Sei sulla pagina 1di 798

Informazioni su questo libro

Si tratta della copia digitale di un libro che per generazioni stato conservata negli scaffali di una biblioteca prima di essere digitalizzato da Google
nellambito del progetto volto a rendere disponibili online i libri di tutto il mondo.
Ha sopravvissuto abbastanza per non essere pi protetto dai diritti di copyright e diventare di pubblico dominio. Un libro di pubblico dominio
un libro che non mai stato protetto dal copyright o i cui termini legali di copyright sono scaduti. La classificazione di un libro come di pubblico
dominio pu variare da paese a paese. I libri di pubblico dominio sono lanello di congiunzione con il passato, rappresentano un patrimonio storico,
culturale e di conoscenza spesso difficile da scoprire.
Commenti, note e altre annotazioni a margine presenti nel volume originale compariranno in questo file, come testimonianza del lungo viaggio
percorso dal libro, dalleditore originale alla biblioteca, per giungere fino a te.
Linee guide per lutilizzo
Google orgoglioso di essere il partner delle biblioteche per digitalizzare i materiali di pubblico dominio e renderli universalmente disponibili.
I libri di pubblico dominio appartengono al pubblico e noi ne siamo solamente i custodi. Tuttavia questo lavoro oneroso, pertanto, per poter
continuare ad offrire questo servizio abbiamo preso alcune iniziative per impedire lutilizzo illecito da parte di soggetti commerciali, compresa
limposizione di restrizioni sullinvio di query automatizzate.
Inoltre ti chiediamo di:
+ Non fare un uso commerciale di questi file Abbiamo concepito Google Ricerca Libri per luso da parte dei singoli utenti privati e ti chiediamo
di utilizzare questi file per uso personale e non a fini commerciali.
+ Non inviare query automatizzate Non inviare a Google query automatizzate di alcun tipo. Se stai effettuando delle ricerche nel campo della
traduzione automatica, del riconoscimento ottico dei caratteri (OCR) o in altri campi dove necessiti di utilizzare grandi quantit di testo, ti
invitiamo a contattarci. Incoraggiamo luso dei materiali di pubblico dominio per questi scopi e potremmo esserti di aiuto.
+ Conserva la filigrana La "filigrana" (watermark) di Google che compare in ciascun file essenziale per informare gli utenti su questo progetto
e aiutarli a trovare materiali aggiuntivi tramite Google Ricerca Libri. Non rimuoverla.
+ Fanne un uso legale Indipendentemente dallutilizzo che ne farai, ricordati che tua responsabilit accertati di farne un uso legale. Non
dare per scontato che, poich un libro di pubblico dominio per gli utenti degli Stati Uniti, sia di pubblico dominio anche per gli utenti di
altri paesi. I criteri che stabiliscono se un libro protetto da copyright variano da Paese a Paese e non possiamo offrire indicazioni se un
determinato uso del libro consentito. Non dare per scontato che poich un libro compare in Google Ricerca Libri ci significhi che pu
essere utilizzato in qualsiasi modo e in qualsiasi Paese del mondo. Le sanzioni per le violazioni del copyright possono essere molto severe.
Informazioni su Google Ricerca Libri
La missione di Google organizzare le informazioni a livello mondiale e renderle universalmente accessibili e fruibili. Google Ricerca Libri aiuta
i lettori a scoprire i libri di tutto il mondo e consente ad autori ed editori di raggiungere un pubblico pi ampio. Puoi effettuare una ricerca sul Web
nellintero testo di questo libro da http://books.google.com

This is a reproduction of a library book that was digitized


by Google as part of an ongoing effort to preserve the
information in books and make it universally accessible.

http://books.google.com

<3660247068001 1

<3660247068001 1

Bayer. Staatsbibliothek

224.

-f. ff.

RITUALE

FRISINGENSE.

rrt-vre-

RITUALE

ERISINGENSE

NORMA ET RITV ROMANO


SUMPTUM.
AUCTORITATE

ET JUSSII

REFEREMDISSIMI
SERENISSIMI
AC

ET

TU INCIBIS,

DOMINI,

DOMINI

ALBERT!

SICISMUNDL
EPISCOPI

FRIS1NCENSIS.

8cRatisbonenfisy utriusque Bavarian, &


Supcrom Palatnats ucis , Comts Palatini
Rheni,Landgravij Leichtenbergisc&c.
MQ

ACH I,

Typis Joanns jAGXirXt, Ele&oials Bav. Epifcopais Frimgenis,,


& Ratisbonenfis,,Typographi & Bibliopolas.
1
i

~"

offro Mr i XXh

ALB

ERTVS

SIGISMUND US-

)ei

gratia

Epifcopus

Frifin-

enfis, & Ratisbonenfis, utriusque Bavariar Superioris PaIatinat9Dux, Comes


Palatinos RJieni,Landgravius Leichtenbergiae,&c.
\ynivers &Jtngulis Cathedralis Nor* Eeclex Fringens , aliarmque Collegiatarum
*Regularium> *Parchialium , Ecclearum, *Prlatis>
JbbatibuSy Trpofit, Triorbus, DecanisfReBoribut,
Tarochis yVtcarijs , Cooperatoribus, cetensque Geriet* >
Terfims Ecclefiaflicis, Efifcopali Islofir* FrifingenfijurisdiBioni quomodolibetfubjeiis,
gratiam %5falutem in Domino.
|Acri

Concilij

Tridentini,

Summormque Pontificum
Conftitutionibus,& Noftro-

rum

rum Anteceflorum commendbili ex-j


ernplp * peciatim ,
murrt

Anno

Erjnsfti , qui prk

i6ic. Miflale

& Breyia-:

rium Romanum,dein Anno i6i2.Paftorale

Frifingenfe

tum:atque,
1622.

Romano

VitiAdami,

idem Paftorale

porum

ufu

magis

conformaqui Anno

pro illorumtem-i

autum

in

hunc

; Frifingericm Epiicopatm invexerunt,


cum magno ac juft anmi Noftdefb
derkva die fufcepti Noftri Epifcopalis
muneris excitati, & tandem ad illius Paftoralis, omnium , vel ufu, vel bellorum
linjurijs, confumptorum Exemplarium
reparationem,necesitate adati,neqid
vel Epifcopali Officio Noftro, vel integritati acpuritati divinrei dee{Tet,Gon

filia-

filiarijs Noftris Eccleiafticis banc curam commifimus,

ut qua fieri poteft,

exatiima diligenti,prsefatum PaftoraleFriingeneJn quo multa omifla,vel


emendandaadhuc erant,cum Romano
& alijs pluribus , praeertim

fuperioris

Oermamx, adformam Romani confe


ttis Ritualibus, Paloralibus, Sacerdotalibus, Obequialibus, Agendis,&c. conferrent, mnique pro hujus FrifingenfisEpifcopats ufu & confuetudineneceflaria & opportuna,ad perfetisimam
in Milali, Ceremoniali, Pontificali,&
Rituali Romano,contentarum ceremoniarum & rituum formam expolirent;
quorum induftri & labore id tandem
os conecutos peramus ,

XX

ut praefens

Trt ,

Rituale (qud ad venertionem Sc imitationem Romani , expunto vetere Paftoralis nomine > ita appellari volumus )
nonimmerito vel genuinus partus ,
exprefla aliqua imago Romani

vel

illius

Paulo Papa V. Anno 1614. publicatiRitualis dici poisit j quod confidimus , tan
to fore frutuofius,quanto uberius,& rerum

hc

contentarum

compendiosa

multitudine eft faecundius.


Hortarmr proin, volumus,& praecipimus omnibus pramominatis Frifingenfi
Noftrae Dioecefi iubje&is", ut, exclufis
dehinc omnibus alijs'Pftbralibus & Ritualibus,folum hocprxiens Rituale , in
Saeramentorumadminiftratione^&alijs
hicdefqriptts aeris fun&ionibus , intra

fines

fi ns huj us Noftrae Frifi ngenfis D icte


fis, iemper & ubique deincepsadhiba
tur,atque in omnibus plen, accurat , &
uniformiter, promodoEcclefiarum>
cuntis ervetur, nihil addendo, demendo j

mutando

fie enim, quodunic

optamus, promovebitur Dei gloria,omnium particularium Ecclefiarum fiimm proficua coninfio , & totius hujus
Noftra
tum.

Dicefis

fpirituale incremen-

Nos viciisim accuratis hujus Ri-

tualis Obfervatoribus gratiam Noftram


clementiisim impertiemur, quam negligentibus,aut abho Rituali praefumptuos

recedentibus , aut alis cauim

Dei, & funtiones Ecclefiaeperfun&ori tratantibus , jure denegabimus , at-

que^

que promeritas pcenas irrogabimus. Frifingae

Calendis A ugufti.

D. Petri ad

Vincula. Anno M DC. LXXI1I.

Inis libribujus Ritualis eft , ut in omnibus ,


f/ (// , #

Epifcopatui Fringenfiex

antiquo ufa fant peculiaria, juxta S.D.N.


Pauli Papa Vtdeob/ervationeRomani Ritualis
^ ditam conitutionem proxim ad normam
& ritum Romanum accdtur : & i) , quibus animarum cura
commijfa e , pro necestate

decore Ecclea , unherm in fuis

funftionibusrit ^religiose ,tj(anftobeundis ad eandem fortnam inruantur :


2+ Quorumprecipua fant muera. /. Ut Deo cultum debtumperfacriciaexbibeant\2,Ut Sacramenta populo Cbriiano
confrant , agrorum curam grant ,
acjepultura officia praent.

defunftis exequiarum

Ut Benediftiones,Exorcifmos,

preces in Ecclea receptas adbibeant. 4. Ut ritus ac devotio.


nescertis Feis & locis peculiares obfervent.f, Ut inruantin
de

moribusovesbiconcreditas .fcintque catera funftio-

nibus 0* obligationibus parocbialibus necejfaria aut opportuna.


3. >ua facricium concernunt , in Romano Miali exaft
continentur.
4, Caterafao ordine bk traduntur ; quibus profeffio dei atbo , tanquam bas reliyuorum omniumpramittitur,

77

...

"PRO."

PROFESSIO

FIDEI

CATHOLIC .
Coramficerdote t Atque, ubi res

locusfert, coram Crucifix

medio inter duos ardentes creos , exisgenibus , abeo, qui


profejjionemfacit , *vel fits nefiit legere , ejus nomine tab
alio , clar . difiinfi , &devot rcitanda,
GO No firmfide credo & profiteor omnia ,
& fingula , quae continentur in iymbolo fidei ,quo anta Romana Eccleiautitur: vi
delicet.
redo in unum Deum , Patrcm omnipotentem ,
faorem cli & terrae , viibilium omnium & invifibilium.
E t in unum Dominum Jem Chriftum , Filium Dei
Unigenitum.

Et ex Ptre natum ante omnia xcula :

Deum de Deo: lumen de lumine: Deum verum de Deo


vero : Genitum , non fatum : coniubftantialem Patri ,
per quem omnia fata imt.
Qui propter nos homines , & propter noftram ilutcm decendit de coelis.

Etincarnatuseft deSpriritu

Sancto ex Maria Vkginc : & Homo factus eft.

ruci-

fxus etiam pro nobis ub Pontio Pilato , pals & fepultus

Fmfeffio fidei Catholics


tus eft.

Et reirrexic terti die , icundm cripturas.

Et acendt in clum , fedet ad dexteraro Patris.

Et ite-

rum venturus eft cum gloria judicare vivos, & momios,


cujuj regni non eric finis.
Et in Spiritum Sanctum Dominum,& vivificantem ,
qui ex Patre , Filique procedit.

Qui cum Patre & Filio t

imul adoratur , &: conglorificatur : Qui locutus eft per


Prophetas.
Et Unam,Santam,Catholicam,& Apoftolicam Eccleiiam.
onfiteor unum Baptiima in remiionem peccatorum.
E t expec*to rerrec"tionem mortuorum.
E t vitam venturi feculi , Amen.
J tern acram fcripturam juxta eum enum , quem
tenuit & tenet fancbi mater Ecclefia , cujus eft judicare
de vero enu , & interpretatione acrarum fcripturarum,admitto : earn unquam, niii juxta unanimem
confenium Patrum,accipiam,& interpretation
P rofiteor quoque, feptem ee ver & propri Sacra
menta novas legis , JefiiChrifto Domino noftro inftituta, atque ad ilutem humani generis, licet non omnia
fingulis neceiria , fcilicet Baptiihium , Confirmationem , Euchariftiam , Pnitentiam, Extremam Untionem, Ordinem, & Matrimonium 5 iliaque gratiam ConA

ferre:

Profeffio Fidci Catholics

ferre : & ex his Bapriimum , Cnfirmtionem , & rdfc


nem,ine acrilegio reiteran non pol.
R eceptos quoque & approbatos Eccleise Catholicae
rims,in iipradiclorum omniur Sacranientorum folenni adminiftratione recipio,& admirro.
Omnia & ingula , quae de peccato Originali , & de
Juftificarione, in icroinr Tridentin Synodo definita & declarara fuerunt , ampleclor & recipio.
P rofireor parirer , in Mas ofFerri Deo verum , proprium,& pfopiciacorium Sacrificium,pro vivis & dfun
ts: arque in intiffimo Euchariftiae Sacramento ei;
ver , realiter , & ubftantialiter corpus , & fnguinem ,
un cum anim & divinitate Domini nolri Jeu Chrifti,
-fieriqj converfionem totius iubftantiae panis, in corpus,'
& totius fubftantiae vini,inSanguinem:quam converfio
nem Catholica Ecclefia Transfubftanriarion appellar.
Fareor eriam fub alter ranrm ipecie , rorum at-;
que integrumChrimm,venimqueSacramentum imi.
onlanrer teneo , Purgarorium elle, animsque ibi
detentas fidelium fufFragijs juvari.
Similiter & Santos un cum Chrifto rgnantes ve
nerandos atque invocandos elle : efque orationes Deo
pro nobis offerre ,

arque eorum Reliquias ele vene

randas.
Firmiffim airo, Imagines Chrifti,ac Deipara <em!

'

per

ProfeffiofiddCathoHcx,

i per Virginis, nec non aliorum Sanclorum habendas &


retinendas eile, atque eis debitum honorem acvcneracionem impertiendam.
Indulgentiarm etiam poteftatem Chrifto itiEcclefi relibm fiiie , llarmque uuin Chritiano po
pulo maximilutarem efle affirma
Sancbm Catholicam, & pololicam Romanam
Ecclefiam,omnium Ecclefiarum matrem,& magiftram
agnofco : RomanquePontifici, bcati Petri , Apoftolorum Principis fucceflori , ac fei Chriffi Vicario veram obedientiam pondeo , juro*
Caetera item omnia , icris Canonbus,& Oecumenicis Concilias , praecipu icroincl Tridentin
Synodotradita , definita \ & declarara , indubitanter
recipio , atque profiteor , imlque contraria omnia ,
atque haerefes quascunque , ab Ecclei dam natas, ro
jelas, & anathematizatas,ego pariter damno,reijcio ,
&anathematizo.
Hanc yeram Catholicam fidem, extra quam nemo
falvus efl poteft, quam in praeinti iponte profiteor , &
veraciter teneo, eandem integram & inviolatam,ufque
ad extremum vira Spiritum conftantiffim ( Deo adju
vante) retiere & confiten, atque meisfubditis vel
illis, quorum cura ad me in muere meo peclabit, te
en* , doceri , & pradicari , quantum in me erit , curaturura.

A J

Profeijo Mci Catholic*.


Tum if,qmprofeJfjonemfacit, imponit duosprimos digitos\
dextera mantis fuper aperto Libro E'vangeHorum , vel fuper *
fuenti Initio Evanpelij S* loannis

dUlinB dict:

Ego dem NJpondeo , vovco , & uro.

Sic me Deus

adjuvet , & hxc fancb Dei Evangelia.

Sanctum

Iefu

ChrifH Evangelium e-

cundm Ioannem.

E principio cratVerbim,&Verbum erat apudDeum,


: Deus erat Verbum,&c. Et verbum caro factum eft:
& habitavit in nobis 5 & vidimus gloriam ejus, gloriam
quaii Unigeniti Patre> plenum gratia; & veritatis

Sufmffcfcer 6pc$/<ittffTOeifl mtt> dtftiung/nrie oben yag- .


Zattinift jufpreefeen.
N & mbbitcm/mit tyx*

<0/ Den Me

SKfcmtfcijeSirc auff Dife 2

jefrattcfjet/ m\a\jctfmb /
jdjajfaube in eirtett(0o(^3atieraiira^tigeeci6pf
fer 4Mmmef </ jc&ibarer t>nD t>nftct*
foret >mgem
-

ProfbL fki Cathoica:* '.

23 nbinmm$m3&firxfciftwn I tat tinge*


fernen <8ctw I auf? tem datier gebogen t>on
Qrwigfett/@ott *on ott/tecf) t>en

tecfjt/ wahren

ott>omwa()rett<8of/ geformt/ ntnicfjt erfcatfeit/


gei^reutfan(stott2B*fin$ mit tern Satter/ turr
Den ((e mg erraffen fct?n>*
ecf)cr $\\\\ tmfer -epi wien/
wm*mmtf{jeruntergef?tgen/tmt turefj ten. <8et|/
aug9Jaria ter 3ungfrawen / kian Abgenommen
I)at / t>nb tfi Kdmfty tiw&m*
& V tf auc fur t)tt tmter pernio tytato gecreugfget /
jat geitten/t>nt t( kgrakn Worten/ am trttenSag /
cmt ter fjeiigenec^tfft/witerttmb aufferfanten
ten Sotten /itf ausgefahren in tat tmmef / ftgetpt
retften (gotten teg Waiters / tnb wirb witerumt f*
men mit

$ wxitfun tie ebentigen tmt tie

Gotten/ tejfenRefclj fein ttt wirt fem


3 cj gaub auejm ten ;eigen etf/ten etentig*
mahnten #rm/ter torn Satter tmt @ojn ;erge#et/
wecfier famfcttem Satter tntteo^n jngfdc angetettet
tmt gcetyretwtrt/ter tageretet()af tnrcf) tic^propjeten.
3 cfjgaufce audjetn ainge^eiige agemeine tmtSpo*
fMftfjetrfjen*
3 et) befenne einen $auff juSergetung ter tinten/
tmt erwarte tie SUtfferfefnmg terStgefbrfcnen/ tmt ein
ewtges jufunffttges eben/2(metu
8 le Styofofifce tmt (Setftdje I famtt ai*
en anteren Prtmmgentmt (getrauten terga^oifc^en
tr*

Fr fefllo) fidci Cathotoe.-

$it$m I mm& fdj an / tmb wrjjane fcabcp fefritd).


.^tffwrffel)e/ tmb ag tc $ttc/ in twub nacbem
S3erfanb/ weisen t>nfcr

SDuter Me Qtyrifffidjc trd)

f>tgl)erge(}afr/ t>tt> ned)l)at/ bereu bann jttge^rt/ ben


wahren 33erfaub mtnb ber (etttyen djriflt
bemtafci)en$m>nberfi1jetbem
3 cfj tritt audj gcmee

grifft attejet nadj ber

einbettigen Sugeguna ^^/ wtban


stemmen / tmb met)* anberf30 ^aub t>n> befernte / bag wafcrid)
ftfcen acramen beg newen Seftamen / von <?)rifft
twferm erw fefctf crcfei /tmb bem menfc}icf)ene*
fcfcct fei)r nuiid) / wiewo nte^t atte einem fcbeit 9fc)en sur eeitfeii fepb :

nembtd) / ber

Sauft"/ girmung / bag acramen beg ar / bie &ug/


lieteOeiung/bte^riepeme^e/^rie^e/ Mb bag
burd) bife acramen bem SDienfdjeu@nab mtflejetc
werbe
$ weichen alien ber $anff / Sfrmttttd /tmnb ^rtefertt)ep;e/o(;neo((crunt)nbnbe ntcfjt mo^en
wiberl)oe werben
3d) ntmme aud) an tmnb afle jue / ae gewo&ttflclje
ritbfcewe(jw ebrudj/ fo m ber )nficficn (Ta;otfdjen ird)en be l)enidjer SSerwaung tmb cbraudj
aer btfer acramenten gebraucht werben.
tfakitftn gaub id) and) atteg fambid) tntb fonber*
idj / was t>on ber (Erbfnb twnb 9tec)feri$un3 beg
iinbers in ber

attsemeinenBerfamtoung $u Orient

1 tfterf(drt)nbbefcl)o|ren werben.

3d)

Profcffio fidei Catholter

'

ScPefenne gauft / Dag in Dem


/ <&>tt Dem Spxm ein wahres /*
itc^evnM)erf^nitc$e^Opffer fur Die 2
oDten anffgeopftert werte / Dagauctj in Dem ^
fen@acrament Kg^(iartt>ari;aftit^nMDefenitcju
gegen fee Dereift MD Das&utmit Der ee mt>(&ctt
(eit tmfers nn 3f Wtfi/ tmD Das Die gange Sub*
jan >eg 23roDts in Den / twnD Dte euftftang Deg
SGBeinS in Das 33fot DerroanDet tt>erDe/wetc(je SBanDung
Die <1$ trc ( Tramfubfhntiation , )
Das tf/eme&ewanDiuna einer uftftonemDieanDere/
nennet.
SctjgiaufteaucintDbefemte/ Das MDer enerqj e*
fiait Der gange M&er;eiteQ*}ri(his wUtommentic/DnD
Das wafjre acrament feines Sronetcjnamfts/ generen
mb empfangen werDe*
3 cfj glaube auefj feftigtic / Das ein egfcwr fcp / MD Das
Die fyrtftgtowbige @eeen Dafeftfeu/ Durcj Das grftitten
tex $1< 9ftenfcen/$rof twD niff em*
pfangetu
3 tern/ Das man anc Die tieften >epigen/fo mit ^rife
regieren/eieren MD anrueffen fotf/ MD Dag fe aud& Ott
fx tws bitten Darju audj/Dag ;;re epttgt&umfter in
ren feiten Raiten roerDetu
3 cfj * ftefnDtgicf) Darfr/ Das man Die 23tfDnu|fen
^rifli/Der SDutter <S5ottes/MD anDerer tieften -e^iigen/
haften MD auff;ate.n / MD Denfeften geft&renDe
9let>eren erdigen foH

t>nD
:

io

Profefllo field Catholics.

3ffjxubau$ ft gewi/ bag iflifbt Ut$Qvi bat


(Sewoitbeg $& mmfabt/ <$
<% ber <Z\)i$ivtytvt gar fee,
beatme ac bie tyefige atfgemtine tmb Spoflfot*
fclje&omfcje irci) fur b aUerl
ircfc,
3 tj wrfprtci) a$ tmb geiobe/wafre efarfamb bem
&(< bei -$>er i ber Styofel rfe
/ mmb t>cg <rm 3ff ipijt @o*
jater,
3>ergieice a atereel)rfutf / fo
<^ageMb agemame &erfamittttge/fumembii(Jj
aber ter ijeiiige r^bcnttntfc)en 93erfambfong awffged
f^gt/ t>eri>rbnct *>ttl> befc^ojfcit wert*/ btefebebcentte
imb ntmme ic tm$weiffenftefj an
-9 ergege ato / fe obige fttcfe jttgegttt / ac
< wibrige tmb SDamitnge / abe$ @patu*
3e/imb jSegerepe/ fo w gemeer art)eifc$er irce
i igjero wrbammet / &erworffc/tmb wrfwcfj feb/ ober
ttacijmal)f tterbamme/>erflcfj/Mib wrworffe werbe/
tie wrbamrae/feerwtrff/tmb tcr(ucc icfKbemafltg
> tfe waj>rett<^at)c(tfcgctt aubew/au|fer(jab befe
niemanbfanfeetg werbe/ be icg bamgegewwart fre*
! wttttg beee / tmb wartyaffttg l wi id) aucg / m
lff Ottes / big a mett Qrb gag *mwber*
fprecjttcfj/ tmbemattg mtb tmwrcgt ;are tmb befee.
I

3c^ wid awrfj/fotuimtrmbgitct)/ atfeeg anroen*


be/ba3biferrec)cmib warftaffttge &/ meie

55*

ProfeffloidciCathalicae

wb afkn / fb mi tmfcer meiner


$$/ mtnbwt werte*
3toj<f bmmftf fcbiff f$uf /' feme $ fetbm finget

Sttfo wir Ott tftffrfflgr Oftrtf

Santum lefu ChrifB Evangelium


iecundum Ioannem.

Nprncpo eratVerbum,&Verbum erat apudDeum,


&Deuserat Verbum,&c,

EeVerbum Caro &&um

& habitavitin nobis , & vidimus gloram ejus,glaram quafi Unigen&i aPatre, plenum gratix & veritatis

~~

PRIMA

Recia Sacramentorum

adminiifcratone
CAPUT

PRIMUM
Zte jiy

Qua& iii Sacramentorum adminiratione genera-,


licer obervandaimtv
f^JTea , qud cxmtiquif Catholic* teclefi& inflitutis , &[**
crorum Canonum fammorhnqu fontifictm decrets , 4t j
T~z

Sa* 1J

il

De Saeramentis in Genere.

Sacramentorum ritibusac c&rimoris hoc libro praferibuntur ,


qupar e^diligentiaacreligione euodiantur^ ubiquefiddl
ier rventur j illud ante omnia fiire,

obfemare convent/,

quodfacrofanBa Tridentina Sjnodua (z)deijs ritibus decrevit


M bac Verba, (a) Sefl.7.Can.ij.
2.

Siquisdixeric, receptos & approbatos Ecclcfiac

Catholics ricus in folemni Sacramentorum adminiftratione adhiberi coniuecos > aut contemni , aut fine
peccato miniftris pro lbico omitti , aut in novos alios
perquemcunqueEcclefiarum Palorem mutaripoil ,
anathema tic
OBSERV ATIONES
GENERALES.
I.

Obligatio , preparado , dipoltio , & intentio


Miniftri,

T f^sttm igiturin Eeclea Dei nihilfanfthu dut utiltuf, mhlqut exclcnKeJtius aut magis divinum babeat m .quam Sacramenta, adhumani gene
rafaintem Chrio Domino inituta : Parocha , veIquivis alius Sacerdos ,
ad quem eorum adminiratiopertinet , meminijfe inprimis debet yfefanfta
tractaremqe omnifere tempor momento adtarnfanft adminirationis
Officiumparatum ejfe oportere,
,>uamobremfummoludio conabitur confeientiamfuamfervare inun
dara, mortalem culpamplusquamfaciem colubriformidans; tjrfipeccAverit,
ante rconcilitionemfacranientalemhabeat copiam confejfarif, & tempo
re locique ratioferat , alias ante contritionem faitem habitam , ad ullius Sa
cramenti ddminirationem acceder nonprafumat.
j . diei noctis hor ad Sacramenta minifranda vocabitur
officiofmprxando {prafertimncceffitas urgeat) moraminterponaf.

biervatines de Sacramcntis in genere,

ij

k^cproptereapopulumfap,freutfefe offeret occafio, pramonebit, ut


cmfuro mtnierio opusfuerityftquamprimumadvocettnu.lltemporis*iut
cujuscunqueincommodi habitratione.
'
a. Jffe verb antequam ad bujusmodi adminifirationem accdt , paululm,fiopportunits dabituryorationiy&facra res, quam atturus cftt meditationivacabt^tque ordrnem zninifirandiy&cartmonias pro temporis/patio
fruvidebit&perleget.
j. %yidminirandumpracedensreiyqnamtra^aturttsetbtetust,
de i] s ,qua ad ipfam non pertinent , quidquam cum alio ooUoquatur: in
ipfique adminiratione qualem attentionem haberefiudeat , velfoltern
virtualemycum intentionefaciendiyquodintofach Ecclea.
6. Pariter minifier Sacramentorum obferuabit modeiam ygravitatem,
devtionem,in corumfruparatorij4->acceJfor4fSy& atfuntfubfcquentibus , it
ut univerfim,dumhacfiuntynihilagat>aut loquatur,qye adprafentemrem
^facram nonfacmut,omni rif* inani colloqvioprocul amoto,
1 1.

Ritu* , ornatus,& alia rcquifca in adminiftratione Sacramentorurru

^ 27omni Sacramentorum adminiratione fuperpettceofit indutus-, &


JLdefuperfiot ejus coloris, quem Sacramenti ritusexpofiit , nifiin Sacra
mento Paenttentiarninirandc}occap}velconfuetudo, vel locus interdum
aliterfuadeat.
i K^fdhibebit quoqueunumfaltem yfi habeat, velplures ctricos,prout
loci & Sacramenti ratio pofiulabit , decenti habit &fuperpeUiceo pariter
indutos.
5 . Curabit etiamyUtfacrafupeUex, vefies, ornamontajinteaminay ejr vafa miierij integra, nitidquent & mundo.
4,: tJMatcria etiam Sacramentorumfideliter,llicite , ac congruo loco cuodiantttr,& ncminiunquamtiam medicina veltoendi maleficijpr.ttextUydentur.
J. SacrametorumvirtHtemiufitm)Acuttlitatemy& carimoniarumfi^nificationes\ut Concilium Trident/pracipit, ex Sanclorum Patrum & Catechifmi Romani doctrina tum in eorum adminiratione , ubicommodefieri
poteritytum in Conaombus & Catechefidiligenter explicabit.

* Bum

-Obiervanda ante adminiL Sacrament.

e* Dam Sacramentum aliifuodminiratngntaverBarfifx ad' for


man & minieriumpertinent attente difiintf , ejr fie >atque dark voce
pronnntiabit. Similiter & alias orationes &freces devote religiose di
cet mes memori^quaplerumque labitur,facile confidet : fed omnia recrtabit
ex libro. Reliquatprterea>carimoniasac ritusita decentergravtque actio
ne feragetyUt aJfiantesadcdefiiumrerHmcogitAtimcmerigat, & attentai
ttiddt.
I IL

Cauucwesobfervandab,
kv,, . ..

8"JjEfforro diligenter coveot}ne in Sacrament'ornrn adminirationealiepmdquavis de cans veloecai>nerdirecte velindirecte yexigat auf pe~
tat;fed eagratis minifttet,& ab omnimoniaatque avaritifufiiciowe, ne
dum crimineJ^ngifbne abfit.. Si quidverb nomine eiecmofyn ,aut devotionisudio,autJuestatiian titula,pro\ labore temporali afidelibit&ajferri
out exigi confuevit-jdfenvatmodeifieri licitepoterit.
- l'idelibm alie Saaramentananminirabit> nifinecejta <utus\aut de licenti nofira, velparochi..
0mnesautem,quiSacramentafufiipiunf, loco- & tempore offortun
monebit, t remoto inanicolquio , ejr habitu,atque indecentif aedevo Sacramentis interfintydr e; quapa*efi,reverenttfufctpiant.
4- Librumhunc Ritualem {ubiopufuerit) fempercitm minirobit,fe
stn habebit y ritfqm & carimonias in. eofrfcriptas< diligenter fervabit,
5 Fofiremb>,. qmfquis Sacramenta adntiniftrare tenetur , habeat libros.'
necejfarios adoffdum fuumfertinentes,efquefrafertim , in quibwvariarum parochialiumfunctionum not s, adfuturam ret memoriam defcribuntur, ut adfinemhujus Ritualis habetur^
& Geterum de ijstantiim< Sacramentis- vcagrturrfuorum adminifl'rati*
ad Parochos fertinet : de Sacramentis Confirmation** ejt Ordinis 8fifcopo>
proprijs Pontifical Romanum tractat : la tarnende difpfittone adfmftpundum Sacrament um Confirmatioms notabunt*

CA-

[ De Sacramento BaptifmL

CAPUT

i$

Sacramento Baptimi rite admi-

<M E M <R

ll

Necefficas
t. tapfina3CbrianA rtganis

. Vit* ja-

/interalia wda legis Sacramenta Chrifto nfitutaprmum tenet locum ^cunclis adfalutem neceffarium ejfe,
ipfa Veritas tefiatur iliis verbis,.

( a ) Niii quis renatus fuc-

jitex aqu&Spkimfanto ,non pooeft introire in rcgnum Dei. Itaquejumma ad iUud opportune ritque adminiJtrandum ac(ufcipiendum diligentia adbbenda t (a) Joann. j.
1

29 Cm autem ad hoc Sacrament urn conferendum aliafint


dejure divino abfilu necesaria , ut materia , forma minifier:
alia ad 'folemnitatem pertineant ut ritus carimonU,
quasex Apoftolic

antiquijfima traditione acceptas f$ appro -

batas,ni necejjitatifi , icet.de ijs aliquapramonenda fnt ut/um hoc min ier m ril fan 'perago*
iur

CIRCA

T I

N E S

BAPTISMUE

la Materia Baptilini
I. Cprimimiuteliigat Farochfts,crwlr*jMS4crdmtxti materia t
| ** vera naturalis^KuUitm dium liquorcm ad id adhiberipojfe.
V,

At}a

De Materia & forma BaptifinL

i^fqua verhSolemnis Baptifmfiteaanno-benedi&a in Sabbatofantto


PahatisiVetSabbato PentecoftesyquAn fonte mundo nitida ejr pura dili
ge/iter confervetur : ejr hac, quando nova beneduenda efijn Scchfi^velpottits Baptieri^facrarmm ejfundatur..
r, . .
5 . Si vero corruptafuerit,aut efuxerityautquovis mod<rdefecerit> Parochusin fontem bene datum aitdum entern aquam infundat,em~
que benedicat exformulaba* infrapraferibitur*
4* Sedfi aqua conglobatat ,cut etm\tliqea$ ; & nimmfrgida,
caleat,ne noceat infantfilo
IL

Forma Baptrri.

jlXfLfniAm Baptifmiforma his verbis ixpreffa: Ego te baptizo in nomi^^ne Patris,& Filijj: Spiritus fanti,Amen. omnino neeeffaria cjdeb
earn nudo modo licet mutare,fed eadem verba uno tjreodem tempore, quot
4blutio,pronuntiandafunt.
-2,> Presbyter latinaform*fimfer atat. ,
j Cum Baptifmum iterare nullo modo liceat,quitfub conditione > de
qminfra-tfitbaptizAndus yea conditio explicando eftJioc modo : Sinon es
baptizaras , ego te baptizo in nomine Patris, &c. hoc tarnen conditio
nalforma non/fim, aut teviteruti Hut ;fedprudenter y ejr ubi re diligenter^erveigat,probabilisfube dubit atto , infantem ab obetrice veI altjs
rite nonfuifj baptizatum.
Baptifmtuper auonem in Dieecenora rceptifs retineaturyita ut
trina ablutine caput bapti^andi perfundatur in modum CrucU uno ejr eo<iem temporetquo verbaprofertentitr
idem fit aquam adhibens , & verba
fronuncians.
!
5 . Cavendum vero efl , ne aqa ex infantis capite in l'ontem , fed vel in
Sacrarium Baptierifpropeipfm Fontem extruftum defluat , aut in alzquo
Vafijadhunc ufum parato , recepta in iptts Baptiertj vel in Eccleafacrarium ejfundatur.

IJJ.

Miniftcr Baptifmi

S'T EgitimusquidemBapiifmi minier efiParochtts, vel'alius Sdcerdos


. ^Parocho vel Nobis delegatus,fedquoties infans aut adultus verfatur

: DcMnilroBaprifmL

invitaperkuloy potefi fine folemnitate i quocunque baptizari in qualibet


It^,five clerksfive lako, etUm excommunicato ,fivefideItfive infideliy
fiveCatbolicofive hertico yfiveFirOy fivtfeminkyfervati tarnenforma &
intent tone Ecclefi*.
4. Sedfiadfit Sacerdos, Diconopraferatur, Diaconus Subdiacono, Cleri Lakoidr virfeminx, nifipudoris gratia decentfeminampotts quam Vi~
rum baptizare infantem non omnino editurn , vet nifimeliusfeminafciret
Yformam & dum baptizandi. '
3. J>uapropter curare debet Parochm, utfidles, pr tfertim obfietrices
reHumbaptizandiritum probe teneant ,fervent: adcque feiant in qui\buscafibus yquomoda, r fi*b qua verborum vulgariumfeu germanicorum
Iforma baptifmum impender valeant etc debeant.
\
4. . Pater aut materpt opriam prolem baptizare non debet,praterquam in
mortis articulo, quando alias non reperitur , qui baptizet , neque tunc ullam
contrahunt cognationem, qua: matrimony ufurn impediat.

I Vo
,

ParvuloramBaptifmusy& olbfervationcs;
in, diveriis cventibus..

j e f^Pportun Parochus hortetureos y adquos curapertinet, ut natos infAnteifive baptizandoSyfive baptizatos,quamprimmfieripoteritydr*


<jukdecet,Chriflianamedefiia ,finepomp vanitate dfrant ad Ecclefiam ,
ne iliis Sacramentum tantopere necejfarium nimim diffrtur cumperuulo
falutii&utqs, qui ex mceffitateprivatim baptizatifunt yconfuet* ceremo*ni&ritsquefuppleantur, omifsforma ejr ablutione.
2 . Tierno in utero matris claufus baptizari debet. Sedfi infans caput
emiferity &perkaum mortis immineat , baptizetur in capite : poftea yfi
vivus evafirit, erit iterumbaptizandus. Atfialiud membrum emiferit
quod vitalem indicet moturn, in iUo,fipericulum impndeos, baptizetur : ejr
tuncfi natusvixerity erit fub conditione baptizandus , cmodo, quof
dtftumefi : Si non es baprizatus , ego te baptizo in nomine Patris , &c.
fiveroitabaptizatus deinde mortuns prodierit ex utero y debet in locofuro
fcpeliri.
3 ; Si guando mater pratgnans mortuafuerit , &fatus in utero adhuc vi*

ver

De baptizands parodie.
ver verifimiliter conjeeturetur ,per expertas &publica authoritatc approbatasperfonas quamprimhm caut extrabatur : ejrfi pofl extraelionem vs~
vusfuerit) baptizetur :fi -verojam mortusfuerit , cf baptizari nonpotuerit, non debetin loco facrojtec etiam cam ipsa matre,fepeliri.
- 4 Infantes expofiti, - inventifre diligenter invefiigat de eorum ba
ptifino non confit , fub conditione baptizentur : r in libro tifini expri
mat, quo die , ubi , & a quo reperti, ejr qitot dierum verifimiliterfint.
. In monfiris verobaptizandis,ficafus eveniat , magna cautio adhibendaefi :de quofi opusfuerit, Nos on/lamur , nifi mortis periculum im
mineat.
6, Monfirurn quodhumanam fpeciem non prafeferat,baptizari non de
bet : de quofi dubiumfuerit , baptizeturfub hc conditione : Si tu es homo
ego te baprizoj&c
7. Iudvero, de quo dubium efi,uneautpluresfintperfona,nonbapti
zetur , donee id difcernatur , difierni autem potefi,fi habeat velpiara
capita, unumvelpiarapectora : tuneemm totidem erunt corda, & anima,
hominfqae difiincJi, r eocafafingulifeorfiim funt baptizandi ,unicuique
dicendo : Ego te baptizle, fiveropericulum mortis immineat, tempus
que nonfuppetat , utfingallfeparatim bapticentur ,poterit minifierfingulorumcapitibusaquaminfundens omnes fimul baptizare, dicendo : Ego vos
baptizo in nomine Patris, &: Pilij , & Spiritus fan&i. tarnen formam in ijsfoliim, dr in ali'isfimilibus mortispericulis ad pluresfimul baptiZandos,tjr ubi tempos nonpatitur , utfingulifeparatim baptizentur,alias^
nunquam licet adhibere.
8. >uando vero non eficertuminmonfiroejJeduasperfenas,ut quia da
capita ejr duo peclora non habet bene difiincla: tunc debet pr imum units abfolute baptizari,&pofiea alterfub conditione,hoc modo : Si non es baptizatus,ego te baptizo in nomine Patris,& Pili j,& Spiritus fancti.
, Cum de obftetricum, aliaruniquefeminarum, & Laicorumplebeiorum
intentione recta, (jrform materia applicatione fufficiente , rationabile
dubium utplurimum occurrat:quando nonmanifefiis teftimoniis confiiterit,
omnia neceffaria adSacramentum haptifmi rite adhibita fuiffe , parochi in
fantes dielis perfonts baptizatos rurfum fub conditione baptisent , more^
flurium dicefium, qua in Sacramentopra omnibus neccfiario nullum du
biumferendumprudenter arbitrantur.
_V. Pa-

. \ De Patrnis Baptfm.

