio quinoj .
ex.1.7 ; 1 331, toi, Longitude Lua
ab Ariete o. fex, -15. p. 6! 51za 1 751'.
Diilanria borei limitis jab Ariete 5,feX.
4. g ._ , 4.';\ . 371. 543. Dilantia c-apitis
ab~riete 4.. lex. 1 3. . 4.5. 3 7". 545 .
Verus locus capitis, ab quinoio
parente ad tempus datum,-4.. (ex. 4. 1 , p.
7M, 1 5211. ". ld eil , Caput incidir in
111.g.'7 . JQ-.Ergo caudain11.g.7.m.
! $2712
.
CVm motus qunq 'errat'icarum`5.
Z. . Q . ( Q. fubducere cupis,pri'
mum : ad tempus quodlibet prou
pofitum, rele prparatum, in promptu
lnthaecquatuor,Primo; 1.Simplexi Y
,ue aequalis Solis motusa.. Planeta: come
mutatio, id , ille arcus, qui inter Pla;
netam : apogon medium interdpiz
tumg. wayewpin fecunda iigniiicatioa
ne, quod
, cuiabii adderes
; prima Italia nume
atquinoiijI _verni
praecefsiohem, apogion ab apparenti
aequinoio ad datum tempus inhotei
. Veneris apogion femper eundem
locum (ub fphra fixa obriner,ac :
Ib Arietis prima perpetuo . fcx.
4.8. p. 2 1 . oar. (LIarro,vera zquino
Vetni przecefsiot
Secundo, /Equalem Planeta: com:
mutationis morum,aufer ab xquali Sos
lis i`implici,6 prodit acqualis motus lon
'tudinis Planetae, prima Arietis
E. Tertio fubtrahe augis motum ,ab
squali motu longitudinis, ! prodi:
anomalia Eccentri. Quarto, Per hang
anomaliam Eccentri, duo inquirantur.
rquatio Eccentri, 2. irupula propo!I _
tionum. Quinto: Inuentam acquario
nem Eccentri, acide medio
gtudinis, anomalia ipfo femicirculo
maiorzvel fubtrahe: minor, contraria
um faciendum eli, pro anomalia coma
mutationis,vt veraz Planeta cmutatio _
pueniat.Sexto,Per banc cmutatonem I J
' zquu
aequatam , duo extrahes I. /Equatii
_nem orbis. 1. Exceilum, de quo pa_r`
propprtion_alis per icrupula 'proportioa
num excerpatur, femper aequationi ora
bisaddenda. Septimoi quationem
vel parallaxin Orbis coaequatam,ante fe:
inicirculum anornaliae cornmutationis
aequa'tae,adde coaequato motui longitua
d'in1's,poft' vero fubtralie-, 86 verurn ;
neta: locum, ptima Arietis itella, dea
prehendes.I : Otauo. Huit: adde 'veS
ram aeqttinolii/verni p`raeceisio'net`r'|,86
verus Planetas motus ab ae uiotfti
verno apparenti telinquetur, gc ;
ell computatio pro quinque Planetis,
de qua cohfulant ltudiol Praeceptutn
34.- Prutenicum. 3 ` 4 _
.' caul. -. I
Ad tempus natalicium noitrillf .
luirifsimi Principis ~, vera loca quinque
Planetarum quaerantu`r._ Inuet`1_io_pr '
vero loco Saturniilla ordine ,` quae hit"`>
fequuntur. Simplex Solis 56. ;
24.. . Commutatio [lue argua
mentum Saturni 1 ._ fex. 5 9. p. zzj,._;`7 l.
2 73:
:.7.m71.Aux Satumi 4.. (ex. . . 3 31. ^
z 1 . 2.7; Vera atquinoij praecefsio o
7. p. 2.11, 33 . Longitude Saturnl'
5. (ex. 51. p.\.4.o, 59%. Anomalia Ecs
Centri 1. lex.` 5o.p. 2.814. 19". 335,fE
quatio Eccentri 6. . I zi, 4.7". 2.7"",
iubtrahenda, Scrupula proportionum
o, p. 35', 4.3:", 3 54. Longitudo
nizquata 5. (ex. 4.4.- p. 48|, 5 31, .
Anomalia cmutationis atquata 1.. (ex,
, 3 51, 1 4,1,54.. Parallaxis orbis pri:
ma 5. p. . 14.2, 30%. addenda. Exe
celfus . . 3910. zz, Pars proportion
nalis addenda o, p. 2 ;.z9". 58".$ 8*.
Parallaxis orbis aequata,addenda 1 5. pf,
292.1. 4.4.. 2 33, 584, Vnde verus locus
B.ab Arietis , 5. fex. 5o. p. 1 3 .
3 3 za, . verus Saturni locusab apn
parenti aequinoio o. (ex. 17. p.4.old..~
1 . . e, Saturnus incidit in.
17. g. 4.01. Arietis. Eadem ratione lupin
ter obtinet 1 5. . 3 1. m,Geminorum,
Mars 19.4.4. tn, ancri, Venus o.g.z7,
m.fere Cancri. Mercurius, 1, g. 9. tn..
Leonis,
D I G R Ol
it . P`Rv`PosITIo X. DE
rcan/itutione _/gmaz/um cz' , uxm
* ' Plolemaei, Regiarnonmni,
`~ - ! ' Alcdbrtgc.
" ' culationrf. ~ n
I

T1is,iucunda ! neceifaria hc
doirina, qua. ex veris'A'fronos'
miae principijs oiendit, quo proceiui
themaI cliad quoduis momentum
: extruendum , totius man
chime i`up'erioris conitutio deferiben?
da in pl'ano,"Hgura duodecim laterum;
vt quae : - igna fupra vel infra
zontem, -in quibus locis erratic6 Fi
` Xae"h`aereant',' depraehendatur ,ac totum
c"o'elum,hanc amplifsimam 'rnolem,qua
lnu paruae tabella: i'nclufm,.cir.
cumferamus, (Eo autem 'confilio fabrispA
cla~ cleitis primi mobilisV ~, lduodecim
domicilis diitrihsuta` Gt, copiofe expli
cant Airologi. in primis Pontanus deI
rebus cleftibus, libro fecundo,capite~
4..6~aliy' quamplurimi. Sicut figa
niferum, natura duce, duodecimlocsf'
L f' Y J (

7 diftingu unt"- artiiicestita coelum totine
dem cuipidibus 86 domiciljs difcefcfg
quibu&;e'.loci.S obferuatio generalis e-as
rum,rer.um oritur, quae vitam comitans
tur,ac'lne quibus vita ipla-elfe .
De diltributione autem,non
plex aut apud omnes omnium aetatum,
Aitronomos , vniformis ratio traditur,
in eo quidemvconfentientibus omnia
bus, quod in duodecim fegmentato.a,.
tum aediciumV lit dirimendum. Sed de
circulis initia cufpidum d,eterm1'nanti,
bus, varia: : 86 diis1'dente`s opinior.
nes, 86 haec varietas,iudicio aliquorum,
inde originem trahit, quod Yqua ratione'
Ptolemaeus totius iideralis : prinalA
ceps, ; domorum conltitueri, fatis~.
conitet. 4 .. ; - -.
. Regiomontanus in opere Direia
>tres modos fabricandi domo:
coeleitestradit', alium Campani, ,
fequitur Gazulus, alium quem doi
`v.irir`1oilra vt primum 86 antia
quiisimum .4 maxime ampleduntur,
' G z per
per gradus atquales, congruentem ad
Ptolemxi Firmici defcriptiones: alia
I um rationalem, quem ipfe tantum pro:
bat. QL_n'd hic_ agendum ft' ,quae ratio
maxime ad ueterum congrua: ,
arios aphorifmos, quem modum in
iudicando fequantur Airologi peri;
tifsimi,copiofe Schonerus monet ulti,
mo traatu tertij' Libri iudiciorum,
quem de aequationibus domorum coel
infcriplt.
Primus modus acqualis, quo
ueteres Alrologi, quorum (cripta ad
nos peruenerunt,uf funt, nunc, ut
diximus, quibusdam,qui inter ;
logos praecipui iimt, approbatur. Hi
Zodiacum primum diuidunt in qua.
tuor quadrantes, officio Horizontis
l circuli magni, per polos Zodiaci
loci uerticem tranieuntis. Deinde fin:
gulos quadrantes in ternas duodenas
aequales,prius coniituti inlluentiarum
circuli per circulos magnos, ex polis
eiufdem (ut (apra) deduos, partes
diuidunt, quas domo: uocant, fecuz
_\

ti plane 86 numerum 86 rationem duo:


decim lignorum. Itaque cum 1z.coeli
domicilia, fimpliciter :equa habent inf
terualla , quod ad Eclipticae gradus au
tinet, tum inuento gradu Eclipticae,
qui tenet horofcopum feu afcendit,re
Iiquorum domiciliorum cufpides, ut
uocant, per fe manifeliae funt.Ex hac die
finione illud oritur, ut femicirculus,
qui decimae domus principium :
minat,per verticem capitis nofiri tram
featzqui ver primae,Horizontem in eo
loco, ubi Zodiaci gradus emergunt,
exae contingat, 86 aequalibus perpef
tuo Zodiaci partibus, ipfa domicilia
confient, ut fi aliquis praediiorum
Circulorum,per 1 z gag tranfeat,proxi
mus fecundum ignorum feriem, per
x z. g. SL, tranibit, tertius per1zg.l.
86 lic deinceps, in quo hoc etiam
cipue notandum uenit, quod initium
decima: domus terminetur quidem
per circulum tranfeuntem per verri: r

cem capitis, fed ramen mm meridia,


no non femper coincidat. _Tune enm
G decima
.A4.

decimae domus limes cum meridiano


vnitur, cum- poli Zodiaei in meridia#
num incidunt, afcendente primo Arie
tis aut Librae gtadu fupra IIori-zontem,
Plura de hac diitiniione, cx veris fun?
damentis , vide in Schonero, 86 in Car:
dano cap. 1 1, de motuum reititutione,
qui de Paride ita fcribit: In diuidendis
domibus , meliorem edidit omnibus
alijs obfetuationem , Eclipticam per ae:
qualia fecans, deduis ex eius polo cir:
. Par enimerat diuifionem circuli
recftam fore , 86 per polos eofdem
elle. Nec domorum diuilo particuf
laris elle poterat,nam quemcunq; ex tri
bus alijs modis amplexus fueris,non haA
bebis in feruitutem vniuerfis, 86 qui in
Igelida ,86 qui in feruida habitant regio;
ne.Q1apropter c cogeremur aliquem
puntum in fumma fortitudine exilten
tem fupponere, hic autem fupra
Ua
cem necelfario erat, vifum : pun;
lus ille feorfum, quali coeli cor ponete:
tur arq; diuerfo contrarius _fub terra,
Alia
IAlia ei iatioiortitudinis, alia liga ff?.
niiicati. Hzec ille.
Secundus modus eli Abrahae ;
_ vel
ylautor, quodI_egion1ontan1'" quem
fuo iudicio certs ipfe
S Hrrnis
rationibus. nitatur , commendans eum
praz caeterisingni appellatione, ratio.
`nalem feu rationabilem vocare ;
ef. Hic negleo Zodiaco, quato:
rem ad hanf: dilintotionem aiumit,
ducens per Horizontis 5( Meridiani
interfeiioncs fex -circulos jmagnos
mobiles, inter quos Horizon 8 Meri?
dianus, itavvt-horum duo,videlicet ;
rizon $6 Metidianus, acqu-inoialem
primum _in quatuor quartas , reliqui
lingulas aequatoris quartas inptres vif
cifsim aequalespartes diuidant. ;
per fingula diuilonum puna, 8 per
praedios polos, fingulos femicirculos
, qui acquatorem quidem in .
aequales,
tot coelum verum _Zodiacum
in inaequales partes .

uidunt, quarum quaclibet vocarurdo


mus, ratione ill_ud`eit1naniiei%um 'xn
G 4. per
per datam hypotheiin, principum dei
cima: domus ream afcenfionem vfurz
pare, cum ipfo meridiano circulo de.
termineturzinitium primat domus has
bere afcenionem obliquam datae ren
gionis, cum ipfo obliquo Horizonte
delniatur. Reliquorum domiciliorum
circuli, alias vfurpant poli altitudines,
ita tamen,vt`eandem habeant eleua
tionem,tranfeuntes per initia "
mae 86 (: domus, item per initia
duodecimae 86 fecundae. dos
micilia tenentur ab oppoitis gradibus,
cum aequatoris , tum Zodiaci ,cum cire
culi domicia diiinguentes : maxi:
mi. Quid ttribuendum huic fpeculas
tioni, 86 quomodo ad fententiam vete:
rum : haec ratio aequandarum
domorum, artiici decidendum relins
quo.Illud ramen mihi confiar, plerofq;
huius artis peritifsimos in iudicando vn
trumq; proceffum, aequalem 86 rationa:
lem conferre.
Tertius eli Campani, qui taliimaa
\~"1arione procedit: Imaginatur p`olos,
tn
in interfeionibus mutusldorizontis tl:
86 Meridiani, : regionis, ae fuper
eis circulum maximum deicribit, per
Zenith loci eius, ad cuius itim
da ell: figura, quem verticalem vocat,
tranfeuntem per verticem capitis , 86
puntum IIorizontt's,eo loco, vbi Hon
rizontem interfeat xquator, ibidemq;
Horizonti incumbentem ad angulo:
reos lphaerales, femicirculum
Meridiano inclul'um,ac vergentem vers
lus , in fenas partes aequales di:
llinguit,per easq; feiones, 86 commun
nem Horizontis ac Meridiani concura
fum, quatuor circulos maximus defcrir.
bit, qui cum Meridiano 86 !
zonte coelum in 1 z. interualla, aequalia
qudem llmpliciter, fed non iuxta tema
aequinodialia, nec iuxta partes
Zodiac, partiuntur. Nur-iquam enim'
in his determinatis fpaciis , partes Eclis
pticaeaequales inueniuntur,nif1` cum !
uatio poli feu latitudo loci, cum maxi
ma declinatione' Solis con, 86 pol
, non longius ab Horizonte re;
G 5 cedunt,
A _'H'.
, quam cit diitantia polorum
Zodiaci, ab ipfis mund polis, quae no:
tempore eli 34., g. 1.3. nr. gf, ex
pernici obi`eruatione.(l1,xol vero-in ang
tecedenti modo dium cit, de nunteris
polaribus domiciliorum, Vnde data :
limiliter
fcenionehicarcus
quoqg
Eclipticae
locum haber.
eruuntur, .`

Vltimus eli Alcabiti)',:vel potius


lohannis de Saxonia, illorumq; Aftr
logorum qui ante Campanurn floruen
re,llli enim in data regione,gradus Eclia
: afcendentis arcum femidiurnum,
vel arcum quinoialis ei contermi
num, in ternas quales diudunt, Simi
liter 6( arcum feminoc`lurnum,eiui'dem`
adus afcendentis. Per has leiones,
pununa Eclipticac oriens liuc afcen4
dens , quinq; maxmos circulos clefcri`
bunt, per polos tn undi tranluntes, qui
una cum Meridiano , in 1z.in1
terualla partiuntur, quae iuxta hancphy
pothefn domicilia vocantur, lnitia line
gularum domorgm non vfurpant alias,
quam
_ .4
quam reas afceniones. Qua circuli 1`...>"
omnes per polos mundi deicribunrur,
Haec ratio diuidendi coelum, !
mo artifice Regiomontano,certis argu a
mentisimprobatur 86 reicitur.
Tantum hoc loco de diueriimaz
ginatione erigendarum iigurarum comeA
li monete volui,in qua magna homie
num ali)I
cum ingenioforum aequatorem,alr']'
figniferum, alii difsimilitudo,

circulum verticalem,alr']' parallelum per


gradum Ecliptic orientcm, meridiano
circulo interceptum,a_iixrnant. In hoc
tantum artifices conueniunt quod ii:
mul omnes,(emicirculum quendarn, in
ferias aequales partes diuidant, per eafq;
fetiones,86 duo coeli pund"ra,ex (:
tro oppo'ta,maximos circulos clomicijI
lia dilinguentes defcribant.qlNunc ;
rum modorum qrg'r1i"implicifsimetra
dem us, 86Air0ILQ!1im.udioiis atqua
lfn_m9<_ium comm._nri;mr._1s ,rinunce
praegipue , confer,cntes,.6,alicruxri.Re
giomontani vbi licet, quantum Phyf: `
cae ca-ufar,remota fuperiirione, permit
- runt,

runt, in iudicando ex decretis Ptoleg


maci,(`equantur.
PROPOSTO XI. OGLVO M\0
4444111; guodcun momen
mm,fu cert.: re latitudine,
12//ira Pta/em.ei , tauii
\
domomm Epbemeridlbmprd/1`
, datia !)
nienalzt.