V.
-

Pacrihf
<. t

19

i .jydrchtts antequam adbaptizandum accdt\ ab ys , adquosfpelat , exJL qurat diligenter,quem, vel quos Sufceptores feu Patrinos elegerint ,
qui infantem defacro Fonte fufeipiant , ne plure s quam liceat y ont indignos
vel ineptos admittat.
2, Patrinusunustantitm,five Virfive mulier y veladfummumunusejr
una adhibeantur ex decreto Concilij Tridentini: fedfimul non admittantur
duo Viriy aut dumulieres,neque ipfius baptizandi pater aut mater , etiamfi
alius haberi non poit.
3 Hos autempatrinosfaltem in tat pubertatUyduodecim vel quatuordeeimannorumprorationefexsyac Sacramento Confirmations confignatos
eey maxime convenit.
4. Sciantpraterea Parochiy adhoc mttnus non e(fe admittendos infidles\
4tut herticos , publice excommunicates, aut interdictos y profrea quifan*
mente nonfunt-, qui ignorant rudimentafide i: h&cenim Patrini Jpiriluales
\filiosfuos,quos de Baptifmi Fontefufceperint , ubi opusfueritopportune docere tenentur,
VI.

Tempus & locus adminiftrandi


Baptiimum.

i.T Icet urgente necefsitate i ubique baptizare nihil'impediat , tamenpro*^prius Baptifint adminiftrandi locus eft Fxclefia , in quafit Fons Baptismalisy vel certe Baptifteriumprope Ecclefiam*
i. Si tarnen hiemis intenfurn frigus infanti baptizando nocerepoffecredaturyinfacrifiiy vel alio Ecclcfi* calefaclo loco,aut in dibits Parochialibus
exhiberi hoc Sacramentumpoterit ,prseparatis ij syqHA ad bAptismum conferendum m Ecclefi requiruntur.
\\ Itaque nccejjitate , propter quam infans ad Ecclefiatn abfquepericulo
deferri nequeatyexceptkyinprivatis loeis nemo baptizari debet > nififortefint
Regum aut magnorum Principumfilij, idipfis ita dtpocentihm,aut nifijuft
ex causa Nobis cum aliquodifpenfatumfit : dummodo idfiat in eorum cafellis,feu Oratorits, & in aqubaptifmali de more benedicta.

De Temporel loco Baptimi.

4 . >ui antcmfecusprafumpferit , asitfuam in hocprefitiam exbibuerit,pcenfubiacebit. Clem, u nic. de Rapt,


y. Baptifieriumfit decenti loco ,
forma matertaque[olida , ^ qua quam bene coatmeat, decenter ernatum , d" canceis circumfeptum , fera &
clave munitum-, atque ita obferatum , ut pulvis velaliafardes intra nonpenetrenf.ine'oque-, ubi commodefieripotefiydepingatur imago fanffijoann
Chrium baptizant is.
Baptifieri hatteniu i medio defi erefta,aut de novo erigenda ,fi
commodefieripofsit, adcapeUam4 vel illud lotus Scclefia , quod vicinitts efi
foribttt, tibi expefant, qui infantem gefiant transferantur , ejr deinceps
ponantur.
YIL Sacra Olea, ^aHarcquifitsu
t. O Acrum Chrifma,"fans~ium feufacrumOleum,quod(jrCatechumtno& rum dicitur, quorum fus efi in Baptifmo ; todem annofini ab Epijcop
de more benedicta FeriA quinta in n Domini.
I z. Curet Parocbusj ut eafut) tempore quamprnum babeas , ejr tune veten
in Ecclefi comburau
y Veteribus oUis, nifinecejfitas cogatrultra annum non ut*tur, acfideficerevideafrtur,(rChrifina,autOeumbenedicJumhaberinon pofsit, aliud \
oleum de olivis non benediBuvtadtfuaJurfid in minori quantitatt.
4 . Chrifina ejr Oleum facrum fint infuis vafeulis argenteis , autfaitem
fiannets bene obturtis : quit vafculafint inter fe difitnBa , ejr pwpriatn
unumquodque mfcriptwaem babeat majufculis litterisfuper eorum operenlis intus ejrforts ( hoc modo. CS. idefi. Chrifma. S. Sacrum Oleum I. lenm Infirmorum ) mcifamine quis error committatnr.

. Hoc vafcula itaparata in locoproprio , honefio^tc mundo , extra taberjtaculumEucharifii* fub clave ac tuta cufioi parochi decenter ajferventur,ne ab aliquo ( nifi Sacerdote ) temer tangn tur , aut eis facrileg qnispiam abutipoffit.
6. Parochusquantumfieripotefi, curet, neper Laicos ,dperfe , vel per
adium Sacerdotem, velfiltern per aliumjnfacris conftitutum , hac Olea defera*twr:eaveatit*m-,ncde jsqnidquam ulli unquam tribuat , cnjnsvis rei
prtextu.
__

7.

Sal

De Sacris Olis & alijs requifitis.

ir

7. / Mtf w os baptizmdi tmmittendm efi->fit benedictusfitapeculiari


benediettone ,qua infr4prefiribitur,neque utatur fule exorcizato ad bencdicendam aquam : sttqucprius bene confractfts-,& attritm ,ficcus mundus.
Sa I itbenedictas im tradauryneque et:am ifs, qui benedicendum at t te
len fit, reddaturijed ad (dios baptizandosfirvetur,aut infacrarium abijciatur.
8 . Cum igiPur Baptifmi Sacramentum jam adminirandum e , hsec in
prompt effe debent.
9 VapulafarloiifeuCatecbum&oromj>& Chrifmatie,
i o. Vafcuium cum[de benedicendo, vcl]am, ut dielum e , benedicto ; &
mis,fe lutum ineodem, (fidfpatio interfiintifp ) veljUvcrffvafinlo.
1 1 Vafcuiumfeu cochleare ex argento,velalio mtallo nitidum,adaquam
Baptifmifundendamfupra capot baptizandi , quodnuUiprsterea alu fui
deferuiat.
Ii. Pelvisfeu bacile adexcipiendam aquam ex capite defiuentem.
13. Goffipium alio nomine bombadum >feu quidmiie, velutiianabU ,
linum-fiupaj&c. quando gJtfpiumhaberi nequit, adabergendaUcAfacrif
Oleis inunfta.
14. Sto drt, nbi commode haberipojfunt, una violcea, & altera alba ,
ut infra in aitu Baptifmi notatur, mutanda: fin minus ,unafoltern adhibeatur,ex unaparte violcea, ex altera, alba.
1 5 . Medullapanis vjclfal non bencdifltts , quo inunfti Sacerdotis digiti ,
cm manuslavat^abfiergantur,ejrvaspromanuum lotionepobaptifmum }
quodJmic tanturn ufvi defervire decet.
i f.. AlbavefiSs in modumpalitoU , feu Unteolum candtdum infantkcapitiimpenendum.
1 7. Nereus,feu candela crea baptizato ardens tradeuda.
1 % . fic denique Ritualis liberfitparatm, item lber Bdptifmalisjn quo
baptizati defcribuntMr, &unusfaltem minifier refpondens , fuperpelliceo
isdutus. "

ft

22

De ordine Baptifmi Parvulorum.

MEMBRVM

IL

ORDO

Baptifmi Parvulorum.

zAUTicu m s

Obfervanda in acceflii ad & Baptifmi.


i '/~\Mmbus igttut offortunefrtfaratyfacerdos adtanti Sacramenti ad^-^minifirationem,lotis manibus,fuferfekeo,drfio l violcea indutur,
*ccedat}adlimtn Sectefia , ubiforisexJfeJant,qui infantem detul'erunt*
i Primo interroget obfietricem, velperfonam, qu/tgeftat infantem ( nifi
de eis henefibi confiet ) an* infans-fitfu-farochiAy mofeuls anfemina y anfit
dornt baptiz.atuSi' quOydrqumrit.
}* Etficomferiaf,Baftifinum legitime coatum,rnferius notatamembrj.de ordinefufflendiomiffafervet xSiritenonaclumcerto rntelligat , velut
cum nonbaftizatofrocedat:fifrobabiliter tanthm , Baftifmwmfub condi
tion*c&nferat : & chmfe extricare nefiityodNoSyubi temfus fatitur , njelad
feritos acdofos fro-decifione recurrat.
4 Interreget infufer,qui fint Contfatres (idefifatrini, qui infantem
teneant,froeoque rejfomeant ;) quoi fie ac decenteraffifiere , y frout ofus
fuerit,fro baftizandoad interrogations reJpondcre,admoneat.
J. Etquoniamijs,qui baftizantur, tamquam Beifiliis inChriflo regenerandis, tjr inejus militiamadferibtndis-, nomen tmfonitur,curet>neobfinafabulofit, aut ridicula , vel inanium Deorum , vel imfiorwm Ethnicorum hominum nomina imfonanturfedfotis^quatenusfierifotefl, SncJorumyquorumexemfUsfidles adfii vivendum excitentur , & fatrocinijs
frotegantur.
6, His igitur exfeditis , fratrino vel matnniyat obfietricegefiante infantemfuferbracbium dexterum, farochus ad Baftifmumfrocedat, ealinguiyqua rejponderi lubeatyin hunc modum nominatim interrogans.
m

DcordmeBapttniFarvulorurn,

a KT i cu lu s

Aus Baptimi

2?

il

Parvulorum,

"

i.CAccrdos. Quo nomine ifte infans eil vocandus ?


**&*

Patrinus repondet N
tXmtUtxmftxCtffcnb$to

r. g. Joannes;

Alaria,
2.

Sacerdcs N. quid pets ab Eceleia Dei ?

Repondet patrinus, JFidera.

J.

Saccrds. Fides quid tibi praftat?

Re/ponderparrinus , Vicam aeternarru

5><twib cbem
4.

Sacerdos. Siigitur vis ad vitam mgredi,, ferva

mandata: dilig.es Dominum Deum tuum,ex toco corde


tuo,extotanimtul, & ex tot mente tu , & proximum tuum ficut te ipium.
xvift emgc^et m ewrfeben / fo ;ae bte
<&cbott : u folf o Deinen fignnteben ang gangem
>et* J

Bteofdine Baptiimj Parvulorum.

bcmemer^ctt / auffanget btimt @ee/tmt> <$*


/ ($ /
febtfetu
. iViowr Sacerdos, quodinfrX in afta- baftifmi de mmbus in maulino
genere dieitur, defifnetlis ee dicendum inf(minino*
6*. Deihde exprimens. formam unius Crucis , hoc
i modo , 4s ter exuffiec leiiiter iniacieminfantis , & dieat femel : Exi ab eo (ab e) immunde Spiritus, & da lo
cum Spiritui anclo Parclito
y.

Polea dextero; pol I ice faciat lignum Crucis in

fronte &petoreinfantis,dicens : Accipc fignum Cru


cis tarn n fronte ^qum in corde iime fidem coele*
ftium pneceptorumj & talis eilo morH , ut temoluft
>ei km eTe poffis.
Oremus.
P Reces nolras, quseumus Domine, clementer ex
audid hune etecVim tum K.0wnc cledam roam
N. )Crucis Dominicae impreffione fignatum (fignatam)
perpetua4 virtute cuftodi, ut magnitudinis gloriae tuse rudimentaervans, percuftodiammandatottmiraorm,
ad regenerationis gloriam pervenire mereatur.

Per

Chriftum Dominum noftrumj^e. Amen.


8.. Demdeimponatmanumiiipcr caput infants.ac
dicat::

De ordine Baptifmi Parvulorum.

Oremus.
OMnpOtens impiterne Deus, Pacer Domini noftri
JefuChrifti* repicere dignare uper hune .
lum raurnNv (banc famulam tuam N. } quem ( quam )
ad rudimenta fide vocare dignatus es : omnemccEcitarem cordis abeo (e) expelle : difrumpe omnescla
queos Satanae,quibusruerat colligacus ( eolligata ) aperi
. ei,Domine , januam pietatis tuae , ut figno fpientia: tux
imbutus ( imbuta) omnium eupiditatum foetoribus careat, & ad fiiavem odorem praceptorum tuorum feus
(ma) tibi in Eccleii tua deferviat,& profciac de die in
diem.

Per eundem Chriilum Dominum norum.

B?. Amen.
?.- Deinde Sacerdos benedicac ilem r qui, fmel beaedicbis alias ad eundem uim dervirepotet.
Beneditio Salis.
P Xorczo re,Creacura Sals, in nomine De Patrs omnipotentis , & in Charitate Domini nolri Jei
Chrt ycn virtute Spiritus antii

exorcizo te, per

Deum Vivura l ,perDeum verum , Deum lan^


turn

,per Deum ^ f qui te ad tutelam umani ge

neris pfocreavit,& populo venienti ad eredulitatem, per


ervos fups conecrari prxcepit,ut in nomine ancbeTrintcatts efficiaris falutare Sacramentum adeFugandum j

BeorcUacBaptifiiuParVUlorum.

' inimicum.

Pronde rogamus te , Domine Deus nofter,

uc hanc ereaturam Sals (aurificando nftinces

,&

benedicendo benedcas *J+ ut fat omnibus accipientibus perfecb- medicina permanens in viceribus eorum,
in nomine ejudem Domini noftri Jeu Chrili , qui venturus eft judicare vivos & mortuos
ignem.
o.

& feulum per

Amen,
Deinde accipens pollce & indice dextero , mo

dicum llis benedili , immittat in osinantis dicens : N.


Accipe alem fapientiae ;
ternam.

proptiatio fit tibi in vicam -

?. Amen,

Saccrdos. Pax tecum. fyoEt cum Spiritu tuo.

Oremus.
Y\ Eus Patrum noftrorum,Deus univerfe conditor veritatis ,
tuumN.

te iipplices exoramus ,

( hancfamulamtuam N.)

ut hunc famulum
reipiceredigneris

I propitius,& hoc primum pabulum Salis gulantem,non


diutis efurre permittas , quo minus cibo expleatur clefti ,

quatenus fit mper piritu fervens , gaudens,

tuo mper nomini ferviens.

Perdue eum (cam ) Do-

mme,quadumus , ad novas regenerationis lavacrum , ut


cum fidelibus tuis promiifionum tuarum aeternapraemia
coniqui mereatur.

Per Chriilum Dominum nolrum.

9. Amen.
Exor-

De crdinc Bptmi Parvulorurn.

27

Exorcizo te,immunde Spiritus,in nomine Patris^ j


&

r & Spiritus fanfti+* s ut exeas , & recedas ab

lioc fmulo DeiN (hac fmula Dei N. ) ipfe enim tibi


imperat, maledite4, damnate, qui pedibus fuper mare
ambulavit,& Petro ne mergeretur, dexteram porrexit.
Ergo maledite diabole

recognofee fntentiam

tuam,& da honoremDeo vivo & vero,da honorem Ieu


Chrifto Filio ejus, & Spiritui anto , & recede ab hoc f
mulo DeiH (hafamulDd bh )quiaiftum (ftam)fibDeus & Dominus nofterjeiis Chriihjsadiamfenram gratiam,& beneditionem , fontmque Baptimatis vocare dignatus eft.
.

Hc dextero in fronte gnat nfantem di-

cens :
Et hoc gnm fncbj Crucis

quod nos fronti

ejus damus,tu maledicle diabole numquam audeas vio


lare. Per eundem CjuiftumDominumnoftrum.^. Am.
: 12. Moximponitmanum fuper caput nfantis & dict:

O rem us.
^7 Ternam juftiffimam pietatem tuam deprecor,
Domine fn&e Pater omnipotens ,

seterne Deus ,

au&or luminis Cv veritatis iuper huncfamulum tuum


N, (hanc famulam mamN. )

ut digneris eum (cam J

"Iluminare lumine intelligeritiae tux : munda eum (cam)


.

&

2*

De ordine Baptifmi Parvuiorurn.

& n&fica :

da c fcentiam veram,ut dgnus{ digna )

: grati Baptimi mi effecbs

(cfFcctaj

teneat frmam

pem, confium rec"tum,doclrinam mcbrn. Per Chriftura Dominum noftrum. 9- Amen,


i}.

PofteaacerdosimponitextrcmampartemStolae

fuper infantem, vel cam porrigens deferenti infantem,


mcedens ipfc ex parte dexccr,introducit cum in Ecclelam dicens:
K. Ingredere in templum Dei,ut habeas partem cum
Chrifto in vitamaeternam. i^. Amen.
14.

Cum fuerint Eccleiam ngrefi , Sacerdos pro-

cedens ad Eontem cumSufceptoribus conjunetim clai&


voce dick : Credo & Pater nofter, qua: nunquam omittuntiir.
-
Redo in DeumPatrem omnipotentem,Creatorem
cli & terrae

Et in Ieium Chriftum Filium ejus

unicuiTbDorninum noftrum.

Qui conceptus eft deSpi-

ritu fancl:o,narus ex Mari! Virgine :

Pafis fub Pontio

Pilato,crucifixus,mortuus,cV ibpultus.

Deicendit ad in-

i feros,terti die reirrexit morais. Acendit ad coelos,


fedet ad dexteram Dei Patrk Omnpotentis. Inde venturns eft judicare vivos & mormos.

Credo in Spiritum

ancT;um:ncT:am EccleiamCatholicam:

San&orum

c?ftmunionem: remffionem peccatorunii :


forre^tionem : vitam aeternam. Amen.

Garnis re-

De ordne BaptfmiParvulorum;
PAtcrnoftcr, qu-esmccelis

mmTiiadveniatregraim.tium
icut in clo,& in cerra.

ap

anficetur namcr
: fiat voluntas tua.

Panem noftrum quoridianum

-da nobis hodie: & dtmitte nobis debkanotra, ficutcv


dmimmus debitoribus noftris: & ne nos inducas in
tentationem: ied libera nos mala. Amen.
Vcl germanice dkat: Bpreefr tmttttri>ett i>rifHiceu
atfafd3tnfou$en J famfo fcem ;eig*n Natter
fer/ *
<f) $ta%ibxn<&Ott fatter I Mmcfjrgen @cf)tyffer

(ftnen atingen e^n/tmfew ><.

er empfangen tfl

j>ont>em Stgen e# / dteftrat andara ter 3nng-


ftawen en wt>er gento ^tfato/ gecrengiger/ ge*j
fforen/tmt> begraben Sbgefltgen n fcer Rotten / am fcrt* ;
ctt^agwberumbauferfanen/^onbeniotem

Suff*!

gefahrenj|U>en^tmmen/1get jn >er (Skrecften ow&


fcetf Mm>c(jrtgen 23arter& sbn tarnten er ommen itt/l
j jurtcien 2< un> fcte o*en.
^ m ten Oettge <etf. <Etn >ctftge allgemeinej * emetnrcfjaffber.eptgem 2lMa6
fcer nnfren SfnfferjMjung % $*

cm*

ge$eben/2men*
tmfer / ter Mi Kf i Den -gimmeim @e$ettge :
tt>ert>e>ew3fam,

gnfomme <

gW6e/mte tm immel/affo ami} anff grfren,


g ?

<&ibr>n$
font " j

jo

D brdin'c BaptbuParvulojruni

t)x>nftx t$ti$$ 23rebe, mftvc erfmfc


bcn/af aw mtr ergeben tmfern @cfjnbtgern;23ttb

i> . Dein ce fiando extra c-ancelos viel ipta bapt-

; fterij,patrnum atque irmft antes, qui infantem Hefe*


rmit^&corniwntu^obervat^perfonariim conditione;
. ^qiiali^atejinodefteiicailbquitur.
! cfe m bem -,

ag fer

Sanff5 einesje*

' ^9&)$)/ tmb*,


I jit abttjafcnng bergen mtfermerften Matter Sbam x>n$
! angebowen rbfmtb toon Q*i>rifo mtibrctcfi fee etnge*
! & befen SBor. () $ fee Isamt/ttt amer
i M geboren terfe anpcm OBa)fer twb

ctfyf

\ @o*an cv netngeben in ba$9Mcf) o*. ()


SSet ober gegenwrtiges Ktnb fofcfje be.$anffs t>on
i 0&anerbotme <^naD Dermalen t>^u fct>(lc m be*
; greifen /neefj wianjen / ^ec befernten fan / afo fette an
! bejfcn faw ber (adatirr tlculus conveniens
! matrinac) <& (< mit twge&weffeten anben/tmnb gegen

erlebten mbrntft-

gem bergen / ermeffenbetgen$anfft>erangen/ tmnb


j niai tcr^wtc&cn bem ^ 0 ? $ uwfpre*
c^ctt/gcrewc^ Raiten t>erfyrec|en : fotfeftet) anef) ber
ewter {Wrterin) enebenser/nneren befen atnem
ct>aetcr c#ebdterm) gegen btfem ^*
bnnbnng : tmb $war grjfKcj tmb wrnembftcf)/baggre

De ordine Baprimi Parvtionim.

|t

atter ( ftc ) fotc befffen / Hmit j


$ in aem fceme/fo n fceflen eeeigfe^mten/mtfc
eben m >era jenigen/ < befln (Mit r jetxnttct ( fie
<53et{erin) <8>tt mt&vti$t/(m\ct
Jett fletfig tmDcnwfen / nta^{iafte/lbtjn^y
angefaten n>erte* itr$ attber erinnere (c|QFr hattet
(fleettterttt) bag r ( eft ) int attetn mtmfcm/
fonber auc mit beflen \ <$> geiftjc
gttunbfdwfftemtrette/ babero mit benenfeibeniitaii$e
eeiicfte 93erbj)ibmtg feiner geit mit &ecj (M) einlaffen

garnit aberfcem ^ 0f wnb bie <&wbh

tyenben ;eitgen Sanff fcf>itbigcr ><mcf gefagt/ tmt> fbcijer


auff bnrcj mtcfj nt attett rbigclj / fonbr etne bifem
hinbin mtrer SBeeg pftartfnng ber beWgmacfjenten/
wtb anderer bcpmtftccr

tc&er <S5naDen crfvrttgtcb

ettfcait u>er>e/n>olen wir gefamb init bemitigem #erien


t>nb gebogne & m ber (Meierten einzeiliges Smarter
wifer mtb ^ rneg,

.v

16. Finiti allocutions flelunt omes genua,& oranc


aim facerdote fecret* Pater noiler> & Ave Maria, &c.
17.

Quibus pera tis iirgunt,& baptizans , ftans.co-

dem loco extra baptiilcrij cancellos'icat i.


Exorcifmus,
PXorcizote ,

omns Spiritus immunde ,

in nomine

Dei Patris omnipotentis*f*> & in nomine Ieu Chri_

p..

De ordine B^ptimi Parvulorum.

fti , Filii ejus , Domini & Iudicisnoftri

, & in virtute

Spiritus ndifa ,- ut dicedas ab hoc Plamate Dei Nquod Dominusnoler ad templumanrum irum vocare dignaras eft , ut fiat templum Dei vivt , & Spiritus,
ancbis-habitetin eo^

Fer eraidem Chriftum DoniK

num noftram,. qui venturas cft judicarc vivos&mortuos,&: eculum per gnem. $f. meru
iR Poleaiacerdos lans. codent loco? dexteropoliceaccipiatde faliv oris fui, & eandem mifeens cineri ,
: nangataures &: nares infantis:
Tangendo vero auremdexteram,& finiftram> dicat t
_phpbeta,quod eft adaperire z
Deindc tangt naresjdicens. : in odbrem uavitatis r
Tu autem eftugare diabole :

appropinquabit enim ju

dicium DeL
io.Tunc ftans eodem loco extra baptifterium,inter^
xogat baptizandumnomirmim rpatrino repondenre t
\ N. Abrenuncias Satans* <*
toi fccm Ufen $emt>
Repondct Patrmus *

Et omnibus operibusejus ?
aactt fefwn Sercfttu
Abrenuncio..
mftetfas*

DcordincBaptijriiParvubrum,

Et omnibus pompis ejus ?


^ feiner -offarn
Abrenuncio.
3cj unfcerfa^
20. Tum infans aliquantm denudatur inter pe5his
& capulas per aiElentes..
Interim facerdos'intirigirpollcem in Oleo acro cu
Catechumenorum,&infantemungitinpecl:ore, Cvin^
ter Icapulas in modum Crucis , dicens r
go te linio Oleo falutis, ( ungit peclus ) in
lo 4*. Jesu Domino nolro ( ungit inter foapulas) ut
habeas vitam aeternam. ty* Amen*
2T. Potficpollicem,& inuncla loca abtcrg't boinbacio,vel rcfimili;atquedeponit, vel mutatlolam violaceam,&mmitalbam^
22.

Interim prxparatur infans ad baptifmum,& cir

ca caput ita denudatur , ut dein afFuoni facri foncis


nihil obet., '
Sacerdo&autem, ftans prope baptiilerium , iteruminterrogat,expreo nomine baptizandum,patrino
( matrinj itidem relpondente :
N. Credis in Deum Patrcm omnipotentem , creatorem cceli & terra; ?

fer-&immcft>n> ierren?

De ordne Baptifmi Parvulorum.


R\ Credo.

redis in Iesum Chriflum , Filium ejus uniciim , Do


minum noftrum,natum,& paflum ?
iaubft bit in 3fum ()nflttm/femett *@/
wfern mi/fcer geboten tf/tmt geieit fyat
>. Credo. 36giau6.
redis in Spiritum antum , inctam Ecclefiam Catholicam,Santoi um communionem,remiiIonem peo
catorum,carnis rerretonem, vitam aeternam ?
(Btmbfi bu in btn ;etfgen<Betf/ et fietitge alfaemef*
ne (Orifftcfje ^at^oitf^etrcett/(emeittfceafft t>eret*
taen/ Der /
tinmw#2tbtm
W. Credo, 3cf)0fottk
24.

Deiiide exprefo nomine baptizandi Sacerdos

ter interrogat : patrino ( matrin4 ) toties rcipbndente.


N. Vis baptizan ?
3?. QBt t> ctaufft werben *
Reipondet patrinusf matrina ) volo ; 3$ W>W,
25.

Tunc patrino, vel matrin\vel urroque (fi ambo

admittantnr) infantem tenente infra utrumqtie bra-:


chium ,
inclina t

facie ej'usdem fiipra baptiilcrium aliquantiim


Sacerdos ftans ad ipiim baptiilerium vafeu-

lo feu ureeolo aeeipit aquam baptiimalem , & miniilro


fupponence pelvim ,

ne aqua in fcneem baptiimi reci-

dutda c ter undac ibper caput inj antis in raonra tri-.


_1*
P:C1

<

De ordine Baptimi Parvulorum-.

p'ias crucisA mul verba protercns icmel tantm, di*


ilinct (5c atcentjdicic :
N. Ego te baptize in nomine (funda t pri
mo J &Filij* (Tundac fecundo) & Spiritus J+fanii,
! (fundar tertidj Amen.
26.

Si ver dubkatur ,

an infans fucrit baptizaras

( quod plerumque,ut dictum iuprfol.iivprudentcrfit,


cm obftrix,femina alia>vcl plebeius homo baptizar)
indiftindt utatur forma:

N.f non es baptizaras

(fcaptizataj ego te baptizo in nomine Patris

& Filij

,& Spiritus *JffancT:i. Amern


27.

Defnde frans eodem loc mtrigt pollicem in

facro Chrimare,& ungit infantem,quem patrinus^matrinaj adhuc uper baptiterium tcnet,in fummitate ca
pitis in raodum crucis dicens:
D eus omnipotens^ater Domn noftri Iesu Chril ,
qui te regeneravit ex aqu & Spiritu fancb , quique dedit tibi remionem omnium peccatorum (hc inungit)
ipfe te Iiniat Chrimate alutis in eodem Chrifto Je
su Domino noftro in vitam aeternam. \ Amen*
Sacerdos.Pax tibi, Et cum Spiritu tuo.
2&

Tum alio bombacio,ant re fimfli abilergit pol-

licem lium , & locum inunctum , & imponit capiri ejus


linteolum candidum loco verbis albx,dicens :
' vefteni cndidam,quam irmnaculatamperE

feras

De ord;nc Baptimi Parvuiorum.

leras ante tribunal Domini noftri Iesu Chrifti,ut habeas


V itam xternam, j. Amen.
2<a

Pofteada"t.ci, veiPatrino (matnnas) candclam

acenianijdicens :
Accipe lampadem ardentem , & irreprehenibilis cuftodi Baptifmum tuum : ferva Dei mandatait cm Dominus venerit ad nuptias ,

poffis occurrere ei una cum

omnibus Sanctis in aula ccelefti , habesque fftam scternam,& vivas in fecula feculorum.
jo.

Amen.

Polremo dicit N. vade in pace , & Dominus fit

tecum. ty* Amen.


Baptifmoficexptetoy patrinus (matrin^ cum infante
bapteriorecedit\tS Sacerdos medullapanis ^velfale non bene*
ditto, abergit manus.prafirtim vero poUicem , quo in wQionibusufuse pactum ip primm, dein Dero fueptores quid de
facrofonte ta&umefi, lavant manusfupra aliam pehim , quam
qu& infantis capitifuppofitafuit , t*j extergunt linteis : excepta
* pelvibus aqua cum bombaciis infacrarium effunditur*
3 2 Antequam infans ex Ecclea aortetur , aut fufieptores
diedant , eorum nomina & alia de adminirato baptifmo ad
prdriptam infraformam,in baptifmalt libro jarochas accura
te deferihat.
33- Curetparocbus parentes infantis pr&fertim plebeios ,
pauperes^apudquosfrequentius periculum hujus incuria ejfe fo
iet, admoneri , ne in kBo cum ip Del nutrices parDulum babeant ,propter opptcjftonispericulum, fed eum diligenter cufio*
diant.

DeBaptifmopluriiim Parvulorum.

Qua admonitio hocfere modo germanicefieripoteft ?


m mxm MftftM* Aitern er*
fte fetfecs / efcettfgefAjr $wxt)t/ femes
. $ bty fie titeen btutm auffxtftctt / attberett fei
$>11$*: >amt mftttt fbte mvwtt
/ fie ;$

fjuWa, fetn

4. Commonendietiamjuntparentes,

alij , ft opusfuerit ,

nefilios Hebrais^lihue infidelibus , foHbreticis mulieribus Ho


modo yBandos aut nutriendo* tradant : quod etiam inteilige de
perfontsfeeleratis aut infamibus*
Sf, Similiter manendifuntpartntts,ut quamprimmparvttIhs aliquantm capax ejfe cperit, ad verum Dei amorem , notitiam necejfariorum orhodoxafideiarticulrum,puritatfs&fanBitatis objrvantiam mature, atque opportune tcumfuavtiate,
patientia, & indefefsafedulitfe tnituatur*
$6, Deniquedaudaturbaptierium, &crumCbrifmacum
Oleofanfteinfio loco,bene tutoclaufum decente* reponatur,
clave apudfolum facerdotemfimper exiente.

AKT I CU LU S

III

Ritus fervandus > cum plures funt


baptizandi.
.C I ver fu ernc plures baprizandi,five macul five Fe^minse,in Catechiiio , mafeul ftatuantur ad dexeram,feminscver0adniram : & omnia pariter dican,tur,ut fupr,m proprio genere,& numero plurali.
_____

E J

i.

Ve-

j8

De Bapmo. Parvutorum pericHtarittim.

T Vcrim prima rtominis mterrop-atio , exufflatio


Crucis mprelio ,cufignati , taclus aurium & narium
cumfaliv, abrenunciarionis interrogado, un&ioOlet
Catechumenorum, interrogado de Fide feu Symbolo 5
& ipfe Baptifmus,inuncl:ioChriimatis,candidx veftis impofido,atque accenfie candebe traditio finguanter fingulis , & primm mafeulis deinde feminis fieri debent.
?..

Qud il autern periculum mortis immineat\ tem-

pusque non fuppetat,ut iinguli ieparatirn baptizentur a


frvari poterit ,

quod ipr in generalibus rubricis de

: bapcifmo fol. ij, jara dicum fuit


jt^riCULUS

IV.

Ritus irvandus in Baptifmo , cum


periculum urger.
, I infans y vel adultus aegrotus ade graviter laboree
& periculum irrmicat,ne"pereat,antequam BaptiC
. mus,perficiatur,Sacrdo5 omiis , quae Baptifmum praecedunt, eum bapdzct,ter , vel etiam femel infundens aG[ iper caput ejus in modum crucis, dicens :

g0

Patrs+J* , &c. ut fupr fol. tf,


P 2.

Si non habeatur aqua baptmrialis , & periculum

impendeat, Sacerdos utatur aqu fimplici,


j.

Deinde il habcat Chrifma > liniat eum in vrtice ,


;

dicens :

De Baptifmodultofum.
jiccns :

&

Deus omnipocens Pater Domini noftri esvl

Chrili&c. ut iupr fol. f.


.

Pollea dat ci lintcolum candidum,dicens: accipc

vetem&c.
5.

c demm det ei ceream candclam acccnm

dicens : accipe lampadem^nt ipr.


6.

Si fupcrvixcrir;uppleantur alij ritus omiffi,in Ec<

ck$,vcl domi, prout infantis valecudo permittee,

MEMBRUM

III

PB

Baptifmo

Adultorum.'

Obirvationes.
T.

Baptizara & baptizandus.

S\ Iquis adultfit baptizandus, debetpris fcundttm Apoolicam rgulant in Cbriianade acfanB moribus diligenterinitui ,

per aliquot dies in operibuspietatis exerceri,

ejusque 'voluntas f propofitum fap'ws expiorari , & non nifi


fc'mis $*volens,probque inruBus baptizari,
2

At vero quis , dum inruitnr, in mortisperkulum in-

cidat , baptizarifavoluerit , habita rationepericuli uel neeetatjbaptizetur.


9

Adultorum BAptiJmus.ubi commode feripote.ad Nos d

feraiur , nifiNobisplacuerit , per Nos aut Norosolenmius


con-

40

De Obfemt.Baptifmidultorum.

confrtur: alioquin Parocbus ip/e baptizet yata caremonia\


At. Admonendus eft Catecbumenus , ut peccatorumfuorum
\poeniteat*
f.. Amentes $furiofifi dilucida babeant intervala , dum
mentis compotesfunt, baptizentur, velint*

Si vero^ntejuam

infinirent, fiifiipiendi Baptifini defiderium ofiender'mi , acvit*


perisulum im mineat , ttiamfi non fint compotes mentis, bapt
zentur.
6. Ideraque dicendum efl deeo,qt letbargo aut pbrenefi /4borat> ut tantmvigilans^' intelligens baptizetur : nifipericttItim mortis impendeai , fi in eo pris apparuerit Bapti/mi dfi
derum*
Sacerdosditigentercuret , ut certiorfiat defiat & con
ditone eorum , fui baptizaripetunt^prafirtm exterorum.

De

quibus fatf diligenti inquifitione, alias rite fin bapt zatiy caveat, ne quisjam baptizatus imperitia,vel errare, aut ad
qudftum/uel ob aliam caufam ,fraude; dolve > iterum baptizari
veliL
\ Minefire diligenttr inveftigat }probahitis dubitatio fab!fitj an baptizatifuerint^ad Nos dferaiur pro decifione,
IL

Tempus Baptifini Adultorum..

/.T^VErf/ antem , bujusmodiBaptifinum ex Apoolico infiiji^Jtuto. m Sabbatofincio Pabatis, velPentecoes feiernniter celebrar.
2< htareficirca hc tmpora Gatecbumenint batizandi ,
in tps dies.fi nihil impediataptifinum dijferriconvenit.
3. Verumcircafeupoft tempus Pentecoes,aliqui converfi^
fue

De Tempore & loco Baptilmi Adultorum,

ruerintqui Agreferant ,Juum Bap/i/ma in longum ten pus dif


ferrit ad'tUudfeftinent , inruBi^ rite parati ejft no/cantury citis baptizaripojfunt.
4.

Adultorum baptifin a, nonpo epulas,au tprandiafedan

te meridiem (ni ex rationabili auf aliter faciendum effet)


mam celebretur,
III.

Locus, &Pamnus.

Atechumen inruBusbaptizeturin Ecc lefia,feu inBa^^ptierio.


** Patrinuseiafiiat , 0* ifft Catecbumenus adSacerdote
interrogation's reffondate nimutusfuerit,aut omninofurdus,
vel ignota lingua. JguocafwuelfparrinutnillamintelligatAut
alium interpntemtvelnuiu, confenjm explicetfuum.
3*

eterm legantur &ferment , qttAfupr de Baptifinp

in communiprariptafitnt.foljo*
MEMBRUM

IV.

ORDO

Baptimi Adultorum.

WRTICXZ LUS

Obfervanda in acceflu ad aftum


Baptifmi Adultorum.
i.TN prmis Saccrcos, paratishisjquaemprceobirXvaadis in adnuniitrationc Sacramenti apcilmi par
F

vulo-

42

De ordine Baptiimi Adltorum.

vulorum dicuntur , indutus pcrpelliceo&floa,vcl


ctm pluviali violacei coloris, cum fuis Clericis accedic
ad gradus altaris, & genibus flcxis, pias mente ad Deurn
preces eindit , ut tantum Sacramentum digne valeat
miniftrare: & ad implorandum divinum auxilium, iiirgens fe lgnat,& ii temporis ratio ferat, dicit :
D eus in adjutorium mcum intende,
adjuvandummefeftina.

Gloria Patri.

sy. Domine ad
Sicuterat.

2. Poftea incipiat,profequentibus Clericis, Antiph


fFundamipervosaquammundam , &mundabimini ab omnibus mqiimamentis veftris,dicit Dominus.
Pflmus 8.

Omine Dominus nofter: qum admirabile eft no*


. men mum in univers terr !
Quoniam elevata eft magnifientia tuarfuper ccelos.
Ex ore infantium & laentium perfecifti laudem
propter mmicos tuos: utdeftruas inimicum & ultorem.
Quoniam videbqlos tuos, opera djgitorum tuorum: lunam& ftel las, quae mrundafti.

; v

Quid eft homo , qud memor es ejus ? aut filius ho


minis, quoniam viiitas eum ?
M inuifti cum paul mins ab Angelis : glcri & ho
nore coronafti eum, & conftituifti eum uper opera ma*
nuum tuarum.
i

m-

De ordme Bapti'mi Adultorum,


4i
mnia ibjecifti fub pedibus ejus:oves & boves univerfas, iniiiper & pcora campj.
Voucreseoeli,& pifees maris : qui perambulant imitas maris.
D omine Dominus nofter: qum admirabe eft nomen mum in univers terr !

Fferte Domino filij Dei":


X

affertc Domino fiJios

arietum.
AfFerte Domino gloriam& honorem, flferte Domi

no gloriam nomini ejus :

adorate Dominum in atrio

anfco ejus.
V ox Domini iiper aquas , Deus majeilatis intonuit :
Dominus uper aquas multas.
Vox Domini in virtute :

Vox Domini in magnifi-

j centi.
j

Vox Domini confringents cedros: &confringet Dominus cedros Libani.


Et comminueteas,tamquam vitulum Libani: &dilectus quemadmodumfilius unicornium.
Vox Domini intercidentis flamm am ignis: Vox Do
mini concutientis defertum , & commovebit Dominus
deirtum Cades.
F 2

Vox

44

De ordineBaptifirri Adultorum.

V ox Domini pneparantis cervos ,

& revclabit con-

deni: & in templo ejus omnes dicent gloriam.


Dominus diluvium inhabitare fecit: &idebitDoI minus rex in aeternum.

Dominus virtutem populo iio dabit :

Dominus be-

nedicet populo iio in pace.


GloriaPatri. Sicuterat.

Pfalmus 41.
QUemadmodum defiderat cervus ad fontes aquarum : ita defiderat anima mea ad te Deus.
S itivit anima mea ad Deum fortem vivum : quando
veniam,& apparebo ante faciem Dei ?
F uerimc mihi lacrymae meae panes die ac nofce : dum
dicitur mihi quotidje,ubi eft Deus mus ?

. '*

H aec recordatus fum,& efEidi in me animam meam:


quoniam tranfibo in locurn tabernaculi admirabflis
ufque ad Dornum Dei.
I n voce exultationis confeffonis : (onus epulattis.
Quare trilis es anima mea:& quare conturbas me?
Spera in Deo^quoniam adhuc confitebor illiralutare
vultus mei, & Deus meus.
A d me ipfum anima mea conturbara eft : propterea
memar ero tui de terr Iordanis,& Hermonijm, monte
mdico.
I

'

Abyf-

JD e ordine Baptifmi Adultorum

45

Abyilus abyflum insrocat : in voce cataracbrun:


..;.
Omnia exceli ta,& fliuccus cui:iper me tranfiert,
In die mandavir Dominus mifericordiam iiiam: &
nocle cancicum ejus.
A pud me oratio Deo vitae meacdicam DeoJuioepto
meus es.
Quare oblicus es mei ? & quare contriftatus incedo ,
4 aflfligt nie nmicus?
D um confiringunrur ol meajexprobraverunt mihi,
qrtribulantme inimic met.
Dum dicunt mihi per ilngulos dies,ubi eftDeus ruus?
quare rrftis es anima mea,& qure conturbas me ?
Spera in Deo,quoniamadbuc connreborilliiialutare
vulrusmei,& Dens meus*
GlonaPatri.
3.

-x -.

Sicuterat. .

Izrcpctlmr Antiph. EfEndam iiper vos aquam

mundam,C\C. Qu repett dicturrKyrie eleibn. Chri*


/teeleion. Kyrie eleibn.

Pater nofter.

Et ne nos

inducas in tentationem. jpScA libera nos malo. $")-


mine exaud orationem meam. jpJLt clamor meus ad te
veniat. ^.Dominus vobiibum. j^t cum Spiritutuo.

Orenaus.
QMnipotens fempterne Deus , qui dedifti farmilis
mis in confelone ver* fldei,ternaeTrnitatis goF j

fi

De ordine Baptifini Adultorum.

riam agnofcere, & in potenti majeftatis adorare unitatem: quaeurnus , ut ejufdem fidei firmitate,ab omnibus
fmpermuniamur adveris.
ORATIO.
ADelo upplicationbus notris,omnipotens Deus:&
quod humilitatis noftrae gerendum eft minilerio ,
tux virtutis impleatur efFe&u.
ORATIO.

' '

^A quzefumusDomineEIe&o noftro (Eccbe noftra}


-L^ ut fan&is edodus (edofca) myfterifs, &renovetur fonte Baptiimatis,& inter Eccleiae tux membra numeretur. Per Chriftum Dominum noftrum. V Amen.
4.

Si plures fuernt baptzandi , haec tertia oratio d-

catur m numero pluralu

JRriCU LU S

IL

Atu$ Baptifmi Adultorum.


.'f^TIsfinitis, Sacerdosprocedit ad fores Ecceiae , 8c
X lilat in limine, catechizandus ver extra limcn.Et
fi ilmt plures,mares$& faeminx,illiad dexteramSacerdotis , haeverad inircramftamanturj &Sacerdos inter
rogar :
Quo nomine vocars
2B te $ <$ {t Hin) 7
Catechumenusrcpondet:N, v* g. loannes/vc. MaIriaj&c,

Saccf-

De ordine Baptifmi Adultorum. I

efj

. Sacerdos N Quid petisabEcclcfiDe?


Wtk&tyt

Der * C# ?

R'Jidcm. eitX&aufcen.
Sacerdos: Fides quid tibi pritat?
$*
9?. Vitam zeternam.

-J

"

j-

2>a$ctt>tgee6etu
Sacerdos : Si vis habere vram aeternam , ierva man
data : Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo,
& ex tor anima tu, & ex tot mente tu : Srproximum
tuum, iicut te ipiim.

In his dobus mandaris tota lex

pendet,& Prophera. Fides autem eft,ut unum Deum in


Trmitate,& Trinitatem in unicate venerers,neque con- 1
fundendoPeronas,nequeubftantiam feparando.
eil enim Perfona Patris,alia Filij,ala Spiritus iiti :

Alia
fed

horum trium una elfublantia,&nonnifiuna Divinitas,

Wattn }f)v errangen Das emf^e tbtn / fo Die,


ebott )u fbtfef ifeben <&ott Deinen $tm / an gan*
gen deinem ergen/aug ganger Deiner Seei/DnD aug gan*
$en Deinem emuc& / MD Deinen ^cjfen/ afrcieDicj
feibf

Sin biftn jmap cfotten ;ange Das gattge @efa /

tmDDie$rop)eten.
aub aber Defeijei m Deme/Da ;fjr &ere|jrer attten
Ott in bet refaft igfei / t>nnb Me )refaiftgfett in Der
2niget/^ne Der ^Perfonen / tmDoi;ne$&

4&

DeordmeBaptiiini Admtorum.

t l^atun^ >cr aBelenctt : fcannetn andere Verfem ifl t>er


25acr/etn andere bet @/ ein andere Der . @etfr :
aNr fctfer frreen 4>erfonen t( nur ein Ocfcn^ett tmfr ein
ett!jetfc
2,

Et rurius interrogat: NAbrenuncias.

Satana;?
aBii>erfa^r^emWrettSemt?
^fcAbrenuntio.
3c6tterf03.
'

Interroge Et omnibus operibus ejus ?


33 tt alien feinen SBertfen *
$. Abrenuntio.
3 cj wttwfag*
Intcrrog: Et omnibus pompis ejus ?
23 nfc aer fetner cffam
Abfenuntio

Deinde Sacerdos interrogat de Symbolo d ,


licens:
redis in Deum Pacrem omnipotentem , Creatorem
coelij& terne ?
tfr m <8$tt /^^

Credo. 34 gfank
Interrogo Creds & in Iesum Chrlum , Filum ejus
unictim,Dominum nolnim>natum & pafiim ?

De ordine Bapnm Adultorum..


attfa )\) auc tu
mme / (

ctf/cm / a^*
Stocken/ <&ememfc6aff

ter -/ 26atj ter enfcen/ ^tfferfM;tmat>eget*


fcje$/t>nt> eut cwtge cbcn
>Xredo. >1.
4.

Tune Sacerdos exfuifat in modum unius cruris,

ter in faciem ejus.imel dicens:


Exi ab eo ( e) Spiritus immunde, & da locum Spiritui fanto Parclito.
5.

Hc, 1 modum crucis, halet in faciem ipfus, &

dicac:
N. Accpe Sprtum bonum per ilam inifflatione,
& Dei benedidion ffr. Pax tibi ty. Et cum Spiritu tuo.
6.

Deinde facit crucem cum pollicc , in ejus fronte,

& in pe&ore , dicens :


N. Accipe fignum Crucis, tarn in fronte Jf ,qum
in corde *f* : fume fidem coeleftium

praeeptorum.

Talis co moribus, ut templum Dei jam efe poffis : in*


greufq; ingrefqs) Eccleiam Dei,evafiii te laqueos
mortis, betus(beta ) agnoce (horrece dola, refpuc
I fimulacra) cole Deum Patrem omnipotentem,& Iesum
Chriftum Filium ejus unicum, Dominum noftrum , qui
j venturus eft judicare vivos & mortuos , & faeculum per
; ignem. ?. Amen
7.

Hc advertendumefcquddicb*erba( horreG

fee

^0

D.e ordme Baptim Adultorum.

fee idola, fimitacra^catitur Cacechumeno


<qui venit de Gentlitats errore , iu de Ethnics & IdoJ
Jobcris.

Catechumeno verludaso, ve ex Hebrseir

venienti , loco horum verborum dicatur ( horrece Iudaicam perfidiam, reipuc Hebraicam iiperflitionem. )
Saraceno aucem , vel , aut Peri: , five alij ex Machumetanis ad fklem venienti Catechumeno, loco eo
rundem verborum dicatur ( horrefee Mahumcticam
perfidiam, repue pravam iecbm infidelitatis. )
y# At haeretko , ad Catholicam Eccleilam venctit qui, il in ejus Baptifmo debita forma icrvata nonef,
baptizari debet, dicatur . hxreticam pravitatem ,refpu'c nefarias idas impiorum. ) Vel exprimaturi
proprio nomme fb, de qua Catechumenus venir.

Si pluresfimtElecb', bmniafuprdiadicuntur

figmatim fuper fingulos.


I

Or e M V S.

E deprecor , Domine /anc*te , Pacer omnipotens ,


aeterne Deus , ut huic fmulo tuo
qui ( 4nx) in hujusaeculi noce vagatur incertus

ac dubius ( lacerta ac dubia) viam veritatis & agnitionistuaejubeas demonftrari: quatenus

referatis oculis

cordis ui, te unum Deum, Patrem in Filio , & Filium in


Ptre cum Spiritu fanclo, recognoicat,atquehujus confeffionis fruhmi & Wc , & in futuro eculo percipere
mereatur.

Per Chritum Domin noftrum. 9? Amen.

De ordme Baptifmi Adultorum.

51

iQ. Si plures fuerint* praxedens Oratio dicatur it* ;


numero plurali, & in genere firo.
. Demde/xgnetillumigno Crueis cumpolicc m I
fronte dicens
S igno tibifrontem^ ut nofcipiasCrujcem Domini.
In auribus

Signo tibi aures*|f , ut audias divina

praxepta.

. '<> . .

In oculis.

Signo tibi oculos *Jf, ut videas claritatem

Dei.
In naribus, Signo tibi nares

ut odorem iiavb

tatisChrifi fentias.
In ore.

Signo tibi os*Jt ; ut loquaris verba vita.

In * Signo tibipe&us *|*,ut credas in Deum,


la Scapulisr Signo tibifcapulas*|*rutfufcipias jugum
rvitutis ejus.

12. In toto corpore, illudnon tangens 9 manu pro


duct ignum Cruris, & dick :
S igna te totum in nomine Patris^ ; &Filij , &
Spiritus in&iij* , ut habeas vitam aeternam, & vivas
in&clafeculorum. . Amen.
.

S.

"I) Reces noftras, quxumus Domine, clementer exX

audi, uthunc elecbim tuumN. (hanc eleflam tua

N. ) Crucis Dominicas , cujus impreffione eum ( cam )


fignamus, virtute cuftodi , ut magnitudinis gloriac tuae
G

rudi-

%l

De ordine Baptifm i Adultorum.

rudimnta rvans , per cuftodam mandatorum I rum ad regenerationis gloriam pervenire mereatur. Per
Chriftum Dominum noftrum.
O

Amen,
U

^ Eus, qj fauman generis ira es Conditor, ut fis et^/ am reformator : propitiate populis adoptivis
&
novo teftamento ibbolem novae prolis adfcribe , ut filij
prmiffionis, quod faon potuerunt aftequi per naturam,
gaudeant i recepie per gratiam. Per Chriftum Domi
num nolrum. 9? Amen.
i^Tunc miponit manum uper caput elcet, 3ldkti
M U

S.

f~\ Mnpotens empiterfie DEusJ>ater Domini noftri


ESuChrifti, repcere digners fupei hunc famulum tuumN, quem ( famulam ;m am . quam ) ad
rudimnta fdei vacare dgnatus es, omnem esecitatem
cordis ab eo jjea ) expelle, dirumpe omnes laqueos fatan2e,quibusfuerat colligatus(coIligata ) aperi ci Do
mine , januam piet^tis tu , ut figno fapientia; tuze im- 1
butus (mbuta ) omnium cupiditamm^cetoribus carear,
& ad uavem odorem praCeptrum tuorum , lastus (fesjtaf) tibian coldi cudeirviar, &proficiat4e-die in
diem , ut idoneus (ideara ) efficiatur acceder ad gra
tiam Baptiimi tui, percept medicina4.
Chriftum Dominum noftrum. y Amen.

Per eundem

De ordinc Baptim Adultorum.

5?

Si pluresfmt, hxc oc procdais Orado: Preces no! ras dicantur in numero plurali.
14. Deinde Scerdosbenedirit lem-Banedictic lalis, dandi Catechumeno. Exorcizo te, creatura lis^c
, at in ordine Baptimi parvuorum Jupr foL 25.
1$. Tunc poliice & indice accipic de ipfc f!e & mmittit mos Catechurn ", diecns : N. accipe&lern apientiae: propitiato tibi fit in vitam aeternam.^ . Amen.
.Sacerdos.

Paxtibi^, Et cum Spiritu tuo.


O

S.

D Euspatrum noftrorum, Deus univerfae conditor


yerkatis,*teiupplices exoramus,ut hunc famulum
tuumN (banc amu'am tuam M, ) reeipere digneris
propirius, uthoc primum pabulum falisguftantem,non
diutis eiurire permittas, qu minus eibo expleatur cceiefti: quatenusfitmperpiritufervens, pegaudens,
tuo irnper nomini irviens.

Perdue cum (exra ) Do-

' mine,quimus, ad novae regenerationis lavacrum, ut


cum fdelibus tuis , promiffionum tuarum aeterna praemia confequi mereatur.

Per Chrilum Dominum <ho-

ftrum.^. Amen.
Si plurcsliii^d'catf finguls:!^ Accipe alem,CvC
prxcedens Orado 5 Deus patrura nolrorum ,in m>
^
16.

QuJ I Catecbumen'US fucrit Centilis , bu ex


G

Ido-

54

D ordine Baptifmi Adultorum.

Idolol-atrisvcncrit ad fclemrbencdito fak,priuquam,


ejus medicinam guikc, Sacerdos addat iequentemora.
cionem, dicens :

O REMUS,

Omine fanete, Pater omnipotens, seternc Deus,qui


es, qui eras,& qui permanes ufq; ad nnemreujus origo neicitur, nec finis comprehendi potefl : te iipplices
invocamus iiiper hunc famulum tuumN, quem (hane
famulam tuam N* quam) liberafti de errore gentilium,
& converftione turpiffim : dignare exaudir cum, qui
(earn quae) tibi cervices iias humilit ad lavacri fontcm,ut renatus (icn&a.) ex aqu & Spiritu inc~to,expoliatus (expolkta) veterem hominem , irducat novum,
qui fcundm te creams eft: accipiatveftemincorruptam, &immaculatam, tibique Deo noftro iervire mereatur.

Per Chriftum Dominum nollrum. jj?,' Amen.

Si presfint,pratcedens Oratio dicatur in numero


purali.
17 Deinde Sacerdos dicat uper macuum tantrunv
Ora Ele&e,flec*te genua, & die: Pater nofter. Si nefciat
lanum: ^/ ttyttnibt/ 1)&
1 Waiter t>nfer.

Et Eleftas genu flexo orat & dicits

Pater nofter. Etcmoraveritj&dixeritrater nofter,


ufque ad, Sed libera nos malo icluliv :

Sacerdos.

fibjungit : leva,comple Orationem tuam, & die,Amen.


f( <uiff/ Mktitt @c6ett / tmt> forced : Simen,
l

Et

De ordmcBaptinM Adultorum.
j Et rcpoiuiet Amen.

Et Sce53os 3?t patrmo fl-

i gnacumi^Ctcltei | rtC tttltt>em


cto iAcccdc.

55

rett t Deinde Ele

Sfanmet (jerfce. Et ratrmus polliccfignar

cumin fronte dicens: bi nomine PatTs,&Filij,^ Spilts fanai.

3 Harnett m leg Staate* */ t>t> freg

*o(tf*/imb.Mj .<9tjfi&. Tum quoqueSacerdoe faciterueem in fronte ejus, itadicendo : In nomine Patris &>& Filty & Spiritus fan&u
ift.

Et impomt fuper eum , & dcir :


R E M V S.

~\Eus Abraham, Deus Ifaac , Deus Iacob : Deus, qui


*^Moyi fmulo tuo in monte Sinai apparuifti , beri
lios Ifral de terr iEgypti eduxifti, deputans eis Angelum pietatis , qui culodiret eos die ac nole: te
quxfumus,Domine, ut m itere digneris fnmm Angelum tuum de coelis , qui fimiliter euftodiat , &hunc amulumtuum N. (banc famulam mam N. ) &perducat
cum (cam) adgratam BaptfoituL Per Chriftum DoI minumnoftrum.

Amen.

EX OR CI S MUS.
ERgo maledite diabole , recognoce iententiam
tuam,& da honorem Deo vivo & vero,da honorem
I es u Chrifto Filio ejus, & Spirtui ianro : & recede ab
hoc fmulo Dei N. (hc fmula Dei jquia iftum (
fibi Deus & dominus nofter Tesus Chrifms,ad iuam fanbm gratiam fontemque Baptiimatis vocare dignatus

56

De ordine Baptifmi Adultorum.

e,&hoc gnum fncbe crucis +j* ,quod nos fironti


ejus damus , tu >maledic~te diabole , nunquam audeas
violare.

Per eundem Chriftum Dominum noftrum,

qui venturus eft judicare vivos & mortuos, & feculum


per ignem.

^.Arnen

Sed fi plures fint CatcchumeniVWc in iquentibus, \


Sacerdos dicat in numero plurali :Orate Elecb* , flecb'te
genua, &c. utfupr,ufquead finem pracedentis Exor. ciimiy qui inepit :igo maledicb diabole, &c.
ip.

Item fuper unum fcund dicat rOra Elecb, fle-

te genua,& die, Pater noler, & reliqua ut ipr .


liique ad Orationem: Deus Abraham, &c. excluiiv.
20.

Deinde mponit manum iper eum,acdicit;;


O R

DEus ,

S.

immortale prafidium omnium poftulan-

tium , liberado ipplicum , pax rogantium , vita


credentium , reiirrecHo mortuorum: te invoco fuper
hunefamulum tuum N. qui (banc famulam cuam N*
qux) Baptiimitui donum petens, seternam conqui
gratiamipirituali regeneratione defiderat , accipe eum
( cam ) Domine, ut quia dignatus es dicere, petite & accipietis, qurite,& inven ietis, pulfate,& aperieturvobis : peten ti premium porrige,& januam pande pulfant, utaetemam coelelis lavacri benediclionem conecutus (nfcutajpromifTa tui muneris regna percipiat.
Qui

PeordineBptiiiidultomm.

%y

I Qui cum Ptre & Spiritu fancto, vivs & rgnas Deusin
i fecula kculorum.^. Amen.
EXORCISMUS.
AUdi maledicb Satana, adjuraras per nomen xterni Dei & Salvatoris nofri I es u Chrifti, Filij ejus :
cum tu viius invidi tremens gcmenfque difcede: ni
hil tibi it commune cum fervo pamul) DeiN jam Ieftia cogitan te, renunciaturo(renunciatur) tibi,&
fecuto y & beatae immortalitati vihiro, (vi&ura4. )
Daig/turhonoremadvenientiSpirituiinto, qui, ex
fumm cliarce deicendenstproturbatis fraudibus mis,
divino fonte purgatum petus , fantificatum Deo ternplum & habitaculum perficiat , utab omnibus penitus
noxijs prateritorum criminum liberaras irvus Dei (H*
berata fmula Dei) gradas perenni Deo referat femper ,
&benedicat nomen ejus inieculaieculor.^ Amen.
21. Item fuper unum maiculum^erti dicat ut upr
fol. % OraElecle, flecle genua, & dicPater nofter, &c.
uique ad Oratjonem, Deus Abraham : excluiiv.
22.

Deinde ponit manum ipcr eum dicens.

EXORCISMUS.
EXorcizo teimmunde Spiritus, in nomine Patris -ijf*
i & Filij

, & Spiritus 4* fnti,ut exeas & recedas

ab hocfamuloDeiN. (hac famulDci N.) ipfe enim tibi


imperat,maledicbDiaboIe atque damnate,qui pedibus
H

iis

5$

e ordiac Bapttm Adulterara,

fuis per mare ambulavic , & Pecro , ne mergeretur ,


dexteram porrexit,
EXCRCISMUS,
Rgo maledi&e diabole,&c' & repetit mmmr ut fu
pr fol. 54, habetur.
y.

Super fminam ver Saccrdos dick :

Ora Ele-

la,fletegenua,& dic,Paternofter ,<5cc. ut iupr foL 5J.


ffjfc ad Orationem,Deus Abrahamjexcufi v\
24.

Peinde imponit manum fuper cam dicit :


REMUS.

DEus cli , Deus terrae , Deus Angelorum,Deus Archangelorum,Deus Patriarcharum, Deus Prophe; tarum,Deus Apoftolorum,Deus Martyrum, Deus Con' feorum , Deus Virginum , Deus omnium ben viven*
tium,Deus , cui omnis lingua confitetur , & omne genu
fle<itur,coeleftium,terreftrium,& infernorum: te invoco,Domine,iper hanc famulam tuamN. ut earn cuitodire,& perducere digneris ad gratiam Baptiimi tui.
Chriftum Dominum norum.

Per

Amen.

Dcinde dicatar Exorcifmus: Ergo,maledite diabole,t;ecognoice fententiam tuam^cc. ut ipr fol. 54.
Siplures fuerintfmnae Catechumeiiac,hle& mo-'
quentibus Sacerdos dicat in numero plurali: Orate Elebe,fletite genua , & dicite, Pater nofter , & r cliqua ut
fuprbl-5J. ufquc ad Oraconcm, Deus Abraham: ex
clutv.

2>De-

De ordiicBaptim cucomnjL
25.

59

Heinde rnponk manum fuper capita fingula

rum , & potea in eodem numero plurali dick Orationcm,Deuscoelf,DeqsterrAc< & Exotcifimim , Ergo
maledib diaboleA'c-utiuprfoL^.
26. Interim fuper unam taneurn , fecundo > & terti6
: Ora 16, genual dic,Pater nofter.

Et

reiqua ut upr: ufque ad fmem Oratonis i Deus Abraham,&c fol5j,


27.

Qp fnit,mponc manumfuper caput ejuj>&

pol tem'amignarionem dickr


EXORCISM VS.
EXorcizo te,immurxde Spiritus,per Patrem+j-* > & Filium *f & Spiritum *j*nhim,ut exeas , & rece
das ab hc fmula4 DeiN. ipi enim tibi imperat , maledicb,damnate, qui nato oculos aperuk,& quatriduamimLazarumde monumento ufckavk. Ergo rrialedicbdiabole,&c. totumutpr fol. 54.
28.

Super utrumque, five maculum, fve fcrnioam>

imponk manum tiper caput ejus^ dick:


OREMVS.
7TJ Ternam ac juftiffimam pietatem tuam deprecor,
/ / 1 ^Domine fanb, Pater omnipotens ,aeterneDeus ,
aucforluminis& veritatis, iiper h une famulum tuum
N. (hancfamulam tuamN..) utdignerseum(e<am )illuminare Iumrne inteligentiae : munda eum {cam )

Hi

&~

De ordinc Baptifmi Adultorum.

& incb'fica: da ei cientiam veram,ut dignus (dgn^ efficiatur acceder ad gratiam Baptimi tui,teneat firmam I
pe, confilium recbim,doc1rinam fancbm ,

ut aptus

(apta ) fit adpercijwendam gratiam mamPer Chi*iftura


Dominum noftrum. ?. Amen.
Si plures fuermC clecWIvc mares* five Femure,preced entes rationes & Exprcifmi dicantr in numero plurali,& in genere proprio,ut uperis dihii eft.

29.' HisperacT:is,Sacerdos ElecT:o(Elcbe ) pomgens


1 extremam partem ftolar,&: ipfe incedens ex parte dexte- j
; i\i introducir eum( earn) in Ecclefiam,dicens:
r . Ingredere in fancbm Ecclefiam Del, ut accipias
benedi&ionem cleilem Domino Iesu Chrifto,& habeaspartem cum ,& Sanctis ejus,

Amen.

Si jplurcs fucrinr, dicat in numro plurali :Ingredimi-

iniancbm Ecclefiam Dei &rJj &mtroducat eos , ut


jfuprL

jo. Et ingreffus EIccbs,pfrooimbic led protemit ic


in pavimento,^ adorar.
Jb

l-

Deinde irgit,& Sacerdos npor. " - mum fuper

caput ejus,&Electus cum eo recitar Symboumpololorum,& Orationem Dominicam.


Itaetiam,ii plures fuerint,Qmncsfurgimt>&'fimuI r
citant \
J2.C redo in DeumA Pater noler&c.Ef^ignoranijtibus linguam latinam, gei*manic>ut ipr.

??

De ordmeBaptifim Adultorum.

6t

33. Tunc rurus Sacerdos imponat manlim iper caputElectij&dicat:


EXORCISMVS.
KTEc telatet,'Satana, mmnere tibi pnas,miranerc
I Ntibitormentan'mminere tibi diem judicij,diem fpplicij impiterni, diem qui venturus eft, vclut clibanus
ardens,in quo ribi atque univeriis Angelis tuis przeparatus iempiteraus erit interims,

Proinde,damnate atque

darnnande, da honorem Deo vivo & vero , da honorem


Iesu Chrilo,Filio ejus,da honorem Spiritui fncto Par
clito , in cujus nomine atque virtute pnecipio tib > quicunque es3ipritus imirnde,ut exeas, & recdas ab hoc
fmulo Dd N.fhc fmui Dei quem (

m) hodie

dem Deus & Dominus nofter Iesus Chriftus ad iiam


(anclam gratiam & benediclionem, fontemque baptismatis,dono vocare dignatus eft,ut fiat ejus templum per
aquani regeneratonis in remffionem omnium peccatorum, in nomine ejufdem Domini noftri Iesu Chrifti ,
jqui venturus eft judicare vivos & mortuos , & jeculum
per ignern.

Amen,

S imiliter fi plurcsTuerint, impon mannin iper ca


pita fmguiorum, & dick cun clem Exorciimum m numero mkkudiniSj& genere iio.
Poftea Sacerdos dextero police acc'pk ce al ivS
oris fii,& cande m cornmifeens cinerb & tangir auresfle
H J

nares

~2

De ordine Baptimi Adutorunt,

hares Eccli :

tangendo ver aurcm dexteram & ni

ilram,dcat t E Jphpheta,quod el,daperre.

Deinde

tangendo nares,dicat i In odorem uavitatis, & iubdi :


Tu autem efgare>diabole:appropinquabit enimjudicium Dei.
3j.

Deinde mrerroget Eiccbm t Qui vocaris? Wie

$etffej;n
Et le refpondet. N..
Interrog. N. Abrenuntias Satanae ? fttyftcrfagt %i)
t>em Hfmmbi
R\ Abrenuncio. ffc ttnberfa<J.
nterrog.Et omnibus operibus ejus ?
atten feinen SBertfen i
w. Abrenuntio.
3cttnt>erfa^

....

nterrog. Et omnibus pompis ejus I


aer ferner -offari s
?. Abrenuntio.
&^
.

Tunc Sacerdos intngt pollcem dextrx manu

t in Oleofncb Catechumenorum

kiungit eecbrm ,

j prmm in pebre , deinde inter capulas ,


Crucis dicens :

in modura

Eg0 te Knio Oleo utis in Chrifto

Iesu Domino notro,invitamaeternam. j. Amen.


Tum i Pax tibi jp. Et cum Spiritu tuo.

17'

De ordine Baptfini Adultorum.


37. MoxbosT)bacio,vel re fimili, tergitpollccmT^
loca inunda : & fubjungkdicens : X1* immunde Spiritus,& -da honorem Deo vivo & vero.Fuge imunde Spiri
tus,^: da locum Iesu Chriilo,FiIio ejus. Recede immundeSpiricus,& da Jpcum Spk'mi n<o Parclito.

Quando plures funtEIecb\id ft circa fngulos eorV ;


38 Et ducitur Elehis ad Bapciiteriumrubii ob ali- 1
jquarn caufam non habcatur,five praparata , non fueiit j
kqua baptifmalis , fiat benedictio fonds , utinfrponi-

jp# Cm fueritpropeontem,Saccrdos,depok vio


lcea & aflmpt albi coloris tola, interroga: :
Qui vocaris? 2 etfie fit
ty. Repondet N.
Interrog.N. Credis in Deum Patrem omnipotentem,
creatorem coeli & terrae ?
ffc (Staubt jf)t in cfjpf*
fer -immete bet Qrrfcen
-\ Credo. ^*
Interroge

Credis & in Iesum Chriilum , Filium ejus

unicum,Dominum notrum,natum,& paum ?


9. <&taubt jl)t auc(Htt3fum$i;nfmtt / fernen ami*
gen @0;n/tmfem rm/t>er geboren if/t>n> gefttfot (a
>. Credo. .
Interrog. Credis & in Spiritum in&um ,
Ecclefiam Catholicam ,

incbm

Sanctorum Communionem ,
remil-

64

^e ordinc Baptimi Adultorum.

remiffionem peccatorum,earnis reirrecb'oneni & vitarnaeternam?

^riftittfje

Strcfje/ gcmcmfcfiafft

tfce/mtfretn ewiges ftbetn


8?. Credo. 3$0
.a. Iceram interrogar I dicens: N Quid pens?
OBasfcegelJmTjr?
^.Baptimum. !<
Interrogat rurfs ter, dicens. N. vis baptzarf ?
9 2B5ft 3)t getauft werben
^.Volo. 3*(j b
Tunc Patrino,veI matrin,vel utroque(f ambo
admiccuneur) admoca manu, cnente eu tangente Ele
tum(velEIecl:amyapertocapit:e & laxatis eolio vctibusinclinacum: Sacerdos vafculofeuurceolohaurit
aquam Bapcinalem defonce,& cum e*, ub crin iiper
capucin modum cnicis mfufone,baptizec Eetum,feu
EIetam,in nomine SS. Trinitacis,c dicens :
N* Egotebapczo in nomine Pacrs^f, fundar pri
m : & Filij tf* ? fundat fecund : & Spirits *$+&ndd ,
fundac terti. Amen,
42 Si aqua,quse ex capite Baptizati defltait , non dflabicur in Sacrarium Baptiterij , recipiatur in fiibject
aliqua pelvi, & in illud potmodm proijeiacur
Cim

De ordine tifmi Adultorum.

65

Cm plures.fntElet,fingillatm ingulinrerrogtur,<5c baptizantur u t upra: i unt m ares & femnae ,primt mares, deinde feminac.
Verum y iprobabilicer dubitetur 9 art Eledus ftierii
alias baptizatus,dicat Sacerdos 5
S non es baptizatus ( bapcizata) ego te baptizo innominePatris #Filij
43.

Spiritus ^inti>A-m.

Deinde Sacerdos ntin gat pollicem dexteram n

crum Chrina,& perungat vertieem Eleli modum


Crucisjdicens :
Deus omnpotens, Pater Domini nolri Jesu Chrili >
qui te regeneravit ex aqu & Spiritu an6to , quique de- !
dit tibi remiffionem omnium pcceatorum, ipfe te liniac
Chrifmate alutis

in eodem Chrilo 1 Domino

nolro in vitam ternam. ^.Amen.


Sacerdos. ^\Pax tecum. ?.Et cum Spiritu tuo.
44.

Tunc bombado* vel re imil ,pollcem tergt ,

&mponkcapk Eec*KChrifmle , eu candidumlm*


teoum,v dat li vetem candidam,dicens :
Accipe verlern candidam, quam immaculatam perferas ante tribunal Domini nori Iesu Chrili,ut habeas
vitam seternam. ^Amen.
45.

Et El e tus dep omr priores vetes in du tur no-

vis albicoloris,v elfaltem extcriore candidal quam Sa


cerdote accepit.

__
___ I

46. Po-

De ord. fupplendi omina in Bapt fmo.


\

Foltea dat ei accrdos ccrcum eu candelam ae

m in manu dextcr , dicens :


^ccipc lampadem ardentem,& irreprehenfibilis culodi Baptiimum tuum , ferva Dei mandata , ut , cm
Dominus venerit ad nuptias , poffis occurtere ei in aul
cleftiiinvitam aeternam. ^ Amen.
Ipfe vcr Neophytus cundem ccrcum accenfum manibus teneat nique in jfinem , pratemum-dum
connrmatur.
4$,

Polea dicat. Vade in pace : & Dominus fit

tecum. Amen,
.

Si adit Epifcopus , qui id legitim praetarc poil

fit,ab eo Neophyti SacramentoConfinTiationis iniiiantur: deinde il hora congruens fueri^cclebraturmiiTa:


cui Neophyti interfnnt , &incWimam Eiiduriftiam
devociuicipiunt
M

E M

R U
ORDO

V.

Suppkndi omiia fuper baptzatum.


ARTlCUtUSt
OBSERVATIONES;

.-

Circa fuppleizda omiia in Baptifhro.


Cm urgente mortperculo , vel alia cogente necetteJive
parvulus >ve adultasfierpribus rem on ils, prater-

De aftu ppletionis omi Baptmow

67

tertnifftsfuerit baptizatus>ubi convaluerit, vel ceffaverit Reti


culum, & adEcclefiam delatusfuerit,omijfa omnia juppleantur:
idewtjj ordo ritusfervetur, qui in Baptifmoparvulorum {ft
J fueritparmulus} fiu adultorum (fuerit adultus) prafiriptus
eft. Excepto^uod interrogate , an velit baptizari ,forma% Ba' ptijmi,& ab/utio.pratermittantur,

quadam orattones

ex-

orcifmifuoquique loco immuttigt infrtdicantur.

ARTICULUS

II.

cbis fuppletonis omilorum in Baptifmo


1

Tis igtur fuppoikis & omnibus,quas ipr annota-

il iimcvric paratis, Sacerdos accepto infantis ba

ptizad nomine (in iupplendis baptifmi adulcorum,infr


n. i^<& 201 artk. ipeciah'a annotatur )inhuncmodum interrogando procedic.
Sacerdos- Quo nomine vocaris?

Patrinus.N. v.g.Ioannes, Maria.


N. Quid petis ab Eccleli Dei ?
SI ie^rfl tot bcx trcen otte* ?
JPatrinus: Fidem. X)ett(Utbett.
Sacerdos : Fides quid tibi praetat ?
au&?
Patrinus: Vitam aeternam.

2. Sacerdos :

Si igitur vis ad vitam ingredi _jrva


I

men-

6$

De iippktionis omiiE in Bapti&iow

mandata. Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde


tuo,& ex tot anim tua , & ex tot mente tut , & proximum tuum,icut te ipiim.
attttbu tviftwf)minba$itbtn/$1)<xtt Me
cbott : >u foift <&0tt Deinen $<nn iteben/ aug gansera
Gittern pergen/aufe" ganger Deiner @eef/ tmb ang gaitgcm
Deinem <2>m\\t/ ($/ wft Mcj feibjen.
Dende ter in modum nnius Cru eis exiimet 1
ter in faciem baptizan in fantis , & dicatiemel :

Exi ab

eo (ab e ) immunde Spiritus , & da locum Spiricui fancto parclito.