N conitruendis thematibus coeli,pri n


mo tempus vfuale requiritur, id eil', _
annus, , dies, hora 86 minutum,
nec non eleuatio certa poli. Secundo via
dendum, vt hoc tempus politicum,cum
Aitronomico conueniat. Horarum
enim diei naturalis vel artilicialis,diuer
la elle principia, apud varias gentes,itu
dioli norunt.

Alronomi diem naturalem, icl ,


initium 2.4.. horarum, meridie inchoa
ant, Romani media noc"te in mediam
noem, Norenbergenfes ab ortu , Bo;
hemi
hemi ab occal'u,8C aliqu Italia cuita
tes: aliae Gentes
vtuntur, integro 14..
vel continueI horologio
horas non
non
numerant,ied ai : . meridiei in medi
notfiem 1;. horas computant,hinc
fus incipientes, 8( in meridie fequenti
Hnientes c. ~
Cum ( tanta : horarum di
uerlitas, initio co itandum elhquomon
do atquinoialis oliticae, ad horas An
ftronomicas atquinoiales, reducend
. Nam ad has tantum, quae ameri:
die eluxerungthemata cli eriguntur.
Reduio hoc mo do inituenda .
.L Si vulgaris media note,vb
continue horologium 14., li. in
ronomicam reducenda, ad politicam
1 3.. addantur, 66 Aironomicam (;
nies, abiidttdo z 4.> h. l excreuerint, vt
\.
lllufrilsimus : Princeps nafcitur,
Anno labente 1 5 2. 6, Iulij cl. 3 o, hora
5. m. 38.`amedia noe. Adde 12.. hoz
rasxmergunt horse 17.'m. 3 8. mea
ridiem diei 3o. completi. Vel :Ht tems
pus datum Anno 1 5' 5 4.. Oobris d.
6.h.
8. li. 14.- m.A 30. media ; Addo
: 7.. horas, 86 prodit aggregarum 5611.
3_0. m. Demptis I;.4.,h. relinquitur 7. d,
Qobris 1.. h. gc, m, meridie iro;
nomica ratione. -
_ _ II. Siab ortu__incl1oatur,ad horam
vulgarem fpacium lminolurnum ade
lendurri, abi1'cianturz4.. horse, ii excee \
dit, 86 produto vel reiiduo fubtrahe
_1 _1. addendo 2.4.. }? fubtraiio (ieriV
nequit, refiduum horam VvA_iirot`xot'rrr'
cam indical>_it_. Vt datum
VVitebergae Annex 5 5 4.. Oobris,.
die 6, hora 4.5. ortu-,quaer_
uae hora. Airqnomica refppndeat '
eminocurnum,_'i'pacium e_it;6_.11`. 4,5.,
n_|_ddo interiefe horarum _86,r|;1r'n_ueI
} momenta, erunt . gp. m.
Demo : 11.. horas , rdinguuntur
6.11. 3o.1n.polirneridiem._ .:
. Si hora ab occafuS,Qlis ofl`era
tur, adde tempus femidiurnurn, ad hm`
ram , ab oaccfu 5loram
Aronomicam datam,oiiendit.
86 produum_.
.f\b`r'*jA
. horac,ffi_9pus ; Vt nai;
cit
ctur aliquis eodem anno , 86 ;
vt fupta, 86hora 6. m. 4.o. ab occafu Soi
lii1,vt Bohemi numerant, 86 ltarcus fe.
midiurnus 5.'h. 14. .'36`. Hicaddatur
ad horami ab occafu, 86 prodit hora I
Allronomica 1 1 .m. 55.poil meridiem. 1 ` f
~ I I I I. Si detur in Germania tempus, '
5 media' dimidj horologij ante;
meridiem, adde 1 2.. horas illi horae, 8Ci
refultabit Aitronomica,
cedentisldiei numeranda. meridie
In borisprac:
poil -
meridiem ,nulla permutatio requiriturq`
lllud -enim compertum eil, horamA:1I
iltonomicam cum dimidio horologo,r _
ad . h,nociis conuenire. Vt ft data;
hora 6, m. 3o, ante meridiem. Addana;
tur- 1 ;..prodit _1 3,h. 3 o.m.a meridie prat: 1.
cedentis diei: Vel fit data hora . m, I
poit meridie`m. Hic tempus politicum
cum Aitronomico plane conuenit.Y 1
A

De'inquirenda quantitate dierum


86 notium , vulgaria praecepta fphra:
con`fulantur. _
.Tempore hoc modo vfuali teit .
duo, ad' horas 'ae,quinoc'iiales , quae . .
.1 . al ;
` l I
! meridie elluxerunt,-Notandum : il
lud obiter, quomodo horas in (
ra :equinoialia commutentur. Sim:
plex forma hate : Muitiplica horas
per 1 5. minuta diuide per 4., Ei proue.;
: tempora feu gradus atquatoris,
fcrupula quae diuidi nequeunt, per 1 5.
multiplica, 86 prouenit fumma collie
genda in gradibus minutis. Alij,
cum fpacium diei naturalis tempora fee
re 361. contineat, quod Sol motu
proprio quotidie integro circulo vnam
fere adijcit, malunt vni hora:
atquinoliali tempora 15. m.1.f._3`.
mbuere, vnilvlinuto temporis 15.
iz, 305. temporalia. Vt z1.h,
4.:5i\1,'quot tempora in atquatore refpona
dent S' luxta communcm { 3 z 6.
ga 1 5, m. proueniunt. Vel nonnihil 3
praecillus 31 7, g. 9. zz". 3oi.
Tertio: locum ( Ephea
mericlibus , ad meridiem diei completi.
Quarto, Gradum Solis completum,
quatre in tabula domorum (quae Ephe -
merid. przmittitur) Eleuationis ,
ub
) titulo decima: domus, ! iuxta eum
.`_/`
tempus fcriptum, fub titulo tempus
meridia, excerpatur. Si tuam Eleuation
nem pratciie non inuenis,tunc vicinam
ifumitoa @intoi Ad illud terpus-,
adde primo horas 86 minuta tua, dati
temporis Aironornici, meridiem
elapi, z. Pro quibuslibetfex boris tui:
Vnum minutum. 3.pro_fingulis quina'
decim minutis, gradui Solis adhaerentis
bus, vnum . Hate omnia in
vnam furnmam colligantur. Sexto: Sic
olleum habens tempus, reieis
ri a4.. quatre in tabula do:
morum Eleuationis nb titulo teme
ps fneridie, 86 atim fub titulo decia
mae domus, iignum 86 gradus cordis
/ li (, arq; (ub titulo primae dor'
mus gradurn coorientem, pro modo 'aen
quali, id eli?, qui in omnibus domiciliis
arquales gradus Iafcendenris igni reti,
net, 86 fignorum feriem fequitur. EH:
Cor proprie Eclia
pticae , qui meridianum circulum trani
fit. Tempus a` meridie, nihil aliud eff-,
H/
quam

-quam afcenfo loci Sols ab
te, in tempus conuerfa. Septimo, Cor
coeli (cribs m aream figurae 1 z. ,
cum tempore geniturae signum ex gra;
dus primae domus n cufpdem prima:
nfcribatur, in cufpdem fecunda: fe:
quens a uum,1`n cufpidem tertiae terri;
um, sc ic conquemer , cum totidem
gradibus, quo: in primo domo fcrpfs`
. modo Hgura abfoluta erit,quOd
ad fgna Zodaci attinet,

C V TEL .
In tabuls domorum has partes
obferuabimus. 1. In capire of:
fertfe poli eleuato, cui tabula domos
rum dcfxjut.-... Sub hoc ttulo pomis
tur fignum, vero loco Sols deferuens,
3. Sub quolibet charadere Sols feptem
columnul oeruntur, Ttulus prima:
d-tcmpus ai merdefecund columng
titulus eft decima: domus, Decima: es
nim domu, gradus fignum ibi :
, deferuiunt. Sic ad 1 1. . 1. 2.. 3.
principia cufpid1`biinununtur,Il\xtq
r
.v

hocmodo Pub quolibet fgno, don


motum principia plita, imzenics,~
PECL HRTIO.
Nalcitur llluitriisimus Princeps,
Anno Mefsiaecurrcnte 52 6.
-31.hora 5. m. 33. medium .
Lgitudo 3 o.g5 9.m.Eleua`tio poli dati
loci hatlis 50. g, 5 8. m,l'd 5 Lg'. fett.
Ad hocI tempus viuale ,
totius cozli politus inquirendus erit.Sex
cundo cum tempus ho1'arum,Genna
nica confuetudine , ai Amedia !
afs1gnatum,addo ad 5. h. 33',m. tantum
rz., horas, vel fubtraho 11.. h. ailiimptis
24.. h,~fi fubtraio fieri nequeat( tems
pus Allronomicum , Dies completas
3 o,ll.17-. m, 3 3. poli meridicm,relinqu
tur. Tertio, Sol ad mericlirm incidit in
1 5. . 3. m. QQgarto,`lliclocus~`So
lis decima domo inuentus, fxhin
bet tempus meridia afcriptum 9. h.
. , uinto. Ad hoc tcmpus me
ridie, -addo noltrum natiuirai1`s_ 1 7, h. n xg
3'8. m, Y-P.rtw 7. Ahorns nofris addo
H . minuta
{
minuta, 4.; . minutis Solistria mie.'
nutatempors, S/nde aggregatum 26.
h, 5 3. m. prodir. Rei`iduum,l 5.4.. hora?
abiiciantur', z . h. 53. . Sexto. Ad
7.. h. 54.. rn. numerum proximemaios
rem, fub titulo tempus meridie,inue
nio Cor Coeli 8, '6.Afcendcns i7'.g. 9..
Hinc fubiiciatur thema , 86 .
nies feruata graduum aequal1'tate86 :
gnorum ordine in fecunda 27. DP. inY
tertia 17. 2.1?! quarta 27. . in
ta 1.7. ,in fexta 27. 1>.in feptima z7.2
in oaua zy. - in nona 17. Y'. in dez'
cima 27. 8 .fn vndecima z7.1I.in duos
decima 27. , In ipim aream infcribee
mus tempus geniturx, 86 Cor clr' 16,

.PIt`0r"0`.S"f'Z"_I0` XIA Iil/'O M @


` . do { Regamontdni
imalem, [ f/imadam
auginl ;

tuendat. ' .

M llem rationem in conliituendo


Lathemate , Regionaontanus fea
,

qzur, uxta ratonlcm modum, ni
`quod aequatorem nquala fpaca ng.
fccet, vt dxmus, vnde Eclpticx inse;
arcus oriuntur, vt exemplis Ru:
dofs nnotefet, Inuenes autem prim
cpia ( cufbdum, ex tabulis Domo;
rum hoc modo;.CcnHatum tempus an:
tea ( per qualcm , quacre n
eadem tabula domorumfub ttulo tema
pus merdic in lnea tranfuerfal Raf
rim fex domorum nita, pro tempore
oblato , deprchcndes, Pro reliqus fex
cuiadibusfnamin az. aca,vt notum
eH:,totum clum Afroyg difpcfcunt)
fume oppoftorum domciliorum eof
dem gradus 8 oppofta fgna. _Haec :
1 ratio ergendi fguras ,
certiorem vam cum quadam prcios
ne paulo , tabuls Dirconum,
Vt Vocant, ubiungemus.

Excmph'grata,
Reperatur excmplum gcntur
Illufrfm Prncps fupra fsignatum.
Tempus conarum abieis 24,11. di
H 3 2.11. L
1. li. 5 3 m. inquiretdum, in talaulis do.:
morum 51, Graduum fub titulo tempus
al meridie, SC iuxta modum rationalem.
in linea tranfuerlali, lex clomotumprinf
cipia inuenies lioc ordine.I

` Cufpisx-o . . 1. 1'-, 3*.


\ 16. 8 2811 +51 UQ, 18.11? 17.11

ergo oppolitae:
4.11. 5, 6. 7. 3. `9
1.6. . 23. .7.\ 4.x 17 ::s.13.)(.1z Y.

Hic : fmt aliquot cautes


lat. l. Eigtrlx c,C1\.l,i'Y etiguntur, ad dies nal
u_ralgs vetosinatquales i`iue appartes,
stel ad tempus nondum atquatum.nec
red_u_c'l.um,llvt PJam'.tarum.laca,ad.Llies
naturales ! Alronomicos im
quiruntur. Si tempora afpeuum in.
( fcripta,vel alias (,
appai:itiones,ad dies acqua
Ies, referuntur. V nde atquaiione
primum, ( ad dies apparentes
thema cli extruendum-crit. -
I l. Si
U

Il. Si ad meridiem diei,vel ad hog


ram meridianam prcife difpofitio
quaritur, tantum locum Solis in gnis
86 gradibus (ub dcima domo inquiri'=
mus. Hinc fmpliciter fine vlla longio
ri additione, locus Solis exllibet Cor
coeli, xb titulo primar in linea transucrn
ali horofcopum inuenies.

I 1 I. Si ingreiu tabularum,praecife
locum Solis non inuenis, 86 minuta
integris gradibus adhaerent , temr
pus adfcriptum meridie ita corrigatun.
1 Tempus ad gradum Solis inurntum`
excerpe. 2. Diferentiam temporis
tra fcripti 86 immediate faquentis in
columna,inquire, 3. Haec multiplicer
tur per minuta Solis, produum diuia
datur per 6o. 86 prodit tempus ver
riicatum, refpondens loco Solis, 4..
Huic tempori verificato, adderempus
datum, 86 vt ante, principia doa
miciliorum cozli inquirantur. Plurcs
cautclas non neCclTarias.volens omitto.
4. Opf
Oppoitio hic !
UCWI' v

V, 8. - Sl'
-Q . - ~7. `JoW XJ
. ? Qppofitxcufpdcs.
'l1"34
7,3.9,w.1.11;
+.
PROPQSITIO XIII, 214011101
dojgufa inata, iuxu fatig
mzfcm, cx ua./1'; dieionur
rzgendaff.

1N fuperorbus, efhquomodo
poftus cli, quod ad figna Zdiaci
miner, ex tabulis domorum, tantum in
integrs gradbus, fine fcrupulis
a praecifone inucnendus fit: nunc
certorem proceum ex ; Propoitos
ne Regomontani per canonem Res
arum 66 oblquarum afccnonum ad;
demas. AOrdo procedendi hic ;
Primo. Sint n promptu hacc (,
vt tempus natiuitaris a:x'matum,Afro K
nomia
nomice meridiem elapfum. 2.. Lon- ."`
gtudo 86 latitudoloci. Nam per cer
tam poli in data regione eleuationem,
ex tabula domorum rationali,quae ad ;
nem afcenlionum obliquarum adiea
alt,-quaerendae funt eleuationes pro 1 1
$6 3 . pro iz 86 2 domibus, quae ad
tempus feruandae funr, 3. locus
folis,J adtempus reduum 86 equatum.