}. Potea pollce faciat ignum Crucis in fronte &
m peclore baptizad infantis3dicens :
A ccipe ignum Crucis tarn in frontc#J* > quam in
corde>J* , ume fidem cceletium praeceptorum , & talis
elo moribus,ut templum Dei jam eflpoffis.
OREMUS.
P Reces nolras,quaeumus Domine, clementer exau
d : & hunc Eletum tuumN, (hanc Elecbm mam
. ) Crucis Dominicas impreffioneignatum (ignatam )
perpetu virtute cuftodi,ut magnitudinis gloria? tuse rudimenta fervans , per cuftodiam mandatorum tuorum
adregenerationis gloriam pervenire mereatur.PerChrilrum Dominum nolrum^. Amen,
5. Deindeimponensmanum per caput baptizan,
dicit:

> O RE-

<

De.actu fuppletiom's omiilin Baptlfmo


Or

69

emus.

f~\ Mnipotens iempiterne Deus, Pater Domini noftri


V-< iEsuChrifti, reipicere digneris fuperhunc famulumtuumN (hancfamulamtuamN.} quem (quam )
dudum ad rudimenta fidei vocare dignatus es , omncm
csecitatem cordis ab eo(<* ) expelle: drumpe omnes
I laqueos Sacanae ,

quibus fuerat colligatus (colligara )

i aperi ei Domine, januam pietatis tuae , ut igno fapientiae imbutus pnbuta ) omnium cupiditatum foetoribus careat,& ad uavem odorem pneceptorum tuorum,
braisera ) tibi in Ecclefia tudeerviar,&proficiatde
die in diem,ut idoneus (idnea ) fit frui gratia Baptiini
tui , quem ucepit , falis pe rcept medicina.
lum Dominum noftrumJ^
!

Per Chri-

Amen.

6\ Deinde polqnam modicum iis ammffit in os

baptizan ,dicit: Accipe falem fapientiae : propitiatio fit


tibi in vitam xternam^i Amen.
O

S.

DEus Patrum noftrorum , Deus univere conditor


veritatis, te fupplices exoramus, ut hunc famulum
tuumN.

(haue famulam tuam N% ) reeipere digneris

propitius,&, hoc primum pabulum falis guftantera, non


diutis efurire permittas, qu minus eibo expleatur coeleili : quatenus fit imper Spiritu fervens , ipe gaudens , !
tuo Temper nomini ferviens : & quem^juam ) ad novae ,

rege-

yo

D e aclu fupple tionis omiT. in Baptimo.'

regenerationis lauacrum perduxili,qu*eiimusDomine,


ut cum fidelibus tus ,

promiffionum tuarum terna

premia conequi mereatur.

Per Chrilum Dominum

nolrum.^ Amen.
E

S.

EXorczo ce immunde Spiritus , in nomine Patris $


& Filil &Spirits*|(> fan&i,ut exeas, & recedas
i hoc fmulo DeN*

f&c fmula Dei N. ) ipfe enim

tibi irnperat,maledite,damnate,qui pedibus iiper ma


re ambulavit ,

& Pecro , ne mergerecur , dexteram

porrexit.
rgo maledite diabole ,

recognoce fntentiam

tuam da honorem Deo vivo & vero : da honorem Ie1 su ChrilojFilio ejus,& Spiritui anto : & recede ab hoc
I fmulo DeitV, fmula Dei N. ) quia il plana )
fibi Deus & Dominus noler Iesus Chriftus ,

ad iiiam

ancbm gratiam& beneditionem,foncemqueBaptifmatisjvocare dignatus eft.


7. Hie pollice in fronte figet baptzatum kfert*
em,dicens:
E t hoc lgn incbe Crucis*J* ,

quod nos fronti ejus

damus,tu,maledic>e Diabole , nunquam audeas violare.


Per eundem Ghrilum Dominum noftrum^.

Amen

8. imponit manum fuper caput baptizatib


fana5,acdicic:
ORE-

s,

^ juffiffimam pietatem triam deprecor,


"^Domine kn&e,Pater omnipotens,aeterne Deus,au&or luminis & veritatis , iper hune famulum mum
({Uper hart famulamtuarn N.Jutdigneriseum cam),
ilLuminare lumne intelligently tuse: mundaeum ( cam)
& incMca : da ei feienciarn veram ,ut dignus ( digna ) i
icfrui grati Bapriftni tul quem fuieepit: teneat fir mam
ipem , coniilium rectum , doctrinam ian&am , ut aptus
(apta) fit ad retinendam gratiam Baptiimi tui.

Per

Chriftum Dominum noftrum, ^ Amen,


9. PofteaSacerdos imporiic extrcmam.parcem flolac
fuperbaptizatum,vel earn prrigensgeianti infantem,
& incedens ipfe parte dexter ,

& introducit cum

Ecclefiamdicens :
N. Ingredere in templum Dei,ut habeas partem cum
Chrilo,in viram aerernam. jj?. Amen,
10.

Cum fuermt Ecclefiam ihgreffi,Saccrdosprpce~

dens ad locum,ubi parata funt Olea^ cum iufeeptaribus


conjuntim clara voce dicit: Credo in Deum:U Pater
nofter&c. ut ipr fol^S.

11. Quibus nkis, feat cquetcm Exorcilmuni.


E xorcizo te omnis Spiritus immunde,in nomine Dei
Patris omnipotentis^k. , & in nomine I&su Chrifti Filij
ejus,Domini & Iudicis noiirUfe.

& in virtute Spiritus


ianc^i

De ac"hi ippletionis omiil in Baptiimo,.

fanctt^^tdicedasabhocplafmateDei Nquod Do
minus Dcus nolcr ad tempi um fantum iuumvcare
dignacus eft,ut fiat templum Dei vivi,& Spiritus fanhis
habitet in eo.

Per eundem Chriftum Dominum no-

I ftrum,qui venturus eft judicare vivos & momios, &eI culum per ignem, r? Amen.
12,

Poftea Sacerdos poll ice dextero aeeipiat de Mi-

oris ,& commicens earn cmeri,rangat aures & na >


es baptizan :
Tangendo veraurem dexteram&fim!ram?dicat:
E -phpheta, quod eft, Adaperire,
Delude tangat nares dcens tin odorem avitatis.
Tu autem eFugare,diabole :

appropinquabit enim ju

dicium Dei.
i?, PoteainterrogatBaptizatum nominating dicens:
NAbrenuntias Satans ?

9.0Sterfagf Dem bfen eint> \


,.j

RefpondetPatrInus;Abrenunuo.

WDerfrtg.

: omnibus operibus ejus ?


alien feinen OBertfen?
J

^brenuntio. 3c twberfag,

Et omnibus pompis ejns ?

Skalier fetner -offart?


^.Abrenuncio.

tt>t>Crfag*

i4. Hic intngens Sacerdos pollicem in Oleum Catecbumenorum> facietCrucem in pedore baptizad,, dicensEgo te linio iOleofalutis,

Et

De * uppletions omiT. in Baptfmal

75

t ibtm taciet etiam Crucem inter capulas , dcendo:in Ghrfto tftiEsu Demino rj.oftro> ut habeas vitam seternam. 1^. Amen.
1^

Polhaeo pollicem , & inuncb loca abftergc

bombado , vd re imili : emque n cro Chrimate


inringens ,

ungit baptizatum infantem in ummitate

capitisjin modum Crucis,diccns ;


D eus omnipotent , Pater Domini nolr Jesu Chriti
qui te regeneravit ex aqu & Spiritu fanto , quique dedit tibi remiffionem omnium peccatorum (hic inungit)
ipie te linkt

Chrimate alutis ,

in eodem Chriflo

lEsUrDomino noilro,in vitam aeternam.


16,

Amen.

Tum iteram bombacio , aut re imili, abftergt

pollicem ium,& locum inun&um :

& imponit capiti

ci us Iinteolum candidumJoco veilis albae,dicens;

Accipe velem candi<am,qam mmaculatam per-1


feras ante tribunal Domini noflri Iesu Chrifti , ut ha- !
beas vitam zeternam. J^-Amen.
.17.

Pofleadatei,velPatrmocandeIamacceiifim J

dicens:

Accipe ampadem ardentem,& irreprehenfibilis cu-j


ilodi Baptiimum mum: ferva Dei mandata,ut,cm Do~j
minus veneritad nuptias , poffis oecurrere ei , un cum
omnibus Sants,in aul Ccelti,habesque vitam atfer-'
nam,& vivas in ikcula ieculorum. $?.Amen.

&

I
Po- '

7^.

De R im Baptiimi Epifcopo baptizante*

ig. l?oitremccit.N. Vade in pace, & Dominus ft


tccumJ^ Amen.
10. In Baprifmo autem adultorum prater illa , quaj
, dipra pag. nocaca uiit , quando iupplentur ,
niutari debent. Primm in Exorcimio, Audi malcdic
Satanai ubi dicitur, ( habitaculum perficiac )dicatur,faabitaculum perfecit. Deinde in Exorcimo, Nec ce latee,
ubi dicitur (utfiat)dicatur, utferet.
20. Cm non fine mximo fruhi ceremonias & ritus Baptiimi in Ecclefi Catholic recepti , iippleri queant in ijs,qui ab Hrereticis v Schimaticis,ills neglecs ,
baptizati lmr ,, & ad Catholicam fidem converfi id petunt,aut cumparvuli funt, parentibus veram religio amplexis, Catholico Sacerdoti oflferunturjid'pKC-?
itand erit falte privatim rtu fipra feripeo in baptimo
adultorumjfi aduki funt,velparvulorum,iiintparVult.
MEMBRUM

VJ.

Ritus irvandus , cm Epicopus baptizat.


IeO Epibopus,vel S.R.E.Cardinalis prvulos veladtU
i3tos baptizare voluerit,parantur &ervantur om/jia.
tic iperis de ordine Baptiimi dictum eil , atque hxc
praterea qu infr notantur.
2. Adfint C ippcllani , vel alij Presbyteri, &Clerici
fuperpellce in Juti,qui ei affiant^ic mmitrenn.
Ipfe

De Rtu Baptimi Epifcopo baptizante.


j

7$

pfe vero uper roche tum ive uperpeliiceum fi

eft Regularis,accipiat albam,& ciiTgulum , & ftolam, &


pluviale violacei coloris,ac mitkam : atque ita paratus
cum miniftris procedat ad Baptimi miniterium.

Et

duminterrogat,N(Quidpetis abEccleiDei?) dum


fact reliquas interrogationes , bdet cum mitr :

cum

ver exurflat, dicendo : xi ab eo immunde Spiritus :


furgit cum mitr.

Rurus idet , cm ignat Catechu-

menumfigno Crucis in fronte & in pectore ,

vel diciz :

AccipefignumGruciSf^c & cumdicit o radones, qn


pnecedunt vel fequuntur benedb'onem Sals , furgic
depoiit mitr ,

imiliter cm ipmm Salem benedicit.

Cum autem alem benedctum inxmittit in os baptizan*


di,mitram'accpit,& bdet. Cm ver legit Exorcifmos,
& dum iliv aures & nares Catechumcni tangens dicit,
Efcphphcta^ ac dum introducir eum inEccleiam , flat
cum mitr. Cm aut dicitGredo in Deum Patrem,cvc.
& Pater nofter iiiper.Catechumenum , ftat fine mitra.
Sedcmnomenquzerit , & interrogar N. Abrenuntias
Satan &c. & baptizandum Oleo facro in pectore , &
inter fcapulas inungir,fedet cum mitr : quo facto accipit ftolam,& pluviale album.

t cm rurus interrogar

de fideCredis m Deum* &c.Vis baptizan, &c.

& cm'

baptizat per infufionem,fedet cum mitr. Si ver baptizat per immeronem,mitram retinens Hare debet.
K~2

4.

Cm

~ j

De Sacramento Confirmationis.
Cum demum Chrimate verticem baptizar Ii

iiir,o:dat ci velem candidam , & candelarri acceniam ,


Acdick : Vad in pae^c &^ cum miti4.
4j# Si autem Pontifcx qumpiam Presbytero jam
catechizatum , tantum baptizare vduerit , fie paratus
veftibus albis incipiat ,

potquam ad baptilerium de-

ventum fucrir, dicens : Qno nomine vocaris

N. Epi>

feopus interrogat N. Credjs in Deum Patrem omnipo*


tentem &c

& profequitur ufque in fincm juxta ordi-

J n cm Baptimijiit iipra.

caput

Sacramento Confirmations

populo

Parochis pr oponendo* t

S E K 7
I.

I 0

-1

2V E S.

Parochi Obligatio*

'\ \pmimratio bujus Sacramenti ad Eptfcopumeffat: cu

jus proinde admimrandi ratio ex Pontificali Romano petenda erit*


2. Parocbi vero partesfunt >fuA cura paorali comm ijfos fe-

,dulo admonere,rfe'hic Sacramentumtfeipere uel omnino negli\gantjvelnimiitm differant.


3. guare Parocbianorfuor turn ijs Dominicis &feis , quA
qua-

De Obfervat. Sacramenti CwSmtaois,

yy

quatuor tmpora Anni^Sabbatbum Pajfionis,1 SabbatbumfanBum Pchatis , atque Sabbathum Pentecoes (quibus diebtts
boc Sacramentum in Vrbe Frifingenficonferrifilet ) procdant ,
tum maxime qandoper Dcretum intimturin jcer.toloco Dicefis Sacramentum confirmandofore conferendum ^.in-concio
nibusjta de Sacramenti hujus natura^dignitate^irtutejitu ac
fru&u ( quA ex Catecbifmo Romano vel alijiprobatis AuSori- 1
busfumi poptnt) infiruat\utdar inteUigant >nonfilm negligendum non efie,fidfumma cum pietate

relgionefitfipien-

dum , ne PAr.ocborumeulp maximquefuarum ovium damna ,


divinum boc beneficiumfrufirA ijs exhibitumvideatttr,
II JEcas &Diipoftio confirm andonwj- \
.p T
fi non femper crrta &tas (S > quos vocant d'fcretionis , '
in pueris puellis exjpecltari debent ad hujus Sacramenti j
fufiepHonem :expedit tamen, nonfacile antefiptennium ad id
jufiipiendum addnei , ut fapienter monet Catechifmus Romanus]
juJfuCncilij Tridentini editus.
*

Qui adulta jam tate confirmandi fknt yttt Sacramenti

bujusdonaf gratiamconfquantur,non tantum fidem &pietatem afferre , fid depeccat etiam , fi quorum confcientui tanguntur}ex animo doler dcbentM Qua in re elaborandum efi Parocbisjtteospr'ws ad ccnfejfioneminducant ,

adalia pietatis

officiafufcipenda incitent , admonentque laudabilem antique


bcclefiA confuetudinem imitandam effectfiiRcetjejuni ( quo ad
\fieripotefi) boc Sacramentumfufcipiant.
.

III.

Charaer&Patrin.

W Emel confirmtus , propter impreffum charaBerem , denuo


confirman non debet'yiterare enim confirmaigravi efi
\facrilegium.

7$

De Obervat* Sacramenti onfirraationis.

, Patrinus confirmations effe non potefi qui ip confirmatus non eficut equeparentesfili)s,neque conjugesfibi ipfisy neque excommunicatus,interdiftus,aut cbrifiianafidei rudimenta
ignorant.
g, onfuitum non efi,prfirtim in minoribus oppidis pag,
ac lotisfilitarijs, ut quis multos , maximeparis conditionis , ad
confirmationem adducat$ ne fi multis cognationibusjpiritualibusjibertatem matrimonij impedientibusjmplicet.
fa Patrini, manum dexteram fuperbumerum dexterum conrmandi.dum inungiturJeneant:

ideo eque mafeulifminis

patrini, fmina mafiulis matrina utfint,convenit.


Infantes autemfiqui confirmandi in bac atate videbuntur,& dumgenuafieere queunt, dum confirmant ,gefientur patrinis genuflexisfuper brahiurn dexterum,
& Qui confirmandum bpifcopofiuntjnoneantur,ut moni
toris,

Ducis militiafacra vicesfubeant , agntque , utfill)fui

fyirituales bonis moribusinfiituantur , & doceanturpreces ca


tbolieas coufuetaSy

reliquafidei rudimenta*

IV

Spirituals cognada.

C~)gnati>quAex confirmation contrabitur3confirmantem &


onfirmatumjllifque pairem tfmatrem, actenentem,non
egrediturj omnibus circa alias perfinas bujusfpiritualis cognationis impediments omnino fublatis,
Y.

xccrfo Chrifinats.,

OB reverenttarn majorem facri Chrifmatis in du um efi in


bac dicefi.utpercerdotes aantes

Epifcopo m'miran

lesfiatimpofifablam confirmationem,facrum Cbrifma extergatur3adequefa[cia alibi confueta opus nonfit*

De Cbcmt.Saeramend Confirmations,
;

VL

Monitio confirmandorum.

/.T) Ramonea*parocbus confirmandosyut cum devotione/evejL rentia,attentione$ puraintentione ,finefirepitu & rumore,accedant :frontemfiforte madefaBafit fudore ,ftropbiolo
mature extergant, &'fi quiprominent es longions hwbent crina , ! .
frontedimoveants

dum [aero ebrifinate inunguntur,genua i

feant , conjunBas ante peus extollant , los rev- 1


renter dimit tant,fr ontem autem utfacile inungi poit , paten- j ;
tern

explicatam babeant,Epi[copo confirmanti, figillatim in- ! :

: quirenti.expedit

intelligibiliter nomen fuum aperiant , de -

\gnomine nihil dicendo,


2

"

Moneanturetiamconfirmandi,utduminungunturt to~

tam mentem ad Deum colleBam babeant ,cum vivo defiderio 0* j


propofito cooperandi divina gratis per hoc Sacramentum fufii^
pien da: abfoluta autem per bpifiopum inunBione modefifur
gant,&paulijper inde digrejfi , deputatofacerdoti frontem bambacio extergendam demifs offerant.

Qubfi autem per gradu presbyterij , feu chori , vel per ! '

^pries, longiore ordine,Jacramentum hoc adminiratur , pofiab- .1 \


\fi>lutaminunBionemfrontis\maneant eo ufqueeodem locogenu- j
fiexi , donec fubjquentefacerdotefterum Cbrifma extergatur:

ac tum modefifurgentes recdant , alijs viam accedendifacien-

tes ,perfiflntque intra locum confirmations , donec benediBinem^uam Epi/ infine dabit,accipiant.
4.

penique confirmti intelligentgratia SpiritusfanBi pie-

nitudinem

pacemjta per hoc Sacramentum conferri,ut quia

bac per viBoriam ,

viBoria per pralium obtinetur >bonum

fidei certamen certent, &fe contra hofies bumanigeneris fortiter


tf1 cojfft4nterppponendo,acceptagratiarefpondeant.

CA-

8a

Sacramento Pmceririx

P U

IV

, _

DE
Sacramento Pnitentix..
M

E M

i.

Adminiftratione hujus Sacratnent.


OBSERVA 1 O N E STr
L

CaufehujujSacramenti.

^&.n<5faim Pntenta Sacramentutn} adeos,qmo aptifbjnwn lapmtjn gratiain D reituendos ,a Ckrio Do


mino initutum , e diligentlus adminirandum e , quo fre
quentior ejtejjcsujus x & q/foplura requiruntur ad illud reft
dignquetraBandumacfafiipiendufn^
2',. Cum autem ad'illudconftituendum trta coneurrant , maera,formA ,

mmier .-. iltius quidem remota materia funt

peccata prxima vero funt atfuspnitent , nempe contritio ,


canfejjto, ffatisfaBio.,
0 Formaautem

illa abfqlutionis verba : Ego te abol^

vov&c
#e Minier dnique e Sacerdo?, habenspoteatem ablvendi, veI ordinariam veldelegatam..
f Sedfiperktlum mortis immineat , approbatfque det
canfeffarius, qxilibetfacerdospote qubuscunqne cenfuris &
peccatisabfplvere.
.

" 77

~~ ~

. Mir

De ObfervacSacramcntiPoenitcntfe

2i

1 1. Miniri qualicates , & obligatio,


/. TT N hujus Sacramenti miniro reqmritur etiam bonitas,
JLfiientia , atque prudentia, cumfigWoficretaconfejfton
jub exaBo ,perpetuquefilentio.

guibus, & alijs adid oppor-

tunis , ut optimfint inftruBi , omni fiudio curare debent Conftffmj.

2 Inprimis meminerit Confejfarus , fi judiis pariter &


medid perfonam Jufiinere , ac divina julitiafimul & mifiricordix minifirum Veo constitutum ejfe , ut tamquam arbiter
inter Deum & homines , honori divino

animarum fialuti con-

fulat.
3* Ut ergo reB judicare queat , di/cernens inter lepram &
lepram ,

tamquamperitm medicus animarum morbos prden-

ter curare, & apta cuique remedia applicare fciat, -quantam pote 3 maximam ad idfcientiam atqueprudentiam , tum ajduis
ad Deum precibus , tum exprobatis auoribus ,prafertim Catechifmo Romano, & prudenti confilio pritorum ,udeat fibi
comparare*
4 Sciat afus, & cenfuras Sedi Apoolica & Nobis , ce Or
dinario rervatas ,

fuacujufque Ecclefia conlitutiones , efa

diligenter obrvett
f. Denique hujus Sacramenti doBrinam reB nofie
udebit , & alia ad ejus reBam adminirationem necefiaria,
Atque in hoc minierio ita procedat, ut infraprafcribitur*
t><, Diligenter etiam invigilet , ut agroti ,puerpera, navigan
tes , & alij , quibus probabile vitapericulum imminet ,falutaribuspnitentiaremedijs tempeSiiv, cumpofiunt , fe muir non
omittant.
I

MEM.

DeObbrvat.SacrameiidPoentrend2e.
M

fi

Minilrandi Sacramen tum P oeniten tix.


OBSERFATIONES.
1.

Prompticudo, & prseparatio Minillri Pcenitcntiace

1 Acerdos adaudiendam confefftonem vocatus , promptumfacilmquefeprabeat : acpriusquam ad diendum accdt ,


tempusfuppetat , ad hoc minierium reBfanBque obeundum ,
divinum auxiHumpijsprecibus implorabit.
1 1.

Locus, & cdes Confeionalis*

iANbccle[,non autem inprivat dibus confesiones audiat\


*-nifex causa rationabili: qu&citmincideritudeat tarnen id
decenti patenti locopraare^
Habeat in Eccleafedem ConfeJJona/eJn qua Confesiones
excipiatiqua fedespatenti, conicuo ,
crateperforata interpnitentern
S*

apto Eccle<e locopofita,

Sacerdotemt inruBa.

Vnde nunquam in Sacrifia, mHerum prafertim , confef-

fonesexcipiat^ni necejtas id exigat,aperta tarnenj anua,


4-

Sit in confefonalibus axa pia aliqua imago ad cone-

Bum confientis

quparte ipfefedet ,tabuU continentes afus

tumfummo Pontifci}tum Nobis in nora dioscerefertvatos.


III.

Habitus Miniftri,&pnitentis.

Acer dos fuperpeiceo & Stol violacei Coloris utatur prout


*3 tempus vet loeorum feretconfuetudo,
X*

Poenitensopusfiteri^admoneatur, ut qua decet humili-

tate mentis

habitus accdt ,fexisgenibusfigno Crucismu-

niat : 0* confeim benediBionem Confesarlo hoc modo petat :


Bene-

DeObfemt.SacramentiPffnitcntg.
Bencdic Rvrende Pater : / vulgari Ungua.^fy % iitot
Erwrben ten ^C90gcn ^/ Damit tef) meine
enb rcct tmt> t)olfomment tcf)^eic6en mge:?**
feffarius eidemboc modo impertit: Dominus le in corde tuo ,
i & in labijs misait digne ckcompetenter confitearis peccata tua,in nomine PatrisiJ, & Fill j, & Spiritus fanc~H ,
Amen.

IV* Agenda in Confesione.

* W OxftofeffmuswqmridciUiuiftAtH (nialiter- notus


fuerit) & quampridemt confeffus^ animpotamposnitentiam adimpleverit ,num rite atque integr alias confefus
fueritjium confiientiafuam}ut debet.pris diligenter difcufferit.
* ^uodfipnitens aliqua cenfura , / caj rervatot Iigatus, quo ipfnon'pojjtabfolvere non abfolvat , nipris ob
tena facltate Superiore.
_j4 Si vero Confejfariusyproperfinarum qualitate, cognoverit
pnitentem ignorare Cbriianafidei rudimenta, tempusfuppetat>eumbreviter inruat dearticuldei ,

aliis adfalutem

cognitu neceffarijs,& ignorantiam ejuspaterne corripiat,iUmque admoneat,ut eapomodum diligentins addifeat,


4ft

Tumpnitens Confeffwnem gneraient latina / vulgari

lingv dicatilicet Confiteor,&c. /faitem utatur his ver


bis ; Confteor Deo omnipotenti, & tibi Pater. Peccatafua
exinde conteatur\adj avante quo tiefeun

opusfuerit,Sacerdote:

qui confitentemno reprehendet}nifinitk3ut dicetur}Coufejfone:


ne^interpe/iabit}ni opusfuerit aliquidmelius inteUigere:proinde fducia eiprabeat, & bumaniterfggerat\ut omniapeccatafua
rite &integr conteatur,remotafuit iU quorundam verecun
dia , quprpeditifuadente diabolo,peccata confieri non audent,
L z

s. Si

'1

De Obier vat. Sacra menti Pnitentias .

ft Sipnitens numerum $jpecies

' circumfiantiaspeccato-

rum explica tu necesarias non exprefferit , eum Sacerdos prudenttr interroget.


Sed caveat , ne curios aut inutilibus interrogationibus
quemquam detineat.prafirtimjuniores utriufquefexs ,vel alios\
de eo,quod ignorant,imprudenter interrogans , nefiandalumpatiantm , indeque peccare difeant.
7,

Demum^audit ConfeJJione ,perpendens peccatorum , qux

ille admitjnagnitudinem multitudinem,pro eorumgravita te^ac pnitentis conditione oppot tunas correptiones monitto
nes prout opus ejfe vider itpaterna baritate adhibebiti
lorem

ad do

contritionem ejficacibus verbis adducere conabitur , at~

que ad vitam emendtndam ac melius infiituendam inducet ,


remeduquepeccatorum tradet.
V.

Satisfa<5HohsYu Pnitentkinjun&io.

r^T^Ofiremo falutarem
JL

convenientem fatisfaBionem ,

quantum Spiritus &prdentiafuggejferitjnjungat , ha

bita rationeftatus.conditionts^xus, atatis,

dijpofitionisp-

nitentium, Videtquejiepropeccatisgravibus levijfimaspni


tentios imponat : nefortepeccatis conniveat 3 alienorumpecca
torumparticepseciaturt Id vero ante oculos babeat,utfatfaBio nont tantm ad nova, vit remedium , & inrmitatis me
dieamentum detiam adpr&teritoruni peccatoru cafligationem*
*V

cure ti quantumfieri potefi , ut contrariaspeccatis

pnitentias injungat: vciutiavaris eleemofynas, libidinofisjcjuniatvel alias carnis ajiBionesJuperbis bumilitatis ocia,dediofis devotionisfiudia. Raris autem velfiris confitentibusl
velinpeccatafacile recidentibusutilifftmumfuerit confulere,ut
fit*

De Obcryat Sacrinenri Paiiitentiar.

25

fkpe,puta femelinmenf , vel certis diebusfolemnibudconteantur,&fiexpdiaiommunicent.


j# nitentias pecuniarias bi ips oxfejfarij non applijcent ^ eque a poenitentibus quidquam tanquam minierijfui
prannum ptantjiecfialiquid ultro offerat% diter nigratitudinis velfimili titulopro confuetujdine lociaccipianb
q.

Propeccatis occultis^uamtumvisgravibusy manifefiam

pnitentiam non imppnant.


j-, Meminerit porro Sacerdos ,agris non effe injungendatn
gravem auf laboriofam poenitnt'tAm : fid indkendamiantnm
illam}quam convaluerint,opportuno tempore peragant.

Inte

rimjuxtagravitatem*norbiyaiiqu oratione^autlevifatisfaBione impofitjtf acceptait^tb/ohantur,prout opusfuerti


I.

bfolutionis cjualtas.

i I\JIdeat autem diligenter Sacerdos quando, & quibmeon* ferenda , vel neganda, vel differendafit abfolutio : ne ab fihat eos ,qui talis benefictif funt incapaces 5 qttalesfunt , qui
nulla dont figna dolor is , qui odia

inimicitias deponen aut

aliena,poffunt, reituere, autproximam peccandi occaonem


deferere}aut alio modo ata derelinquere , ^ vitam in melius
emendare nolunt , auf qui publicum (candalum dederunt , ni
publicefatfaciant , &fiandalum toant : nequeetiam eos abfolvat^quorumpeccatafuntfuperioribus refirvata.
e. Si vero qu/s confiteatur in periculo mortis conitutus,
abhendus e ab omnibus peccatis

cenfuris , quantumvis

refervatis ( ceffat enim tunc omnis refirvatio )fedpriuspote ,


cui debet , Jatfaciat : perteulum evafirit ,

aliqura-

tionefuperiori. quo alit effet abhendus , jefiereteneatur


L $

ckm

86

Forma Abfblutiorm.

cumprimum poteritoram eofefifiat, quidquiddebet,praiturus,


J,

Quod inter confitendum , vel etiam antequam incipiat

confiteri^ox & loqvela agrum deficiat , nutibus fignisconetur,quoadejusfieripoterit > peccata pnitentis cognofcere : quibus utcumquevel ingenere Del in Jpecie cognit , vel etiam , fi
conftendi 'defideriumfiveper fe,five per alios oftenderit , abfol*uendusefi*
MEMBRUM

II L

Abfolutionis Forma.
1,/^m igicur pnicentem abolvere volucric , inV^jun6teipris,&ab eo accepcac alutari poentcnci,prim dicit :
M ifreacurmi omnipotensDeus,<& dmffispcccats
rasperducat ce ad vicamxcernam,Amen.
Dende dexter verfus pnicentem elevac? , dicit:
I nduIgenciam,abiblucionem, & rcmiiioncm peccaj torum cuorum cribuac tibi omnipocens & mifericcrs
Dominus,Amen. D ominusnofter iEsusChrlus ce abolvacc ego autoricace ipfiusceabiolvoab omni vinculo excomimicacionis (fufpenonis) & incerditi,in quancu poum,
& cu indiges.

Deinde ego ce abolvo peccacis cuis , in

nomine Pacris-4* , & Filij,& Spiricus fanti, Amen,


Si pnitens it laicus , omictitur verbu fupcnon.
Paffio Domini nolri Jesu Chriti,merca B.Mariae Virginis,& omnium Sanctorum, quidquid boni feceris , &
mal

Abfolutio ab Excommunicatione majore.

87

mal fuftinueris , fine tibi in remEonem peccatorum ,


augmenrum grariae,& premium vit* aeterno Amen
In <:onfeffionibus autcm frequentioribus & brevioribus omira* poteft. Miireatur, &c. fan's erit dicere :
Dominus nolerJesus Chriftus,&c. ut itipr ufque ad illud,Paffio Dominike.
4.

Urgente ver aliqu gravi necefltate in pericao

mortis,breviter dicere poterit :


Ego te abioivo ab omnibus ceniris , &peccatis , in
nomine Patrs,&c,
f. Notent confej[ari'j,cenfurarum nomine non intelligi 'Irre
gularittem: atque ideo fpecialiter exprimendam ,quid circa
earn concdtnr.
M

IV.

Forma Abolurions ab Excommunications


majore.
A R T 1 U LU S

/.

Aboludo ab e in foro exteriori.


t.llpoteas abfihendi ab excommunications fententi Sacerdoti commijfafuerit afuperiore, & in mandato certafor
ma fitprafcriptajlla omninoferuanda efi :vero in mandat0feu
commione dcitur 1 in forma Ecclefiae confuet abfol vat :
bacfervandafunt.
s, Excommunicato ei ^ ob cujus offenfam inexcommunicationem incurrit.priuspotefatfaciat. Quodft tunc nonpof
fitfueientem cautionempr.abeat,aut[altemearnpraare non
pte,

88

botkio ab Excommunicatione majore.

pote juretfi, cum primutnpotentttfa urum: (f crimen,


obqu^mexcommunicationemcidittgrA'vejurAmentumabea
exigaturegarendomadat Eccle^quAtllientfrotalicausa^
^

Deniquchuncabfolvendiriturn obiervabir.

; Pcenitentem coram fe utroque genuflexo}iri humems |


fi vir fuent( iecus il faemma> ulque ad camifiam ex- ;
duilv denudato , virg aut funiculls fedcns leviterper-i !
cuticdieendo totum Plmum, A2fereremeiDeusr. &c4
cum Gloria Patri &c*Deindefurgk3&apertocapite diein Kyrie eleiforr.

rifte eleifbn. Kyrie eleifon, lter

nofter. Et ne nos inducas intentationem.

Sed lib

ranos malo. J .SaJvum fac fervum mum ( vel ancillam tuan Domine. p^Deusmeits perantinte, 'ffZihilproficiatinimicusineof in ea) &Etfliusiniquitatis
non apponat nocere ei. "^Efto ei Domine turris fortitudinis. lp, Afaeie inimic ^".Domine exaud orationem
meam.

Et clamor meus ad te veniat.

y Dominus

vobifcunu kEt cum piritt tiio.


O R. E.M S
DEus,cu proprium eft mifereri femper & : ffcipe deprecationem noftram,ut hunc famul tuum
(hanciamulamtuam) quem (quam)excommunicationisententia conftringit,miferatio tuaepietatis clemen
ter abotvat . Per Chxitum Dominum nolr. ^Amen.
.

Moxfedet36ccoopertocapitcdicit:

Dominus nofter efus Chriftus teabfol vat : &ego autx>ritateipfus,&fancT:i mi Domini noftriPap ( Tel
Reverendiiimi Epifcopi N* vel talis fuperi oris) mihi
commifs, abfol vo te, ce. ut fupr.

Qud

De Ab/oIutioncExcommomGati mortui;

5. Qud Ii plures lint califa ,xb qSs qulpameft.


excommimicatus,omnes in abfolutionemnt exprimendstai alioquin blis expreffis ceneatur abolacusri

ARTICULUS

II

Atblutio ab excomrnumcationc in fomcoofeiiwr*IN foro j^utem interiori confeflarius habens facultatemabi^lvendi!ecmhwmcamm

abfolvai'jtrisea

formv.mcommuiieui fupr pr*eciipcamin abiokiione


fcramentali fol.
,

A4< tarnen olet verbo Excommunic&tionis r quam

brriilipXPpteriiacreiiiiivel aliarn, caufam

M
7* '

R U M
" ' "1
"'m

'

V.

Ritus abfolvendi excommunfcanunjammortuum..


quisexcommunicatus ex hcvic decedens dedeOrkiigmimcpntEicionis, neEcclcfiaftict caratl- I
pukura\ied Ecdex fuffiagij^quatenus fieri potefl, adjuvetur,abfoIvipoteilhoniodoj.

(.*.!

2. Si corpus nortdiim fepukum fuerir,verberetu[r , &


abfolvatur,utinfr: deinde abfolutum in loco facro
fbpeliatur.
3.

Si ver fuerit ipultum in loco profano , fi com

mode fieri pcterit,exjuimabitur5& eodem modo verberapiiur, &poit ablolutionem in loco lacro fcpliecur:
M

fed

iUe ADloiut. r-xcoiimuiii,aci mortub


i3

{tfx commt exhuman non potef ,lcu$epulQirx


;verberetur,poftea abolvatur,
!

4.

Qud il in loco icro fit fepiiltus,non exhumaba

jur,fed vqrtyerabitur^pul^um, -Dunautem corpus,


five cpujtutam^eb^^ctfdc* dfcat-nch, Exul-
tabunt Domino ofl huniiliata.' Pialm." Miireremei
Deus,&c. Quo fado, abfolvatur,dicendo: Aucbritate
mihi concefs\ego te abblvo vinculo excommunicationis,quam incurrifti (velincurrifledeclaratus es ) pro
pter tale fahim,& reftituo te communioni fidelium, in
nomine Patris *{* Jk Filij,& Spiritus fancb', Amen. Dein*
de dicatur Pfalmus.

De profundis.in fine , Requiem -

ternm donjr ei Ejomine. J| Et lxperpetuf luceat ei.


I eleion. Cnrifteeleibn. Kyrie eleifon. Pater nofter. -f. Et ne nos inducas intentationem. F* Sed libera
nos malo, jr,A porta infer, j?. Eme Domine animant
ejus. ^Jtequiefcat in pace. sjbAmen. ^Domine exau
d orationem meam.

Et clamor meus ad te veniat.

^Dominus vobicum. ij^Et cum Spirtu tuo.


O R E M U S.

:.
* .

DA,quaeimus Domine , animan famuli tu ( famua


tua)quem (quam) excommunicationis fententiaconlrinxerat,rerrigerij edem,quietis beatitudinem,
&fuperni luminis claritatem. Per Chrilum Dominum'
nolrum. } Amen.
[

h.

MEM-

De AbfoJut.Cenfuris.

MEMBRUM

Vi

Modus. biolvendi fufpenfione,velab


interdicto* extra vel intra Sacramentaem cor>
feffionem , & diipenfandi in irre- ;
guaricate.
ARTICVLVS

Abfblutio Cenrs.
KISacerdoti fit commia facultas abolvendi aliquem
lipenlojie vel interdio,quamvis-nulla verba fine
praccipu decerminata^iti poterit hc formul,
Poenitens dicat; Confteor Deo$c, Sacerdos: Mfereatur tu. Indulgentiam,
Autoritate mihi ab N. tradit, ego abiolvo te vin
culo fufpenfionis, (Velinterditi) quam (vel quod)
propter tale factum (vel caufam ) incurrifti (feu ineurriTe deckratus es) in nomine Patris*J* & Filij,& Spiri
tus ianeb",Amen.

J ..

ARTICUmS
,r"''
Difpenitio ab Irregularitare.

ijI vero Confei7rio,iive in foro con cientiae, five *3tra,dataelpoteftasdipendi uper irregularitace, tune polquam abblverit peccatis , addat cnicquenter:

Et edem auetritate dipenfo tecum uper


M

Irre-

ra

De Aboluc tempore Jubifei.

Irregularitten vel kregularitatabus* Tunt^plures ) ~in


quam ( vei in quis") ob talem raiffarn *fvel rales cauias
eas exprimendo ) incurriiti,& habilem reddo^& reftituo
te exccutioni ordinum & officiorum tuorum,in nomine
Patris+J* , & Filij , & Spirits anri, Amen.

Si nullum

|habetOrdinem,dicatm4 Habilem tereddo adomnes


Ordines fiifcipiendos ,vel<etiam alalia , |nxta tenorem
Mandad.
2. Qud inecefle fit tiraluni Benefcij relituere, &
frucbis male perceptor condonare,fubjngat :
Et reftituo tibi ticulum(feu ttulos) Bencficij (ii
Beneficiorum ) & condonp tibi fru&us male perccptos.
I In nomine Patris^

Spirits anti,Amen.

Advertat autem Sacerdos , ne tillo modo m ijsTacul tatist trminos excdt


A ft. T I

( _

U L U S
, i ..... .

.
...

AMdhici generalis cenuiirs <&* ^


tempore Iubilaa.

:.;

DOminus Aoftr Ie5uS Chrirlus te abolvat : & ego


auctoritate ejuHem,ac Domini nolri PapaeN.qu
in htc parte fungor,abolvo te ab omni vinculo exconv
municationis (fupenonis ) & interditi,i quod eorum
quomodocunque contraxiti , & reftituo te nh's SaI cramentis Eccieise , communioni & unitati fidelium.
j

'

Dein-

De Sigilio Confcffions.
,
- :

es
^J

'!
- i

j Deinde 6<&& ego te abialvoab omnibus


peccatis tuis , in nomine Patris*Jf , &Filij , & Spiritus
intbAmen,
; . /Si pmtens t Laicas iomittcDor \crbum ? ft/penlionis.

M E M

71

FIL

S ecret uni ieu S fgillum Coiifesionis.

sA^R T 1 FL TS

Sigillum Confeffionis,
J.

De debet efcilentij lludiofus & tenaxConfj

Jl\ farius , ut nuUius praecepto , nullius etiam mortis j


tmore,nulliiiscommodi vel lucriamore,quovisligno , ;
modo,velcolore,nec in genere quidemjiianifeftet, quae [
in confeffione audivit; im debet & poteft dicere jurare,i necire,quia ick , ut talis homo : cit , uti
homini ubjecbis.
2.

S igillum confeffionis eil fecretum icretorum ,

fundatum injure divino,naturali,& humano , compleutrque , quidquid in confeffione dicbun aut facbun
cft,etiam impertinens ,aut parvi momenti , per quod in
cognitionem velupicionem alicujus peccati devenid
poteL

94

E)c Sglo ConfeEonis.

V L

V s

IL

Quos ligat figilum confeffionis


AD fecretum confeffionis non iolm obligatur Confeirius,veriim etiam omnes illi , qui confeffionem
Sacramentalem quomodolibet intellexerunt licite vel
illicit,mcdiat vel immediat,que obligatio perfeverat
etiam poil mortem pcenitentis.

^ 1 U

LU

111.

Poena rvcantis Confemonenr,


VTJcena frangentis %fllum confeffionis, eft. i. Pec': Jr catum mortale. 2. Depofito. J.Pnitentiaperpe! tua in arelo monafterio , quin & capitis damnati unt
Sacerdotes , qui ex confeflione peccatum manifeitrunt.
,

Quare ferio advertantconfeTarij de confefloni-

bus,peccatis & eafibus in ijs auditis , aut in juncb's pcenitentijs, mult minus de ipiifmet pcenitentibus , aut eorum qualitatibus ( etiamii non nomment perfoiias )
muto converintur aliis pnefntibus , nec in genere
quidem loquantur : cedit hoc in grave icandalum , terrorem & offnfionem audientium,in odium & vilipendium tanti Sacramenti , in ditninutionem pietatis,dignumque eft feveriffim caftigatione.

MEM-

De Caib. fummo Pont, refervats.

VIIL

Cafus Reiervati.
KTICVIVSI

'

Cais immo Pontifici in Bull Cex Domini


refcrvad.
J^Ulla Cnae Domni continenscafuspraccipuos fummo Pon
tifici refervatos , quibus parochi ordinari neminem abfolvcre
poflunt.
In Nom ine in<5fce & individua: Trinitatis , Patris , &
Filij,& Spiritus fanti,Amen,

Paulus Epicopus crvus ervorum Dei,


adfuturamreimemoriam,
PAftoralisRomaniPontificis vigilantia,& follicitudo,cm in omni
Chriftianac Reipublicaepace, tranquillitateprocurandi ,pro fui
muneris officio afidu verfatur,tum potiflimm i n Catholics Fidei, fine qui impofllbile eftplacere Deojunitatc atque intcgritate retinend & conirvandi , maxime elucet. Nimirum ut fidles Chrifti
non fintparvuliflucbiantes,nequecircumferanturomni vento doctri
na: in nequiti hominum ad circumventionem erroris ,ied omnesoccurrantin-unitatem fidei , & agnitionis Filij Dei in virum perfeclum,
eque fe in hujus vitac focietate&communionelacdant,autinterfealteralterioftenfionem praebeat , fed potis in vinculo charitatis conjundijtanquamunius corporis membra fub Chriftocapite, ejsque in
terris VicarioRomano Pontifice,Beatiflimi Petri SucceiTore , quo totius Ecclefia:unitasdimanat,augeantur in aedificationem, atque ita di
vina gratia adjutrice,fic praefentis vita: quiete gaudeant , ut futura quo

De Cab-Wma Vw&2i&&vls*
que beatitudine perfruantur. Ob quas fane caufas Romani Pontfi
ces Prazdeteilresnoftn, hodiernMie ,_qua: anniverfari J>ominica:
Cnae commemoratione folemnis eft , fpiritualem Ecclefiaftica; difeiplinaegladium,& falutaria juftitiae arma per minifterium fummi ApoftolatsadDei gloriam,& animarfalutem folemniter exercere con
fusvc runt.
lo Nos igitur > quibus nihil optabilius eft4, qum fidei inviolatam
integriratem > publicam pacem > & juftitiamj, Deo Authore , roeri ,
vetuftum > & olemnem hunempremiequentes exeommunicamus,
& anachematizamus ex patte Dei omnipotentis,Patris,&: Filiate Spiri
tus fandi,autoritate quoque beatorum ApoftolorumPetri & Paulis ac
Noftr^uoicunqueyHufitasjW^icIephiftaSjLutheranosjZvvinglianos ,
CalvmiftaSjHugonotros, Anabaptiftas,Trinitarios,& Chriftian fide
Apoftatas,ac omnes & Angulos alios Herticos, quocunque nominenncupentur, & cujucunque fechar exiftant ,c eorum credences >ipbrmque receptatores,& fautores^ genera liter quoslibet defenfores,ac
eorundem libros haerefira continentes, vel de religione tra&antes fine
aucbritateNoftr&Sedis Apoftolicse,fcienter legentes, ut tenentes,
I imprimentesjfeu quomodolibet defendentesyex quavis causa , publice
fvel occulte, quo vis ingenio vel colore; nec nonSchifmaticos,& eos ,
jquife Noftr , & Rom. Pont.pro tempore exiftentis obedienti , pertiinackerfubcrabuntyvelrecedunt '. tr '."
Zc temexcommunicanrus&anathematizamusomncsj&fingulos
cujufeunque ftatus,grads , feu conditionis fuerint , &: interdicimus >
Vnivdittes, Collegia,& CapituIa,quocunque nomine nncupentur,
ab ordinationibus,fententijs,eu mandatis oftris,ac Rom. Pont, pro
tempore cxiftentmm,aduniverfale futurum Concilium appellantes,
nec non eos,quorum auxilio,vel ravoreappellammfuerir.
Item exeommunicamus , & anathematizamus omnes Piratas,
curfaiios, aclatrunculos martimos , & illosprccipu, qui mare Noftrum monteargencarioufqueadTerracinamdifcurrences,eos qui in
illo navigant,depr^dantur,mutilnr,incerficiunt,rebsve , & bonis fuis
fpoliant, omnsquereceptatores eorundem, & eis auxilium feienter
dantes,vel favorem,
4, Item excommunicamasi&r. "anathematizamus omnes Se fingulos,

De Calb. ftunmc! Pantii rcfervati.


los, qui Chriftianoram quorumeunque navibus tempeftate in tranfverfum ( ut dici folet) ja&atis,nauftagium pafis , aut etiam fubmerfis , five in ipfis navibus , five ex eis dilapfa ,& in mari , vel littore inven
ta , cujufcunque generis bona , tarn innoftrisTyrrheni, Sc Adriatici,
quminquibufcunque alijs cujufcunque maris regionibus , &littoribusrapuerint, aut fcienteripfifibiacccperint,autab alijs rapta , feu ac
cepta feienter receperint: kaut nee etiara ob quodeunque Privile
gium, confuetudinem,autlongiifimi, etiam immemoriabilis temporispoflefionem , feu alium quemeunque praetexrum excufaripofit.
5 Item exeommunicamus , Sc anathematizamus omnes, qui in
terris fuis nova pedagia, feu gabellas, ad id poteftatem non habentes
imponuntjvelaugent, autimponi vel augeri prohibita exigunt.
> Item exeommunicamus, Sc anathematizamus omnes faliarios
litterarum Apoftolicarum , Sc in forma Brevis ,ac fupplicationum,gratiam vel juititiam concernentium , per Romanum Pontificem , vel
S. R. E. Vicccancellarium , feu gerentes vices eorum , aut de manda
to ejufdem Romani Pontificis fignatarum , aut fub nomine ejufdem
Romani Pontificis, ieu Vicccancellarij , autgerentium vices praedtdorum fignantes iupplicationes eafdem : extendentes Conftitutionem
fei. re. Innocentij Papae III. qua: ineipit, ad faliriorum cum omni
bus pnis in e contentis , ad falfificantes , feu mutantes fupplicationes,
per Nos, feu de mandato Noftro fignatas Sc datatas , fine Noftr, aut
Datarij Noftri licenti.
7 Item exeommunicamus, & anathematizamus omnes illos, qui
equos , arma, ferrum, filum frri, ftannum , chalybem , omnique
alia metallorum genera , atque bellica inftrumenta , lignamina , canapem , funes tarn ex ipfo canape , quam ex qucunque alr materia , Sc
ipfam materiam , alique hujufmodi , quibus Chriftianosimpugnant,
deferunt Saracenis , Turcis , Sc alijs Chrifti nominis inimicis : Ncc non
illos, qui per fe, vel alium feu alios de rebus Chriftianx Rcipublicae
(latum concerncntibus,in Chriftianorumperniciem,& damnum ipfos
Turcas, & Chriftianx Religionis inimicos certiores faciunt, illifque
ad id auxilium , confilium , vel favorem quomodolibet praftant: Non
obftantibus quibufeunque privilegijs , Sc coneeifionibus quibuicunque Principibus , Rebufpublicis , Sc Dominis , five privatis perionis,
i

- *

*>

. ; --f...-*1

per..

Cab.fummo Ponrif. refer vatis


pexNos &: Sedempredicbm ha&enus concefls , de hujumodi prohibitione expreflam mentionem non facientibus.
Item excommunicamus , & anathematizamus omncs impedientes, fivcinvadcntcscos, qui victualia , alia ad ufumRomanae
Curia: necefiaria adducunt, acetiameos, qui ne adRomanamCu- |
riam adducantur, vel deferantur, prohibent, impediunt, pertur
bant , vel qui talia fieri faciunt , vel facientesdefendunt , cujuicunque
fuerint Ordinis , praeminentia; , conditionis , &c (lams , etiamfi Pontifi
cals Vel regali , aut ali quvis Ecclefiaftic , vel mundana praefulgeant dignitate.
$2 Item excommunicamus, &: anathematizamus omnesillos,> qui
ad Sedem Apoftolicam venientes , & recedentes ab edem , fu vel
aliorum oper interficiunt, mutilant , fpoliant , capiunt , detinent , nec
non illos omnes , qui jurifdicbonem ordinariam , vel delegatam No
bis vel noftris Judicibus habentes , illam fibi temer vendicantes , fimilia. contra morantes in edem Curia audent perpetrare.
. Item excommunicamus, & anathematizamus omncsexpropofito interficientes , mutilantes, vulnerantes , detinentes , capientes,
iu depredantes Romipctas, peregrinos ad Vrbem causa devotionis, feuperegrinationis , & prorfus omnes alios ad Scdem Apoftolicam
accedentes, vel apud earn morantes, aut recedentes ab ipsa , &sillis
lames auxilium, confilium, vel favorem.
US. Item excommunicamus, & anathematizamus omnes interfi
cientes, mutilantes, vulnerantes, verberantes, percutientes, capien
tes, carcerantes,detinentes,vel hoftiliterinfequentes S.R.E.Cardinales, ac Patriarchas, Archiepifcopos , Ephcopos, Sedifque Apoftolica:
Legatos, vel Nuncios, aut eodem eijeientes mis dicecefibus, territorijs , terris , feu dominijs , eque mandantes vel rata habentes , praftantes eis auxilium , confilium , vel favorem.
1 Item excommunicamus, 3 anathematizamus omnes illos, qui
per fe vel alium, feu alios, quafeunque perfonas Ecclefiafticas , vel l'xculares ad dictam Curiam fuper eorum caufis & negotijs recurrentes,
lfque in edem Curia profequentes , aut procurantes, negotiormquegeftores, Advocatos , Procuratores ipforum , feu etiam Auditoress
vel Judices , fuper ditis caufs, vel negotijs deputatos , occafione caua_
ruin

DcCafibummoPbntiLreervatis^

99

rum vel negotiorum hujufmodi verberant, mutilant, vel occidunt,


feu bonis fpoliant, velquiperfe, vel peraium, feu alios directe vel
indire& praedicta exequi , vel procurare , aut in eifdem confilium, auxilium , vel favorem prarftare non verentur , cujufcunque prateminentix & dignitatis ferint.
if Item excommunicamus , & anathematizamus omnes tant Ecclefiafticos qum fasculares, cujufcunque dignitatis, qui praetexentes
frivolamquandamappellationem gravamine vel futur executionc
litterarum Apoftolicarum etiam in forma Brevis, tam gratiam , qum
juftitiamconcernentium, neenon citationum, inhibitionum,fequeitrorum , monitoriorum , proceifuum , executorialium , & aliorum
decretorum , Nobis , & Sede predict , feu Legatis , Nuntijs , Pracfidentibus , Palatij Noftri , & Cameras Apoftolicae Auditoribus , Commiflrijs, alijfquejudicibus, & DelegatisApoftolicisemanatorum,&
quae pro tempore emanaverint , aut alias ad Curias fxculares, & laicampoteftaremrecurrunt, &abe, inflante etiam Fifci Procuratore
vel Advocato , appellationes hujufmodi admitti , ac litteras, citationes>
inhibitiones,fequeftra, monitoria, & alia predicta,capi& retinerifaciunt, quieillafimpliciter, vel fine eorum beneplcito >& confenfu,
vel examine executioni demandan , aut ne tab elliones ,& Notarij , fuper hujufmodi litterarum 6c prcceffuumexecutione, Inftrumenta vel
acta conficere, aut confeta parti, cujus intereft, traderedebeant,impediunt, vel prohibent, etiam partes, feu eorum agentes, confanguineos , a ffines, familiares , notarios , executores , & fubexecutores lit
terarum, citationum, monitoriorum, & aliorum praedictorum capiunt,percutiunt,vulnerant,carcerant,detinent, exCivitatibus,locis , & Regnis eijeiunt , bonis fpoliant , perterrefaciunt , concutiunt , &
comminanturperfe , velalium, feu alios, publice vel occulte, quic
alias quibufcunque perfonis in genere, vel infpecie, neproquibufvis
eorum negotijs proiequendis, ieugratijs, vel litteris impetrandis ad
Romanam Curiam accdant, autrecurfumhabeant.feugratiasipfas,
vel litteras dicta Sede impetrenr, feu impetratis utantur , directe & in
directe prohibere , ftatuere, feu mandare , vel eas apud fe aut Notarios,
feu Tabelliones , vel alias quomodolibet retiere pracfumunt.
&4* item excommun icamus,&: anathematizamus omnes & fingu>
N

los,

ico-

DcCafib,mmoPontit,rclcrvati

los, qui per fe, vel alios audoritate propria, de fado , quarumcunque
exemptionum , vel aliarum gratiarum & licterarum Apoftolicarum
praetextu beneficales, Sc decimarum, alias caufas ipirituales, &:
fpiritualibus annexas , ab auditoribus & Commiflarijs Noftris, a liifquc
Iudicibus Ecclefiafticis avocant , illariimquc curfum Sc audientiam,
ac perfonas , capitula , con vencus , collegia, caufas ipfas profequi volentesimpediunt, ac fe de illarumcognitionetanquam Judicesinterponunt : quie partes adrices , quae illas committi fecerunt , Sc faciunt , ad
revocandum, Sc revocari faciendum citationes velinhibitiones, aut
alias littcras in eis decretas, Sc ad faciendum vel confentienduin eos,
contra quos tales inhibitiones emanrunt, aceniuris&: pocnis inillis
contends abfol vi , per ftatutum , vel alias compellunt , vel executionem
litterarum Apoftolicarum, feu cxecutorialium, procefluum, ac Decretorumpradidorum, quomodolibetimpediunt, velfuum ad id favorem , confilium aut aflenfum prarftant , etiam prxtcxtu violentia: prohibendx, vel aliarum pratenfionum , feu etiam donee ipfi ad Nos informandos, ut dicunt , fupplicaverint , aut fupplicari fecerint , nifi fupplicationes hujufmodi coram Nobis, &Sede Apoftolici legitime profequantur , etiam fi talia committentes fuerint prxfidentes cancellariarum , conciliorum , parlamentorum , Cancellarij,Vicecancellarij,
Confiliarij, Ordinarij , vel extraordinaria , quorumcunque Principum
&cularium , etiam fi Imperiali , Ducali , vel ali qucunque prxfulgeantdignitatc , aut Archiepifcopi , Epifcopi , Abbates , Commendatarij , feu Vicarij fuerint.
tij. Quie ex eorum prartenfo officio , vel ad inftantiam partis , aut
aliorum quorumcunque perfonas Ecclefiafticas , Capitula , Conventus, Sc Collegia Ecclefiarum quarumcunque coram fe ad eorum tribu
nal , audientiam , canccllariam , concilium , vel parlamcnrum , praeter
Juris Canonici dipofitioncm trahunt , vel trahi faciunt, vel procurant
dired vel indired, quovis quadto colore : Nec non , qui Sratuta,Ordinationes, Conftitutioncs, Pragmticas , feu qua:vis alia decreta in
genere, vel in ipecie, ex quviscaus, & quovis quarfito colore, ac
etiam practextu litterarum Apoftolicarum ufu non receptarum , ieu
revocatarum , vel cujuivis confuctudinis aut privilegij , vel alias
quomodolibct fecerint, ordinaverint, Se publicaverint , vel fadis, Sc
or-

I)e . timmo PontiL fcfcrvatis.

ioi

ordinatis ufi fucrint , uncle libertas Ecclefiaftica rollicur 4 iu in aliquo bedicur, vcl deprimitur, alias quovis modoreftringimr, feu
Noftris&ditac Sed is , quarunicunqucEccIeilarum juribusquomodolibet directe vcl indirecte , tacite veexprefc pracjudicatur.
, f-Necnonqui ATchiepicopos, |Hcopos,alofvcfuperores vel
inferiores Praiatos , Sc omnes alios quofcunquc jdices Eoceiaiicos
ordinarios quomodolibet hac de causa dirc&e vel indirecte carcorando, velmoleftando eorum agentes ,proctHatores,Tamiliarcs,nccnon
confangutneos Se affines impcdkint, quo minus fu jurifdictione Ec
clefiaftica contra quofcunque utanrur-, fecundm quod Caones Se
facrac Conftitutiones Ecclefiaftica: , Se decreta Conciliorum generaiium , Se praefertim Tridentini ftatuunt. Actameos , qui poft ipforum ordinark>rum, veletiamabcisdelegatorum quommcuHquefententias Se decreta , a-ut alias fori Ecclenalici judiciumeludenees, ad
cancclhrias , Se alias curias faroukres recurrunt, Se ub illis prohibitionesy& mandata, etiam pnaiia ,Ordinarijsaut4elegatis predi&isdecerni , &contra illos exequi procurante cos quoque, quihax dcer
nant SC excquuntur, fcucUntauxihurn, confiium, paxrociniuin,vc
favorem in eifdcm.
i^jQuie iuridictionee, feu fructus, redditus, Sc proventus, ad
Nos Se Sede m Apoolicam, &quafcunque Ecclefialicasperfonas ra
cione Ecclcfiarum, Monafteriorum, &aliorum Beneficiorum Eccletlafticorum pertinentes ufurpant, vel etiam quvis occafione vel causa
fine Romani Ponticis velcorum, ad quos jure pertinen t, exprefslicenti fequclrant.
*? Quie collectai, decimas, talleas, praeftantias, Se alia onera
Clericis ,Praclatis , & alijsperfonis Ecclefiafticis , aceorum & Ecclefiarum , Monafteriorum , &alioram Beneficiorum Ecclefafticorum bo
nis, illormque fructibus, redditibus,& proventibn s hujufmodi, abq;
firaili Romani Pontifcis ipeciali Se exprefs iicenti imponunt, & di
verts etiam exquifitis modisexigunt, aut fie impofita etiam ponte
dantibus, 3 concedentibus recipiunt: necnon qui per e, velalium,
feu alios direde vel indirecte prxdicta facer , exequi , vel procurare,
tut in ei fd em aux i 1 ium , confilium , vel favorem , aut votum feu fufrragiumpalm vcl occulte prseftare non verentur , cujufcunque fintpraeN

crai-

De afibfiimmo Pontif. rfemti

eminentiae i dignitatis , ordinis, conditionis, autftats, etiamfi Impe


rialism Regali praefulgeant dignitate , feu Principes, Duces, Comits,
Barones ,.Refpublic3c & alij potentatus quicunque ,etiam Regnis,Prvincijs>Civitatibus, & terris quoquo modo pradidentes , aut quvis
eriamPontificali dignitate mfigniti: innovantes decreta fuperhis per
facros Gaones tarn in Lateranenfi noviflim celbrate , quam alijs
; Ccilijsgeneralibusedita>etiameumccniuris&pnis in eis contends.
Item exeommunicamus, &anathematizamusornnes,&quofcunque Magiftratus , Senatores , Praefidentes> Auditores >& aliosJudicesquocunque nomine vocentur, ac Cancellarios, Vicecancellarios,
Notarios , Scribas , ac executores, &c fubexecutores, le alios quoquo
modo fe interponentes in caufis capkalibus, feu criminalibus contra
perfonas Ecclefiafticas lias banuiendo, capiendo, proceflndo, feu
fententiascontra illas prorcrendo ,vel exequendo, fine ipecia li , fpecifc &exprefs hujusSedisApoftolicalicenti, quique ejufmodi licentiamad perfonas & cams non expreifos extendant , vcl alias ill perperam abutuntur >etamf talia committentes fucrint Coniiliarij , Senato
res, PraEidentes,Cancellarii)Vicecancellarij ,aut quovis alio nomme
nuncupati&c.
Item exeommunicamus, &anathematizamusomneslos, qui
per fe vel alium > feu alios , dire& vel indire& , fub quoeunque titulo
vel colore de fado occupant,vel detinent,vel hoftiliterdeftruunt,vei
invadunt , aut occupare , detinere , vel deftruere , aut invadere hoftili^
ter pracfumpferint in tocum, vel in partem Almamllrbem, Regnurr
Siciliae InfulasSardiniae , ScCorficar, Terrascitra Pharum > Patrimo
nium B.Petri in Tufci , Ducatum Spoletanum, Comkatum Venayfinum, Sabinenfem, Anconitanac , Maua:, Trebariae , Romandiolae , Campania:,&: martimas Provincias , illartimque terras , &c
loca , acterras fpecialis comrmffionis Arnulphorum, Civitatfque noftras Bononiam jCxfenam, A riminum , Beneventum , Perufium, A vinionem , GvitatemCaftelli,Tudertum,Ferrariam,Comaclum , Se
alias Civita tes, terras, & loca vel jura ad ipfam RomanamEccIeiam
pertinemia,dida:que Romana: Ecclefia? mdiate vel imediat fubje&a:
quiiie fupremam jurisdidionem in illis , Nobis ,& eidem Romanas Ecclia: competente de fado ufurpare ^perturbare, retinere>6 vexare va
rij$

Pc Cafib. fogggg Vomi refcrvatis.

lije modis prarfumuntNec n adhrentes, fautores, & dcfenfpres eor


feu: illis auxihum,confikum, velfavoremquomodolibetprxffantes.
.. Cajterm pr^ictisfcntentijsnullusperalium.qum perRomanum Poutificem, nl in mortis articulo conftitutus , nec ctiam
cune, nifi de liando Eccleiae mandatas , & farisfaciendo , cautione prae abfolvi poflit, etiam praetextu qua rumvis faculta rum 6c indultorum, quibufeunque perfonis Ecclefia&cis , faecularibus, 6c quorumvis Ordinum etiam mendicantium &militariurnReguIaribus, etiam
Epifcopali vel ali majori dignitate preditis, ipsifqtie rdinibus &:
eorum Monafterijs, Convcntibus, 6c DcmMbu,acCapitulis, Colle
ges, Confracernitatibus, Congregationibus,Horpitahbus , & locis pijs,
[nec non Laicis, etiam Imperiali , Regali,& alia mundana excellcnti
fulgeritibus per Nos &c di&am Sedem, ac cujufvis Concilij decreta,
verbo jlitreris ,aut ali qucuhque cripturi in genere & in fpecie con<ceorum , 6c innovatorum , ac concedendorum, 6c innovan dorum.
% . Quod forte aliqui contra tenoremprefentium talbus excommunicatione , &anathcmate laquears, vel eorum alicut abolutionis
beneficiumimpendere defado pra:fumprint , eos excommunicationis fentnti innodamus , gravis contra eos Ipiritualiter , 6c temporaliter , prout expedir no verimus , proceTuri.
-i*. Declarantes ac proreftantes quamcunque abfolurionem etiam
folenniter per Nos faeiendam , pratdi&os excoinmunicatos fub praefen
cibus comprehenfos , nifi pris praemifiscum vero propofito , ulceris
fimilianoncommittendideftiterint: ac quoad eos, qiu contra libcrtatem, utpratmirtitur, fiaturafeceriot, nifi pris Statuta, Ordinationes,
Confticuriones, Pragmaticas,& Decreta- hujufumodi p ublic revocaverint , &c ex Archivijs, feu Capitularibus locis aut libris , in quibus annotatareperiuntur,delcri,&caari,acNos derevocationc hujumodi cerciores fecerint, eosnoncomprehendere, nec eis aliter fuflfragari.
Quin etiam perhujufmodi abfolutionem , aut quofcunque alios a&us
contrarios , tcitos , vel expreftos , etiam per patientiam , Sz tolerantiamNoftram,velSucceTorumNoflTorum quantocunq; tempore continuatam,in prxmiffis omnibus &fingulis, ac quibufeunque Iuribus
Sedis Apoftolicacac SznGtx RomanaeEcclefiae undecunq & quomodocunq; quaefitis, vel quxrendis,nullatenuspraTjudicaripoTe,feudebcre.
\

14. Non

104

^c Cab. ftmmo Pontif, refemt&

Non obftantibus Privilcgijs , Indulgentijs , & lxttcris Apoftolicis


gcneralibus, vel fpecialibus, fupradicbs velcorum alicui, feualiquibus&alijs cujufcunqueordinis, ftacusrvelconditionis, dignitatis , &
prxeminentia; fuennc,etiamfi, utpraemittitur, Pomificali, Imperiali,
Regali, feu quvis Ecclefiaibc , & mundana praeflgeant dignitatc,
veleorumRegnis, Provincijs, Civitatibus, feuiocis, prardida Sede
ex quvis causa etiam per viam contractus, aurremunerationis, &fub
quvis ali form , & tenore , cum quibufvis claufulis eriam derogatoriarum derogatorias conceflts > etiam continentibus , quod excommunicari, anathematizari, vel interdicinon poiHnrper Iitteras Apoftolicas, non icientes plenam &rexpreTam, de verbo adverbum
de Indulto hujuimodi, acdeordinibus,locis, nominibusproprijs,co. gnominibus, & dignitatibus eoram mentionem r Necnon confuetudinibus etiam immemorabihbus, ac praefcriptionibus quantumeunque
longiffimis , & alijs quibuslibet obfervantijs feriptis,vel non fcriptis>per
qua: contra hos Noftros proccfus fententias,quo minus includantur
in eis ,,fe ju vare valeant >vel tuen : quae omnia quo ad hoc, eorum om
nium tenores, aci ad verbum, nihil pen itusomiloinfererentur, praefcntibus ptoexpreffis- l>abentes, penitustolIimus>&: omnin revoeamus , caeterifque contrarijs quibufeunque.
* J > vero pratfenecs NotriproceTus ad communem omnium notitian* fcilisdeducantur, Chartas feu membranas proceFusipfos con
tinentes, valvK Ecelcke S. Joarmis, Lateranenfis & Bailicar Principes
poftolorumdellrbe appendi faciemus, qua: procelusiposquafionoroprazeonio , & patulo indiciopublicabunr,ut ij , quos proeeiushu jufmodi contmgunt , qud ad ipfos non pervenermt, aut quodipfoj
ignoraverint,. nullampoffint excuitionempractendere, aut ignorantiam allegare, cm non fit verrlmile , id remanere incognitum , quod
tam patenter omnibus publicaran Infupcr y ut proceflus ipfr ac praefenteslittera: , ac omnia & fingula in eiscontentaeo fiant notiora, quo
in plerifque Civitatibus, &locis merintpublicata,univcrfis &fingulis
Patriarchis, Primatibus , Arehiepifcopis ,Epifcopis , & locorum Ordinarijs, Pradatis, & RedoribusubiHbet conftrtutis, per hare feripta committimus , &in virtute antbe Obediemiardiftri&e prarcipiendo man
damus, ut per i,vclalium, feu aIios^>racfentes litteras, poftquam eas
\

recepe-

Cafib.fmmoPontif.i;efervatis*

105

receperint,feu earum habuerintnotitiam,femeI in anno,aut i expedi


r viderint,etiampluries in EcclefiisluiSjdum in eis major populi mul
titude) ad divina convenerk, folemniter publieent,& adChriftifideium mentes reducnt,nuntient,&: dclarent.
16. Casterm hortamureofdemuniverbs,&finguIosPatriarchas,
Archiepifcopos, Epifcopos , aliosque locorum Ordinarios,&: Ecclefiarum Praslatos,necnon Rectores , exterosque curam nimarum excrcentes,acPresbyteros, fazculares , & quorumvis Ordinum Regula res ad
audiendumconfeffiones,quvisaucoritatedeputatos,uttranrumptiu.Ti
haram litterarum penes fe habere,legere , & diligenter examinare pro
curent. Volentesearumdempracfentium tranfumptis,etiam impreifis,
Notarij publici manu fubfcriptis, & igillo Judiis Romans Curiae , vcl
alterius perfonae in dignitate Ecclefiaftic conftitutx munitis , eandem
produsfidem in judicio, & extra illud ubiqe locorum adhibendam
fore , quae ipiis praefemibus adhiberetur,fi eiTent exhibits vcl oftenfar.
Nulliergoomninohominumliceat hanepaginam noftrac excommunicationis,anathematizationis,interditi, declarations ,protefationis
ublationis, revocationisjcommiffionis, innodationis, mandati , hortationis,& voluntatis infringere,vel ei aufu temerario contraire. Si quis
autem hoc attentare prxfumpferit,indignationem Omnipotentis Dei,
beatorum Ptri & Pauli Apoftolorum Ejus fe noverit incurfurum.
Datum Romae. Apud fanctom Petrum,Anno Incarnationis Dominicas,
Millefirno fexcenteiimo quinto,decimo Calendas Aprilis , Ponticats
jf^oftri Anno primo.
M.

Vestrius

Barbianus.

AUriCVLVSIl.
Cafis fiimmoPontifid in Corpore Iuris.
& extra refervari.
Stqvcntcs. PanchisfineecUlifocttli art\abfolvi nonfoffunt.
fc.TNterficiens aut verberans lericum , l befo fit atrox & enormis:
; AperequensEpifcopum^elMajoremj&PraIatum.
O

T. Qui

10

De Cafib. Emmo Ptif. referyats.

Qui aliquo externo igno fuam hxrefin proJit , aut Hazreticis , ab |


Ecdefiadamna tis, circa fuas perverias'VJp'inones favet , cfq; JefenJit.
3? Qui libros ha;ret<corum fcjcnter legit , autdomifervat,citrafpe- ,
cialem JiipeSoonem.
1 4 Qui Romani Pontificis obedienti , $c Eccjefix Catholicsc unitate, pcrtinacitcr fe ipfum fegregat,
f Falfificanshtteras Apoftolicas,& impediens Jura vcl libertrem
Curiaz Romance.
OifendensEcclefiafticamlibcrtatem, ut, quieffringit &ipoliat
loca facra,velqui contra Ecclefix Jura, &c privilegia ju Jicat , aut Ecclefiarumbonadetinet,aIienat,velalienatarecipit, qui etiam non reddit
decimas
7* Religjofu s habitum fuum temer dimittens.
S'imoniac dans vel recipiens facros Ordincs,autBeneficium Ecclefiaiticum : 6 qucunque fuam operam vcl confiliuminterponit,ubi
voluntas eft dandi vlaccipiendi prorcfpiritualirem tmpora 'e, cum
fignificationealicujuspacfr expreffi vel taciti, in quod pa&um pars utraqueconfenfit. Qax fimonia realis in rebus Eccleiiafticis Beneficijse commuTa,con jun&am habet obligationem ad Beneficia non retinenda,&: ad frudus eorum reftituendos.in Ordinibus vero fufpenfum
reddit illum.qui ordinatus eft,ut non poffit ea,qux fui funt Ordinis, ci
fra i^ecialem facultatem exequi.
2 Incendiajjy^ qui publice fuit pro excommunicato denunciaras.
1 * 1 ccjbebrans in exeommunicatione majore.
1 * Commutans alieuivota fta, de fervand caftitate perpetua,
de ingreflu Religionis, de vifitando fepulchro Domini, aut defufeipiend peregrination ad Apoftolorum Petri 8c Pauli limina,vel ad
fanebim Iacobum inGompoftcilam.
1 * bencliens ha;re.ticos,& illis adhrentes in loco facro.
/

in

Cafus Epicopales in Dicefi Frmgcnl refervat.

'ervanI

De Caib. Dicecefi Friing. recrvattsj

107

fervant y qibus Parochi abfqueeciali licenti fui Ordinarij abfolvere


nonpojfunt.
Mt quamvis ij foleant ejfe complures, in hc tarnen Noflr DicefiFrifingenfi-, ne multitudine cafuum rejervatorum Sact amentum Parnttentia, ejr
Chriprteeptaspecialispeccatorum confeffio,oneroor ac dieilior reddaturfequentes duntaxat CatsNobis^donecaliudatuamus^deinceps refervati
funt.
1.

Divinatio,fortilegium,& incantatio , atque omne

magicumexercitium,iifuerincpeccatamortalia , quod
judicio prudentis Confeflarij relinquimus.
2.

In parentes proprios violenta manuum inje&io.

7.

Homicidium voluntarium,aut notabilis membri

abcilo.
.

Inceilus in primo & fecundo coninguinitatis

gradu : item luprum violentum: Raptus: & Sodoma.


5;

Procuratio aborts,aut fterilitatis.

. Abfolutio ab hxreijfine peciali NoftrComiilone.