Secundo, quxratur veri loci afcen: `


llo rea, ex canone afcenfionum rectas
rum, Tertio: Afcenloni reae iam ins
trenta; adde afcenlonem ream ;
poris, 6 conflabitur afcenlio recota mc
clii cli, abieo integro circulo,l opus .
Qqomodo autem tempus noltrum
tuale Afronomicum conuertendum _
fit, fupra expofumus. Horas enim,vul:
gan' ratione, tantum per _15. aequatoris
gradus multiplico, minuta diuido per
4.. emergunt gradushinc : mis
nuta quae diuilonem non admittunt,
multiplico per 1 5. prodeunt minuta eea
quatoris; 86 haec dcitur aicenio reca
H 5 tempot
v
I

temporis. (Matto: Huic airenlionirea


ffaetnedij cotli, adde ga. g. 86 habebis
afcenfionem aliquam 1 1*. Iterum 3o.g,
adde,86 prodit afcenlio obliqua a .
Huic go, g. coniunge, 86 proueniet afs
cenfio obliqua aicendentis. I-iuic denuo
go. g. 86 prodit aicenfio obliqua
zadomus. Tandem 86 huic go, g, ad}'
ce, 86 afcenf.7 obl. 3*, domus (.
Quinto zllaere Eclipticae (rc:
; ) congruentes , ni
mirum, vt Ingulae in (ua tabella, 86 ele
uatione inueiigentu r, videlicet afcenfia
onem medy' coeli in canone afcenfios
num recorarum, Afcendentis in latitudif
ne tui loci, 1 86 3 2, in propria Eleuati
one, 17386 2*. (ub congruenti numero
polari. Poitrenaot Inuentis (ex domor
diiarum , innotuerunt,86 rch:
qua per loca Ecliptic oppofita.
Cautelar I. Figura coeli ex tabul.
. ad tcmpus fecuudum dies vea
ros { eriguntur; Hoc tempus
geniturze aut alterius rei , per
initrumcnta exae (tiri poteit. z,
pora
para afpemxm ; ! dies
qualcs computantur A(ronomicos,=
igrur (unt acquada., VBI' chema
liex his tabulis conftuendum crit. 3.
Planetarum loca Figuras nrbantur,
calculata ad tempus reducfum l acqua
tum. 4,. Obferuandum 81'l|ud,quoz
modo prmum mobileiuxta ordinem
cu{'pi_dumconu.ertatur. prima ft :
tus n. duodecmam, A duodecma
in vndec1'mam,{. c deinceps. De:
inde in thcmate clglincolae cufpdes
domorum contuunr, Spacium dun,
bus Iieis interx'`tu\m dom dicmxr.
Exrmpl g\atx'a,_
fnatiuras Illufrifsm Prin:
c|'ps,Anno labente 1_ 526. Iulij d. 3.0. il.
1 _7,m.;';,p,m, (ub longitudine go, g, 39.
m.Elcuat|'one polari 5o.g~5 8 ,m.Ad hoc
rem pus qunicur conficuro >cozh',ex
Regomonca ni.L Tenu ff'
pus reduum 8( quatum crt s.7.h, 2 6,
./ (uperoribus..pcendufm.Verus lo;
cus fols 1 6. g. : ). S1 Eleuatio po;
latispro 1 56 5% 3 . g. 4.1, m.1'd ,

if `3`z. g. fere. Pro 1a83.?4.6.g.56. .
l.4.7.gAi`c'e'Go'rec%a ( 1 39. g. 51.,m,
3~6.l`, Aicenfio rea temporis, 36 5, g.
1 4,111, ; 31,AG:enl`io relcralmedij coe:
li 4.4.. g. , integro circulo.
Ergo afcenlo obliquavndecimar.
mus 74.. g. 7. rn, Doodecimae 1 o4.,g, 7,
m. Pri'mae134..g, 7, tn. Secunda: 1 64..g,
7.111. Tertiae 1 94g. 7, m, His ai`cenio
nbus, ordine ptaei`cripto,arcu_s Eclipti:
cat refpondentes.in"quirantur, 86 exaa
, operatione { in decimam
dem 16, g, 36, m. In vndecimam ,
g- 55,111. JI, In duodecimam 3,g, 4.3,
S In prm2mz,7.g. 35.111- $l.lnfe
Cunclam _18,g,11.m. Il?, In tertiam
g. 6, m, . Hina in domum oppofitam
decimae, icl eit,in quartam incide: 1 6.g.
6.m, nl, In quintam .29.g 1'4.m,.1~,
3,g, 53. m,^:.~, In feptimam
` . 35.m,..%, In oauam 13. g, ,
, )(, In nonam 1:.- g. 6,111.
Y . Thema cozli itatim
addemus.
PRO;
RR 0 P SI T XI. ,6'_/1
'moda ad ddmm tempra /lgzlnr zlz' erli
gende/1`t, madam 11:41:12 Firma?"
'ri aut Ptalemi 14/l' Di
eiantn.

Ivxta Ptolemaei 86 Firmici defcriptior


nes, Hgurahoc modo conituatur.
Per fuperiorem propoltionem , ad da
tum tempus,ai`cenfio medij Coeli
inquiratur. 2.. addatur quadrans
circuli,id eli, 9 o. gradus,86 habebis ob
liquam afcenfionem aicendentis. 3. cum
hacafcenio'ne,1'r1qur'e in tabula aicena
iionum Eleuationis ,gnum ,graf
dum 86 minutum Eclipticae correfportaI
dens4. Inuentum iignum cum fuis gra
dibus 86 minutis , colloca in afcenden
te. In fecundo domo fequens ignum
cum totidem gradibus 86 ;
gnetur, in tertia tertium fignum, 86 iid
deinceps iuxta iigttorum feriem. :
lremo _ingredere in_canone`m ai`cenIio`
`~ num recarum,'cum afcenfione :
medij cli,et iignun1,gradum 86 minua
..
\

tum refpc/ndens !mca.'i.'cn'fon extras


h`e,dq; (crib: in aream the maus,- for:
` - afcdatur`

D E C2*/IR /1-flo.
Ad dem fupra afgnzf
tum, pro modo aequali, th-ma (
conftuendum, nmr-um ad Anum
1 5-2 6.{uh'1', el. 30.11.17, m.38.p,m. fob
eleuariohe 51. g. fete. Tempus redux
(hlm ! acquarum 17. h. 2 6. . Verus
locus SolsY 1 6.g. 2.4., m, S. Akeno
reaohsl 3 8,g. 52.1. 36. fcenfo res
Eh tempors A:.6 5. g, ). 14.3. AIL
cenfo rea me_di]"co214.4..,g, 7,"m;Vni
de afcenfio obiiqua ~-afcet~1dent1'sr34. g.
7, m.-Hnc produco afcendcns genital
we z 1. g35\ 81 ch 1 6. g'.;f6 .
Vndc feqluenria coeh' rhcma

E
THEJIT COEL EX T
ul/2 direimum \1i'11w10m*.w.i.I (1{;3; I

. N4/itur
[ 15 26.

` /fqua/lis. N11/ri
.Anna (.`Jri/ii
1 5z6.Iul1j1l.3|.
l . $.38.
. Car ]:
16. 36. X .
P R o 031110 X; 2170110:
do dvfd/:fz/m , Alrabzqea
nlllztanem, um (/
` tuendati
I. Ad datum tempus, per fuperia
ora praeccpta, quaeratur Afcenfio reda
medi Coeli. 2. Huic adde circuli qua.L
drantem, 86 prodibit afcenlo obliqua
afcendentis 3. Quatre arcum fernidia
urnum gradas Eclipticae afcendentis,
qui afceniion obliqua: reiponder, 86
eius {e`minoc'urnurn,86vtriui`q; V
pars fumatur. 4. Hunc arcus xemidi
urni trientem, adde afcenfoni !
coeli ter,86 conflabis ordine ;
cenfonem reaminitj 1 1*. ;
domus. , Afcenlioni : primat do:
mus,bis adde ordine arcus feminour:
4 ni trientem,et inuenies afcenfionem
iam is : 3 reliquo rum orienralum
domiciliorum. 6. canone afcenfio:
num rec'arum,gradus Etlipticae refpon
dentes inuenies (licet Horofcopi ;
dus prius coniiet) qui cufpides fex doa
- morum

norum orientalium obtincnt, Vnde
cuinides ; occidentalium, per puna
oppota, non ignorabis.
` Excrnpli cau.
D (: thema cozli, iuxta ha'nc
lcabicij dorirlam, ad momentum
tempors fupra agnatum . Afrenio
: Madri Coeli 4.4.. g. 7, m. fcem
fio obliqua afcndentis, addito :
'quadrante 134,. g. 7.m. cui refpondct
2.7. g. '35, rn. 51. Huic Horofcopo arcus
femdiurnus refinondet '15o,` g.4_o.m.
'1 Arcas iminournus 74.,g-zo. m,
'15'. Il Ergo triens IVel tertia pars :
femidiurhi, faa diuione per ternaris
um, 'd 35. g. '13.m. Artus Seminos
( triens 24.. g.4.6.m, Hinc emergit
af'enfoRe<.'a vndecimse 79, g. z o, m.
trims arcus : ad afcenfo
nem ream medij ]! addatur. Duos
decima: 114.,g,g;, m. Prim 1 4.9. g. 4.6..
m. Sccundae 1 74., g,3 z. mfr' triens :
feminoumi, ad afcenionem ream
primat addatur, Tcrtiae 1 9 9. g. I 8
His aircniorxibus, arcus Eclipticac com
I gruen
gruentes inueligentur , 86 inuenio in
vndecima zo.g. . m. 1I,in ;
. g,4. 3.m, 5111 fecunda 1.4.. g,1,m. np.
In ( 2 . g. 5 4., m. . Arcus Medi
coeli 86 afcendentis nunquam mutatur.
Vnde hoc thema cotli oritur,

sxnii .LCABITIL

_ 1 52 6. lu.
ll@ die 30. J. 1 7.
. z 6. temp. ml,
r--.\r-nq.-_-vv-_-\rv-v--
'
. \

0 P oszwo XW. ,fU0Mo1 ; s_. _


'da lber/14 nell inquirenduln exjemmf '
Ama !) 0" Campani.

PRoponas tib1,vt in praecedenti fora


ma, Ycer-tum geniturae tem pus, cum
eleuatione polari tui lociI 2. :
afcenfonem reiam -NledjI colli exafn
cenione vera loci Solis86 temporis
propolitt'. -3. Ex tabula domorum IE
cundum Campanum et Gazulum (que
eli in fine tabularum afcenlonum
obliquarum -in Regiomontano) ad tus
am eleuationcm quaeratur 1'nlerItiti
um, (id eil; arcus aequatoris) decima:
domus cum numero polari ~1 1. 86
3*. inter decmam 86 vndecimam inn
terceprum. Hinc interPtitium` 1 1 . cum
numero polari 11.*. 86 2*. I4.. Iunge
,interPtitium 1o'. 86 11'. aggregatum
al 9o, Gradibus de-mptungrelinquitins
terfitium . quod cit aequale intera
itioprimac domus . 5. Interiitium 1*.
domus aequale eit interftitio . 6.1Ins
zeritium 1o,adclas ad afceniionem
~ ' I- a
J . I
1'
, lm, ream medj , 8( babes afcenio
...~ nem obliquam 1 . fub congruenti
Eleuatone nquirendam, 'vt notum cit,
7,Interitium 1 1*.addas obliqua 1 1 if,
86 nuenes afcenionem 2*. obliquam.
8 .lnteritium 1 z .huic addito,`vel qua;
drantem circuli addas afenonreae
medij cli, prodit ob1iqap1imae.
9.fInteriitium4 zdomus addito obli;
quae 1*. habes zobliqum. io. In
terfitium 1 ffecundae obliqua: afcenz
Goni ungito, l tertiae domus aicenfio
obliqua producitur. '1 1. Singulis afcem
fionibus qurito in conuenientibus ra;
bulis, fub congruenti eleuatione,arcus
Eclipticae coor1'entes,8 inuenes (ex cus
fpidum prncipiadomicilia
1 z. In oppofta ex fentenna .
oppofiti grazV
dus 86 lgna fcribantur, figura com:
pieta crit.
D E G' L R T 0 .
Ad datum tempus conformandum
thema Coeli. Afcenfo Rea medii
: 4.4.. g. 7, m. Eleuatio poli da
: regionis 51. g. vnde excanone do:
morum,
rnorum,i`ecundum
titudinem Campanum,adlaa
5 1, Graduum, lnteriitum .ii' 1.1""

1_ of. domus 1 9. g. 58. tn. vndecimae 86
tertiae numerus polaris 1.3. g, Interlia
tium (12. domus1_.7.g, 3o. m. Duodea
.cimas 86 numerus polaris 4.1..g.
Iungatur 1 1*. 86 1 . interlitium, pro
dit aggregatum 4.7.I g. z3.m, lllud
Quadrante demptum, relinquit inter
fititium , fcilicet 4.1.- g. 31.. m.quod
congruit cum interllitio primat, yt fes
cundae, cum interfitio vndecimxcu
pidis. Addo igitur ad afcenlonem re:
ram Medi]I cli 4.4.. g. 7. tn. interlitia
um decimae 19. g. 5 . , prodit afcena
lio obliqua vndecim 64..g. 5. m. ina
quirenrda (ub Eleuatione 1.3 , Huic
addeinterlitium 1 . 1 7.g, 3_0 m. proa \
dit afcenlo obliqua duodecimae 91. g,
35. tn. ful) polo 4.2. g. Huic {
interflitium 11.?, 4.1.. g. . m.emergit
Obliqlia 1.134g, 7.m.fub 51.g
polilterum huicf adde 4.1., g. 31.. . ori 1
tur afceni.`obl. 12.17 6. g. 3 9,m> fub polo,
4.1. g. Vltimo. huic adde interfiitium
' I 3 fecunda:
1ecundar: z 7. gl 3 . . relinquitur in aga
gregato afcenil obl. 3', 2o4.. g,19. m. (ub
numero polari 2;, Graduum, Vndei
! afcenfionibus obliquis fuos :
lares numeros accommodabis,i`ex
dorniciliorum orientalium Ecliptif
cae loca hoc ordine inuenies. In decima
1 . g. 36. . E5 1 Vndtcima rf. g. 3 3,
rn. II. Duodtcima 21. g, , m. . Pri,
ma 2.7 . g. gs'. m. Sl. Seeunda 27- g. .
. 11p.Tertia zz. g. $.m,r.f..."',Hinc
fequens conitutio Cota
li oritur,

Thema
\

THEM/1 WXL: ._ fr ff
Camjhrmmn. '

1~..`

5`. ` Almo15z6.
lu/gd.; o,J.17. fi.

PROP OSIIO X/II. vQ=0


modo Planetdrum, Ste//rumxamm lo
, ]>4r.1f0'rlum jgzme c/z',pcr]me
tra/ente: pro/mtianes ,
lycialitcr z'nnm
mr.