CAPUT

Sanftisimo
M E

Eucharitiae
M

V.

~~~

Sacramento.
M

S E <RV A I 0

I
1SL E S.

Cutus , reverenta , & digna iumptio hujus


Sacramenti.

./^Mnibu quidem Scclet Cat holt Sacramentis religiose fanetque


tract'andis^nagna ac diligens cura adhibenda efi : fedpracipue in ad-\

mini-

io'

DeSaaamento Eucharistie.

minifirando fufcipiendofancfijfima Euchariix Sacrament, quo nihil dignius,nihilfanc~tius,ejr admirahilius habet Ecclefia Bei', cum in eo contineaturprscipuum ejr maximumDei donum,ejripfemet omnisgratia ejrfanctitattsfons,Autfrque Chrifius Dominus.
i. Parochits igiturfummumfludium in eo penat , utcumipfe Venerabile
hoc Sacramenturn , qudecet,reverenti,debito%cultu trat~etuftodiat,(jr
adminiret: tum etiampopulusbi commijfus religiose col.it , fancte frequentrqucfufcipiatfrfertim in majoribus annifolemnitatibas.
J . ideo poplum fitpius admonebit , qua praparatione, ejr quanta animi
I religione piette, ejr humiIi etiam corporis habit , ad tarn divinum Sacra
mentum debeat acceder : utprami Sacramentaliconfelone , omnes[altem
media nocJe jejuni, er utroquegenuflexo Saeramentum humt liter adorent,
reverenterfufcipiant,viri,quantumfieripote, mulieribus[
4. Specialitcr autem doceatpopulum , ut nonfolumfumm cum reverentik ejr fubmiffione animi , verum etiam , quoadfieripote , externo corporis
veium mundo atque religiofo cultu, compoto corporis geu , colleElisfenfibus,erec~lis manibus,demijjis lis accdant; ejr dum fanffijma Hoiaporrigitur,capite erecto ejrimmoto,lingu aliquantum inter dentsprominente,
lbt U nimium compreis , nimium diduciis , expanfum linteum ante
pectus manibus tenentes , Saeramentum hoc ex manu Sacerdot intrafe
fujeipiant : ejr fumpt ablutione,atque cum mappula , quam minierprabet ,
aberfo ore,edem modeflia ejr humilitate ab altari recdant.
y . UWoneaniurpretrea communicantes, utfumpto Sacramento nonfiatim ab Ecclefia diedant,aut colloquantur, ftatim vagis Iis circumiciant,aut exfpuant,neque de libro ftatim Orationes recitent , ne Sacramcnti
fpecies de ore dcidant : fed, qu par eft,devotione , aliquantifper in Orations \
permanennt , grafios agentes Deo de tarn fingulari beneficio,atque etiam de ;
fanctifjim Paione Dominica , in cujus memoriam hoc Mycrium celebra- \
tur,drfumitnr.
...
.

*
i
IL

uervatio, locus, &cuftodapamculariim

coniecratarum.
i.^ilrareporro debet,ut perpetuo aliquot particuU conferat eo numero ,
\~Jqui ufui infirmerum jr aliorumfidelium Communtoni fatis effe poffit ,
conferventur inpxide ex folid decenti% materia ,% mund,&fuo oper
cule

s De obfervat. Sacramenti Euchariftiar.

109

culo bem claus^tbo velo coopert , eir quantum resferet , oront in tabern
culo clavefirmiter obfcrato.
X . Claves autem Tabernaculi nuffi Laicaferfon* unquam , ac ne ipft quidem /edit credantur : unde infacriU , fuper altart , in oiole
Tabernacuihaut ufquam alibi extra tutam Saardotis cuodiam relinquencU
funt : is unquampermittetyob ullo , qui nonfitfaitemfubdiaconus , iBud
claudi& aperiru
\, Hoc autem Tabernaculum,fi ex lapide ructum fit , affercnlis intra
ofliolum obducaturyadarcendam humiditatcmi&circumquaquepanno ferie0
ints veiatur. Infitperfit decenter opertum , ab omni alia re va
cuum , & collocatumin altari majori , vel in alio,quod venerationi ejreuttui
tanti Sacramenti cemmodius ac decent im videatur: ita at nullum aliisfacris
fundienibwyiitt Ecclefiaicis ofciis impedimentum offeratnr, idem telis
araearum &pulvere mundumfervetur.
4. Tabernculo lapdea oiimprope latus altaris majoris ad ipfos EccleJ/
muros erect'a,ubifuperfunt , opportune taUantur , - nova fuper altari adid
deflinatotffiam decentijfme eriganturbqua ita claufafint , ut aliquidJpiraculi recipiantfiresferat,ex utroqtte latere ; aviculis tamenjnufcis , ejr muribus ingrejfus non pateat ; dr eum Venerabile Sacramenturn in repofitum
elopertum accmnino patens relinquatur , extinctis lampadibus coram
eopendentibus.
SancJiJma EuchariUpartculas novis ejr recentibus ,fingulisfoltern
menfibusfemel out bis.pro bei humiditate,renovabit} aciumveteresprimot
diribnatyvelfumat.
1 1 1.

Pmdes,Ciboria,& lampades*

i . T~XO in qav.is ampliareparochi pxides ( vulgo Ciboria ) habeantar ,


X^fieripotefi,argente<e,ints deaurata , foris competentibus palliolis
decenter veitx : quorum major continuo in tabernculo propopuli communione ajfervetur : altera minorommunicandis infirmis defiinetur , ita cUuJk,ut labentc facerdote,nullap. irticula ejfundi queat.
Corporale velpalla pixidifacram Euchariiam continent/fuppon.iturt
ubicanque ilia afferve>ur,vel collocctur.
3 . Lampades coram Venerabili Sacramento plures , vel faitem una , die ,
nofqueperpetuo alluceat inpublicopofitajta utfemper ejrfacilefit eefabile lumen ardens.
3
4. Cure-

De obfryat. Sacramenti

4. Curetur in omnibus Ecdefiis,ubi Venerabite Sacramentum affervatur ,


ut oleum adhibtattir mundum,ejr ex olivts, ubi habcripote. In alt is vero
Ecde/s,qit4 Filialesfuntfiperpetuum lumen rdeas habere uonpoffintjiou
\.
IV.

Sufcpieccs Vcncrabik Sacramenram,5c circsl


ilius cepcionem caucel^.

i .1 pdeles nes adfacram Commttmonem admittendi funt , exceptis its ,


Jl quijuftk rattoneprohibentur.
Arcendi antemfuntpublice indigni ,
? qualesfunt excommunicati,interdic7i,m-anifeeque infames, ut meretrices ,
j oncubinarfffaneratoresymagi,fortikgi,bbfphemi,& alif ejusgeneris publiitipeecatores rnifide eorumpnitenti & emendatiene confiet , rjr publico
jjiandaloprittsfatisfecerint : quod cathedrangulis annis in J^uadragefima
\ Parochw populo denunciabit.
Oceuttos veropeccatoresfioccultepetant , dr noneos emendates agno>verit,repeltat : non amemfipublidpetant , dr finefindalo ipfos preterir
nequeat.
3^ %^/imentibffsprattereau phrenetidf communieare non licet': licebit
tamenfiquandohabeant lucida intervattax^ devotionem ofiendant-,dum i
eofiatit mana\'nullum indignitat'es perkulumadfit.
4. lis etiam,qui propter etatis imbeciffitatem nondum hujus Sacramenti
tognitionem ejrgufium habent,adminifirari non debet : quodcoram Confejfariisautlnrudoribusjudicandumrelinqtntur.
I , Damnai is admortempmtcntthus debet dari Eucharifiia, & ordinari ante diemjudieij,quoadfieripotefi.
6* Ne tn/irmus,quiex auqua causa non videtur facrarn hofliam fumere
poffejiujusSacramenti utilitateejr'folatiopfivetur,fubindc tentari poterity
prabitapriiis hoftik nonconfecratk.
~
7* Mjfodfi cafu aliquo>ecies httjtss Sacramenti per vomitum reijeereninrfinemoe(fetrfuifumerevellet,autpoJfetafcgregate-> & in vafe aliquo
mundo IL cl in tabernculo ajferventur , donee confumantur : ejr turn in
facrarium mittantnr. Jguodfiagnofci nequeant3comburantur,dr cieres in
facrariumproijeiantur.
I Circa aliosdefectos, qui in adminifiratione vel fufceptione hujus Sa
cramenti occurrcre poffunt-yVideatur Romanum Mtffalein Rubric/f teneralibtis mi(fx\rfccKndhm illas Smrosfedingat.
MEM-

/'

Ordo minift, Sacramcntum Eucharila.

MEMRVM
ORDO

II

Miniftrandi Sacram Communionem.

ABT)CVLV5

Communio popvli extra MiJTae facriflcium, ' *

1
,

.oAcerdos igtur an<J}:ffimam Eucharilam mini-;


3b:3ttims,Holiis ,cu particulis pro populi muCcicuv
dne concratis, vafculque uno, vel pluribus, decentt (
&commodoloco expoitis,cum vino & aquapurrfica- 4
tionem eorum,qudCommunionem furnrferint , & ante
eos linceo mundo cxteno,otfsprs manbus , &: uper-pelliceo indutus,ac deupcr ilol coloris, Officio ilHs
tdtei convenientis,pracedente Clcrico, feu alio miniftro
ottalb induto,proceditad altare , manibus junebs &
ccens in altad ceres: fa&pris &polea genuflexio.ne,extrahitpyxdem, &illamper corporate depoltamdicooperic/
#v
2." Minifter , genibus flexis nomine populi ad cornil
Epilolae facit confcffionem generalem dicens : Conf
teor Deo&:c.
3.

Tum Sacerdos iterum genu flecHt , & manibu

uiwStis ante pelus , verein e ad populurn (advercens ne


terga vertat Sacramento )6z in cornu Evan2c!ij dictr

*
~

Ordo mfo$. Sacramcntum Euchariuse,

Mifereatur veftri,&c. & addit.


tionem

Indulgentiam , abfolu-

& remiffionem peccatorum veftrorum tri-

I buat vobs Omnipotcns & MifericorsDominus.

Am.

dicens : Indulgentiam > Ve. manu dexter , in formam


crucis fignat communiandos. \

*-

Deinde ad altare i convertit, genuec"tit , atque


pollicem & indicem dexterum ( fi quid immuriditiae
poft lotionem contraxerunt ) in ablutionis vino tiliquatm intingens,acmox purificatorio extcrgens,minu
finitr pyxidem prehendit, & duobus digitis , pollice & 1
indice dextero,Sacramentum accipit,& elevat 5 conver* j
lsque ad populum , in medio Altan", dicit ciar voce:
Ecce Agnus Dei, eccequ tollfepcccatamundf. Mox
ubdit: Domne,non um dignus, ut intres ub teram
meum > fed tanmm die verbo > & anabitur anima mea.
Vel pro loci conuetudinc , fi communicandi latinum :
ignorent : &tf)t$ambQiOt/ft mt$t$
&. > 9 /$ nitvoi&f
% toiefngcfcli
I fonder frtc nur tin
CQ5ort/fO gefUtt^ mem 6L Quod i terum ac tertio
repcti% : qua formula etiam utendum eft , ciim fcemi'nae
communie miniftratur.
^Poileaad communicandum accedit incipiensab
ijs,qui funt ad partem piftolae,fed primo , fi Sacerdotibus vel aliis ex" clero danda fit communio , ijs ad gradus
Altaris genuflexis prebeatur ; vel fi commode fieri
'

potcft,

Ordo mini. Sacramentum Euchariltia?.

nj
i

!>oteftj intra ipimentum Altarisint Jaicis ditnti.


Sacerdotes yer umiloleommunicent.
& Sacerdos unicuique porrigens: Sacrametum
faciens cum eo fignum Crucis uper pyxidem, imul dicit; Corpus Dominik 1}$0&
nimam mam in vitam ieternam,Amen.
y# Sumpco faniffmo Sacramento , nguli
piunt ablutionem de manu miniftri debito interyallo
iibfequentis , atque vafeulum cum vino (quod calicis
formamnonhabeat) & mappulam ad tergendum os,
appenamminilrantis: acpoiteacum debitis reverentiis,quiet,devot>& eo ordine,quo acceflerunt,ab Altaxirecedunr.
S. Ubi ver omnes communicaverint , Sacerdos re*
verfus ad Altare dicere poterie : facrum convivm , i
in quo Chrftusumitur *

recolitur memoria paffionis

ejus,mens impletur grati,& futura gloriae nobis pfnus


datur. ^J?anem de coelo pceftititi eis.Minifter reiponct : deleclamntm in fe habentem.
Pafchali adfckur. Alleluj.

Tempore

Mox Sacercfos didc f. Do-

mine exaud orationemmeam w. Et clamor meus ad


te veniat. ^.Dominus vobicum. * Et cum piritu .
'

S.

TT^Eus qui nobis ub Sacramento mirabili > paffionis


JL/tuae memoriam reliqili :

tribue qiiaeiiimus , ita

nos

'Oxomko Saeramentum Eucharilisc

nos Corporis & Sanguinis tui facta myfteria vencrari,ut!|


redemptionis tu fruftum in nobis jugitertfentiamus.
Qui vivis,& rgnas,

.0

Tempore Pafchali dicitur Oratio

. .. .

SPirkum ribb^Domloc4, tuarcftaricml infunde ut


quos Sacramento Pafchalibus fatifti tufacias pietate concordes. Per hriftum Dm noftrum. . Amen.
^

Antequam reponat Sacramenmm ydiligehter ad

vertatjuc fi atquod fraginentum digitis adhafoit , illud


in pyxidem deponat , c eofdem digitos , quibus.tccigi
Sacramentumjinvino.ablucionis intingat , *&,abrtergat|
-purificatorio 5 ablutionem^ermmat, relebrayerit^
^utijs,quicmiccoinmunicruiit,rumendamtradat^ auc
iakemin icrariuminfundax.

' . .'

f , r?* : SPoftea gerjuifle&ens & fogens reponit Sacral


mentum 1,& cla.ve.)berat

."0

U JDeindeilans.adirtcdium Altare , converfus a|


^populum, extent!jnniiu dejcta^b.enedidtjjsVquicom-j
ariunicrunj, dicejas ; Benedicb'o Dei omnipotcntis , Pa- '
tris,& Filij , & Spirts in&i, defcendaeSiper vos -, &
I rnaneat femper.J& Amen.
!

ARTI

eu

LUS

il.

Comunio populi intra vel ilattm poftMiffie facrificiumJ


Ommunio populi intra miim fieri debet ftatim
V->pot Communionemcerdotis celebrando ( nii
quail-

Crelo miiiifto-Sacramennim-.Euchariiliyi

quandoq; ex rationabili causa pol mitam fit facrcnda. }]


cim oraciones],* qua? in MiFa pol Commarudhem di-l
cuntur,non folmadSacerdotem * fed eciam ad alios !
commmiicaijtesfpelent. . . . .
2^ fraque Sacerdos r fumpto crariffimaSan guie y
ancequam epurifi'cetrponat partculas confecratas irr;
pyxide^vel,paucifincCommunicaiidi>tiperpatenam,i:
nifi m principio rtofibe fuerint in pyxide,& genufleCtat ,
miniftro interim faciente onfeiIionem,ut iupr.-

j, Pofteavertens&adrJopulumvmi cornu; Evangej


dicic : Mifcreatur veftri&c* Se quo fupr debim eft,
modo,porrigit comivrunicands Euchariftiam,incipiens.
miniitris Altaris,il velint commiinicare..
Finita Cbmmtintonc f revertitur ad Altare, nihil
icens, &non< daris bencdiclionem , quia illam da
bit in fine Miflae.

D'cinde dicit fecret.

Qyod ore

mpfimusj^c. ut in. MiiTali r epurificat,.& MiinT


abolvic.
5. Qud i quandoque ex rationabili causa contingat , abfolut MiT tatim aliquos

communicare

tune Sacerdos adne planeta4- ndutus , cram Communionem eo modo , quo jam de Communione intra
Miflm dictum eft miniftrabit > nullam in fine dans,
populo benedictionem-

MEM-

,[

'

GQtomuniol'actial;

M E

III.

Coramunio Pachalis.
t*C\tetutem Parochus ut tn^uadragejima,per fe velper
^-^alios cbntionatores , populo opportune denuntietur CanitutioConcilij Lateranenfisjub Innocentio 111. qua fie habet*
Omnis utriufque fexs fidelis , poftquam ad annos
dicretionis pervenericomnia ia olus peccata , faltem
mel in anno , fideliter confiteatur proprio Sacerdoti , i
& injundtam fibi poenicentiam propriis viribus ftudeat
adimplere , ucipiens reverenter *adr minus in Pacha
Eucharilia: Sacramentum , nifi forte deproprijSacer-
dotis confilio >

ob aliquam radon abilem cauam ad

tempus ab hujusmodi perceptione duxerit abtinendum : alioquin & vivens ab ingrefii Eccleiae arceatur ,
& moriens Chriliant careat fpultur.
Sequitur eadem conflitutio , germanic verja sprout populo
defuggeflupr&legi debet ante tempus pafchale,tf ubi mors , in
foribus Eccleapublice affgi.

.
Hinjtbtt

i;rtf^ubter SDettfc / tiac Demer ju er*

frdnMgen $ towMcn I folic atfe feine befangne


Sunfcen totnioflt einmal im feinem
Seeforger antefiri, beteten/ wnb Dcmfe&en
tnte anfferie$fe^nefHei|Ft3 wntcfjtcn : tit weniger
Ocferittfjer Seit bas ;eiig|e @acrameitt bewarfen Sron

Communie) Pachalis.
I empfangen: e$ were Damt au 9ta erme feines @i*
1 forgers j;me / auffein geroifle 3ei jtcfc $uen*
(jafen : fonffcn fc jjmt Der trdjen Eingang mhetun
na<g feinem ofc >ie ^rffiiicr&tgrdtomg er*

2.

igitur hoc falutare Concilij dcretum inviolabiliter

fervetur, deferipta Parocbus habt'at nomina fuorum Parochiano*


rum : f.qui diBo tempore non communie averint; elapfi,pro loci
confuet udxnt'-, Pabali termino, eos y quiprop? Ufalutts mmernoresjadmonitijton obtemperaverint, Nobis denunciet.
Quod antem inprafata Conitutione Concilij LateranevsprAcipitur de annua confeffioneproprio[erdotifaciendi
deill etiamReligiofis intelligendume , qui ex ApoolicA Sedis
privilegio delegatam habent poteatem , quosvi*deles 3 quovis
tempore fuis pecatis abfolvendi: cm fummus Pontifex
omniumChriianorumproprius,principalis^Ordinarius Paor
delegare pot: dummodo paroebiani defaBaiUis religios confejfione legitim tearipojjint.
4 Dabit quoque diligentem operam Parochus , utparoebiani
fuiomnes intra tempos a die Palmarum ujque ad Pa\fibAprAcepto de Communine Pafcbali Jatisfacianto

Quodfi

tarnen obparochia amplitudinem,^ animarum frequentiam id


fieri non poit ,longiorem terminum, nifi alieubi ex indulto, vel
confuetudine legitima alias prorogatum t ; Nobis matur
impetrareudebit.
f* Aliena Parcchia fidles ad proprium Parocbum , nifi ab
eodem habeant licentiam , remittet , prater peregrinos (jf advenas,

qui cerium domicilium non haben t : quibusfriteparat

aaefierint, ipfefacramprabebit Communionem.

6JE -

Communio Pachali?.
JEgrot quoque Parocbialibus, etiamCommunionem ex
tra prariptos Pahales dies [umpferint , in Pabalibus diebus
deferet,acminirabit.
?t

Dominica in A Ib.njc lUltima induit it empor Dominica, .

ngulis annis moneantur inobedientespublice excatbedrkquod


intra oB proximquentes dies conteri^' communicare,vel
caumycur idfacer nonpofftnt^ Parocbo explicare , ejfdemque
j dici acquiefcere dtbeant.jubpoena interdiBi ingrefius Eecleay
privatianisaliorumSacramentorum, & Eccleaka pultura,
bisjvelmilibus'verb.

feicfcer f>ett$en Qtyn'ffttcfjett ^^/ atfe


pntibitbt Qfytifo&/f$bto ;;rer25ermmfft er
rate^ / fetm / auflte tinmafyt tm }
unDen/i^rem ^pwfer $ubtifytm/mb t>mfc
bitOtfitxlitfjcScit/ 1)< @acramctttt>#
iax$

: aber noe Mfe$ pfame

< nit mitifyt/vnbit t\ltxti$t ^ciiakreitl)


ioffen/af mitt tcfj bitftthn $&$$
fyimit ( txmljnt >aben/ fca
fafcenfclwtotaett ba&tidjtmbonwmwn/
ctxbcxt mtfcuittgtttt^ i><mi;ewfratocmmtw>
;af6 act titeen tmaiiffgcfffiobner attfett folien.

3* t*

bricen fa/ ${\0)(>$//


mt> &mtt/af jct}t/ $ a anbtxtx >.@acra*
mentett ; /
Dero / <$ gemeierte Qrrfcref / mb bit $1)
$$$ mbctun fep/lwnacfj fie jcfj ytriefren
MEM-

Dcoblcmc..ommwniomsbfirmoiFjC

MEMBRM

Communio
' .:

IV.

Infirmoram.

OBSLRVAtJONES.
L

Vatci Cura,1

l*\TlaticttmfaetdtiffmiCotportsBomininoflrijef* Chriifummofiudio, !
* diligentia , agrotantibsts opportune temporeprocutandum eft, n
forte continut tilos tanto bono, Parocbi incuri,privatos decedere. Cavn-
dum dutem imprimis efi , ue ad indignos cum altorum[cndalo deferatur:'
qualesfunt pubici ufurarij,concubinarq , notorie criminofi, nominatimex-i
communicatiyout denuntiatio nififefepriusfacta, confeflionepurgavetint , &
pubHex offenfioni,prout dejure,fatisfecerint.
i- Hortetur Parochus infirmum, utfacram Communioncntfnmat,etidmfi
graviter non Agrotet, out mortispericulum non immineai , maximefifet
<ilicujus celebritas idfuadeat,neque ipfe illam mimrare reeujabit.
3 Pro Viatico autem minirabit,cumprobabile e,quod earn ampliasfu
mere nonpoterit. >uodfi Agetfumpto Viaticles aliquot vixerit,velperi
culum mortis evaferit , ejr Communicate voluerit,ejuspro dederio Parochusnon deerit.
;
4- Euchariiaquantumfieripotefi,ad Agros mane,nonfub vefperam,vel
noeterneut jejunisfumipoffitReferat. tarnenJ?revimoritur,nonjejunis dandum ejd diligenter cureturjteiis tribuatur , kquibus ob phrene-,
I finfive ob aiduam tu[Jim , alimvefimilem morbum,aliqua indecentia v. g.
vomits , cum infurta tanti Sacramentitimeri pote.
T- Et tales inruat Parochus,utJpiritualitcr communicent : neququam
! vero hoiam ofeulandamprtbeat : quodfiet,fiut Concilium Tridentinum lo, quitur,Angelorumhunc Panemfibi ofienfum,voto,viv^ fide , qu perdilec7ionem operatur,fumant ; Chrium in augufliffimo Sacramentoprafentern
devote adorent,de iWo[pi cogitent , incenjque dederio eundem peteipetes
cupiant.
":
6. Cetetis autem infirmis , qui ob devotionem in Agr'ttudint commnnicant,

no

De ObirvacCommunionis Infirmorum.

'eant,dandae Euchariia ante cibum&potum,non aliter ceteris


'idelibus,quibusnec etiamfer modummedicina ante aliquidfumere licet.
Sed atic/ti adadorandumfolitmfu devotionis,feu cujusvis rei pratextuyadojtendendum nwdefetatwr*
1 1.

Delapiofandifflmi Sacramcuti ad gegq domum.

I ,T""v iferri antem debet hocfanttum Sacramentum afcceJ adprivatas


JL/ agrotautium domos , decenti habit yfuperpoto mundo velamines ,
manijefie,atque honorific},antepeclin,um omni reverentio. ejr timore ,femper lamineprAcdente.
--'
*- *:.",VV
--- *." u" '
X, Parochus igitur proceffurut ad communicandum infirmum -, aliquot
camp.m ibusjubeat convocari ParocfcianosfeuConfraternitatemfanftiftni Sacrament^ {ubifuerit infiituta )feu aliospios Chrifiifidles^quifaeranr
Euchariiam cumcereisfeuintortictis comitentur ,dr umbeam , feubaldachiaumxubi haberipotefiydeferant,
.
? l Pramoneatjtt agri cubieulum mundetur, & in eopafftr menfajintee
mundo coopcrta y in qua fancJiffimum Sacramentum decenter deponatur.
Supra menfam inter duos creos ardentes pota t imago Crucixi : ad mag
nas etiam habeatttrlinteum mundum^nte pectus communicandipoitendum:
aqua benedicta :vinum pro ablutione : aqua, vas,&ntantile ,pro abluendis
abfiergendis^ manibus Sacerdotis : atque alia ad ornatum ioci,pro cujusque
facltate^.
:i
a\ llbipoeaconvenerint , qui Euchariiam comitaturi funt ,Sacerdos
ind:etnstperpelliceo,ejrfio l, dr,fihaberipote ,plnviali albi coloris , AcolythisfeuClericis , auf etiam Presbyteris ( locus feret) fuperpelliceo pariter
indutis,cornitattis,deceit ter ,cr de more acceptas aliquotparticulas confiera'
tasyvelunamtantm {filongiusaut difficilius itert faciendum) ponat in
pyxidefeuparva cufiodia^fuam propriofuo operculo cooperit , ejr velumfericumfuperimponit : ipfe vero Sacerdos,impofito fibi prihs ab utroque humero
oblongo velo decenti,utrque manu accipiat vas cum Sacramento, ejrdcinde
umbellamfeubaldachinumfubeat,nudatocapite, demijjis oculis modefie incedatjnterim dicens Pfalmum Miserere, eir alios Pfalmos, ejr Cntica , ufque
dum veniat addomum Infirmi.
Pracedatfemper Acolythus,velalius minifier deferens laternam,{noclu
itttem hoc Sacramentum deferri non debet , nineceffttas urgeat,) fequantur
duo

De obervaCrCommunoui&Liiniomrn

121

duo (lericijvtlqui Hierum vicesfuppleant : quorum alter aquam benediclam y


cumajperforio,ejrburjmcum corporali,quodfupponendum entvafulofanitiffimi Sacramenttfuper mens in cubculo infirmi, & cum fintelopurifica- j
torio ad digitos Sacerdotis abfiergendospalter hune librum Ritualem dfrt ,
ejr campanulamjugiterpulfet.Succdant deinde deferentesintrtitia.Poremofacerlos Sacramentumgeans elevatum ante pectusfub umbcll.
6. Si alicubi , prout velmaximc dcet, majorifolennitate Sacramentum
hoc deferrifoieat, confuetus ritusfervetur,drfifieripote^tugeatur. .
7. Expedit etiamfimulvafculum Extrema Vnciionis dferrentfi mori
ratio exigatatim poft Communionem infirmo adminirari queat. jQuam
in remproderitypyxidem itaformare , ut iUiut operculo velpedi imponi poffit
Oleum infirmorum , vele Sacerdot'u collopro qualitate,& diantia locorum
fujpendi infaccuhadidpraparato.
8 . guodfilongius aut difficilius iter obendumt , &fortffe etiam equitandumjtecee erit?vasjn quo Sacramentum deferturjrurs decenter or
ntk-^r *d collum appens,apt includere, ejr ita ad peItm alligare^ttque obringerejtt eque decidere,nequ pyxidc excuti Sacramentum queat.
Tallin ancbsmum Euchariftix Sacramentum ad
;tL/infirmumdefebtur,in via proloci confuetudine a
^ant'oribusequensRerponforiiomo quidm:alt Se
knt vocedeeantaturjc cum aboIutfuerit3repetitur,

Homo

quidam

fe cit

esenam

rnagnam,&

mi fie

fervum

fuum ,

hod

di ce re

122,

Communo Infrmorum.

in vi ta tis, tic

om

ve ni

rent.

nia. ^.Venite

me um j &

bibitc

Quia

come

parata imt

dite panem

vinum, quod

1_1_|

micui

m
t

va

bis. Qua parata iint om


. . .. .:r.; .re;."
V'X : t. i.;

ni a.

Communio Infirm orurru

to.

Qui a

pa ra ta

font

m a.
M E

V;

A V S
Communionis Infirmorum.
i.TNgrcdins veriocum ,ubi elinfrmus,dicat: Pax
JUuiic domuL^JEt omnibus habitantibusine*
.

Turn depofiram Sacramentum fiiper mens\bp-

pofito corporali , genuflexus aclorar,omnibus in genua


procumbentibus3& mox accept aqu benedil\afper
git iniirmum,^' cubiculur>dicens Antiphonam:Apcrgcs me Domine hyflop ,&mundabor : lavabisme,&
per nivem dealbabor : &primum verfum Pfami, Mtirere mei Deus cumG toria Patri.S icut eratJkc. Deinde
repetmrAntipbona:A^ergesme,&c. Poilea* f. Adjutorium noftrum in nomine Domin jju Qui fecit clum &terrairu

Domine exaudi orationem meam.

Et clamor meus ad te veniat. y. Dominus vobicum.


^Etcumfpintutuo.

Q 2

QRE-

tt.

Communiolnfirmorum,

O:

S.

VXaudi hos,Domine {n&cPater omnipotcns,secernc


-"~Deus,& mitterc digneris fkncbim Angelum tucun de
ccelis, qui euftodiao, foveat, propegat , viitet atque defendat omnes habitantes in hoc habitculo.
ftum Dominum Holrum. ^men.

Per Chri-

. *:

J. His dicb*s,accectat ad nrrfirmmnwut fcoghoicat^ium


fit bene dipofitus ad fucjpicndum faium Viaticum-,
&utrmyelit aliquapeccata confiten: Cvijluniaudiat,
at que abiolvat : quanwis pris deberet efle rite cone
fus , jiiii neceiir -tc alicer urgeat.

Si tarnen quipiam

certa causa dt debicis occultis,votis,reilitutionibus re


aliena:, reconcilia nds inimicis , mterrogandus j udicarp*
tur,idpradenter& fuavkerfiar!.
T1

3 '

' "

. Si infirmus confiten ve iit, alios 1 oco . aliquantm

inicrim cxdfc jubeat,&confeIione abiblut,revocet.


5e
His expediris , bortetur infirmum dipoltum , ut
'devote &firm fide Corpus pomini recipiat, &;ircun>
; antes moneat, utpronfirmo oi ent, equenti,vel alia
opportuniorc itavi modoxorverus ad xgrum dick :
i&lkbm (<&etefee) intytiftmm Offrit*, emttacfj
if)t Dem aimaci^cn Drt mit btfer
eti m wrobgefucfj / awclj foc^e I
( eudj gc^orfamb ntrc* ;
/ mbtt weitere mimt/

Communie Infrmorum,

125

fcuretytte 1 ^ Hg tare ergriffen wx*


mgetcfjem jjr ait/et >a$ btiliaftt eacrament fceg
(|1^ t>it> 3ftt ^rtpt/at tie MHafte
(ebenes wtfeeitgmaiijettfce OBecgfretg / fuempfan^ett /
! * 23ettangen traget / mlltt jf)x mljtxo ge*
\q>tnbiftm%ilaf)tili$ikm eacrament m ewer Sceietn
i fejten Stauben mnb

$ inewetfe euc

Deindead ckcumibntesie vertens -, dicc


oic^e<Sttat> t>on <&tt jnetfattgeit i voix m
$efambt in ter ftOe mit gebopen tfnen ai**
* mftx <$>m$.
6.

PoTea fie de more confeisio generalis five ab ib

firmo, ilve ejus nomine ab alio , latin.


Jt

Saqrdos facie :ad grum convers, ira tarnen, uC

. tergum nunqnam verrat veneraba! Sacramento , dick :


Mifereatur tui, &c. Indulgenmnv&c,
Deinde faefc genuflexiones aeeipit Sacranientum de vaieuio , arque illud ele.vans Olendk infirmo,
dicens :Ecce Agnus Dei ,ecce qui tollitpeccata mundi.
ee^e ta$ amb <&0w$/fe(Kt weites #mtft tie nt
ter 2Be ; dein more folto ter dicat:

":

Dmine non fum dignus,ut intres fub teclum meum,


fed tantm die verbo,& fanabitur anima mea.
Si aegernon intelligatjdkatf germanic^ Qrn/fdj
$/1
ftxltf} MX ein / fo n>trt> gefimt mein (*

fonter
-. ,


9.

Communio Lfrmonurr
Et. infrmus lmul cum Sacerdoce dcat eatfem* ;

' faltcm femel fobmifs voce,fi peteft.


10. Tum Sacerdos dans infirmo Euchariftjam dicat
Accipe frater ( ve oror) vaccum Domini nolri Iesu
Chrim\qui te cuftodiat ab hofte maligno , &perducat
invicamaeternam,Amen
11. Si
tci:

ver Communio non datur per modum Via*

dicat more ordinario 1 Corpus Domini nolri

Iesu Chrifti cuftodiat animam tuam in vitam aeternam ,


Amen
12.

Commurrio autem p<er moclum Viatici mihiftra

ur,dunprobabilecilyqud infirmuseam amplius i>


mere non poterit,ut ditumeft fuprpag. n<k
ij;

Quod fi mors immineat,& periculum fie in mora,

tunc di&o,Miircarar,&' pradiftis precibus omnibus,


vcl ex parte omis,ei arim Viaticum ptxbcamr.
1

Fitea Sacerdos dgitos , quibus Venerabilfe Sa-

eramenram cerigfoabluat in vino,nihil dicers , & extergit purificatorio: vihum autem ill ad potea da tur infir
mo pro ablutione , vel pro qualicate morbi , aliud quid
fuppens ablutionem.
Demdc dicat. jpminus vobcum. ^JEc cum piritutuo.

oR EMUS.

pvOminc fancle,Pater orrmipotens^ccerne Deus,te fi*-4ieb'ter deprecamur , ut aeeipienti fratri noftro (

: _

rori

CommimioInfrmoTm.

127

rorinorac) fcrofnum Corpus Domini noftri Jesu


GhrffiFilijtui,tam corporiqum animae profit ad remedhim fempiternurn : qui tecum vivc & rgnt in unitate Spiritus inti Deus , per omnia iecula aeculorum.^*. Amen,
. His xpletis, redit adjegrotumjp/mque confiaiat ,
inflruitpro diverfitate$exigenttaperfonarum verbis aecommodatis jaucis , &fiuaviterpropofitis : adquodferviet adhortatio
pofit^tinfrapo acceptam bxtremam Ynionem*
i&

Monebit quoque infirmum leni 1$fuav modo, de Extre -

ma VnBione/ueltumatimipericulose decumbat , velfilocus


agrotiab Lcclea long d'tfiat , propterea acerefiente repente
morbofacerdos tarn expedite adee nonpotefi , autfaltcm ingra- \
vefeentepericulo,dum adbue[enfusfani funt,fiufcipiend.
17, Hortabituretiam aantes nefacularibus mandants j
rebus infirmum dira'bere ,fidadpias cogitationes , & exercitationes opportunas ei oecafionesprobere velint,
i$. Deindefi partcula Sacramenti in vaulo fuperfuerit
(Jperee auternfimper debet, praterquam in cafu longioris itineris)genufieBitfurgit tfaeeipiens vaulum cumfimftiimo Saeramento , facit cum eofignum crucisfuper infirmum , nihil dicens}& reverenter illud deferensordine.quovencrat, revertitur
ad Eccleam.dicendo privatimper viam , Pfalmum Ladate
Dominum de coelis,

alios Pfialmos$ Hymnos ,prout tem*

pufferet,
ift. Quodfi ob difficultaterneut longitudinem itineris , vel
quia , qu decet,veneratione}Sacramentum adEccleam com
mode

Communo nfirmorurr: .
mode reportan nonpote , fumptafuer'tt una tantm particnla
conjurt,ut dium eftlJ une infirmo adminirata, Sucerdosy
pradiBprecibm rcittts,agro um aqua benedicta aergit r &
tnanubenedicitjicens : Benedictio Dei omnipotentis,Patris>, &Filij,& Spiritus ncti, defcendat fu per te, &
maneat femper.? , Amen. Atqut unk cum aliprivato babit,extinis luminibu*,umbeUa demifijatentepjxide, ad cleamHeidornum quifque (kam revertatur*
20. Cantores autemr qui in acceli Reponforium
Homo quidam*decantrunt, in reditu ad Ecclefiam edem voce cantant iquenrem Hymnum S. Thomas Aqiiinatis : & pro vic longitudine repetun

-
m

f Ange lingua glori

fi

Cor poris myfterium,

Sanguinifqj pret 0 fi, qoe in

fracbs vtris

genero fi

Rex

md preti um

efFu dit gentium.


No-

JM obis datus , nobis natus ,


,

Ex intacta Virgine ,
Et in mundo converitus ,
Sparfo verbi imine ,
Sui moras incolats ,
Miro claim" t ordine.

I n upremae nocle coenae


Recumbens cum fratribus,
Obrvat lege plend
Cibisnlegalibus,
Cibum turbae duodena
Se dat filis manibus.
V erbnm Caro , panem verum
*

Verbo carnem efficit :


Ftque Sanguis Chrifti merum
Et i fenfus deficit :
Ad firmandum cor incerum 5
Sola fides ufficit.

21.

Cum pervenerit ad Ecclefam, poriit venerabile

Sacramentum luper ltare}&genuflexus adorat 5 dein*


de rcitt:
jr. Panem de coelo praeftitili eis :
?. Omne deletamentum in e habentem
-jr. Dominus vobicum.
Et cum piritu ru.
R

ORt-

j]o

pmmuaio nfirmorum;
O

S.

Dus,qui nobis ib Sacramento mirabili , Paflonis


mx memoriam reliquifti: cribue quseumus,ita nos
Corporis & Sanguinis tui icra myleria veneran , ut redemptionis tuae frutum in nobis jugiter entiamus.
Qui vivis & rgnas in fecula fecuiorum.

Amen.

22. Interim Gantores cquentem Hymni partem


Icondant:

T ntum ergo Sacramentum


Veneremur cernui:
Et antiquum documentum
Novo cedat ritui :
Praeftet fides iipplementum
Senuum defehii.
G cnitori , genitquc
Laus, & jubilado,
Salus,honor,virtus quoquc,
Sit & benedicto:
Procedenti ab utroque
Compar fit laudatio^ Amen*
ij. Si Eccieia cl impedita alio publico officio in ca
lomittatur hic can-cus : extra Eccbkinautemreliqua
(cantan tur,t alias.
2. Polea Sacerdos fafc -genuilexione -, flimens
Imanibus venerabile Sacramentum , vertjt eapopulu m

De Sacramento Extremx Vnc"lionis.

iji

um ; faciensquefignum cruris emel fuper cum, nihil


diceis,dexteruadjiniftrarn drculumperficit : ar