I 4.
praecedentibus propoltionibus,
illud , quomodo ad quod,
momentum temporisgura
li ex fententia veterum 86 recentiorum
artificum, conitituenda ft, vt quae llgna
fint fupra terram, qua; infra ,quodl
num oriatur, quod occidat, ac quod
<.1r.1t11i/.togip clomum uamlibet pol?
ideat, : innotefcat: une quaeritur,
quomodo Planetae figurar inlcribantur,
vel in quibusdombus Stellis Hxis
primat aut fecundae magnitudinis Pla:
netae collocandi iint, vt totum thema 1
abfoluatur. Vt igitur huic quaeiioni l;
tisfiat, initio per praccedentes propoli:
ciones, accurato iudio, vera loca Pla:
netarum iecundum longitudinem 86 las
titudinem, nec non Stellarum ixarum,
inquirantur, His habitis,coni`idera, ;
tlomorum contineat lgnum , in quo
Planeta fuerit, cintra quas cufpides
radus incidat. His nuentis,Plane_tam,
aut partem in eam dornum in:
fcribe, quae illis cufpidibus terminatu r,
obferuato tantum graduum numero 86
ordi;
I' \

ordine. Vt in noirothemateyeruslos ffy


cus Solis 1 6,g. 24..m. Q_. Hoc [ige 6
num inuenio in prima 86 duodetimaK '
iuxta rationalem,86 cum 1 6. g. in duo
decimam domum incidat, in hocdo:
micilium locum Solis inferemus,vt fiak
gurae ( propofitae oftenclunt, Eaa
dem ratione Q in vndecimam incidet
cum ?386 9, gz in decimamcum /
Luna, Satut. `in_ n_0,_r1am,S'1'_n t_1`uintam,- _
Haec Vulgaris ratio', quarnj me prac
ciiione plaeruntp hic fequimur,
Alti,qui fubtilius haec icrutantur,
propter latirudines Planetarum 86 1=
_ larum, hac forma vtuntur; Initio conis
derant, quae domorurn_contineat liga
num, vt dium , Planetae,quen_1 the:
mari ini"cri_bemus;A Hunt: -i_fi1lrit in eo
gtadu,qui ponitur in cufpide domus,
Carens imul latitudine, in
mus collocantl Si plures gradas in lona`
gitudine cufpidem domus pnlident,
quam ft Iongitudo Planeta: , inferunt
Planetam in domum praecedentem cua
fpidemfad quam Videlicet Ht motus prig
I 5 ' mi
mi mobiiis (ea continet
Planetx) Gn pauciorcs, in domum i`e~
quentem, qux fignum gradum
net continet, cufpidem domus fes
quitur erraticam nfcribunt. @od
Planeta habuerit latitudinem cam
feprcnrrionalem, 8( gnum Planeta: fw
erit in aliqua domorum,qu2c in mea
dictate cli afcendente, id , princi
pio decimae ad (inem Vfq; , ( gran
dus longitudinis Planeta: in cufpide ali:
cuius domus, Planetam : in dos
mum praecedentem vltra cuipidem ,
verfus quam motus primi mobilis : `
Si vero meridionalis, contrarium initie
tuunt, 8 Planetam collocant in earn
domum, quae cufpidem fecundum or
dinem domorum fequitur, Vt Luna ad
tempus genitur nofri Principi: {
dit in 16. g. 5~1.m. b.LatitudocPr 4..g.
gia. go. feptentrionalis, Quaero in
quam domum collocanda fit hac via?
: in medietatem aicendentcm ,
cum ! in igno decima: domus, lati
tudinem hbct feptentrionalem. Ergo
[Il
in nonam domum , ad " medii
, vt in praeeedentem locumV Luna:
inlcribemus. Sie 13* incidir in 1.9. g. 4.4..
. $. iuxta Copernicum,latitudo eil:
mg. 1o.m.55.f.Borealis, Commoratur
ergo in medietate alcenelente ,
eumqg lit latitudo leptentrionalis, vm
clecimae duodecimae domui
inlcribemns. Sie fpica {
dit in 17. g. 1.1.. rn. . latitudo 1.- go. m,
meridionalis. Vnde tertiae domui loa
cum Stellar, cum fitauliralis, in medie
tate alcendente, inlcribemus. _
Si Planeta vel Stella fixa luerit in
: coeli dei`cendente,quae a` prin:
cipio quarta: adlnem nome, Si l
Iongitudo Planeta: in eulpide alicuius
domus, contrario modo procedendum
elle , hoc eli, li latitudo leptena
trionalis, inlerunt domui Planetam,
quz cufpidem lecundum ordinem lez
( :Si meridionalis, in pratceden:
tem domumverlus quam lit
primi mobilis, Stellam inlcribunt. Stel;
latenim lx vel Planetas- in latitudine
leptena
feptentrionali, citius oriuntur 86 tardi:
'J~B us occiduntzin meridiana tardiusioria
untur, 86 citius occidunt ,_ quam grad us
.eorum fecundum longitudinem. Vt
ad tempus geniturae, incidir in medie:
tatem defcendentem_ , Longitudo
17. g, 4.0. rn. . Latitudo z,g. gom.
3 3. auirina, Ergo l in nonam dom
prgcifeincidit, Plura de hac materia viz
deant Sudioi in tabulis Diretfionum,
problemate 21. vbi oiendit Regio;
montanus quid ft agendum ,cum
lae fixa: oto_ gradusY latitudinis exces
duntflpartem fortuna: ,quam lic nomi,
!
nant Aitrologi ex fententiaPtoIemae1',
fic inuenies: Subtrahe motum Solis ai
motu Lunar, refoluenda vtriufq;
in ignorum completorum numerum.
2. Ad refduum adde gradus afcendenz
tis, id , illos gradus , qui in cufpidem
prima; domus incidunt, 3,Sicinuenta
, numerentur lgno primar C10.
mus incluliue , 86 fumpto numero
rim in proximo colloca pattern
fortunas, cum gradibus86 minutis, quae
_ fgnis
'
I

cum
'ignispartis fortuna',
inuentis in propoito
adhrent, Vt qurothe
los 1

mate, fubtraho motur Solis motu


Lunae, hoc modo. '

. g. r 211.
(; 16. 50. 4.7. 8.
(94.. H16. 2.1..V _ 24.. Q.
; . 26. 23 .
Difieren1ia 9. iig, o. g, 2.6. . af;
fxmpto integro circulo , vc fubtraio
Hat, Huic addatur afccndens 27. g, 35,
111,86 prodit uerus locus partis fortuna:
Ephemeridibus,
9.Y nouem
i12.3.g,1.m. affumpris
motibus e1c_.

completa, numerentur ab afcendente,


in decimanl domum fortune
zg g, 1. . incidere deprehen des. Si qui
plures partes geniturg inquirere voinr,
dodecatemoria , nouenas imia.
Schoneri primum librum de iudicjs
confulapt. Nuna de veriiicatione in hoc
Compendio, pauca addemus
PRO:
. _ .__
):_.

? PROPOSITIO X1/nx
mozlofer o 'wl 4dfi'm'1tc1t'rnImz
I 4/e;1d'n.f11.ztz', per can/gaux: fverum
' ! 'vera proximxmgem`tu
temp:/u}>er4wz`
miur.

modum veriiicandi, quem


Animodar Arabice vocant, tradi:
Ptolemus lib, 3 cap. 1. Quadripartiti,
per Almuten Almuleli, vel domina;
torem prececlentis fr aut o, hoc mo
do periicitut. Prim quaere,an coniunn
rio luminum immediate natiuitatem
,
lp.unae,ac vero oppolitio
ii praecellerit Solis SC
nouilunium,nati.
uitas coniuniionalis , ll oppolltio,prae
uentionalis dici lolet. Secundo: Si coni
iuncionalis eil genitura, inquire Ak
muren, hoc eli, vide quis Planetarum
plures digoitates ellentiales habuerit in
grada, in quo iunra fuerint lumina,
vel in loco Solis angulo lequente.Sin
praeuentionalis, erigatur ligura Coeli ad
tempus oppolitionis pratcedentiaima
" mediare
mediate, 86inquire dominarorem gra. ll?. *L
dus eiusfupra
luminaris, quod tempore plea
niluni)I Horizontem,aut in oriena
tis cufpide, fiin Horizonte oppoitio
accidit, 86 angulo fequente , Nonnulll'
tantum in hoc cafu locum Lunar fue .
munt,Iue lit fupra vel infra terram,An J.. Lijn
fequentem dicimus eum,quem 4 "'
luminare : primi mobilis proxima
p_raeteri1't. autem Almuten
Almuieli ,feu dominator alicuius gran
dus is Planeta, qui plures haber digntan
tes eilentiales ,in loco Zodiaci proa
poiito,86 inueniturper tabellam digniiI
domino domus ,
tatum ellentialium exaltatinis
Planetarum , quae ;
quatuor,
faciei
triplicitatis
-dignitatem
tres ,attribuit,
termini duas,
: _

tio : Moturn eius Planetae, qui fortiot


, diligenter inquire, ad tempus gea
niturae aellimatun1,gradufq; eius 86 mia
, non conlderato Igno,confer ad
gradus 86 minuta afcendentis 86_med
coeli
Ytriusfeu.n1;
gradas,cli
propias
in modo
accedunt
aequal.
ad
'T ` "" graditi I
" "-_1i_'*""Y""*-uw
fr" I

gradas Almuten, in eo angulo pone'


gradas aequales gradibus Almuten, fers
' uato anguli figno. Hint reliquarum dos
morum cufpides ex tabulis direiio
num aut domorum inqui'rntu`r,8 pro:
dit figura per Animdar,'Ve'ri'ca/ta,
Quarto, Tempus verificarse nati:_

_ uitatis hoc modo co'gnol`ceS:CL1arre afa


_ cenlonem obliquam afcendentis aeihe
1 mari 6 seriiieati, maiorem de minori _
fubtrahe , produum conuerte in tem
pu's,grad.bus multiplicatis per quatuor,
minutis di`uil`is per 15. quod 'prouenit
adele ad tempus 'aeimatum fi aleen:
fio afcendentis veriicati maior (!!!
_ qum aelimatilf Vel i`ubtrahe~, cons
trarium aceiderit. ! prouenittempus
nariutaris correum, Vell placer,
tantum ex tabulis domorum 'tempus
vtriufque coeli, aeitimati ven
rificati extrahe Figura rationali modo
conftituta erit, aut vtriufque corclis
Coeli, in modo aequali diferentiam
fubtraione ad tempus aeitimaz
tum adde, l vera: nariutats
maior
.

1 maior gradu ae,lliit1a`tat2au`t` minue , l . " "
minor. 4
` . `
Veriiicanda cit Natiuitas noilri
Illullrifsimi
vt votrant,` vtPrincipis, per Animodar,
certo conlet-Allrologlo,
vtrum tempus geniturae aellimatum reI
fie lit aignatum, ad direionum tema
exaius eonllituendafrror enim
'tantum -41. minutorurn temporis anni
'vnius integri ( inducir. lnfpecis
gitur ,Ephemeridibus, natiuifatem >ima
mediate lurninum oppoltinem prat;
'celsille depraehenditur, 'quae Vlmae aca
edit die 23. Iul1'ih,`3. 111-. I4.ff'<1.I;lei, Fria .
burgi h,~ 5.1 . m, 1 o. il Hatvreduio'
'ad 'nollrum-rneridianum ntalis loci,ad`
clitisV -1.311, 1o.i`vn.de natiuitas pratuea
tonalis. -Te`mpore'huiu's Pleniluni)I Lua
nalixt fupra terram , quod probatur, ii
thema 'Coeli ad 1`3.Iuli1' h. 3. rn, 51.eria
gatu1'~,~Or1tt1r1'n prima I17.g. )-(. Coz,
lum : 11.. . Ergo Luna incidir
induodecimam, quae ad tempus oo. rea
duum aequatum s.b,z81.. z1,.in
- ` . 91g.
-I

9. g. 1916. 4.s.=.:~...~, eommoratur. Sole


obtinente partem oppoftam 9. g.2,m.
SL. in fexta domo, ln hoc ligno ( . cum
[lt irpra terram, 86 angulo fequente
quem proxime praeterijt, id , cardinc
, ex tabella dignitatum effen,
tialiurn . ghabet. 9, dignitatenb.
5.3.3. g. 7..5 t{.3.Vnde ;r.Almua
ten Almuleli, cum caeteros dignitat
bus elientialibus vincats Huius Planes4
tat. verum motum inquire ad :
geniturae reduum acquatum,ac im
: iuxta Copernicum y. incidere
in 1 5. g, 31. m, . Hic locus Eclipticx,
negleo iigno cum al`cendente86 me
dio coeli aeilimato, conferatur.Differene1
tia ab afcendente 12. g, 4,. m. A me
dio cli 1. g. 5.m.vnde cum propior lit
Medio cozli, quam afcendenti gradua
um ratione, alirmo Medium cli
nimodar verificatum 1 5. g. 3 1 .
Sjgrguril eni ' nunquam mut?!
. Huius afcen io Recla4.3.g. 2. m.
Addatur quadrans citculi,prodit afcena
fio obliqua afcendentis verilcati 1 3 3.
1 go 3.111.
g. 1. . cui refpondet arcusEclipt1'c.
ub eleuatione poli regioni: darse, z 6, g.
4.9. . S1. Dillerentia afceniionum ob
li uarum, afcendentis aeftimati 86 ver
ri 'cati 1. g. 5. . In tempus conuerfa
4.. . zo. . fubtrahmdatempore xiti:
mato, cum afceniio obliqua verilicati
: minor, tempus correum
uitatisinclyti Principis 1 7,h. 33.m.4.o,
. meridiem, relinquitur. Poftremo
_ ad hoc tempus prius reducendum 66
corrigendum per aequationem, loca Pla
netarum inqu1'rantur,eri_rq; tota figura
abfolutaper pr-imam veri .

00$11 XIX. D E YE
jratiane Trutmzm Hcmut. -
/Enfer nati in - \
romatema.

E CV NDI modi autor eifeHer4


mes clieitur, ! -Ptolemaeo 5 1 .Cerri
riloquio his verbis . In quo lign
no Luna geniturae tempore, lllud in
wncepto fac aienclensk in quo fige
a no

no { fuif in conceptu, ilfxd aut


I
eius opprum fac arendensn pam?.
Forma procedendi' ommun vla,
rjs mulcorum opnonbus neglecorsf
a, '1 . Ergatur Figura >cceli 'ad-tenu
pus aefimatum, quod dctur ve,
im, 'prpfer amtonem iuta 'pul
rilia horologa, 'quo mediante incerto',
verum tempus verificatonem nue:
. 2,. Ad \rempus.aeR1'matumredu
l , locus Luna e-
(; , Egurc nrbaur, 66 conln
dem in ) loco "conf{ar. 3. Qgar di;
Pfantm Lanze ab angulo orients,
Luna fubterra efvel ab angulo :
demis, 11 f1praterram fubtrahendo Bz
gri l grdus anguli figno gradba
Lunae, aumpris iz. , Vb ope;
I ratio exgt.4Cum elongationes
ta, quaere moram nati ex feqenf tbels
[ fempet acfpendo proxm in
rem dianram, I :ua in canone prcife
non nuentur.
(l'n'mo,rmpore marx (,
'tempus conceprionis hoc -modo co"g,
nfccs.
nnfces. 1 (Lierre dies more in vtcro man
terno. z. Conldera an annus propoli.
tusfit com munis vel bilTextus,S1' fuerit
communis, tabella menlium infpea,
[ub conuenienti titulo , quatre menfem
completum, immediate precedentem
natiuitatem, numerum dierum regio=4
ne pofitum excerpe, 3._Huic adde nu;
merum dierum natiuitatis, I.86 prodit
numetus dierum ai principio anni, vfq;
ad diem natiuitatis, Eodem modo agen
dum , a,l1nus,biilexrus,86
pro politum habebis
. 4.. Hincrfubtrahe dies m '
rae diebus, ' principio anni elaplis, af:
fumptis 3 6 5. D. communis, vel 3 6 6.
diebus, : , relduum quatre in
Pfdia menlum tabella (ub titulo ans
ni communis, aut fub titulo anni bifexj-a
`tilis, fuerit bilfextus, 86 rellduum
pracil: inueneris, habes regione diem
menfis vltim um,quo videlicer quis con
ceptus 1. Si non praecife inueneris, ac:
cipe numerum proxime minorem , 86
fubtrahe numero reliduo quem quaea
tis: `quod fuperei , dies menfis inmef
rate

. . `< .
( iquentis, qua conceptus naa
' tus. 5, Condera moturn Luna: ad me
ridiem inuenti diei conceptionis, qui
afcendente ltimato minus diitet
quam 1;. . diestua dies com
ceptionis. in plus dillrat, non vera,
! tunc accipe fequentem diem,fi Luna
afcendens excedit: vel prxcedentem, Il
Luna ab afcendente fuperatur. In ali;
quibus cafbus, per duos dies, aut retro,
autante numerandum , vt experiem
tia oendet.
Sexto.Horam conceptio nis im
uenies: Subtrahe afceniionem ream
Solis, meridiei tonceptionis, ai Capri#
corno inchoatam afcenlone oblin
qua Luna: natiuitatis aclimatae ab rie
te, relium conuerte in horas l minus
ta, Hinc tempus concrptionis quaeih
S
tum proueniet. Oauo. Ad (
`conceptionis inuentum, redutum
86 quatum, quatre morum Luna: vea
rum, quierit verus gradus afcendents
natiuitatis. Deinde reliquarum domo;
rum culpides ex tabulis domorum aut
dires
direon/um per z4 problema Regon il
montani collgantur. 51 enim angulum
M. C..1'nuem'I, quatres eus afeenfof
nem ream. Si angulum afcendents,
nqures ex tabula regons afcenfonem
oblquam. Ab hac fubtrahe (lxadran:
tem, prodt afccno . . vel ad
das medi cl afcenoni 9, g.
obliqua
ne reaalzendents.
medi)I cl , Cognta afcenon
reliquarum cufpa
dum afcenones, pro modo rational,
vt fupra, per contnuam go, g. addtiof
nem inquiras, ac gradas Eclptcsc re ~
fpondentes , non aliter ac prius, elctes.
Poftremo.
Tempus verfcatx natiutats
non :liter quam in Anmodar didcft,
inquires. Hinc thema cl uerfcatum
ortr, per Trutnam Hermet1's,cux"lo '
ea Planetarum nfermus, ut tota con
ituto abfoluatur, Allhaclegulz
abortiu 9_r_11ges,Iept\mnq;_men[emti
_._.__
excipiuntur, ! tantum ad eos pertnet,
qui 9'. aut 1 . menfe, vt Hen' (okt
rali 0tdin,in luccm eduntur,
K 4 Exem
YExempli gratia,
Verifcanda eli Natiuitas nolir(
_llluiriisim Principis per Trutinatn :
rnetis, Luna tempore geniturae aeiima:
tae,iuxta Ephemeridum calculum,elt in
1 6. g, 5 . ; 8 . in medio Coeli fupra
terram. Vnde eius diitantia ab angulo,
occidentis eil: 2. 1 9, g. 1 6. m,Tempus_
morse cit 264,. (. A principio ans
ni communis, ad menfem geniturae,ela.
.pli : 181. dies : addatur noiirum
tempus go .Iuli h_ . 38, prodit.
'tempus'elapi`um Ianuario 21 .d,1 7. h,
. 28. Hina fubtraho tempusY moras
z64..d.prodit refiduum 3 I1I 2. d. I. 71h; 8,
mi additis diebus 365 . cum f_ubt__racrio
fieri nequeat, quae diem conceptionis in
fuperiorem annum cadere- oiendit.
igitur reiduum ,in menium taf:
bella. Olendit. numerum proxime-mi
norern 3o4..d,ad O_0brem,quidems
ptus ai fuperiori 212. d. rel-inqui; diem
conceptionis menfe iequenti die 3, Eli
igi1u1coneeprio,fa&a Anno 1 5 2 5~.Noa
uembris die 3. Ad meridiem huius diei
Luna
\

Luna in z 7, g. 14.. . 9,. Diitantia


ab alcendente aeftimato, tantum o, g,
1 . m.quaecum_1 3. g. non excedat, dies
conceprionis vera . .Nunc de hora
quaeritur f Sol ad meridiem conception
nis, in z 5. g. 4.5. rrr nl,cuius afceno ren
da ab Ariete 1 3 3._g. 24. m. ;o.i`,qua
dernantur 1. 7 o.gradus,id e_I,_i.rltium
retae afcenonis, addito integro circus
lo, vt fltbtraio Hat,C relnquitur aicen
[io reai ]o.inchoata 31.3, g', z4..m. 3 .
,Luna vero ad momentum natiuitatis,
vtltpra ol_enl`um,incidit in 1_ 6. g. 5. m.
8 :Vnde eins afcen io obliqua, in
latitudine loci, ab Ariete zz, g. 1 9.m.
36.' Cj hac fubtrahenda elafceno
; Solis, prodit d1'fl`ere1.'v:i2\_` 5 8. g. 5 5.
. 6.Cid,et. in tempus conuerfa ; h.
5' 7.111. 4.9, 24., t, Vnde conceptio fa
Amro 151:5.' No_uemb.d-' ph. ;,m-.
56, meridiem, Ad hoctempus,l
placer conceptionis tlierna infpcere, ;
gura cozli erigenda erit, vnde nonnulli
fortitudinem ftus ad debilitatem, nec
non alia quatdam notatu d1'gna,1'ud1'
K 5 canela
tanda acmant. Dende ad dem ;
pus conceptions nquro verum lo
umLun, qui ex mota diurno 1;. g.
3 31 m. parte propom'onal1':..g, 1` ;.m,
incdt in z9.g. 17. . Q. Eigturaf
/ fcendens per moram vericatum 19. g,
2.7. m, 1. cuius zfceno obliqua 1 3 9,g,
4.6. . 11111111 afcenfonum d 1.. g,
3 9,n1.inernpus conuerfa . h. 1 a. .
36. f. addenda ad tempus ximatum,
cum uerifcata afcenfo Bt maior,C pron
dit h. 1 7. . 4.3. 36. (bare per Trutin
nam Hermetis, ( natiutas, Anno
I 5' 2 . 11111161. 30. 11. I 7,m, 4.1.1236,).
m. Ad hoc tempus, poftrelno loco, f
gata fub1'1'cx'atur,loca Planetarum
nerantur, l tota vericatoperfeb
crit,

s.,6}/ITVR :r.4ELLA"
' .


2. _ Ferueril. 59. 6.
`_--_-_1 -_
3. . 9o. 9 1.
4.. April1.__ 1 z o . _ __1-_:-1.-__

_5TMur.__ ; 1. 152.
181. _1 8 z.
. :T: z 1 g
_8_._Augu_li._- 2.4.3 . 24.4..
Teftemer
ro. Ooe . _3o4..
z 7 3 . __-E05'. _
. .11T;5.1. _ 335:
1?._:Derem%'_

In .mno cammunil Bixto.


Moram nati in vtero materno, fine ta.
bella, bnc snodo inuenies, Vt Albuban
ter docet. Gradus diltantiae Lunar ab
angulo afcendentis vel ieptimat-duplas
tos per 24.- : ,86 in produo dies
inuenies, in reilduo , quod diuidi nea
quit, horas, Has horas 86 dies acides
morse mediar, il Luna fub terrafquae eli:
28 3. d.vel minori z 5 3. d.i' ( terram
inueniatut.
_Sig._ G. " L11114 I11I2trr,| Lumz/11pr11I
afcemlente. | ab angulo 72. do.
0.5 27;.
PO 11-`'I.'T` XX. D E
haine. .gimati 'tewj>arz.'f,fr4r
(
' Nrema `v'eriHcatio'ne,\temporis afi;
, requiritur, vt 'afcendens :
matum experientia probetur, per ?!
tudines aut alia 'aduerfa acdentia,
pus S ahimum molefantia, Eiq; hard
triplex, alias per tranfitus malecarum
Stellarum fuper afcendens, alias per an-l
huas profeioncs, alias per clir'ec7iiones,Y
verum afc'enden,C 'verum 'genitura
tempus inquirt
DE PRIMOY ,
:mr/ifm 'male/'carlm .ite/I/zrnm
fuper frena/em.
'1. : Hguram genitt !
. 2.. (Lutte an natu: aliquodincoma
modnm paifus fit in fao corpore, quo
'anno`'menfe die ! acciderit, g.
(liser diem in Ephemeridibus,
an aliqua iftrtunis', taliI die, gradum '
fedentis Hgur aefimata. feriat, vel
per tranltum corporalem, vel per radi
/ Uni
um eius malclicum, vel propr. Quot! fi
lic inuenis,tunc gradum 86 minutum
infortunae , loco afcendentis,
feruato tamen ilgno afcendentis ariis
N5 matr'. l11_y~__r_t1_"cat_im1_iln1_s.n11_'_11i1
_,_lgnaiirnt_mutanda. Hic etiam conidea
rabis, tranfitum dominiaicendentis, 86
Almuten natiuitatis, per loca {
narum ,feu radios eorum : ina
Fortunatos,Aulla. ' '
mQ1_um-__in_fQm1nanJm >a1:ci1.l.um.acIaia
, ad paucos via
delicer dies nili infortunae client fiatioa
nariz. Sed Il diu durauerint ad feptia
manam vel duas)annuas profeiones
examinabimus.
SECVNDVS .MODI/S PER '
411nurupr0fe71'0ner.
I, Erige lguram acii-matam, 86 de
_ tempore accidentis diligenter inquire,
2. Coniidera in tabellaaipeuum, an
profeio annua afcendentis, eo anna,
ad corpus vel radios malignos informa
4
nxaeingetcplitg { mue: _
_ nis,
nis, numera dies 1ntermed1'os,1nter clin
em natiuitatis 6 diem accidentis, hb.
dies per fex multiplica, produum da
uid: per 7 3. lllud quod in Qqotiente
gradum, quod remanet,minuta often:
dit. 4.. gradus 8 minuta fubtrahe ai
loco promilforia accidentis, verm
gradas ! minutum afcendentis geni
tura: propoltx rcman`ebit,1_Ii;;Q[;n. N5
ejgeautcla : Si accidens vltra feptiman
nam durauerit, videndum , per has
annuas profeiones, an aliqua ;
magnafuerit, in afcendentis ligne,
vel malignus afpecus o,aut [
Eclipls aliqua. Tune tali: gradas , in
quo Ht d, magna,aut o.aut D,alpet'us,
aut Ecllpls, eferfus eiusin tempus
atgritudinis ineiderit, gradus afndeng
erit. Si nihil horum nuener1's,ad
onem accedendum crit.
TERTIVS M0075; PER
Dreioner .
1 . "Vide an al'cendens,v1'a
D1'reth'onis, ad aliquern malignum ,
dium, vel corpus infortune: pertngat.
\
!
Huius promiiforis accidentis, afcenla
nem obliquam inquire, iub Eleuation `
loci, in quo eil natiuitas. 2.Con`
dera annos attatis , 8( ab aicenoncinn
uenta, fubtrahe gtadus ! minuta, quae
annis 5 diebus compl/etis congruunt, ai
natiutate }; ad annum 8( diem acci,
'demis (nam quilibet annus valet gra:
dum Vnum',iex dies,vnum minutum
direionibus) ( quod retnanfcrit, a
cenfonem obliquam afcendntis veri
conltituet. g.'lIuic afcenfoni obliqu,
- fub tua Eleuatione, 'quatre arcum !
feri refpondehtem, qui "crit afcendcns
ver.4.. Pro reliquis deinde cufpidibus
inueniendis verificata: genitura ima
pofirione Planetarum, 'ut fupra, proce
dendum crit. -
Exempli grati.
@idam nafcitur Anno -1 5 3 .
Decembris d,1;. h. 1;, , 4.5.p. m. fub
eleuatione 5 2. g. fete. Afcendens xiti:
matum19.g, 15, m. - Hxc natuitas
examinanda eil per accidentia. :
autem hic natus, intettianam febrim,
. Anno
...Anno 1.55o.labente,Mai)'
Y re per tranfitus malelicarum11.iiellarum,
d1'e.Qt_r,a ...Q_ ai

afpiciemus, qui huius accidena


tispromiiir principaliter radio oppoa
afcendentis locum (. Inuenitur
Yenim in Ephemeridibus, ad diem 1 u,
I -.completum in 9. g. 5 3. rn. Y. Portens
I~ditur igitur accidens morbi, cum afcena
iignilicans corpus nati, malefico
Mattia radio inlciatur.Sic domina aic
fientis I<.1'llo ipio die coniunione cora
`porali_ tranlt locum domini geniturae
Saturni, iuxta' noirae aetatis Aiiroloa
gos. @Quid hinc colligendum fuerit, viz
des.'.7\dde 86 hoc, quod eodern anno 86
_die h. 5. fuerit conunio loci Hylegian
Yli's,I.ur1ac icilicet, cum NIarte,qui eo ipio
_'anno in Reuolutione,fextae 'domus hoe
fpitator, in oppolito primat , corpore in
.iexta inuenitur. Hinc alcendens per lo
cum Mattis 9. g. 5 3.m. . rflinquitur.
A IVD.
natus Anno.nlgnis
Schonerus 1 4. 7 7.Mathematicus,
Ianuari)I d, 1 6.
h. ~1 1 . p. m, fub Eleuatione 5. g. Anno
L 1555. jl
\

_I9_ 1 d. 1.I1,I 5 . id ,5 3.31111()


.
aetatis completo, dicit Ie ex alto }
, 8 huius cafus cauiam faille , in Q_,
Yretrograclum, ! ad euxrdem
locum,in quo fuerit genirurae tempore.
Ex hoc accidente fuzz natiuitatis
dens atltimatum examinar, Profeio
annua peruenit eo anno ad g5,8 5,.
in zo.g. 3:1. . SL . Dies intermedij intel
diem accidentis 8 natiuiratis funt 34.9'.
Multiplico per (ex, 8 per 7 3.
proueniunt 2 3, g. 5o. m, Hunt
rum fubtraho loco l5,8 afcendcns vez
ricatum qu .g.i, m. . relinquitur.
LIVD.
Anno 4, diebus 192. com.
pletis, incidit in fcabiem 8 Melanchoz
licas infrmitates, Tune afcendens pers
uenit via direionis ad . . qui (;
dit in 2 . g, 32. m,~m. Huius afcenio
` obliquafub Eleuatione 5o.g, 2 5o,g.
4.6. m. Tempus ipfum coms
pletorum 8 dierum, dat 4.o,g. 31.111.
'vnde aiceno obliqua veri afcendentis
. g,14..m, cui refpo'ndet z'1.g. 4.
mg .
nafcitur Anno 1 5 5z.Nm
u'/embris cl, 15.h. 1 7. . go. fub Elem:
tione 54.. g. Afcendens azimaxum ng,
m. Anno z 54.3,2etatis fu16.la:fus elli
\ cane, anno 15. diebus 3 19. pletis.
'profeio fuit in quarta domo ad 1 1 .
nz. ac pertmgere ad ain 9. g,1;,
m, )- . Dies intermedij 3 z 9,mulu'pIica
1ipcr"6.diu per 7 3. exhibent ? g, 3,
m.qui"(`1 fubtrahantur 9. g. 1 ;,m, )(`
-affirmamus oriri :z.g,1:.m.m.T:1htL1rxlI
rdenatiultatum `verx't`1'catr'onibus,

wm Poslflo Xx/. D E ;
} gerzitzmzmm reuolutiwi
:hu rm/itu6/1at`.\.4

Euolutio anni ereditus Solis in


idem punum, in quo fuit in
principio illius armi. 'Rtuolutio ans
norum mundi, d: introitus Solis in
principium , Huen primum minutum
\rietis.~Reuo`lutio alicuius nati eft ren
solis ad eundem locum ;
L dem
dem dodecatemorii, quem ipfo mo. _
mento natiuitatis occupauerat.