que mox illud in iuo loco decenter recludit , clavem
penes fe cuftodkns
25. Ubi locus non fert, ut Cantores adhibeantur
fiuntjfpricripta periblum Sacerdotem, oiniffis,quai
cantores folent cantare,

caput

Sacramento Extremas

M E

vi

Vn&ionis.

0$(101.$.

L Cura conferend Extremx Uncbos.


Jo

Xtrem* VnBion Sacramentum, Cbrio Domino initutumjamquam cosle medicinaron animafolum ,fed

etiamcorporifalutarts,omniudio,ac diligentia periculos agrotantibus adbibendum e,tf eo quidem temporefieripot , cm


Ulis adhuc integra mens & ratio viget : ut ad uberiorem Sacramenti gratiampercipiendampfietiamfuamfidem, acpiam animi 'voluntatem conferrepont^dum facro liniuntur Oleo: qua de
repopulus Parocbo pro condone, ixl ali occaone 3 frequenter
commonendus,

in ritendm e.

De-

De obirvar. Extrcmx Vn&ioais.

** In quo illud in prim is ex generali Ecclef confuetudine^


obrvandum efijit tempos & infirmi conditio permittat, ante \
extremam VnBionem , Pnitentid (j EucbariU Sacramenta \
infrmisprabeantur.
1 I,
/

Cuffodia, & afleryatio Olei Infirmorumv

Abcat Parocbus loco ntido, & decenter ornato , in vafe

XjL argnteofiuanneo^diligenter ,fub clave & curaia,extravenerabilis Sacramenti tabernaculumjn Ecclef,velfaltem


Sacrifia, euoditum facrum Oleum lnfirmorum , quod(ingu lis
annis Feria . in Cn Domini ab Epifcopo benediButn,veteri
combufio, renovandum e.
2,

Id tamenforte infra annum aliquo modo ita defciatjtt

fueere non pojje videatur, neque aliud benediBum haberi queat,


mdico Oleo non benediBo in minori quantitatefuperinfufo , reparari poteft*
Oleumporro ipfum/oelperfefolum , vel in bombado ,fiu re
fimilirvaripote : fedadevitandum ejfuponis periculum mul
to commodis ad infrmos defertur in bombado*
III

Quibus conferri poffit, & debear,

J "4 Lbetautem hoc San'amentum infimispraberi , qui cum


J

s ad ufum rat'tonispervenerint, tarngraviter laborant, ut

mortis periculum imminere videatur , & ijs,quipr& niodeficiunt ,

in diem videntur morituri, etiamfine alia infirmitate<


Infirmis autem , qui dum finamente, & integrisfinfibus

ejfent,iUudpetieruntfeu verifimiliterpetiijfent,u dederintfigna


cont*itionis, etiamdeinde loquelam amifirint , vel amentes ef
fetint ,vel dlirent, aut nonfentiant\nibilominus prbeatur.
,_

S*

Sed

De bfervt, Extrem* VhSonis.


J.

i^?

infirmasdum pbrene aut amentia Laborat ^ vert-

militerpojfet quidquamfame contrareverentiam Sacramenti ,


non inungaturtniperteulum toliatur omnino*
Impoenitentibusuero^ qui in manifeopeccatomortalmoriunturt excommunicato ,

nondum baptizatis peni-

ttii denegetur.
$.

Non miniretur ettarn proelium inituris , aut navigatio-

nem^Autperegrinationem3aut aliaperkulafubituris , aut reis ul


timofuppliciomox ajficiendis , autpueris rationis ufumnon habentibus*
1 V. Modus imgendi imminente percuo viae
/. Iquisautem laborat in extremis , &periculumimmineat, \
nedecedat3antequamfinianturVnBiones: cito ungaturjncipiendo abeo loco : Per iftam fanctam Vnctionem , &c. ut
infra, deinde adhucfupervivat , dieantur orat'tones prAtermi
fkyioloco pofita.
2 Si vero dum inungitur, infirmas decedat , Presbyter ultra
nonprocedat,^ pr&diftas orationes omittat, *
S-

fiubitety an vivat adbuc,VnBionemprofequatur%

fub conditione pronuntiandoformam dicens: Si vivis,per iftam


fan&am Vn&ionem,&c4 utinfr.
V.
J<f

Partes ungena?.

Vwque corporis partespraeipue ungi debent, quas, veluti


^^finfuum inftrumentajsomini natura tribuit : nemp -

Iiaures, nares, os, & manus : attarnenpedes etiam$ renes un


gendifunt j fid renum unBio in mulieribus , boneatgratia,
mper omittitur: atque etiam in viris , quando infirmas commo~R~}

de

De form Extremae Vncbonis.


de moveri nonpote fidfive in mulieribus five in viris,alia,corporispars pro renibus ungi non debet,
s. Manas vero , qua reliquis infirmis interms ungi debent3
Presbyter exteris ungantur.
3* Dum tilos y aures ,

alia corporis membra , quaparia

\funt,Sacerdos ungit,caveat,ne altero ipforum inungendo, Sacra


menti formam pris abfilvat , quam amb bujusmodi paria
membra perunxerit. )
4* Si quis autemfit aliquo membro mutilt pars loco Uli
prxima inungaturtedem verborumforma.
VI.

Forma Sacrament.

* Vjus autem Sacramentiforma^qua fanBa Romana r-|


* * lefia titur ,/olemn iUaprecatioefi , quam Sacerdos ad
!fingulas VnBiones adhbet , cum ait :
2*

Per itam fanbm Vntionem,& foam piflimara

mifericordiam , indulgeat tibi Dominus , quidquid per


auditumA'c ddiquifti.
VIL Notanda.
hr,

Jautem acciderit, infirmumpofipeccatorurnfuorum confef-

I fionem adexiturn vitaproperare , tunc cumfiero viaticopoterit & Oleum infirmorum ad eum deferri , per ipfum Saardotem^ui defer facram Eucbariiam. modo juprh>pag.i2i* de\fcripto , vel intrafacculnmfericum carleurn , in quo reponitur
vas cum Oleo Infirmorum , cottofacerdotis bene coUigaturnfu\fpendi Si tarnen alius Presbyter velDiaconus , qui humfanBum deferatfbaberipot , Oleofiero occult delatofiquat ur Sa cer-

Ordo minft. Sacramennim xtremgiVii^iohs.


cerdotern Viaticumportantem , (jpoquam infirmas Vtaicum
fimpfiritjnungatur Sacerdote.

$ . In edem infirmitate hoc Sacramentum iterart non debet ,


nidiuturnafit 5 ut cm infirmus conyaluert , iterum inpericlum mortis incidt.
S, lnmorb contagios,tfpeegrajfante,ut peeulum vitetur ,fitcit inunginss Organum mag ad VnBionem expofitum,acdeteBum3dicendo: per iftamian&am Vn<5tionem,
& uam pijffimam mifricordiam,indulgeat tibi Dominus,quidquid deliquiftiper viiiim,auditum, odoratum ,
guftum,tahim,lumbos (fi ungendifuerint) &greffum.
Et cumpreces , qua pramitienda

fabjungendaforent }pote-

runtprivatim diet.
MEMBRVM

II

ORDO
Mmitrandi Sacramentum Extrem*
VnSttonis.
yCRICVLVS

Apparatus ad rriimlrandam Excremam Un&ionem.


Acerdos igitur hoc Sacramentum miniraturus , quatenus
fieripotxrit , parari curet apud inrmum menfam
candida coopertam tmque vas , in quet bombacium ,fiu quid
Imilein ftptemglbulos d'tnftum , ad abergendas partes inunftAs/nedullampinis/uelfalem non benedictum > ad detergendjs

OrommHbSacramentum Extrema? Vnionis,

dot dgitos j & aquam adabluendas Sacerdotts man us : ceream


item candelam qua deinde accenfa ipfi ungenti lumenprabeat, :
penique operam dabit,ut,quantapotent, munditia, ac nitore boc
Sacramentum miniretur.
. Deinde convoca tis Cericisfeu miniftris , velfaltem uno
Cleric$>vel miniro}quifine lumineinifi nox exigat)crucemne
ba (Jeu minorem , qualis in altari adfacrifeium Miffa filet
adbiberi ) aquam benediam cum aerferiOjtf iibrum Ritualern
deferat : ipfeparocbmfuperpeiceoola^ violcea indutus, de
center accipit vasfieri lei lnrmorum ficculoferico violacei
colors inclufum,veldefuper coopertumjllud^cum birretofupra
I caput man'tbus caut defert , ne effundipoffit.

Populus vero in-

Iruaturjiefm defertur.genuafettatfid tantm aperto capite,


reverentiam exbibeat*
S Quod long ius iterpieragendum , aut etiam equitandum
fit,velalias adfit periculumeffuonis yvas lei facculo aut burA inclufumjit dittum efi , adcolium appendat , ut commodius &
&fecurisperferat. Procedat autemfinefinit campanula

ART1CULUS
*

\yfCTJl S

t - ,

Extremas Vntionis.
L

Prima pars actus Extremar Vn&ionis.

/^m perventum fuerit ad locum ubi jacetinffrV^mus^acerdosintranscubiculum dicic: Paxhuic


domui.^ Et omnibus habtantibus in e\
2* Deindedepoto Oleofuper menfam, agroto crucempide\

ofeu*

Ordo mini* Extremara Vnftionem.

i]J

' ofculandamporrigit,mox in moduni cruets ( id efi, ter, in medio ,


4 dexters ,
biculum,

finifirisrei ajpergend*,) eum aqua benedia^ cucircumfiantes ajpergit, dicens Antipbqnam Afper.-*

ges.cVc. utfupra.pagj2^
'

S* *aAI *gfotus valuerit confiter , audiat , tfab-

fofaat.
4. Deindepits verbis illumconfoletur^ dehujus Sacramenti
vi,atque effcacikfi tewpusferai,breviter admoneat$quantum^
t\ejus animum confirmet ,

injpem erigat vita atern&\

quam in remfaviter $ opportune , proutvelflatus morbi , vel


agri conditioferet jnftiUabitur infirmo feqnens breuis menitio-,
fimlque afilantes monebuntux , ut pro agroto orent 3fimilibus
verbis.
5.

Converfus adgrum dick :

<$etc&er Seebte ) <| $<. itwtil


&<&$ franeftett citc
51t einer erjnnenma ter menfcMcen fcroacWeti mxb
ftetbltctjfett / Dann &u me;rertt ber setot / tmtrt ya
acrep wbknttr (raffen / m fcefer mat*
^ l fcene&etrMtcf) einem
roj/ eecn / Dann jtt nadjaflmg fcer
jetticfjen jtraffen / l>a . Sacrament ter fegtenX>eimt
cingefegt; aifc tt>oUet

foc^c ^atfambe^ mtw *

rent* 5uentpfatgcn / ttac befemwrmgen cc) fceraet


macfjen.
6.

Deinde ad circumlantes e convertis, dict :

<&ti$t<$>mbcxwxbiO)Ci\ <\ Wendet*


% /fr frantfe Herfen
s

Oft

Ordo xninil. Extremara Vn&ionerm

tt $/ in bcvfttttc mit ge*


bettett/ ein anM$tt&t* Setter twfer/tmnt)
ettf(6ettf^
IL

Pars.

i.T)Oftc ftans Versus aegrum ad latus mcaCx m qu


JL
2.

depofitum eftiacrum Oleum,dicit :


^. Adjutorium noftrum in nomine Domini. .

Qui fecit coelum & terram.

"fr. Dominus vobiieum. ty*

Etcumipiritutuo*

S.

Ntroeat , Domine Iesu Chrifte , domum hanc iiib noftrse humilitatisingreTu,eterna felicitas, divina propcritas,erenalzetitia,charitas fruetuofa , fantas empiterna : efTugiat ex hoc loco acceTus dxmonum : adint
Angel pacis , dommque hanc deerat omnis maligna
dicordia.

Magnifica,Domine , iiper nos nomen an-

I fcum tuum : & benedic *j* nolrse converationi : anI fcificanotne humilitatis ingreim , qui anctus & pius
es, &permanes cum Patre & Spirituanto, in bcula
j asculorum. Amen.
O remus, & deprecemur Dominum noftrum Iesum
Chriftum, ut benedicendo benedicat

hoc taberna-

culum , & omnes habitantes in eo, & det eis Angelum


bonum culodem , & faciat eos fibi fervire ad coniderandum mirabilia de lege furavertat ab eis omnes con
trarias

Ordo minil. Extremam VnHoncm;

rjo

rarias potelates : eripiat eos ab omni formidine , & ab


omni perturbatione,ac fanos in hoc tabernculo cuftodire dignetur.

Qui cum Patre & Spiritu fanto vivit &

rgnt Deus in&cula eculorum, Amen.


R

S.

Xaudi nos,Domineancl:e,Pateromnipotens, aeterUL /ne Deus , & mittere digneris ancbim Angelum
tuum de coelis,qui cuftodiat,foveat, protegat, viitet,atque defendat omnes habitantes in hoc habitculo. Per
Chritum Dominum noftrumj^ Amen.
3.

<)u& orationes,temput nonpattatur , exparte, vc in to-

tum poteritnt omitti,

\
III.

Pars,

i/T* Um de more fa& confeffione gej^ralUatino,vc


vulgari fermone , Sacerdos dicat :
l&cjndulgentiam |&c.
2. ntej|uam Parochus ncipiat nngere infrmnm4,
noncatadtances,uc>ubi commoduni fucrir, proloco,&
tempore , & adtantium numero,vel qualitate rcitent
eptem Palmos Pcenitbitiales , cum Litanis, vel alias
preces capite fequenti pofitas, dmn ipfe Vntioriis Sa~
cramentum administrt.

3*. Ciimrcmo alius adel-,qiijitarectet, p/metSaccrdosjCm tempus paticur, dicet : aut faltem Pialmum
Milerere& Litaims inti pcikas,an.
S

Latin,vel
xger

lito

. rdo nwnil. Extremara Yaokianein*

scgrpetc, aut tam ipe relpodere vult , germanice >


devot,& diitin&xccitabit.
* j4* Hispera&is , Sacerdos accedic ad ledum iafir
mi,& extens manu dexter, acit cer fgnum crucis fu*
per eum dicens :
V :. '.
r.
T N nomine Patris > & Filij *fr & Spiricus

*fc fan-

* <5ti , excinguatur in te onmis virtus diaboliperimpofitionem manuum noftrarum , & per invocacionem om
nium ncbrum Angelorum,Archangelorum, Patriarcharum,Prophetarum,Apoftolorum, Martyrum , Confenorum, Virginum,atque omnium fimul Sanctorum.
y Amen.
5.

Deindeintnctopollice in Oleo Infrmorum , in

modum Cruc^ingitinfirmum , m partibus hc iibcriptis,aptando propriislocis verba forma?, in'hunc modil.


Ad oculos.

j x

PEr iftam fncbm Vnctionem *f* 1 & fuampijflmam miricordiam, indulgeat tib Dominus,quidquid per vilum deliquili, Amen/
Minifter vero, fi eft infacrisOrdmibus,veIipfemet
Sacerdos inungens, poft quamlibet Vncb'onem tergati
loca immfca novo Temper glbulo bombacij , vel re 1
milis , eque in vafe mundo reponat , ad Eccieiam po^
dcferenda.

Ofdo . WSionem.
_

Ad aures.
'

'

1
1

PEr iftam incbm Vnlonem ** & uam pijffi


mam miiricordiam,indulgeat tibi Dominus, cjuidquid per auditum deliquiili, Amen,
Ad nares.
T)Er iftam anctam Vnclionem ^*&fuam pijffimam
mifericordiam , indulgeat tibi Dominus , quidquid
per odoratum deliquiili, Amen.
Ad os, compreffis labiis
Er iilam inlani Vn&ionem

& iam pijffimam

r miiericordiam , indulgeat tibi Dominus , quidquid


per guftum & locutionem deliquiili, Amen* *
Ad manus, intcris.
) iftam fanclam Vnlionem *jrS& uam pijffimam
mifericordiam, indulgeat tibi Dominus , quidquid
per ta&um deliquiili, Amen
Sacerdotibus marius non mungimtur mteris > fed
exteris.

Ad Pedes. .

DEr iftam ncbm Vnlioncm

uam pijffimam

* mifericordiam , indulgeat tibi Dominus, quidquid


per grefim deliquifti,Amen.
Ad lumbos , five rene?.
pEr rftam nlam Vntionem
fuam pijffimam
* miiericordiam , indulgeat tibi Dominus , qidquid i
per lumborum dele lati ne m deliquiili, Amen.
~

142

Ordo mni..Extremara Vn&ionefn.

autem Vncb'oad lumbos omicrtur empcrn


fmiiiis , arque etiam in vkis , qui ob infirmitatem vix
aut finepericulo moved pofmf.
Quibus omnibus peractis > Scetelos medulll pa~
piSjV fale non benedicto abftergit dgitos , cumprml?
autem pollicem,quo uiis eft m Vnb'one,ac tum marras
aqua abluir , & extergit inreo, dein ians versus xgzuir
dickt
elebn. hrifte ckiTon. fie eefon. P ater
nofter,&c. Ernenosinducas in renrarioncm. Sed li
bera nos malo.

Sal vum fac fervum raum (famulam

mam. )r, Deusmeusperanremin re.^. Mitte ei Do


mine auxilium de anclo.

t de Sion tuere eum (eamj

i ^ Efto ei Domine turn's fortirudinis. ?. A facie inimici.


i ^e Nihil proficiat inimicus in eo (m c\ )^. Er Filius iniquitaris non apponar nocere ei. y-a Domine exaud oraj tionem meam. ^ Er clamor meus ad re vniar. y , Do
minus vobicum.

Er cum piriru ru.

O* R

E M

S.

Omine Deus , qui per poftolum ruum Jacobum


locurus es : nfirmarur qus in vobis ? inducar Presbyreros Ecclefi2e,& orentuper eum , ungentes eum Oleo in nomine Domin ,

& oratio fidei alvabit infir-

mum , & alleviabit eum Dominus , & fi in peccatis fir ,


remirrenrur ei : cura quxmus,Redempror nofter, gra

Ordo ihixuiL Extiemam Vntichem.


4?
ti nti Spiritus languores ilius infirmi , ejfque ana
vulnera,& dimitce peccata,atque dolores cunlos men
tis^ corporis ab eo ( ab el) expelle , plenmque interis
& exteris fanitatem mrcorditer redde , ut ope mifericordise mx retitutus (leflitura.) adpriftina reparetur
officia. Qui cum Ptre,& Spiritu Sancho vivis,& rgnas
Deus,in iaxula ieculorum, $2. Amen.
O
lO

E M U S,

Eipice , qelumus Domine , famulum tuumN.

JJ4^juilam tuam N.) in infirmitate iiii corporis


faticentem , & anmam refove, quam creali : ut caftigationibus emendatus, (emendatOi.) e tu entiat medicin falvatum.(lvatam.) Per Chritum Dominum notrum. 3o Amen.
.OREMVS.
DOmine iancbtPater omnipotcns,aeterne Deus,qui
beneditonis tuae gratiam aegris infundendo corporibus, faturm mam multiplici pietate cutodis : ad
invocationem tui nominis benignus affife, ut famulum
tuum (amulam tuam ) ab aegritudine libcratum, (libe
ratarn, ) & fanitate donatum,(donatam3) dexter tu erigas, virtute confirmes , poteftate tuearis,atque Ecclefiae
tuae fancbe,cumomni deideratl proiperitate reftituas.
Per Chriftum Dominum noftrum. . Amen.
7. Ai

*44

Ordo mini Extremam Vn&ionem.

"~ ' Adextremum.proinfirmi qualitate,tf capacitate, fatutaria ftionita brviter pr&berepoterit , quibus infirmm admoriendumin Domino confirmetur ,

dfUgandas d&monum tenta-

i tiones roboretur^bcc/velfimili modo.


^tO^icbtcr (<8>ttkbtt ) in Q";u(Io Dem -&-

SSnber

*^5tt>ebrenDer Dtfer franchit / xoou \i)x rochen cmpfatt*


gnenDtfen {) acratwn^eberjeit Dantfbar / tmb in\
<&Ott wo gctroffcm

^epeben ae$n>ibrigc$tmb be*:

I vbertraaw / ttc tmerfcjrccfen Das jenigc erwarten / Mb


! n>t(lt^ annemmen/ n>a$ tmbwiee <&0ftmttem.rem&eii*'
itcett ebcu >>nl> acftmWjeit worbnentwrbet: Sieben be* !
nte wotfet j;r bte anjet bnrcfj bi Seifige Sacrament er*
nab ttit atfein bcfdnbia, / bnrc wrmepbuns afer
feftwaren fnnben / in encj beljatm / fember fct bnre);
mogicfje tmb fitattcfje SBrcftmg afferenten 2Bercfen/
forbertfaberbnrcj jmmer&ar wadjfenbe berafritgtma, mit
Dem ^5iiit(enCa5tiient)erme^ren/^nut)bte biemit *
fegen O mtbewrer @ee wmeiwrte wrbnnDnuf? foi*
cfjer gefMten tmwrdnbert mtb mtbcmatiaet bcfcjgen/
Dag jf)x in $t bifer ercrer befefimertejen eib$baimbfn*
cnng ewer er tmb emt)tom alien mtnot^enjeit*
iceenforgen Mb erfanden abmnbct/ mballcinmitm*
remtmibQ?rmjemebrtntb mebn>erambarct/ba*
mit ewer ee af ein (Setfiicfje Q^rtfi jeberjett
tmb beratt; fepe/nit aen wn Cbriffo; brem Kranit*
(jamb in Der j;me aeffigenSeif jn bem ewigen ^oefaeit*
ma; berneffen/fonber anej mit bem weiffen fiepb Deren

gefatftgen Sugetrten m freien *


wertem

Deinde convefusr ad circumfanrcSy & curam argri


|habences,dicic:
$$0<&11 / (
batjx Me jenige / fb ^tfer frantfen ^erfofyn awar
ten / werten (jtemtt erinnert x>m\b gefcemn / ba$ fe Den
randen mit guter geegenl;e fceflfen / was anjtgt o
$e)aten/tf)m fep/ ancj <ifamHic6 &nm fftem /
no;mrff( erinneren / -mtbtttt gctoiften/ fcafjWfefrantfe
! mt t>nsetitCtt/ t>ttigeu /

wetoftcfjen ge*

tangen / fbrgen / mb ge^d astff rcaferie SBeeg t>on


Der fcetracfcwtg <&/ wrt fofrterong ane* -att ab*
geigen wert**
f.

Pobsc in dum Cruris aergit inrmum aqua hene~

diijicens: afperges mc hyflopo, &c. & externa manu


benedicit,dicens :Benedi(io Dei omnipotentis, Patria
cc.ut/prpagjj.
pt Crucem autem^j aquam benedBam , mfi <xc antea agrotus dornt habeatjoram eo relinquit, ut illamfrequenter aicere >
& profita devotions ofiuUrijtf ample'cii , aqua ver bentdi&
\peajpergipot.

/. Admoneat etiam domeicos\ & mintros mfrmit ut, fi |


morbus ingravefeat , vel irfirmus incipiat agonizare , atim
pfum Parocbum accerjkntyut morientem adjuvet , ejusque anmam Deo commendet:fed mor$immineat}prisquam difeedat,
Sac trios animant Deo rite commendabit.
n. De-

Septem P\ ml Poentenriales.
t U penig; a'uwpto vaje cumfacro Oleosum birretofupra ca
put >ad Ecclefiam^omodo^quoexivit^recedit^n quafacru Oleum
diligente*fuo lococlaufum reponit ^clai^m penes retinens^
12.

Minier vero/uelip Sacer dos, glbulos bombad) adex-

tergenda inunfta loca adhbitos } $ in mundo vafe}utfuprapag*


rSf. e notatumfepofitos,adEccleam defertjbidem infarario
refonittautatim comburit,cieres n idem Sarrartu imwittit*
s

Aqua -vero lotionisper domeicos inuentem aquam.aut

chemetcrium, vei alias dum ac boneum locum effundatar,


m

Preces dicenda
Apdinfrmum tempore Extremas Uncton&
1
SEPTEM

FL

PSALM!

V S

PQENITENTIALS.

Proinfirmis ,dum faroliniuntur Oleo , iu. pro. alia neceffitate9 dicunrur cxls genibus.
Antipb Ne remnifears.

Pfalmus &

|~^Omine,nem fur(e ruo arguas memeque in rtu


jLcJ corripias me.
M iferere mei Domine,quomm infirmus ium: ina me
Domine,quoniam conturbara font ol mea.
E r anima mea rurbata eil valde :

id ru Domine u

quequo ?
onvertere Domine, & eripe animam m cam : ilvum
me fac propter mfericordiam ruam.
Quo-

.Septem PiliriiPnitentiales.

147

Qnontam non cil n morte qui memor fit tui : m infer


no aucemquis confitebitur tibi?
L aboravi in gemitu meo,lavabo per fingntas no&es letum meum : lacrymis meis ftratum meum rigabo.
T urbatus eft furore oculus meus: inveteravi inter omnes mmicos meos.

'

D ifcedite me omnes qui operamini nqutatem : quoniam exaudivit Dominus vocem fets mei.
E xaudivit Dominus deprecationem meam : Dominus
orationem meam fafcepit.
rubeicat & conturbentur vehementer omnes mimrci
mei : convertantur & erubefcant vald velociter.
G loria Parri,&a

Pfalmus Ji.

BEati,quorum remise font miqutates : & quorum


tecb intpeccata.
eatus vir, cui non imputavit Dominus peecatum t nec
eft in pititu ejus dolus.
Quonkm tacuijinveteraveruntofmea dum clamarem tot die.
Quoniam die nocle gravata eft fuper me manus tua
convelas fum in xrumn me,dum confgitur fpina.
Delictum meum cgnitum tibi feci : & mjuftitiam me
am non abfeondi.
D xi , Confitebor adversm me mjuftitiam meam Do
mino : & tu remiifti impietatem peccati mei,
T

Pro

140

Septem PfalmiPcenitenti a les.

I? ro hc orabit ad te omns fnc~tus : in tempore opportuno.


V erumtamen in diluvio aquarum multarum : ad eum
non approximabu ne
T u es refugium meum tribulationc ,quse circumdedit
me: exultado mea erue me circumdantibus me.
I nrelleturrrtibi dabo,& inftruam te in via4 hc,qu gradiris: firmabo iper te oculos meos.
Nolite fieri fcutequus&mulus: quibus non efl intelle&us.
I n camo & fneno maxillas conftringe : qui non
approxjmant ad te.

, .

M ulta flagella peccatoris : iperantemautem in Domi


no mifericordia circumdabit.
Laetamini in Domino, & exultate jufti : &gloriamini
omnes reti corde.
G loria Patri,&c.

Pfalmus J7

DOmine ne in furore tuo arguas me: neque in ir cul


corripias me.
Qjuoniam igittae tuae infixse font mihi : & confirmalli
fuper me manum tuam.
Non eft initas in carne rne facie ira; tuae : non eft pax
offibus meis facie peccatorum meorum.
Quoniam iniquitates meae ipergrcffie funt caput me:
& icut onus grave gravara font fuper me.

Septem Pfalrn Pcmktntialcs*


P utruerunt & corruptas unt cicatrices : facie in- '
ipientix meas.
M ifer fa&us fum,& curvats ilim ufque m nem : toc$
die contriftatus ingrediebar.

Quoniam lumbi mei implet micilluonibus: &non'


eft initas in carne md
A fEicbis um,& humiliatus m nimis : rugiebam gcmicu cordis mei,
D omine , ante te omne defiderium meum : & gemitus
meus te non eft abconditus;
or nicom conrurbatum ebdereliquitme virtus mea:
& lumen oculorum meorum , & ipium non eft mecunu
A micimei,& proximimei: adversm me appropinquaverunt, & fteterunt.

'

E t qui juxta me erant , de long fteterunt : & vim faciebant,qui quxrebant animam meam.
E t qui inquirebant mala mihi , locuti unt vanitates : &
dolos toti die meditabantur.
E go autem tamquam furdus non audiebam : & ficut
mutus non aperiens os ium.
E t fa&us um ficut homo non audiens: & non habens in
orefuo redargutiones.
Quoniamin te Domine peravi: tu exaudies me Domi
ne Deus meus,
Q uia dixi ,nequando fpergaudeant mihi inimici mei :
;

T 3

&

*?o

Septem Pfalmi Pnitentiaes.

& dum. comino veneur pedes mei,fuper me magna locutfunt.


Q^uoniam ego in flagella paratusum ;& dolor meus in
conpetu meo femper.
Quoniam iniquitatem meam annuntabo : & cogitaba
pro peceato meo*
l nimici autem mei vivunt * & confirman unt fuper mer
& rnule^icati unt,qui oderunt me inique*
Qui retribuunt mala pro bonis,detrabebant mini : quoniam fquebaj: boniratem..

14 e derelinquas me Domine Deus meus t ne difceeris


me
I ntende in adjutoru meum ..Domine Deus aluts .
G loria Pacrrc.

Pfalmus 50.

MlfreremeiDeus ricundm magnam mifericordiam mam.


E ticundm multtud'inemmnemaonuinraarum de
le iniquicatem meam.1 iniquitate & peccato meo
munda me.
fquoniam iniquitatem meara ego cognoco:: & peccatummeiim contra me etemper.,
XibioJi peccavi

malura coram te feci s ut juftifiee*-

ris in fermonibus tuis r& vincas cum judicrisv


j cce enim in iniquitatibusconeeptus iini:& iageccazls;
concepit me mater mea

Scptem Pial mi PocfttcrScS


cce enim vcricatem diicxii: incerta &: occulta apentix tux manifcftarTi mihi.
A (purges me 5& mundabor : lavabis me , & iuper nvem dealbabor.
A udkui meo dabisgaridium & lxtitiatrn & cxukabnnt
olirarmliata.

A verte faciem tuam peccatis meierte mnes iniquitates meas dele

or mundum crea in me Deus : & ipiritum in


nova in viceribus neis.
Nc proijeias me facie tut : & ipmtumiricbim tuum
auferas me.
R eddemihi latitiamilutaristui: &piritu prncipali
confirma me.
D ocebo iniquos vas tuas : & impij ad te converterrmr.
ibera me de fanguimbus Deus , Deus ihitis : &
cxultabitlinguameajuftitamtuam.
D omine labia mea aperies : & os meum anirantiabt
laudem tuam.
Qnoniam fi voluiils facrificium,dcdiiTemntique : holocauilis non delectaberis.
^acrificiumDcoiprituscontribulatus: cor contriram
& humiliatum Deus non deipicies.
benigne Fac Domine in bon voluntare tuft S ion: utxdificentur muri Jerualem.
Tunc

r$z

Septem PfalmTPoenitentiales.

T une acceptabis facrficum jufticae, oblatones, & h<5locaufta : tune impanent fuper altare tuum vtulos.
G loria Patri,&c.

Pialmusioi.

D Omine exaud oratonem mcam : & clamor meus


ad te veniat.
N on avert as faeiem tuam me : in qucunque die tribulor,inclina acfoee autem tuam.
I n qucunque die invocavero te : vclociter exaud me.
Q^iia defecerunt iicut fumus dies mei ; & ofla mea ficut
cremium aruerunt.
P ereuflus ium ut foenum,& arat cormeum : quia oblb
tus fum comedere panem meum
voce gemitus mei :adhaefit osmeum carnmese.
S imilis fa&us ihm pellicano folitudmis : faclus ihm
ficut nyticorax in domicilia.
Y igilavi:& facbis fiim ficut pafr folitarius thte&o,
T ota die exprobrabant mihi inimici mei : & qui taudav
! bant me > adversm me jurabant.
Quia cinerem tanquam panem manducabam : & potum meum cum fletu mifcebam.
A facie iras & indignatonis tux: quia elevas allifift me
D es mei ficut umhradeclina,verunt : & ego ficut feenom rui*
T u autem Domine in aeternum permanes: & memoriale tuum in generationem& generado nenu

Septem Pfalmi *.

15$

T u exurgens mreberis Sion : quia tempus mferendi


ejus,quia venit tempus.
Qjuoniam placuerunt ervis mis lapides ejus : & terrae
ejus miirebuntur.
E ttimebunt gentes nomen tuum Domine : & omnes
reges terrae gloriam tuam.
Quia aedificavitDominusSion:& videbitur in glori ilia.
R eipexit in orationem humilium : &noniprevitprecem eorum.
S cribantur haec in generatione altera! : & populns qui
creabitur, laudabit Dominum.
Qjjia profpexit de excelo fan&c iio : Dominus de cre
lo in terram aipexit.
V audiret gemitus compeditorum : ut folveret flios
interemptorum.

V t annuntient in Sion nomenDomini:& laudem ejus in


Jeruflem.
I n conveniendo populos inunum: cvreges,utervant
Domino.
R eipondet ei in vi virtuts { t pauctatem derum
meorum nunta mihi.
N e revoces me in dmiidio derum ni eorum : in generationem v generationem anni tu.
Initio tu Domine terram fundali :

& opera manuum

tuarum funt cli


V

Ipfi

154

Septem Pimi Pnicentalcsr

I pfi peribunt , tu au tem permanes : & omnes iicut veitimentum veterafcent.


Et iicut opertorium mutabis cos,& murabuntur:tu
autem idem ipfe es , & anni tui non deficient.
Filijirvorumtuoruinhabitabunt: & fernen eorum in
feculum dirigetur.
GlcriaPatri,&c.

Fialmus.

no*

E profundi* clamavi ad te Domine : Domine exA

* audi vocem meam.

F iant aures tuae intendentes ; in yocem deprecationis


.
S i iniqutates obrvaverisDomine:Dequis fulnebit ?
Quia apud te propitiatio eb & propter legem tuam
linuite Domine.
S uftinut anima mea in verbo ejus : fperavt anima mea
in Dpmino.
A euffodi matutina4 ufquead nodtem: peret Iiral in
Domino.
Quia apudDominum miiricordiarcV copioi apud cum
redemptio.
E t ipfe redimet Ifral : ex omnibus iniquitatibus ejus.
Gloria Patri , Szc.

Pilmus,

142.

.'.

DOmine exaud orationemmeam, auribus percipe


obiccrationem meam : in veritate tu exaudi me,
in tujuftiti.

Septem Pilmi Poenkcntiales.

155

E t non in tres in judicium cum irvo tuo: quia non iuftificabitur in conipe&u tuo omnis vivens:
Qjiia perfecutus eft inimicus animammeam: humiliavkin terra vitam meam.
G ollocavit me in obicuris , ficut mortuos iaeculi : & anxiamseftfuper me Spiritus meus, in me tuibatum eft
cormeum.
2vl emor fui dierum antiquorum , meditatus (um in Om
nibus operibus tuis : in falis manuum tuarum medita
ban
E xpandimanusmeas ad te : anima mea ficut terra fine
aqu tibi.
V elociter exaud me Domine defecit Spiritus meus.
N on avertas faciem tuam me: & fimilis ero defeendentibus in lacum.
A uditam fac mihi man mifericordiam tuam : quia in
te peravi.
N otam fac mihi viam , in qu ambulem : quia ad Ce levavi animam meam
E ripe me de inimicis meis Domin , ad te confugi : doce me facer voluntatem tuam ,

quia

Deus

meus

es

tu.
S piritus cuus bonus deducet me

in terram rccbm:

propter nomeiituum Domine vivlficabis me, inaequitte tu4.


V

^U"]li

I franiae pro Infirm is.

duccf de tribulatione animam mcam : & in miiericordi tu diperdes inimicos mcos.


Er perdes omnes , qui cribulant animam meam : quoniam ego iervus tuus um.
GloriaPacri,cvC.
Antiph.

Ne reminifcaris Domine del&a noftra, vel

parcntum nolrorum : neque vindi&am fumas de peccatis noftris,


ARTICVLVSU

Litanide MajoresPro infirmis,dum acro linuntur 01, pro alia


ncccimc, dicuntur flexis
gcnibus.
KYrie eleiion.
Chrifteeleifon:
Kyrieeleifon.
Chrifte audi nos,
Chrile exaudi nos*
P acer de clis Deus,

Miirere nobis.

Fili Redemptor mundi Dcus,

Miferere nobis.

Spiritus fanfte Dcus ,

Miferere nobis.

SancbTrinitasimus Deus,
$ anda Maria,

..

Miferere nobis.
Ora pro nobis.

Sanbi

Litanar pro Infirmo,


S ancbDeigenitrix,

157

ra*

S Virgo virginum.

ora*

S ancle M icha-l ,

ora*

S ancle Gabriel ,

ora*

S ancle Raphal ,

ora* |

O mnes ancli Angel &: Archangcli ,

Orate pro nobis*

O mnes ancli bearorura pirituum ordines ,


S aA JoannesBaptifta ,

orate*

ora*

O mnes fancl Patriarch S Prophet ,


S ancle Petre

orate-

S ancle Pauk,

ora*

ora*

S ancle Andrea,

ora*

S anche Jacobe,

ora

S ancle Joannes,

ora.

S ancle Thoma,

ora,

S anjcle Jacobe,

S.Philppe,

ora.

S ancle Bartholom^

ora.

S ancleMatthaee,

ora.

S ancle Simon,

ora.

S ancleT hadare,

ora.

S ancle Matthia,

ora.

S ancle Barnaba,

ora.

S ancle Luca,

ora.

S ancle Maree ,

ora

O mnes faneli Apooli & Evangeibe ,


~

orate.
O m-

i$8

iitaniae pro Infrms.

O rimes fancti Difcipui Domini*

rate.

O mnes ancti Innocentes,

orate.

Sanfte Stephane,

ora.

S ancte Laurenti ,

ora.

$ ancte Vincenti ,

ora.

S anti Fabiane & Sebaftiane,

orate.

S anti Joannes & Paule ,

orate.

S aiic^i Cofma & Damiane;

orate.

San&iGervafi&Protafi,

crate.

O mnes fancti Martyres

crate.

S Silveler,

ora.

S ancte Grcgori ,

ora.

S ancte mbroi ,

ora.

S ancte Auguftine,

ora.

S ancle Hierany me,

ora.

S ante Martine ,

ora.

S ante Nicolae ,

ora.

S ancle Corbiniane T

ora.

O mnes infci Pontfices & Confeflbres,

orate..

O mnes fnti Do&ores ,

orate.

S an le Antonf ,

ora.

S ante Benedi&e ,

ora.

S anle Bernarde ,

ora.

S anCte Dominice ,

ora.

S anle Francice ,

ora.
O in

Licania* pro Ifirmis.

15^

mnes fn<2:i Sacerdotes & Levita:,

orate,

mnes fan<5ti Monachi & Eremitas >

orate,

S anta Maria Magdalena.

ora.

S ancta Agatha,

ora.

S : Lucia ,

ora.

S ana Agnes,

ora.

S an&a Caecilia,

ora.

S ancla Catharina,1 -

ora. i

S ancbi Anaftafia,

ora.

O mnes inctx Virgincs , & Vidua?-,


O mnes San&i, & Sancha; Dei,

orate.

Intercedite pro nobis.

P ropitius-efto ,