Erec'b.1rusigitu1 annuam genituraf.'


conuerl`ionem,ex fententia Copernici,
ad recentes obferuationes, per 35. praca
ceptum Prutenicum, initio quaerat,ad
radicem eniturae, verum locum Solis,
ab apparenti aequinoiio verno. Secuna
do inquirat, verum locum Solis, ad cer:
tum annum conuerlionis, menfem 86
meridiem diei geniturae tantum,vt quo
inloco Sol tempore meridiano haereat,
hac operatione innotefcat. Tertio, In:
uento vero motu Solis in meridie, quan
tum abiit retro, aut poiiloco radicis
coniiabit, ac li locum radicis excedir,
tempus annua: conuerlionis meridiem
antecedit, Si non fuperat locum natali:
cium Solis, fequitur. Si conuenit praecia
fe, tempus in ipfum meridianum incia
det. Diferentia per fubtralio:
nem innotefcet. Qgarto inquiratut
motus Solis diurnus apparens, ad diem
natalicium, per 23. praeceptum, hint:
. _ motus
4;/
motus horarius per z4.Quii1to Diien. -if fr
( antea feruatam, diuide per moti
horarium accurato Rudio, produtum
diuiionis
tum, quohoram 8 temporis
Ht annua mom en.
natal_i'ci)I temporis
conuerio, ante ! poit meridiem deliz
nit. Hate ratio plana, 8 fac1'lis,cogni
to vno exemplo, quod nunc iequitur,
>_Corrltat ex fuperioribus, Illuirii?
Iimum
elfe, Anno Principem
151.6. [uh]IEleorem natum
d. go, completo,
hora 5, m. 33. poil medium nois.
Qgrenda reuolutio geniturae, ad
hunc annum Chriti labentem 1556.
bii`extilem,I1_1Iii diem al`signaturn,vt lo:
cus Solis ad idem punum , ad
16,g. 35. m,6,i S`L,reuertatur, in tem;
pore nondum . Dilerentia lonf
gitudinis 4.2). 7.8. add. Rquatio diez
rum 1 3=. 41.i"ubt.Iuxta hate igitur pra:
cepta, qustrendus veruslotus Solis
ad annum 1 5 5 5.c0mpIeturn 8 Iunium
menfem, diem 3 . tempore meridiei, id
eil: 1z.horam 4.1.. m. zx. (Pro meridia
no enim hc fcrupula addo, vt notum
- L 3 elt,
cl', radces medorum adn,
,horam referuntulgvnde 1 z.ho\Qc
detra '31,d1'eb. hoc tpus relnqut)
Tempus Iuiianum in abaco Alfonfino
2.5. fex, 3 71I {`ex,4.9s*, fx. 3;. d, 3 1".
fcrup. 4.61, 103. Simplex. prxcefsio au
quinoiorum ad hoc tempus . fax.
2,7, p. 14.1% 4.9 . 5.13, 30.4, Anomalia
Implex qunoorum z. fex. 4.9. p.
5 . 4_g=.4.15. 24.4. Anomalia dupla*
ta 5'. (cx. 3 9. .4_3. ;7".111 qul'
noorum addenda . . 2 4.-1.4.3.
4.92?. Vera praeccfsio quiooioruxn
o.fX. 27. . 39.; 3, 4.034,. 364 Sim;
plex{`olis,1. (`ex.5o. . 571, 322, Ano;
mala (olis o. . 39. p3'. 431, 4o.
fquatio cemriaddenda,1. p,z'9fa. 71a,
39 1. Scrupula proporronum ola. 3 11%
573, Anomahafolis coaequata, ofcx.
4..p-gzf, 5 1.1. 1 98%/Equato Orbis r.
\ . l of.1 zw; 7%. 5 7.41.1.:
ceH`us zo 2511- 4.11, Pars proportionals
addenda7 oN 4.:.4.Orbis acquario con
re<`t;1 (Jbtrahenda 1. p. 1o'.;g2. 19',
5 94. Verus locus Solis ia. Y' l~ fX 4-9
p.47'
p,4_71a 3*, ;7sa.4,14.Verus locus Sols : f

ab apparenti quno. 2.132: 1,7. p.26_".


4,12, 383~1.|74. Ergo Solin 17.g.16ta,
4.31. SL .Hic 11 locus Sols ad xnerdem
diei natals 3:. id 11 ad diem
tum 12. horam medium nos.
Tempore ra~dx'c1's Sol hact n16.g.35,m.
6.f. SL. Ergo 101 iam trancn ,
locum radics, vt differenta . 51. .
36,138. . ( per confequens tempusfez
uolutons merdxem 31./dieantecedit.
Motus dl'ar1'us|SoI1'se . g. 57 _ 471.
543. 34.4.l\/lotus horarus zi, 14.1.
19%. 4.64 Tempus refpondens d|'"e
rentzn. h. z',.'4.7z. tot ffilcethors
ante meridcm 31. ulij, annua conuer
o accidet. Subtrahatur z4..horis tem:
pus nuentum, vnde fequtur quod ;
Reuolutions contuendum Gt, ad
annumn 5 5 6. labentem Iulj cl, 30. 11,1..
. 34.. C31. meridem diebus au
quads (iiquaro anim 13 .
trahcnda) quo momento tem pors Sol
locum radic1's|6.g 3',,m, Q_. prci`c1'n4
gredtur. Probado ePc`faC1'1|'s, tantum
L 4. (;
tempus Reuolutonis { mulzr
tiplico per motum horarum, si prouez'
nit differentia fupra afsignata 5 wh; 61;
vel fi fubtraham differentiam ai 1 7 g.
z 616.41. Q.x'n meridigvcrus locus Sos
lis radicis 1 6.g, 3 g-m. 6.12 SL ,1'ch'nqu1'tu1.Y Y m
Afcenfo rea Solis 138' g. 52 ia. 36%
Rea temporis 3 3. g. 4.4. . q 2.,Reca
medii cli z 77. g. 36". 4.32, Qbliqua
Horofcop :,67.g.36|\*.4.8*, vnde cor _
21127, g, 14., m, . 7., g.
z. . . Ad tempul recludam ac aequa
tum z- h. 34, m loca Planetarum vera
ex Eph emerdibus nous Copernc,
hcxrunt, @n 16, gQ 35. , ac
locus in annua conufrfonc nunquam
mutatur-tg in g.g. o,m, sat . 11.15. .
g- ramo v.Rer, 3.24. g- m 19". .
. zoo g. t =*%S2.1.g29.51
a go 1 sog +1. 532. S2* cogo 4~71a

11.53. , g. nm .Hinc talis coeli cons


oritur- '
:
zxnmm

L/Irma laentc
1556. lull'/' 30.4.2.
/1.34.. m.31.P./vl.
Cor 2 7 g. 24..
. ny.

luxta lfonnos eadem Reuolutio


l quscratur ex tabella Rcuolutionum,
; qu in refoluts Schoner,ad calcem ad
` ( , Sol adeundem locum Leons
rcuerttur , trginta anns iam confez
(, lulj d, 30. h. o. m. 3.( 4.8. Qganra
l fit dferentia, vident udo, ac omniA
L 5 no
I

no Copernici conuerfiones tardius Hf


unt, quam Alfonl`inorum,cum quanti
tatem anni plus 111110 minorem affu
mant, medi]I
tabella Huat,
Alfonfina
quemCoperni'
quanti;
tate anni
cus ai medio aequinoio numerac 36 5.d
' 5.h.4.9'. 16. 1 annus cum fit n~i
nor iuo citius pfs 111` aequinoium
vernum quam Copernico, qui exaii
ma ratione reuolutiones ad annum
parentem refeigvel ab quinoio ver:
no deducir, De menfurnis l diurnis
Reuolutionibus 'prceptum Regi
montani 3o.in tabulis direcionumrcon
fulatur. Si qui compendium requirunt
ne ex Copenici dorina, tanta cum
dilicultateY tempora inquirantur, hanc
mei Praeceptoris pi memoria:
Domini Erafmi Reinholdi Airono
mia: peritifsimi artificis , fequantur. lm'I
tio tabulam conciant introitus Solis in
rietem, vt ngulis annis retro poll,
momentum aequnoiy' verni certo 'con
. Hinc fulatrallangtempus incroirus
Solis in V,anno radicali tempore 11: I
mili
,


` Q
mili ad annum ad Reuolutonem -\
. .
\ 1

qurunt , addendo ixltegrum ( f


opus , huic diferent feu ref
du0,addam dies mens 84 horas me;
riche elapfas , tempore Natiuitas,
Qlod prius poferiorifubtrallne
: nif dies :1cijciamxr,e\xmY diem -'
poea iterum demendum ee mema
ncrint , fuffa additions tempo: '
rs' meridia elapfi. \`/'el !
r1'or1' mox ad1')'ciatur, tempus meridia
elapfum tempore N>atiLn'tz1t1's,I ab hoc
aggregato fubtrahas mpus prcen
dens,Ita quazrum`ten1p:.:s Renzo
lutons relnqutur, Vt noc luri
Umus Prnceps natuse anno 15 z 6, [
. 3 . h. 11,m. 33 quaeritur reuolurio
anni 1 5 5- 6. [ Sols Yin Aretem,
accidic Copernico hoc anno 5 6.de .
h. 1 3. . z. 1`.Anno z 6.rad1cs die .
` h.I 3. . 4.7'f. 5 3. Difrrenta eff o.d,9,h.
3 7,m.zz.f Adda tempus gentur ;o,d,
r 711.38. mproucnunt 31.d. 3. 11."5.
zt. Ccabieo de, vt regula exigir,
habcs :cmpus quaeftum ;.d. 3 .h. 1
` 3 lof;

_:wow:
s:. .
\;" Jug'.
zi. C Pro' meridiano alquid l'ul3tral1e1l'fA
Y
dum eri: cum ex Copernici canone ;
diorum motuum : conlituta, pro:
(: nninerus cum fuperori cxae
congruens, '
' Hicnotanda lmul cautela. Si ra:
dix annorum quam Vis rcuoluere, fue
ric armo bilfextili ante diem aequino.
@cli !!! annus ad reuoluis, fue.
rit eram bilextilis, tunc { numero
dierum xfadicis annorum excerpto ez;
tabula adde diem, 66
caetera, uc prius
' antur,
TABELLA 1. .
Rtinluldi nfraitm G. in Y ._ illxr
Cqpcrnicum,

'{"`{'..

'hr '
-`. .
.,
2
r

1W. f~f/T41/'lzf 'vzw .IW lff ! 'off v vz l


9:51 'EHI 5117 'o1|z$ 'fl (+17 'lr
Lz l z~l7-6 "z 6i`_>1'2s '62 :
82 1i'8$i'oi -1i'l7S fr iff zz
oz~f`<|'zo| 55 " ' '62 85
i$'8z" o19$ '21 'Sz lg/1
! fff6 S : 02\61 lo
fz8x'S|'0xzf H85 1 '91 9'1
|9Sx'1'~v| 0951
'_1i^~6_.9 '11' lf
7
1o1 ' 1'
19 oi <61 'Z 8
I lllzp So S
zz"b.9'oz'ol 119 9 5 OZ
q 6+: : +9 oi 9l7z1 I
62 "_"z"l"|"8 -ox : H
+5| -+-+ 99 65 95
Vl 1vz:$'oz-oz '1i9 9 55 5
! 9|9zz 39 : 'zi o !
xi "$z'1z8 .31o:9 919z
'H7 +~91'+1oi 'i1o$1 z 'I I+
l7'lI'Oz'0l '9 A1 zz
'11|9'i' |+'11'z o1z fz: E1 az
'8 9 'ol '81 "8 5
81 bron '9zz : ?____'E,
61 'S'61o1 lf 'S 65 33
055 :5'| 95 :._z;'_'`:1_ll,9
15 il 1i7'817'L : 'L1 i
PR 0 051710 XXII. gar/1
Method@ in arigcndo cxfntm
lia Rcgiofnanldmlpro/. zg. mn
lmfum direanur.
corcnus ( collegmus in gratam
Aronomix {udio`orum, quae ad
I concutionem cozh rcquiruntur nunc
hac vlrma propofirione Jllud decla
randum eric, quomodo dreiones
profecfiones inituendae fmt, vt arcum
quators ntercptum, nter Ggoicaz
totem promorem ( enim :
verus dreions Finis) artifcofe nue
niamus, conuertendum 1'nempus,an
nos, dies, vt hnc quando ac;
cdens (! , quod promifor oendt,
effcum fuum forrietur ,vcrs
nomfontbus innotefcat.
Cum aute-m ad dreioncm ~acc
dis, hac Mcthodo proccdendum crit:
primo nqugle ad propoitum tempus
aematurrx veram natiuitatis' fguram,
" addrs verifcatonbus aemat tenu
porfa, cui dcinde shcmaii ! Yre

tous
rrill-"**"**W " -

I 'Ka

conituto,longitudines Planetarunm
lattudines, nec non cllarumiixarum
quae (unt in lgnifero. vel ptope Ecliptiz
ram, loca lecundum longum latum
accuratliimo ) adhibito diligenti
artilcum calculo,inl`cribantur.Cur fint / . `
addenda: verifcationes notum eil,
in latitudinibus obferua, in quam plan
gam borealcm vclauralem incia
dant . _
Secundo, poll vvererfam Eguram
cl, 8 ilellarum conuenientem in then
mate difpolltioncm, partes cufpidum
inqurantur, placet iuxta dorinam
Schoneri libro 1, de1'udic1's,axtifcia,
dodecatemoria, termini Planerarum.
Tertio, luditium generale inllitua
, iuxta domorum lgnifcata , 86
udendum, quid in genere poltus cli
nato decernat, quantum Phyllcac caufc
permittunt.
@arto,conHcatur afpcuum tabella,
cui cufpidum gradus,Planetar 6( incr;
rantium loca fecundum longum lat
'nec non partium geniturac infcribemus
Res
_~ReS facilis , vnico exemplo probe ina
fpeo, quod cit in Schoneri libro tera
tio de udicjsI circa fnem. Snt autem
quatuor afpeuum genera, Sextilisb
qui duplex cit, dextet ! finier, Dara
Ier, contra, l`ln{ter fecundum eriem
numeratur, ( vtrinque 6 o. ~gradibus
.loco Ptellae tctminatur, Quadratus ea
dem ratione duplex cit, clexter finie
Her, Dexter contra fetiem,{niRer fea
rundum (, 86 fintur vtrinque
Kloco Ptellae 9 o. g, catens latitudine, 'Fria
\ onus , Vt reliqui' Kduo , in dextrum
dtaidaur , SZ vtrinquc loco
`iellaz 1 zo, gradas obtinet, Oppoftus
tantum vnus eit.Hinc illud notandum,
in afpeibus pro >< S variati longi:
tudines. Vnde ad acquationem aipeu.
'um canone Cardam' folio 6 3. dg
Iudicijs <eniturarumL Vfus tabel:
las hic cit. Ingredere tabellam cum lati
tudine Planetae, 86 minuta pro fexti
addenda, pro Trigono longitudine
.fubtrahenda deprehendes. In Qlgadraa
to ! oppofito nulla aequation' vu?
' ' mur,
Y
. Vide de his qU"o'q; RegiomtmJ
'tam' 5 . ;

NON E2/V
aeurn .
' L/1TTl/D"0 I MINI/T'A`
Planen. " autfu.
P. M. I 1 .
o. go o.
1. . | .
1 3 0. I I.
_;'_____| 1.

6 3, 10.

. .

$7, 30. 13.


8. . I sl

M blc

- Sie Planetarum afpeus .latitudi


mutant. Vnde pro inuenienda ra,
diationum latitudine,J hx cautela: ob;
feruentur. 1 . Sextilis afpeus medie;
tatem latitudinis Planete fumit,quae cer;
to ex calculo ad tempus natiuitatis ei :
fpondere depraehenditur, feruata eaden/1
Idenominatione latitudinis aultrali vel
boreali. z, Trigonus murat latitudinem
ipfam , llmpta medietate in Opz
pofitam. 3. null-.m11a11'1udi
nem haber. Sic cufpides ! partes , nula
las latitudines in fignifero fortiuntur.
4., Oppoltus eandemhabet cum Plane
ta, fed in contrariam cli cum
trgono,

@inta hac tabella aibeu


um, vel ipeculo Alironomicoltera raf'
diationum conliciatuncuius exemplum
Iudiof inuenient in Schonero lib. 1 .de
Iudicijs fao initio prima domo 86
confdera qui Planetae, quae itell, 86
partes qui afpelus dextri 86 liniftri in_
'vnam quamqa domum (.
modo
I
modo tabella direioni congruens ab
foluetur, Ex hac enim deinde promille
res commode defcrib1'r-nus,adquos,v:
nunc dicemus, direio figniicatoris
inlituenda erit. Memineris autem lan
titudinem cuiuslibet ellae afpeus,
vt longitudinem , lngulis locis adiunz
gendam elfe. \

Sexto, Radiationum tabella abion
luta,'q'uam particularem-appellatelibet,
ralis hinc coniituatur canon
gulis Planetis inferuiens ,ad hunt.' moz
dum, 1. fcribantur ordineplanetarum
loca iecundum longum latum ,his
adiungantur cufpides, pars fortuna, BC
fimiles-gni'catores,qui funt dirigend,
2, Inquirantur ingulorum locorum
declinationes. per 1. 5 z, prob, tab.
Dir,"Regio. ln medio : mocoeli decli
natio negligatur , vt 4reliquat omnia exa
cepta afcenione Rea, 3. Singuloa
lum reae afcenlones-per 3.18( 4.,in
uefigentur, 4.. `Eorunclem locorum
'difantiac ? per 9. problema,
` MY z 5,Cirs
H ~

~ * lv 5'. Circuli poltionum feruientes _lingua


lis, per 19. prob. perueligentur. 6. ln:
uento circulo poiiiioiiis inquire per ila
lum per ipfam declinarionem, diffe
rentiam afcenl`ionalem per io. prob, 7
Hinc poiiremo afcenfioiles, vel defcena
(iones obfliqu funi inueniendae, per ,
8 1 ilprob, Si enim manera aut qualif:`
locus Coeli7 qui dirigendus in mea
dieraie ]! defcendenugquae 1 ?
ad 4., per 7. inquirenda defcenlio ob:
_ liqua.Si in medietate afcendente vel pat'
te orientali, quae 4.. peri, acl io.
afcenio obliqua quanitur,
Septimo, Tabella generali perfea,
quae fundamentum inirium omni
um direionum, fingulorum Planetas
rum loca,Partis fortuna: quatuor car'
dinum,f1` placet`,ad promiiiores dirigan
tur proxim fequentes, Planet non
fini'. retrogradi, iuxta { fignorum
ad alterum vel tertium lgnum vfq;'.Pri
mum fumendus locus afcendentis,
_SC dirigendus ad locum fecundum, hoc
" A ,
eil,Planetarum corpora et us",fie|
las fixas praecipuas 86 alia loca clellis
: notabilia praecipue' vero ad Plas
netas feu illorum radios,l'eruato congrua
enti longitudiuis ordine. Hinc Luna,
Sol, medium , 86 pars fortunas.
Haec enim quinq; funt loca Hylegialia,
de qubus direcfionem principaliter ex
fententia Ptolemaeiartilces inilituunt.
Defcribuntur autem promiifores , Pla;
netae, afpelus 86 fimiles,ad quos pers
: fignilicator iuxta _lgnorum feri
em tabellaper 5, huius praecepti com
llitutam, quando eli direus. Vbi aus
_tem locus, qui dirigitur, regrellum pas
titur, contra iriem promiifores extra:
hantur, 86 hoc modo Planeta: retrogras
di cum partibus,`dirigi folent,

De diuilone direionis direa


86 conueria . probconl`u1atur,86 los
cus,cuius progrefsio conlderatugfigni:
Hcator diciturfequens locus vel antcces
dens, ad quem lit refpeus, promiilof
ris nomen haber.
M 3 In

,
"

5,
rf In tali autemY operatone,pecul1'ares
;' tabella: eancellis diitinae, prolngulis
gnificatoribus conficantur, in fronte
.
tabella: figniicator collocetunhinc proa
miotes , qui in canone afpetfuum loa
cum lgniiicatoris fequuntunordine !
bantur,cum gradibus minutifq; longitu
dinis 86 latitudinist In Tertio (
promiforum declinationes in quirantur
In Quarto eorundem afcenfiones Rea
(. In QL_xinto dilerentae afcenfionaa
les, fub circulo politionis l'igni'eatoris,
prius in tabella direionum generali
inuento. In (exto Afceniiones obliquae,
ngulorum, fi fignicator medietatem
orentalem, vel defcenones> obliqu,
B occidentalem partem . Septia
mo loco , obliqua afcenlone vel defs
cenlione lgniicatoris dedua ab afcen
lonibus vel deiccnlonibus fequenti'um
promilrum, arcus direionis proue:
nit vel interuallum inter fgnilcatorem
8( promiiorem , quo vfitata ratione
conuerfo, einergit tempus, quo fgnils
cator ad promilforis locum pertingirt).
ro
a
'vn
Pro Medio cum direiio quae 5 ?

ritur,ai`cenlo rea Medii co2li,demptz


ab afcenone Rea promifI`oris,atcum
diredionis relinquit .
referatur tabella Shonerl', qua
in fronte 3. libri Iudicior ordinem ,
fecundum, 8 contra gnof
rum feriem, ex Regomontano propo-,
mt .
Oauo. De dreione contrer;
fa, vel contra ignorumV feriem, vbi Pla
net retrogradi partes diriguntur,
hoc ordine vtemut. . Promiiores lof
cum iiqnificatoris prcedentes in
rum erie,ordine difponantur, ad ";
dum vel tertium ignum cum longitua
dine : latitudine, 2, Qrrantur finguf
lorum deelinationes. 3. ieenlionea rea
. 4.. Diitantiaa medio coeli vel imo
_ 50211. 5. Singulorum promiiforum
euliares circuli pofitionum, 6. Cuusz
libet promiiforis dilerentia ai`ceni`io
mlis cum (ua declinatione , (uo
4. circulo
:S

*
circulopoltionis, in tabella `diH`e'r'enria1
. rum afcenfionalium. 7. vel
defcenliones obliquae fingulorum pro:
milforum inquirantur, 8, Qgaeratur eri;
am lgnificatoris afcenfio obliqua vel
cleiecnio, ad cuiuslibet promifloris cire
.

l
poltionis, differentia afcenlioa
nali promiiforis aicenloni re ifgnils
catoris addita vel detraa, vt necefsitas
exiger. 9, Aicenlones vel defcenliones

obliquae prornillorum fingulae, lingua
lis altenlionibus vel defcenionibus ii:
gnilcatoris i`ubtrahantur,8 emergit cli:
relio Planetae retrogradi contra ignoi
rum , in tenjpus conuertenda, id
ell, Vnus gradus interualli dat vnum
annum.Minutum vnum direionis 6,
1
dies z,horas-luxta Cardanum vnus gra:
dus quatoris, dat 1, nnum 5. d,8. li.
vnde vnum fcrupulum aequatoris 6. cl.
4..l1,8,m. Ergo fi vfitatam conuerlionis
formam lequamur pro 3, m. (emiiiem
anni,pro 15.m.Quadranrem, pro .
vnum meni`em,pro 1. m, (exdies, duas
l1oras,pro 1o.l vnum diem alfumemus
Hace

' integra dirigendi ratio,fe


rundum Regiomontanum,per canones
primi mobilis,qua via hodie fere tecens
tiores artices ( ur,ad generale tern
pus, hoc CH annum cutrentem atcidena`
tis nueniendum, Profeiones enim
tranfitus ellarum, tempora fpeciala,
menfes ac dies accidentium definiunt,
Vfum huius dorinte tradit Pto:
lemacus Centiloq. 77.Cum inquit : Af
fcendentis profeionem pro ijs, quae
corporis (unt, facito, partis _fortunae,pro
ijs, quae fmt externa , Lunae pro corpo
poris Yanimarqg connexione, medium
( pro aionibus, 86 Pontanus in
eommentaris huius phorilni. Non
Itri Solis direionem coniungunt,
ad praeuidendos euentus de diguitate
( honoribus, qi nato prltantibus
viris confertrntui,` Ac pulchre` :
Schonerus ,bonum accidere nato, eo
anno , cum gradus Hylegiorum ad
corpora et radios bonorum peruenerit,
de natura illius ignilcatoris 8( promif:
` 5 oris
: Malum vero 86 pemiciofum acci;
dens euenire,cum ad corpora vel radios
malorum pertingat hancipfamma
lam imprefsionem maxime apparet:
anno, quo contingit talis (, dus
rare vfquequo. lignicator ad alium diri
gitur, de quo pluralegant Studiol in
quarta parte Ifagoges, Capire 9,. S( io,
His breitem fuperiorum repetition
nem addemus, docendi gratia, ne quid
incipientes defderent.

in direione direa, occurrunt


diuerfa exemplorum genera. 1.
eiafcendentis,
cenlo obliqua quod cum dirigiturai
afcendentis ab obliqua
promiffris fubtraa , quae ad eleuatio=
nem poli ciuitatis propolitae refertur ,
interuallum quaeitum relinquit4 Cum
fubtraio fieri nequit,integtum circus
lum addemus, vt interititium quael=
tum producatur. 2. ignifica
toris, qui exae lneam Horofcopi obs
tinet Hic cum afcendente eundem di:
;
rehonis proceilxm requirt, In
eafu, verfmtur initia domorum clellis
Egurae,-quae in medietat Coeli afcenden
tem ineidunt. 1. 3. 1 1.~)86 1 z.quae cans
dem tum Horofcopo direionis fore
mam requirunt , nimirum vt habita ai?
cenfone vtriufque obliqua,dornus pros
poltae 86 promiil"oris,ad numerum pon
larem eiuidem domus, iubtrahas mino
rem maiore, 86 qulitam direionem
producimus.Ad quartum genus exeme
plorum referimus angulum occidentis,
qui in reliquis afcendenti lmilis , (exto
loco ad promiilores per delenlones
obliquas dirigitur, quae ex aicenlone
obliqua procreantur,i 1 so. gradus ada
dantur. Ad quintum, refero ignifieas
torem direcfum exae in linea :
demis, qui cum feptima,eandem form
requirit i`cilicet,vt afcenfiones in
lones obliquas commutentur, Ad fex
tum,initia domorum ( ligurae, in
medietate coeli defcendente, 5. 6. 8.86
9. qua: diriguntur per obliquas defcena
(iones. Ad feptimum, medium vel
(:
mum Coeli. 1. {}: longitude
promiiforis, 2. Latitude, 3. icenfio.'
rea p_romiffot1's, qua l afcenlo rea
M, . vel I. C, fubttahatur, direio
quaelta remanebit, Ad oauum _lignia
Hcatorem direum , qui exaie lineam
. . aut I. . obtinens, eundem proa
celfum requirit9

In nono _cafu quaeritur q111'dt1 :


gend um , cum gnificator direus exa
tra angulos, cuius generis plaerunqg ex:
empla ofetuntur, Hic talis ordo obfer
uarifolet, 1. Inquirimus longitudinem
promifforum, ad quos fecundum feria
em direio inftituenda. 3,. Latitudinem
ngulorum, vt in fuperioribus,
3 . Declinationem auiralem Hue boreasA
lem A. ffenfionenrretam. 5- Dlflnca
rentiam afcenlionalem eorundem (ub
circulo poitionis figniiicatoris, quem
in tabella generalidireionum exprel
lmus. 6, Hint: Ii gnificator in medica
tate cli orientali, ingulorum afcena
(iones, in occidentali defcenfiones oblis
quan
\

quae, nquirantur, quod facile themate


: infpeo, l ex tabella radiatio
num addii`cemu's. Vltimo.In medietate
orientali iignificatore poito ,afcenlio
obliqua ignifcatoris obliqua pron
miiloris dedua (quatum vtraq; ad cirs'
culum poiitionis, fub quo idem igniiz
iacet, fem per fupputari debet) in#
teruallum diretionis quaefitum 'relin
quit, In medietate occidentali fignificaa
to re coniituto ~, fubtrahitur defcenfio
obliqua ignificatoris , ex deeenione
obliqua ptomifI`oris Cvtgaqg fcilicet im
ad circulum pofitions,fub quo iii
gtificatoriacet) 8( tempus direcionis
prodit. Cum ihbtraio Geri n'equit,ad
datur integer eirculus, vt alias in coma
putationibus Aironomicis ! folet,

ln direiione conuerfa has cautes


las, pro diuerltate exemplorum nota:
bis, 1. Si promiiior, ad quem figniicas
tor retrogradus dirigitutgexae line
am medii vel imi\Cli obtinetfubtras
benda afcenio rea promiiforis ab af:
cenfio
cenliohe rea lgnifcatoris, 86 prodit
direio quaefta. Reliqua inquirantur,
vt fuperius (. z. Si promillorin
afcendente praecife afcenlo obliqua
promilforis ab afeeniione obliqua fig;
nifieatoris l`ubtral1atur,86'quael`itum in:
uenies. 3, Si in occidente_prom1llor,l`ub
tral1e'dei`cen"onem obliquam promil
(; defcenfione obliqua fignicatoa,
ris, portio reliqua direionem oendit
4. Si extra a-ngu-los promill`or inuentus
(, hoc ordine . 1 . Longitude
promilloris Ynota . Latitudo. 3. Def
clinatio. 4.,Afcenllo re&a,. Diitantia
aut aut inftafterram al meridiano.
6. Singulorum promiiforum peculiae
res circuli poltionum. 7.Cuiuslibet dif;
ferentia afcenlonalis fub ( circulo
politionis, addenda aut fubtrahenda,
pro declinationis aleione, 3.Ai`cen
obliqua promfloris nquiratur, li in
medietate orientali, afcenlioz
nali : ad afcenlonem recfam, aut
fubtraa ab eadem ,vt declinatio
mrfrrs requirit, @ando autem haec
dilcs
dierentia fubtrahitur aut additur,ad a
cenfionem ream prorniiris, tunc eas
dem etiam addenda ad afcenionem ren
lam figniicatoris, qui dirgitur :vel
fubtrahenda vt vtriuftp, primi, id ,
promiris fecundi loci,id cit, fign
Hcatoris, ful: circulo eodem pofitionia
promiioris innotefcat. 9. Cum promifs
forin medietate occidentali,diflerentia
afcenlonalis (ub circulo poitionis pron
miloris (, addita aut fubtrac-a`,
ptoducet defcenfionem obliquam,8C
promifforis 8 figniFicatoris,i`ub edem
circulo poitionis. Vltimo loco,'Siin'
medietate Coeli aicendente promiffor,
fubtrahe afeenionem obliquam proa
milioris ab afcenlone obliqua figniz
catoris, 6( prodit interiitium direioa
nis.
vero in medietate occidentali
promiiior, defceno obliqua promiiios
defcenione obliqua lgnificatoris
`ubtraa,arcum direionis relinquit.
methodica ratione de (:
nibus
i nibus fgniiicatoruin ad promiffores fea
~r.
-1
eundum ! contra feriem fignorum exe
ponete volui, ex fententia Regiornon
tani, vt exemplo regulas declare:
mus, Ptudioii in fimilibusfeexerce:
ant. fentient fuo tempore quam lit pula
chrum fuaue, baec ipfa praecepta ad
vfum qualicunq; iudio transferre. De
( Ptolemaica Cardanialib
Deo dantc,occalion'e data, aliquid dicea
mus. Albu'mai'r, o`iauadi"erentia
cundi traatus de . magis vfus
direione pei~ gradas aequales, id ,
Zodiaci, quam formam Schonerus
ptobat lib,"3, de Iudicjs
\
cap. . `

PRIOR TABELLA ASPE.


gzrenzl yicgrlifur.

Alia
~-. ... A\-.'. 11-.--'wn'
1 I '

I l~>-J ~v
b _'1'q'f1BrL,1 RADIL4.
Direiom' ; iu
` diria' infemiem'.
zawcmzn; z,1r'~1r'1fno.
GJ . G .
Haro/opr I27 3;.
P
*SS 29 z;M`.
? 15' 31 9
AKS.. .1642 Y1 M.
S_'EC_VNDA'18 .
*as __ 29 44- 5 S.
_ 1 .23 .
6 27
S 2 ' 14. S.
ltrl . 6
1; 31 3, ;
*CD3 16 3; 0
17 4-0 316.
SPMU I7 zz .
29
S nl I 5
?
20 925 1 o1 es
2 .
QQS L16 35 o g .e
N hun
f LONGITI/Do. LATIN/D .
I

G. . I G M.
1m4mCl1' 16 36 `
QPK. 16 4.6 4. 3 M.
Aas , ++| 5
S z 9l 14. M.
( 3 zz 4. .
'dbz 1531 l 1 2 S.
AGS 16 4.2 I o o
AB 17 I 1 S
'V1NI'AjDz9 54. | o o

O02 o 27 2 50 S.
Q Il 7 o o
AU 16 as = -M
Bld _I7 4
O3 _ 29 4.4. 11 M.
\ W
z 9 o 29
SEXTA 3 53 o
1334, 15' 31 o 3! S.
0@ 16 3; 9
Q_( ci. 16 4.6 o
* 17 4.1 1 15.111.
.. 27 si

1.62\11. /. ,


G. M. G.M.
H
QJ. 27 1 zg Se
D 15 31
(S 16 4.6 z ` 1 6.
0674114 18
29 5 Mo

D21 o 27 o
bgd 2 9 14.11.
Nona 12 6
*WJ 1; 31 ,gl S.
A94 16 35'
1.,'Retra. 1 7 4- 2 3| M
! 29 44' `

*Qd o 27K 1 .
ggd z 95| o o
( 16 36 0
?! 15 35' '
( I6 4. so
27 +6
*ad
E 29 4-4 5 1 n'
* z 9 N 14.'Pa
. dr
/ /1;T? LUNGITI/D 0. '}LV1`1"'iT1'/b.
. . G, .
Palilrium' 3 zz 5 1o M.
\ 15 31 1 2.M.``
*(911 163; _
>|<$ 17 4.1 1 15' Ma
I/ndecim 29 54. 6 o
27 i ` Ma
7 6 ` _
*(8 '16 5o z' 1 S. '
UBS 1-7 4.o' 6
& . A:'.9` 4.4. 11'-S. "
.
3; *z 9 19 S.
Duorlecmd 3 5; o o _
*gs 1; 31 o 31M.~
(D 16 3;
DQS :1646 ci
ABS. 17' 39 1 1`5'_S'.~/
Reguluf 2; IZ 1631


o:f...3.S \.:.m>\.um.~.,..
\N\~.&\. Qg ~..~2.\8... _ .. Q. . >\.m~2. Ew. w ....-
l

lll'

~......2S U2.~S.5.? ? .%\8_\? Se
vr.. . : .
V 3 ._ . ..,. . _ _
.__
. Pow. . w... wak.. _..N.. . . ? . wn.
S .. ... w.._o.. o. T. . . _ ml,._. . 9 . ._ ww.. :
ww. ..,.,N. .3
D A.. ....Q.+.... N.: Lg W.. Nw.. , ... . . ._+..\...., .._.+m... Nw...
..=> _ .. _. o.. o..
: +9 ? . M.. +N.\.&. AWLN.. Nw.. ww.`N .
.\++. .. . 0.1:. - . I.\. ..
_.
? ; .
. .
C . .._
...
-. schw.. o... .
. . . _o.o.. o.. wl _o.w...+. W..
N. Q. o.. +._M. . wmr. ? + . _.....A.~. . wm.
D m ~.2.. fu... 9.o.. o,... ~_ +...,+.... N ? ... . -.
S... .DN..\..l.. wu., o. w.-..w.. W... ww..~l.,.,._ ... ? N.. _... ...o_,.wo. mi uw _
. o... .. .. . N.. ..
W .*@.% ww. . ... uf... ??? Sw.
V... m1v.R=<.._\.-,., N.. OL.. ..o..... ........ 9 oom.. ....u.? .
T- N. wu... +w......~o_w.~_9 . G.
. . ....._. .
wou.. ww. .
wN.>_,w.\..+w.
iREcTzo NES MEDIT- _
ladpfamiyres. A/e ; Rea
; Cw/i 4,4, G.-AM.

Longitude lLatituda. I/c. Re.l'Dire&i0}


fI
(B 27" 4-6' o. o. 55330111. 23.'
- *ad 19.4.4.. o. . 57.3.1;.2;.

Jalilicium 3.22. 5. 1o. M.


6z.21.1'$.14..
i 1 15.31.11. 2.M. 7443.30.16.
'X' G) a.. _16.3f;.o. o.

* 5/-. 1741.1- 15'.M. 76.4.4.. 32.37 a


75.25.l31.18
o.
Vndeu. 2 9. 54..

E
g o. 27. z.;o.M.[9o. 29.[4.6. 2.2
8 11. 7. o. o. 102. 6- 57.59.
*(/.' 16. o. z. 1. S. 10330164.. 23,
. ~o:m3...~>S..,.-~.w2n. .
U.\~\.~..w. . . S....\. Q.
_ /;.
_
~,..m~... ._O..\.N \m\2_N.,v.m . ? _n~
. _ _
_.~.._._U2`.._... . .
. _ _ _ `_
. 31? o.. . _.+.. . . . ? .. N. . .
uw . .++.. . ~.o..w.f.. .. wo.. o. -....%`.. . . ....__.1.i. :
: _ _ _ _ _ _ .
.vw Hm . . o..+. 3.3. . . . . . i. . . .
~o\.:a . . .o._o._.r.. . .~.1N.|.... S. . . _.....w... 3&6. 5,. ow.
N ? _.. _.+_.. . . .X1 . ?_..._.? W? .
v_^~. ? . . ...~.Mm1...M..l. uw. . . sno. . ?
v_^ . .._. . -. _.+... .++. ? s.. . . W. .
~\2. . : . . . wo. . . ww. . Nm. oo. _ . . ..
_ _
. - ..w..8~..wo. P . .
mm. _ _. l. . .,a... _o~.w.w.

~o.?._.. . wo. o. NN..
-.~o. . ? . . ..+..S~o..
D,~.a_m__o.N. . ; N. .....~....._ \~_o.~_~ ~.N....
.. . . N wwa. _ . . Q._`~N_`.N\.N.N=.u.o..Q.
._ _ N.wN.NN__.._.- . \m.2.a._...N_.__ UN_..NmN. o
. _N.\NN.NN9. DN_.N`N.NN.o_ K5..
_.
_~ _ ~ . .
. 1? . m.. gl.. b.. ww.._+. _ w_..+N.\N.%.___ GNN@ o. .
Dimm. WP . I......_._. Q.+m....._ .+o... _N . ? __w_..+N. o .
k _Nw. N.. o. . _wf ? . luv.. wm., H .\.m.___ N.N_o. w. .
N N., ww. . . F. \.. 3.. No.

.N . _ ._ o. o. _ . Nw.\N,%_. 131.0. ++.. .
*mf .\_..Nw..T.... o.. . . . _ _.rw _Nw,.+N 9 __..\N&. . wm. mo. Nw.
. \o.N\._o. o.. ; ...__ o.. o..:...S_S. .o.Wm._m. N .

.\. . ..._+. _ o__.ww_.. __ ! o.__ww;... __ . +w. QW. wm.
_H..:. , . __o_.._ oe _._ +._,.>~. , .) w., w_.o._. GQ. WN. . Nm
._
DNN \.m.w__. . _.mf . ...-Nw. m.m.w.a%`. ... _N. ?
ww. . . 9wN,.>~. L . u...`. No. . . .
www }J\Ltl\\llIl0 I Q' l7.\Il_J\'.*VQlUl\ll I.l'1'JP ,

clpnca nec ne, per go, prceptum.


5 \
vs. Im
_ . . .
. . . . .
.
:
. .
3.. .

I r
. ?
. +0. _.T
\ Mm.

}. .
Ao.. Nw.

1
I.. : . (9.
_..H. nT.__.....=...1.v~.. ..\._. M.. w..O..A\..~._
- \. ...w..._.o.w.. 9,. w.ww.. f.-...w. m._.w.s%. or
.1
. N..w.o. o. m.wN..>~. ? . w......`. Now. Y
! .
\.1"I|.i\"\\|l|
- - "'\""^""" 7: -- v ',~\-www-`

411571101): /ig
di Erlzfx 'Lfmkrer ex Mba-
` Pfutenivzk.
1.Inquir1'tur tempus medi]I plenin
lunij ex tabulis 86 Canone Reuolute
onis, per 39. praeceptum. 2.. Tempus
medium p'robatur_ per `longitudirxe.tn
[ al Sole aequalem pe_r4.o. praece
ptum. gogitandum de dilla'ptia govez
raemedia, { 4,2, praeceptum , 4.3
"+4. 4\s 6 4_6. 4. Tempus diantiae vea
rae OO media fubtraum_ aut addtum,
pro vt aequationes luminum , _
empus verse coniituit, probandum
per aequationemI Orbis _86 primi Epicyz
5 X cli Lungac verilicandum, aliqua dif:
ferenria luminum exurgitgvt docet proa
politic 4.7. 5.Tempus Aronomicum
in apparens conluertatur, per atquatios
nem , reducatur ad meridiaa
num loci propolti, per 1 2. 86 4.3. praz:
Ieeptum. 6. lnquiras femidiametrum
Lunaapparentem 86 vmbrae,iuxta 4.9.
praeceptum. `7. Probes OOG:
elptica nec ne, per 5o, praeceprum.
N "5 ls Inf
, '|\
_
) 3 Inquras dsoftoslclpicos per 51. 9;
Qgre tempus ncdent 66' mora:
dimidi n Edpf Luntotal cum ;
(, Vel : incidentie: tantum , per
52. 1o.Larrudo Lunaead prncpum z
B Hnem Eclpfs nquratur, Poremo
addatur Hguraro 8( chema cali.
Exempli /gratia,
Ad hunc annum 1 5 56. Curran,
tem.Tempus media: oppoftons d. 1 6,`
Nouembris. h. 6. m. 14.. 46, Longa
tudo Lunar ad tempus OP medium 3.
fex. . . 0*. 5. 393. 5 24. : s Sole
compleuit f'eml'crculum. Ergo tempus
medium OP rite nuentum, Dfanta
verx media 3. h. ; \,4.91. 1 . . Inf
cdir ergo rempus ppotons vcrum
meda : Regomontcn 1 6. d,
2. h. 3:f. 5 71, Adhoc tempusverus
locus app. acqui. in 4 g, g7 37".
. . Vrus locus Lunar ab acqui, . 4.
g 57"~ 2.9. II. Tempus Oppocoms
verse corrfum a 6. d, 1. h. 382% 3
53", in Regomonte. flquacio da
rum addenda I 1 7 1, 5 1 '=. 24.2. Pro
Mcrdiag
_"__.____ _ A
_.____

Meridiano
4.1I;l6 Grypliifvvaldeni
prodit fubmho
[ ppoitionis

quatum redudum 2. l1. 1.5f. 52.2 2?,


Anno igitur labente 1 5,5 6. Nouembris
`1_6 diebus completis ll'. 2, mb 15. mee
; noe, Eclipis iiet Luna: in Meri
diano Gryphifvvaldenl, Semidiameter
Luna: apparens 1 71. 4.3. Semidiame
ter vmbr correa 4.8. $1"3%
gatum Semidiametrorum 66.1. 3914.
obfcurationis 5. m. 2 5.Tempus
cuius` 1. h. 3"1.Lat1'tudo ad initiumo.
p.1.61V z5*.Sep. Ad finem Veto.c.p,_
4J. 151.4.

.METHODP/lsldfl.
Vs PRO ECLI_ I

1. Qgaeratur tempus Coniunioz


nis medium per 394 praeceptumz. Pro:
betur idem tempus per 4.o. 3.lndage;
tur deinde diitantia veraz Coniuniioz
nis media per prseceptum 4.2. fef
quentia. 4.. Examen addatur
iunrfionis per 1;quat1'ot1esA lumin (;
4-7. .4
ta 86 ( vrris 101
cis luminum corrigatur. 5. fzlquetur
Atempus, 86 reducatur ad certum Meria
dianum pro libitu per 1. z. ! 4.8. 6. luaY
quiratur nouilunium apparerrs per 54.,
5 5.56,Y 57. 86 tandem probetur per 5 8.`
_praeceptum. 7. lnquitatur latitudo Lu:
ila: vera, 86 viii; per 5 9.86 6o.Hinc !
fit Coniuniio vila Ecliplalis, per 61.
manifeit cognoires. 8. lnueigetur
Semidiameter ; vifualis, 86 Solis
appaipens per 4. 9. 9. digiti Eclipticae per
_ ; 111
Latitudo Lunae ; ad initum et linem
Eclipils per 64., Vltimo addatur typusz4
thema Per 65. `'
` Exempli grata,
"d_ accidet
labenre Mefsi
Nouembris d. 1.1 556. media
h.I i 1_.. 51).,`
_44~_ in Rf-giolnonr. = mcdla .
Longitudo Luna Sole: o. lex. o. ;
_ \ tempus
. 2., 4.|4.}4_.E_rgo_ _ me
I conilitu
_ _
turn.' Dilantia verae media 3. h.
QW. 5 1 . 1 . fub.Erg0 tempus v_erum_
QQn_iun<%iQr1iSinCidir in. 1_ d- 8. 11-3' -
Q slat
Y Y-fr .Y Y--r -f-I"-*V-
T
. 'medi iioe in Rgininonrei
Sol ad hoc rempus ver 'coniunionis
in' i 9. g. 4`. i<i4_91l . Luha vero in |195.
g.'4..f%61-, ; Tempus orrelxm Vcd
: Cniunionis' d, i ,h. 8.; i 33.1 9_=.E.
quati dierum z ia, 5*.4.8.addend
V_Pro Meridiano Virebegen fubtraf
1104.7. Ergo tempus aequatum ! :
luum Anno labente i 5 5 6 .
bris d, . h. zz 55. 3 4.*.4.3~. media nos`
fie; Interuallum nter 86 verani
yzygir i.h.i `5.'io21, `ubtra\he'ndum.>
Ergo tempus apparens incidir \/uirefA
berger in ir. d. 7. h. 1 6 91.med`ia non'
''e.La\tirudo> ({ Vera b.g.`;4.`.zx "
Lttud 'vifa i . `5.Bo`r.Hc cum
hon excedat; 5l.certum _hanc o :He
Eclipfalem'. Semidimeter Lun 1 5
6_.Semidiamete'r Sols i 6ia. 4. 1
; Eclptta 1 ; m.4.8_. if Tempus cafus
if h. 1 4.1". 9}.Latitudo Luna vifa ad {
im da g. 4.16. 24.16. Bor. ad Finem org,
`i1. 7; aufalim Ei: hic Hnis calcul'
Eeli'p{s` Solis; De hac -materia loco
opiofus quxidam traclemus.~ _ _
'
1"'
/f EP1LoGvs.
H&enus abfoluimus aliquot pr@
pofitionibus, quomodo ex
ta Iierriporum !
ftronomiae themata
fontib.ad coniituen.
quaeuis morne 5

86
da ixterrantium,
fini, 86 difponenda
quo fngulorummotis
loca Erraticarum
bus quam
Yiudicia exaiisimaura:
de mutatione comprchiis, ad
aut fimilium

rerum, phyfica ratione accedamus,Hac'c


fuauifsima dorina fundamenta praes
itruit Ailrologi, vt nunc vocatur, 5
accurato iiudio ipfum thema ita :
rat,vt iudicijs fit accommodatitm. Hic
error comrnittatur, altera pars (
' ciaria,quae ordine natura: (equitur prio
rem, labitur continuo. Reitat nunc, vt
udioli in exemplis conficiendis banc `
dorinam exerceant,l1ine'ad leionem
Ptolemi accedant, qui vt artifex prac;
itantifsimus,talia iudicia'confcripft,qu `
rarii`sime` , vt nori experiuntur,
qui in iudicando Ptolemaeum fequuns
tur. omnium Studioforum !
agora
-v T-.~
"`""" ' ` " .ff_'_.f_
'~"'>"_0 clariiimum virum dominum
. Peucerum,l\/lathematum
.inhac Academia profellorem celeberria
_'Enum ,Praeceptorem meum claariiim,
.yt alqllahclo Methodum huius doria
.mr Pflfmaicae nobis omnibus coms
fmunicft. Hunc autenflaborem quae
ltrcuncp optimo iudio i"u`l`ceptum,
homnes candidi 86 libera:
lis ingenij boni
confulant . . ,
,

N
*

I
._ _ _ _
_ _ L .
_._ ._ ..._._.~_
.fw
.

__ _
__ ._ _ _ .. . 1 _
_ _ . . T..shan..
. _ . ._ . _
_ . _. .. __ . .___ _. 1... _.
..\ .