Parce nobis Domine.

P ropitiusefto-,

Exaud nos Domine.

A b omni malo ,

Libera nos Domine.

A fe omni peccato

Libera.

Abirtu,

Libera.

A fubitane & improvisa4 morte,

Libera.

A b mkijs DiaboH,

Libera:

A b ir , & odio , & omni mal volntate ,

Libera.

A piritu fornicationis ,

Libera.

A tulgure & tempeftate ,

Libera.

A morte perpetu,

Libera.

P er myfterium fan&se Incarnationis tux,

Libera.

P er Adventum tuum,

Libera.

er Nativitatem tuam,

1 .

Libera.

Per

i6o

Utanix pro tofirmis.

P er Bapriimum , canlumje]"aniumtuum,

Libera*

P er Cruccm & pailionem tuam ,

Libera*

P er mortem & fepulturam tuam ,

Libera*

P er fantam R eiurre&ionem tuam T

Libera*.

P er admirablem cenfionem tuam ,

Libera,

P er Adventum Spiritus anti paracliti

Libera*

In die judicij ,

Libera*

P eecatores ,

Te rogamus,audi nos*

V t nobis parcas

Te rogamus*

V t nobis indulgeas*

Te rogamus,

Vt adveram

pnitenfiam

nos perduceredigneris,
,

V t

Te rogamus*.

Ecclefiam tuam in&am regere , & confervare di-

nerisr

Te rogamus

tdomnumpoftolicum, &omnes Ecclefiailicosordines

in

in&

religrone

eoniervare

digneris*

humillare

dgneris r

Te rogamus,audinos.. '
Vt inimicos anetse

Eecleia:

Te rogamus* audi nos.


V t Regibus , & Principibus Chriftians , pacem , & veram concordiam y donare digneris ,

Te rogamus*

V t cunto populo hriliano pacem , & unitatem largiri digneris ,


Vtnometipos m tue* n&c* rvitio
conlrvare digneris.,

Te rogamus*
confortare , &
Te rogamus..

Litanie pro Infirmis.


Vt mentes

noftras

ad

cleftia

161

deiideria

erigas,

Te rogamus.
Vt omnibus benefactoribus noftris fempiterna bona
rtribuas ,

Te rogamus.

Vt animas noftras , fratrum, propinquorum, & benefatlorum noftrorum

ab

aetern

damnatione

eripias,

Te rogamus.
Vt fru&us terr dare,& cofervaredigneris,Te rogamus.
Vt omnibus fidelibus defuntis requiem aeternam do
nare digneris ,

Te rogamus.

Vt nos exaudir dignetk ,

Te rogamus.

Fili Dei,

Te rogamus.

Agnus Dei, qui tolls peccata mundi,

Parce nobis

Domine.
Agnus Dei , qui tollis peccata mundi ,

Exaud nos

Domine.
Agnus Dei,qui tolls peccat mtind,
Chrifte audi nos.
Kyrie eleiion.
Pater nofter.

Mierere nobis.

Chrifte exaud nos.


Chrifte eleifon.

Kyrie eleifon.

iecret. ^Xtne nos inducas intentatio-

nem. i. Sed libranos malo.

Palmus 6$*

DiEvts in adjutorium meum intende : Domine ad


adjuvandumme feftina.
enfundantur, &revereantur: qui quserunt anmam
meam.
X

Aver-

i2

Lkaniae pro Inu mis.

Avercancur etroriim , & erubecant; qui volimc mihi


mala.
Avertantur latim erubefcentes : qui dicunt mihi, Enge,
euge.
xultent & betcnturin te omnes, qui quisrunt te : Se dicant Temper ,Magnificetur Dominus, qui diligunt alutare tuum.
go vero egenu$& pauper fm : Deus adjuva ine.
A djutor meus , & liberator meus es cu : Domine ne mo-;
reris.
G loria Patrij&c.

Sicut erat,&c. -jh Salvos fac fervos

tuos.^Deusmeusfpcrantesinte.^ Eito nobij Domi


ne turrisfortitudinis.ijj. A facie mimiciV^0 Nihil proficiat inimicus in nobis^?. Etfilius miquitatis non apponat noccre nobis,^ Domine non iecundm peccata
noilra facias nobisj^, Neque icundm iniquitates no
llras rtribuas nobis, -f-,

Oremus pro Pontfice noftro

>J. ^, Dominus conirveteum,6v vivificet cum, vbeatum faciat eum in terr , & non tradat eum in animam
inimicorum ejus.'jj-. Oremus pro bencfacloribus noftris.
n% Retribuere dignare Domine omnibus nobis bona
facientibus propter nomentuum vitam xtcrnam, A*
men.-^. Oremus pro fidelibus defuncbs^

Requiem -

ternam dona eis Domine, & lux perpetua luceat eis.'y-,


s Requiecantinpace^;, Amen.^, Pro fratribus nolrs
i

abin-

Ltahiae pre Infirm is.


abfentibus.

ifo

Salvos fac fervos tuos, Deus meus fperan-

tes in re. "i Mitte eis Domine auxilium de anto.


Er de Sion mere eos. y. Domine

exaudi

H'-

crarionem

mea m. ty- Et clamor meus ad re veniar. y. Dominus vobifeum. J>4' Et cum Spiritu ruo.
I

oremvs,
DEus , cui proprium
cere :

fuieipe

eft mifereri femper, &par-

deprecationem

noftram

ur

nos , & omnes fmulos ruos , quos delictorum catena


conftrmgit , miferati tux

pietatis

clementer

abfol-

var.
JTXaudi quaefumus Domine, fupplicum preces , &
confltentium tibi parce peccatis : ut parirer nobis indulgentiam rribuas benignus & pacem.
T Neffabilem nobis, Domine, m ifericordiam ruam clementer oftende : ut fimul nos & peccatis omnibus
exuas , & pnis , quas pro his meremur , eripias.
Eus, qui culp ofnderis, pnitenti placaris:
preces populi rui upplicantis propitius reipice : &
flagella tux iracundias, quae pro peccatis noftris mere
mur, averce.
mnipotens iempiterne Deus , miirere fmulo tuo
Pontifici noftroN.^c dirige eum fecundm tuam
clementiam in viam ilutis atern2e : ut , te donante , ti
bi placita cupiat , & tot virtute perflciat.
_

Deus

...
1 64
IF^4

:i ~"
!nn
1
Vitmix pro Infirmis.

Eus, quo fallla defideria, reda confilia,Cv jula funt opera : da fervis mis illam , quam mundus

dare non poteft, pacem: utv corda noftra mandatis


tuis dedica , & hoftium fublati formidine , tmpora fine
tu protetione tranquilla.
JVT Re igne fan ti Spiritus renes noftros, & cor notrum
Domine : ut tibi cato corpore erviamus , & mundo
corde placeamus.
p Idelium Deus omniumConditor &Redemptor,animabus famulorum famularmque tuarum remilionemcuntorumtribuepeccatorum: ut indulgentiam ,
qam Temper optaverunt, pijs upplicationbus conequantur.
\ i

Ctiones noftras , qusefumus Domine, apirando

praveni, 6v adj'uvando profequere : ut cuneta 110-

lra oratio, & operario te mper incipiat, & per te cpta finiatur.
OMnipotensmpiterneDcus,qui vivorum dorhinaris

imul ,

&

mortuorum ,

omnimque

mifreris , quos tuos fide & opere futuros effe pramofeis :


te fupplices exoramus , ut pro quibus eflfundere preces
decrevimus, quisque vel prafens fieculum adhuc in car
ne retinet , vel futurum jam exutos corpore fucepit , intercedentibus omnibus Sanctis tuis , pjetatis tux clementi , omnium deli&orum fuorum veniam coniquantur.

Lkamaeprolnfkras.
quanrur.

Per Dominum nolrum&c.

165
Dominus vo-

bifcum.^'. Et cum fpiritutuo.T^. Exaudiatnosomnipotens, & miiricors Dominus?}? Amen.^. Etfideliumanimae per mifericordiam Dei requiekant in .
Amen.
Parocbttseafdem Litanias ( omijfrs latin) quentigermanico idioma te } cum tempus & locusfert ,pro infirmi qualitatetf
defideria recitarepote :

infirmas, velit}clare\ velfiltern ta~

cit , $ iUiusloco circumantes, cmvoluerintjneadcm lingua


devote' reponierepoter tint\
Exdem Litanix Majores pro .captu , deiderio , 3c op- 1
portunitate

aliquomm xgrotantium, ante, vel polt, ;

y el etiam inter atum extreme Vnch onis, devot a Sa


cerdote , vel alantibus , vel ab ipo etiam xgro recitan -

u bm ctigm \) bm rattcfm
obex naef) ber egMimg .
rS drnerbarmefctcfitrnfer.
$ 5 fcrttfe erbarme biet) tmfer.
J n erbarme Mcfj tmfer
$ grille l^remts.

i* >rr^rert>ottmtme/ erbarme tief) tmfer.


0 ft (; / briefer Kr / erbarme Met) wfer
3E

Ctt

<$>Ott tyeiger eif /erbarme tmfer.


> et^e rcfait t^fce/ einiger ett/ erbarme fcjtmfer,
ettaeQTarta/btffr^ni
P cilie (Rottes cbrcrtn/ fctttfir tms.
43 etge 3un$fraw atfer ^iingfrawen / bit fr tm$.
4> etiler / fur t>tt$.
9 ettger bric /Hit fkrmt.
4*. 9tav;ae/btttfrtm.
2%eitge (^ngc Dnt?r^e(/Wifetfrt)ni.
$ tfe Citen frer fceigen eiftcr / bittet fr *

jetige Patriarchen / tmt> prometen / bittet fur


-g. petre/
i^.^aue/
#.glnt>rea/

;-3o;anue0/
4%/
*/
MpWflr /
.&art(Wom*e/
).!Dat^3ee/
keimen/

WBarnaba/
. /
.**/

'

Litaniazp'ro Iiifirmis.

167

le ciige SyofM imt> / bum fr .


e [ 3nger / bimt fr .
$1$ /
&(;/ bittfurtnr.
4 ftuircitft/bti( fur
jj^mcentt /btttfrwr.
litige Rabian t>ttb
efiiger^taiwfc Damiane/bittet fr t>tt^. '
ctige mt>^rt;ajt/ bitter fr *
9 le etitge ^/ bittet fur mu?,
#eeifocfer/
0, (Brcaort /
4\^mbioft/
-g,fttttflnte/

-i"
>
'3

J3*#icronme/
fi.SJtorrfoe/
\9ltcoae/
^.Korbiniane/
SX e l;ctttge $/ bittet fr *
3 1) e;rer/bttet fur .
#0 $/

-g.Semjarbe/

I3

>.f)emtofce/
4 Srancfce/

3
JeS

4: : c jeitige <$rfeffcr $\ /bittet fr .


2 0 &,9 wtf> mftt>er/ bittet fur . .
>> SPiaria / bitt fr tm&
$. Siga-

LitgnarproTnfi'rmis.

Wttf8riwi*

%>Sat)atina i but fnr .


J5.2nafafta / *
9te betitle gtttrftaen t>nt> OBtframen /bitm firr tm*
1 ;etgcn vnD^etlt^tn otc^/ bttect fr wt*.
er mr $n4Dtg. l. 33crfcone tmfer >
&tt* gntoig & <5r?orc O -5m.
^/

2malerenD/
Son Deinem gorit/
2SWI Dem ga^ctt vnD wiwrfeenifcftenoDf/
SScn embiicer 7?acf)#etmaDefj 6fen$enD$/
S3on Sont / -ag / imD atfem bofen /
< Dem # Der /
23 Dem <\ /
& ef)etmnug Deiner

g*

enfcwerDmtg/

iur^DcmSiifmtfft/

2)rc)Dem(kmrr/
>rcfc Dein Sanff tmD

Safen/

Srt& Dein reit tmD eDen /


*>tirc) DemoDf '%$^
Dein <&. ^ufferfewng/
>rcfj Dem tmDer&arftee 2foffaf>r /
> Dte 3funff De* eijte/
SnDem gqsDefc'fferfcjes/

.
~
1 o-

Licanio: prolnfirmis.

16$

< arme Stoiber* &SUttn Dic/ t>n^*


2>afj Dntmfer wrfconefi *\ SBir bitt en bcfj/ crite t>n^.
>aDtttm$ wret>()ef. ^ 2&rbimnDie^er;bretm$.
>afjDu *$&^ bringen wolfcf/

bn Dein jetfigctret) regiere tmD xijatm tuMefM


^)a^Ji^en ^pofoitrcCcn Oberfen Strien/ tmb alie
tnb DerircfjetHn Deiner (4tgenReligion ermatten
tooeff/
^> enD temer etgen ircijen Demwttgen
ttrlief/
2>agD Denjenigen / tmD e;rifWdjen Snrfen/ griD/
t>n> waOre Qringfei geben wlicf /

S>aDnaaem ^rifiicen 23otf/SriD/ tmD Sfoig*

>a6Dnt>nsfelbjt in Deinem ;egen fcnj fttrtfen


DnDerHenrcbeff/
>a6Du>nfcre emet;er ju
Den auffridjefty

(rtmmfcfjen $egier*(-

...

*a Da alien tmfern @nett04tern

Die ewige ter

gebef/

1*
S

af? bn twfere (Beelcn/ancf) tmferer 35rDer/$renb/


tmD0neitl;ter/ wn Der ewigen SerDambnnjj ere*
/
agDn DtefrttcienDegriirei(i5geben/t)nD
ten wlefty

'

>ag Da alien wrfforbnen l)ri{glattbgen ewige


9tu)ewllef* geben/
agDnimgwlleff eraren /

<5

<jT

ou

ijp

jL'itaiiapro Infinis.

'C >u amb Oc$/ ber bu ;nmmfr|i be enb ber


ct/wrfcf)enemtferDn.

amb <30ae*/ ber bu tymtfmtyi tic eimb bei*

O >uamb Otte$/ {jinwmbf be @nb ber


<2M / erbarme * Mfer,
rifel;retnt.
@>rifeerbre wt
> in erbarme trnfer,
jrtfte erbarme bief) wtfer,

.... >

5 <ti erbarme $Mtfer

- r

;* .

J^. 23nb flirre tw$ In SSerfuefjuity.


^ onber erib tw$ ton bem 9/
VflmuSoC,
Ort mertfauffmein Uff :
w twb

eic mir ^efffen-

folien werten/ Die meiner

eenacgfelen.
|tem|fen jurutf gett>enb/twbgef$enb werben : bte mir

te mnjjen eins gangs gewenbt/tmb j fcfeanben erben:


\'///^( woen wir* Gaben/ afo
tt>6enttnr$)bett,
Sretpen tmb frbtofj muffen fen in bir ae / bie biefi fuefien/
Mb immerbar fagen / (> getobt fep Cet / bte bein #ef
iebetu
13 c&a&er bin eenb Mb arm/ 0 fctff mir / bann b

Ijtan.iaeprobifirffiis.

ift

b|meinelfferm>wter.- Qrrmrefa/ mb femme


ntct.
;r fcpbcm / tmWem $/ im* effigctt

Sit (r im Anfang / ;ct/t>n aaroegen/twt> jn etwgett


3eiten/2imeiu
. i^fomrbig Deine tener/
>t)Uin Dicf) Reffen mein Ort
. $&$/
* OBtDertmfre geint
. t>cneint>nitf t* wrmbgentwbertmtf /
Der 23o$)eft fcfjaDe
f. 9)<S ;anWe ntet mit narfj unfern eiligen/
&vS3nD wrgtft nit nac) unfern tieften.
y*a)fettnts bitten fr unfern Dberjen Birten 9*
&.SDer 5pn ertyaite #/ maee 10 ebcnDty mb feeir
cpftbtn/$cbftnnitinbu$nb feiner 5emb
y. fur tmfere OBotxtter /
0$$tttoitwfeff atten tmfern SBeit^tfern
$$\\/ $ ctwgeben geben/ Eimern
:* )* wt bitten fur alle abgejbrbne ejrflgaubige.
fe

gib fnen tie ewige 9Ui;e/\>nb Da* ewige ieej

ieuete >nem
^ a|fet fte in SriDenrnijen/
m .
w. a|fet fur infere a6wefenDeSrber/
te. mem<^t/ma$eDeine$tenetfeeHg/bte <mff Did)
Mfen,

.;

171

Litanie pro nfirmisl

y7 faite ;;nctt tem jcttgem


fe S3nt ;ou befclnte (te.

I & \\\) femme u t>tr.

0 tt I tetfen igenfcafft if afjete jtterbarmen / t>nt


3^$m>erfcjonen/ nimban twfer cbett/autftafi /
' tmt alie teine tener/ wecje tie fetten ter tinten
fntptf ;at / tte

erbarmung tetner titigfeit gnattgicf)

3r bitten ttcj O n/nimb an mtfer temttt ig e*


bett /twtwrfcjon teen / ttei^reenttci'eimen/
auffta^n?tr jugietc^erje^ung/vutten friten nac) tei*
ner tte erangen.
f)<xi

erzeige >n$ gnttgic) ten tmaugfyrecitcje

armijertgfeit/ atff tag tu von aen


tinten auffifef /tufe water traft / 1 ternir (r fliee
wrttenen/enettefr.
^5 Ott/ ter tu turefc tie jttft befetigt/tmt turd) tie
S3ueg wrf&nct wirft/ ftetye gutigict) an tas gebett
; ternes temitttgen'Boicf/ tnttmeuteab tie gefe ttues
jarimmens / mjc wtr fur twfere tint wrtienen.
m<tcf)tiger/ ewiger >tt / erbarme tieft teines te*
> ncr$9L tmferS0bcrfenirtcn/teine$ tattfyaftcrs
rtttff rten/ wt iate i(;n naefj teiuer miitc auff ten
$ epis/ taferturc tein ^ff / was tir gefd*
(ig/ begejre / mit frfFtig .

l itanie pro Infiimis,

17^

S&Ott/M\xm$tm/bkl)tiO)<c begierten/guete an*


ffia,/ tmt gerechte

mertf cntfprtttgctt

gib

tcinen

Wienern einen feigen friten/ rcedjen tie SBet nie geben


fan / auff ba aue infere 4>ergen teinen eboten er*
eben /tmt infere ^eiren/tnref) temen fdjug/ geint
fort ge|tcjert/tmt frttfamb feen.
[
j< empunte infere Tieren tmt *rgen mit tem,
yfemr Deinem cti</ auffba wirmitfeufdiemSeti tir
Lienen /wit mit reinem #erengefaiien mgen.
.
<&Ott/tin cpffertmt briefer /aer gaubigen/1
Oc?wre|)!)e ten eeen tener tener t>ttb >ienerm
atfer unten / auf ta$fteten2ba6/j
wieenfteaifycii genmulct/towj} tie 0ftfeeige 23er*

erfangen.
<V
tyn mir btctt / tu mbef tmfer tmt af*
Ockfen mit temer $uat frfommen/ tmt turcj tetit
$)W twlfrecfen / !tag ae mjer

c6ctt

tmt

foertf t)ontir afjete ten anfattg / tmtmtefle


i $urc tt$ angefangen / afo aue geente werten
igW mdc(jger/ emiger<S0t/ tertu f;enjcfjeft)bertie
I ^ebentigen/ tmt

tie I tieft aer

I\mtft/ weiche tu auf? tern

Rauben tmt

erbar*

mertfen/fttr tie

feinen erfennefs wir biitentietemtigiic / tag tie /fur


meitywirtmsfurgeuommen tmfer

gebe atfftttgte|fen/

ticauweternoeintifer^eit bepm ieben/otertaDonab*


sefcfjiben fepnt/turcfj tie fnitt aer teiner )etigen/tn tei*
tier gtgfe/ S3ew)ung aer imteit
gem

gurrt? tmferen

ftgrtn 3<?fum

eriangennr*

fffrrifhtm beintn

i*74

Vifitatonc Infirmorum,

; / weiter mit ttr / tmt> \ in


^ <&0tt witft 5 <\/
Smetu

::

* en erhre mem e6ett/

f. 23nt> toe beeren ber fmtfgeit fbifen rofcen in *et


frtDctt / bm$ toe %axm)tt$tftit 0tte&
&

CAPUT

DE

VifitationeySc Curalnfirmcram,,

ME MBU UM
;

OSEV TIQUESh Obligatio Parochi circa vitationem bi-


firmorum

/'.Yyfrocbits inprmk mminie


:

JL

debet , fprema* ejfe

nrnnet tfat parto) agrotantturn curam habere.

J}h*are

cumpritnmnoverit 3 qimnpiam cxfidelibus curfita commijjs


agi'otare, non expeBabit , ttt adeum fmetur,d tfttro ai
accdt, idffc non Jejnel tantum Jedfapus , quattmtsopiis fe?

De Yiitacihc InfrmfunT,

ji

'(\

rit; borteturque Parocbianosfuos ut ipfum admoneant , cum - \


liquem inparocblafu agrotare contlgcritpr&cipufimorbusgraviorfuerit.
2, Ad botjuvabit , prartlm in amplis Parocbiis, aeratorum
notam atalogum habere,ut cujsquefatum^ conditionem
cognofcat yeormquememoriarn faciUs retiere^ Ulis oppor
tune fubvenlrepojpt.
3* S^uoi Pardebus legitime impedit , inrmorum, ut
quando pluresmt , vitationi interdum vacare non potetid
pr&andumcurablt per alios Sacerdotes yquos bjibet in Parocbiata,autfaitemper 14 homines pios, & Cbriiana cha
rtateproditor.

tnekis, verbo & exemploprotadfalutem.


HL

Subfkliirm temporale proculaiidum Infirmis.

T^J Orum vero curgret , qui humants auxiliis


- deituti benigni providlPaor cbaritatem$ operam
requirunt.
s.

guibusnenpote ipfifnecurrere deto, tfeleernonas li

lis , ( prout debet ffacultasfuppetit ) erogare . quantumfieri po


te,veper cbarltattSyVei alteriw nomin ts Confraternitatem ,
IIn ea civitatevel locofuerit ,five per privatas ,vi perpubli
cas

DcViftationelnfmmnim.
cas colle8as > & eleemonas , iHorum necetatibsu , fuecurren
dant curAbit.
IV.

Subldum Sprituale praftan


'. dumliifirmis '

a. T Nprimis autemiritualem agrotantium curamfufiipiat ,


mnmque diligent iam in eoponat , ut in 'via. [a lut is eos dirigat ,atqueA diabolic is indiis flutarium adjumentorum fidio defendat , iueatur.
. AccedAt autem ad agro tum itaparat , ut inprompt habeat Argumenta ad perfuadendum aptai prfirtim Sancto
rum exempla, qua. plurimum valent , quibus eum in Domino
confoletur\excitet , ac recreet. Hortetm que ut Jpem
fuam in Deoponat ,peccatorum fuorum pniteat , divlnam mifericordiam imploret ,

infirmitatis pnas , tamquam pater-

nam Dei vitationem,patienterferai ,

adfilutemfuamprove*

niffe credat , ut vitam morsquefuos melius inituat*


j.

Deinde 3 quapareft ,prudentia & tbaritate bominem ad

ficram confeonem inducat, &'contentemaudiaty etiamvelit totins vitapeccata confieri : opusfuerit , tarn infirmo r
quam ejus familiaribus vel propinquis in memoriam revocet ,
quod Lateranens oncilij yac plurium fummorum Ponticum
dcretis caveturfubgravibuspnis , ne Medici ultra tertiam vi agrotosvitent , nipritts ips cert conet , il/os confeons Sacramento rite expiatosfuiffe*
4

lUudpratereadiligenterrvari curabityne qupro cor-

poralilute aliquid agrotofuadeat , vel adbibeat yquodin detri


mentum anima,

convertatut*
Cau-

De Viftarfone Tnfirmorum.

ijj

Vv Cautela?, & remedia contra tentationes


g T T i ifcrt periculum immineat , Farochus monebit agrotum
V

damonum autia , eque Medicorum poUicitationibus,

equepropinquorum aut amicorum blanditiis ulio modo deeipi


nat , gwo minus ea , qua adanima falutem pertinent, opportune
procuret ,

quapar e devotione & celeritate ,fan Sacra*

menta, dum fana mens e , integrityfenfus , religiose fufiipiat ,


fallacem illam aeperniciofam proerainationem, quapluri*
mos ad aternafupplicia perduxit, indies% fllente diaboloperduett*
Si> Videbit denique Sacerdos,quibuspotij[mum tentationibus
autpravisopinionibusagerjtfubjefm, ei%,prout opusfuerit,
apta remediaprudenter adbibebit.

VI.

Cura nolents confiten.

/# f~\ Vodfiager aliquis hortationibus, ac monitis Sacerdotumf


\3 vel amicorum

domeicorum confiliis adduci non po-

teft 3 ut velitpeccatafuaconfiteri June non omnino deeranda


res eft ;fedquamdiu iUe vivit , repetendafuntfrquentes , varia ,
efficaces Sacerdotumf al'wrumpiorum hominum exhortatie
nes : proponendque aternafalutis damna , tfmpiterna mortis
fupplicia^oendenda^immenfaDeimiricordia^um adpnitentiamprovocantis , adig nofeendumparatijpmi,
m

dbbendafunt etiam tumprivata, tumpublica ad Deum

preces y ad divinamgratiam impetrandampro falute miri decumbentis.

4
Z

VU. Ad.

pe Viticatione Infrmorum.
Vil.

Adjumentaaegrsopporama7

J, ^2 as Imagines Cbrifit Domini Crucixieatat Maria Vir) gin, 0*fan i, quem agerpracipu mneraiur, ob cculos ej us
apponicurabit, Vafculuitem adt aquabenediBa, qua frequen
ter aergatur.
2

Proponet etiam agrotanti , prout ej us conditio feret , ali-

quas breves Orationes, & pias mentis ad Deum excitationesjprartim vereulos Pfalmorum libro , vclOrationem Dominicam ,
Salutationem Angelieam, Symbolum Fidei,vel Pajfwn Domini norimeditationem ytf SanBorum martyria (jf exempla ,
ac cleflisgloria beatitudinem* tarnen opportune^ diferet
Ifugger ant , ne agroto moleia ,fid levamen afferatur.
^

Confoletur inrmum , dicens ,pro to in Mijfefacrificio ,

aliprecibusoraturum ?curaturmque , ut aIij itidem pro eo


faciant, id^re ipsaprafiabit.

Hortetur denique , utconvaluerit, ante omnia ad Eccle

am veniat , ubi Deografios agat de reitutavaletudine , & Ja


I cram communionempifufeipiat , deineeptmeliorem vita di\piplin*m teneat,.

VIII.

Rcrum ofrmi reb dpomo.

\t ^ morbusgravior , vel cumptriculofuerit , agroto fuadeM ,


3 ut dum integra mente e , rem fuam reB conituat , & teamentum'faciat :quid habet alienum,re'ttuat,
ad remedium animafaprofacultabus , quod in Domino eipUcueritjdifponat :dbacfuggerendo, omnts avaritia nota caveatur.

i" '
-

Vvb~

De Yitationc Infirmorum.
Vbprudt nter Par eaproponenpoterit , quaprofalu
te anima, tfpace inter baredes conferanda proderunt: ca*veri
tarnen debet nefenimwm immiSat ,

difficultatibus induat,

MEMBRUM.II,
Preces dicenefce in vfitationc Infirmorum.
Equentes preces omnes , vel ex partey proue tempus
v3& aegrorum conditio feret, arbitrio Sacerdotis dicij
Vel omitti poflnt,
2,

Sacerdos igitur infirmi cubiculum ingreius ,

"^1: ^-Et omnibus habitant!-!


bus in ea\

Mox infirmum, oc ledum ejus, V cubiculumj

apergat aqua benedicta , dicens Antiphonam . pergesme Domine, &c. iuprpag^a


mum
J.
tent

deinde erga &

officium fuum prallet , ut iupr diturn eft*


Quo praftito , vel antequam difcedat , dicere po
fupra infirmum aliquem Pial mum ex quatuoi

prioribuspnitentialibus,\el Pialmum. 90.

Qii \&.

bitat in adjurorio, &c. cumCforaPatri &c.infine:po


dicat: Ifyrie eleion. Qmfte eleifen, *yrie eleifon,
feter noler CC.^Et ne nosinducas in tentationem
jyed libera nos a malo* yVSalvum fac fervum tuum
( famulam tuam) JJDeus meus perantem in te.

Mit

te eiDomine uxilium de nto. T$x deSion mere cum


( cam) j'Jsiihilpioficiatinimicusineo. ( inc^ #&fi

-i i . - -
- . i
...
'
Z

lins

,_
Bo

:
-
De Vifcationc Infirmoritm .

_
|

lius iniquitatis non apponac nocerc ei. -f. Eilo ei Doinine turns fortitudinis. v*m A facie inimici.f. Dominus opemferatilli.*. Super ledum dolcris ejus. 5b Domine
exaud orationem meam.j^ Et clamor meus ad te veniat. f. Dominus v.obiicum.j. Et cum piritu tuo.
O

E M

S.

DEus,cui proprium eft mifreri imper, 3c parcere:


fufeipe deprecationem noitram : ut nos , hune famulum tuum,(hanc famulam tuam)quos delictor cate
na oonftringit, miferatio tuse pietatis clemter abolvat.
D eus infirmitatis humanas fingulare praeidium , au-xilij tui fuper irfirmum famulum tuum^nrm'famulam
tuarri )oende virtutem, ut ope miericordiae tuse adjutus , (adjuta ) Ecdefas tuse fanebe incolumis reprafentan mereatur.
G oncede hunc famulum tuum , (Jianc famutam
tuam

) quaeimus Domine Deus , perpetu mentis &

! corporis fhitt gaudere: & glorios beatx Maria; emp'er Virginis interceIione, prxenti liberan triftiti , &
asternperfrui betiti. PerCltriftumDomininlTiiottum.
. Amen.

enedi&io

Dei omniptentis Patris^-, , & Filij',&:

I Spiritus fancb , defeendat fuper te , & itr nerfe ftipe*.


Deinde apcrgat em , (cam ) aqu bcncduS in moiumerucis.

:-

4- Qu

De ifoatine Infirmomm.

j Qui fequuntur Pfalmi , & Evangelia cum prcctbus y pro temporis etiam opportunicatc , & scgrotantium piodciderio , Saccrdotis .arbitrio , dici poterunr.
rfalm.6.Dominenc in furore rao arguas mc,^c. in fi
ne Gloria PattiSicut erar.utup.foli/j..
bicum. yt> Et cum

ipiritu

tuo.

Dominus vo-

Sequcntia

fancri

Evangelij icundmMatthaeumJ:, Gloria tibiDomine.


5. Dum Sacerdos dick rSequentia fancb',&c. faciat
(lgnum crucis demore uper i in frnte ,oreV& in pe
rore 5 imiliter fper inflrmum , i fuerit mafculus, & is
b -infirmitatem non potet e ignare .
g i autemfuerit &nina,dum Sacerdos ignar ,
illa per emetipam inlocis pradicb's e ignet, i potelj
i vero non poteft , alia mulier earn ignet y& hoc dem
la feqjicntibusEvangclijsfervctur.
Matth. %

I Nillo tempore: cum introylet Jesus Caphamaum,


acceit ad eum Centurio rogans cum, & dicens : Domine,puer meus iacet in domo paralyticus , &mal torquetur.

Et ait illi Jesus : ego veniam , & curabo eum.

Et reipondens Centurio ait : Domine non fum digmis ,


ut intres fub tectum meum , ied tantm die verbo, & anabitur puer meus.

Nam & ego homo dim fub potefta-

te conitutus , habens fub me milites , & dico huic : Va


de, & vadic : v alij , veni , & venit: ciervo meo, fac hoc,
Z

Ha-

i$2

De Vifitatonc Infrmorum.

&facit.

Audiens aucem Jesus miratus eil, & fquenti-

bus fe dixit: Amen dico vobis, non inveni tan tarn fidem in Ifrael.

Dico autem vobis , qud multi ab Orien

te & Occidente venient, & recumbent cum Abraham ,


& Iiaac>& Jacob in regno ccelorum: filij autem regni
eijcienturintenebras exteriores : ibi erit tetus, &: ftridor dentium.

Et dixit Ieis Centurioni : Vade, & feur

creddifti , fiat tibi.

Et inatus eil puer in ill hora

OMnipotens fmpiterne Deus, ilus alterna credentium , exaudi nos pro infirmo fmulo tuo
m famuli tu N.) pro quo( qui) mifericordiae tu# imploramus auxflium , utreddit fibi initate, gratiaruni
tibi in Eccleii tu rfrt a&iones.Per ChriffcumDominum noilrum. kAmen.

Pilmus.

15

Gnferva me Domine , quoniam perav in te : dix*


omino y Deus meus es tu, quoniam bonorum
mearura non eges.
Smlis , qui fnt in terr ejus y mirifica vit omnes voluntates meas in eis,
Miltiplicata; int infirmitates eorum poitea acclra^
verunt,
Ntficcmgregabo conventcula
busT memor

ero

coram

de

nominum eorum

fanguinper

labia

mea,
Thmx-


Pe Vifimionelnfrmoruja^
igj

-_
D ominus pars hasreditatis meas ,
calicis mei ; tu es qui
i reftitues hxreditaremmeam mihi,
t unes ceciderunt mihi in praeclaris: etenim haereditas
mea preclara eil mihi.
jBenedicam Dominum , qui tribuir mihi intellecbim rj
nfuper & uique ad notem ncrcpucrunt me renes mei. f
jp rovidebam Dominum in conipec~tu meo frapcn quoiiam dextris eftmihi , ne commovear.
jp ropter hoc laetatumeft cor meum , & exukavlt lingua
mea : infper & caro mea requkcet

in pe.

Quoniam non derelinques anmam meam in inferno:

dabs knhim tuum videre corruptionem.

N otas mihi fecifti vias vitas, adimplebis me lastiti cum


'vultu ; dele&ationesin dexter tu uique infinem.
G loria Patrice.

S icut erat&C

Dominus vobifcum.jj?<, Et cum piritu .


jr. Sequentia fanH Evangelij ecundum Marcum.
iyu Gloria tibi Domine.
Marc

16.

T N tempore : R ecumbentibus undecm difcpulis ,


apparuit illisJesus, & exprobravit iiicredulitatem eorum , & duririam cordis , quia his , qui viderant eum refu rrexifl, non crediderunt. Et dixit eis : cuntes in dura miiverfum,predicate Evangelium omni creature.
Qui crediderit,& baptizaros fuerit, fal vus erit : qui vero
non

i$4

De'VttatiheTnfirmorum.

no crediderit,condeabitur. Signa aut eos,quicrediderint,haec iquentur.In nomine meo dsemonia ejicicrlfn-.


! guis loquentur novis: ferpentes tollent:& fi mortiferum
quid biberint,noneisnocebit.Super gros manus impo
nente ben habebunt.
R

S.

Virtutum cleilium Deus, qui ab humans corpor--f


bus omnem languorem , & omnem infirmitatem
praceptitui potetate depellis radelopropitius fmulo]
tuoN.( fmulas tuas N. ) ut fugatis infirmitatibus , &
viribus receptis,nomen in&umtuum, mftauratprov
tinus fanitate,benedicat.

Per Ghriilum Dominum no-

flrurn^. Amen.
Pfalmus ip*
E} audiat te Dominus in die tribua tiohs : protegat
lt, nomen Dei Jacob.
M ittat tibi auxilium de fanto : & de Sion tueatur te ,
M emor fe omnis acrifcij tui: & hoiocaulum tuurrt
pingue fiat.
T ribuat tibi fecundm cor tuum : & conilium
tuum confirmera
L aetabimur in falutarituo:& in nomine Dei nolr magnficabimur,
[ mpleat Dominus omnes petitiones tuas r nunc cognovi quoniam falvum fecit Dominus Chrilum fuum
E -

De Viiisatioucmiirmorum,

E-xaudiet ilium de coelo fancto uo : in potentatibus f\u sdexterae ejus.


H in curribus , & hi in equis : nos autem in nomine Do
mini Dei noftri invocabimus.
lpfi obligati funt , & cecideranc : nos autem iurreximus,
&eretiumus.
Domine falvumfac regem :& exaud nos in die, qu
invocaverimus te.
QoriaPatri, &c. Scuterar,
^.Dominus vobcum. $.Et cum prra rao.
if* Sequentia fancb Evaiigehjicundm Lucam.
^Gloria tibi Domine.

Luc.

4.

[Nillo tempore: Surgens Jesus de Synagog ntrovit


^in domum Simonis.

Socrus autem Simonis tenebatur

magnisfebribus:& rogaverunt ilium pro e.

Et ftans

iper illam imperavit febri, & dimiit illam, & con


tinu furgeiis mnftrabat illis.

Cum autem fol occdi-

ft y omnes , qui habebant infirmos varijs Ianguoribus


ducebantillos adjesum. At iile fingulismarius impo*
nens,curabat eos.
O R

S.

) fan&e s Pater omnipotens , terne Deus,


ui fragilitatemhumanacconditionis, infusa virtutiste dignatione, confirmas , ut falutaribus remedijs;
pietatis tuse corpora nolra & mentes vegetentur : fuper
Aa

hune

136

De Yfkatione Infirmocimi.

huncfamuumtuum(haiic famlam tuam ) propitius


intende ; ut omni neceffitate corpreas infirmitatis exclus , gratia in priftinae/anitaus perfe& reparetur.
Per Chrilum Dominum noftrum. 2. Amen.
..

Pialmus

85*

J Ne lina Domine aurem mam 9 & exaudi me ; quoniam


inops & pauper fum ego,
Cuftodi animam meam, (juoniam anlus im : ilvum
fac fervum ruum, Deus meus, iperancem in te.
M iirere jpjl Domine, quoniam ad te clamavi tot dies
letifica animam frvi quoniam ad te Domine animam meam leyavi.
Quoniam tu Domine fiavis &mitis; &multaemuerv
rdiae omnibus invocantibus te.

Auribus percipe Domine orationcm meam ; & intende


yoei deprecationis ,

;riii ^"

ndie tribulatjonismeae elamayi ad te: quia exaudifti


me.

. .

Non eft i milis tui in dij* Domine:& non eft fecundrn


opera tua.
, > : .". L" - 1 "j 4:. ' .
Omnes gentes

quacunque fefti venent,&ado-

rabunt coram te

Domine;

&glorificabunt nomen

tuum.
Quoniam magnus es & faciens mirabilia: tu es Deus
folus.
De-

DeYikatloelnfrmorum*

i7

Dbduc me Domine in vi tu , & ingredar in veritatc


tu :

1 ccr meum , ut timeat nomen tuum.

Gbnficebor tibi Domine Deus meus in toto corde meo:


& glorificab nomen tuum in xtern um.

Quia miiricordia tua magna eil fuper me : & eruiili animam meara ex inferno mferrorr.
Deus iniqui infurrexerant iuper me, & fynagoga potentiumquaeiiruntanimammeam:& non propoiuerunc
te in eonfpetu uoEt tu Domine Deus mifrator, & mifericors patens, &
multae miiericordiae , &: verax,
Reipieein me ,&miierere rnei :

da

mperium

tuum

puero tua * & ilvum fac filium ancillar tuse.


mecumfignum in bonum , ut videant qui oderunc
me,& confundanmr : quoniam tuComineadjuvii me,
&confolams es me,
Gloria Patr t &c. Seat erat, kcl
^.Dominus vobcumr $2<Et cum irittr tito,
^.Sequentia inclEvangelij fecundum Jannemi
?.Gloria tibi Domine.

Joan.

5*

IN illa tempore Erat dies felusjdarorim , Sc afeenndit Jesus Jerofolymam^

Eitautemjerofolymis proba-

tieapifema, quae cognominatuf Hebraic Bethfaida r


quinqu porties habens. In his jacebat multitude ma
gna languentim , csecrum * claudrum, aridorum exa X

pectan-

$8

DcVit^iGttcfirmGtaia, :

pe&antum aquae motiim. Angelas autem Domini decendebacfecundmtcmpus in piicinam,& movcbatur


aqua.

Et qui prior decendilet in pifcina ni poil motio-

em aqua:, ianus fiebatqucunque detmebaturiirfirtnitate.

Erat autem quidam homo ibi triginta & oo

annos habens in infirmitate i\

Hune cm vidiiTet Je

sus jacentem , & cognoviilt ., quia multum jam tempus


haberet, dicit ci : Vis ianus fieri ? repondit ei knguidus:
Domine,hominem non habeo , ut cm turbata fuerit aqua, mittat me in pifeinam : dum venio enim ego , alius
ante me defeendit, dicit ci Jesus rirge, toile grabatum
tuum , & ambula.

Et fttim fanus faclus eft homo ille,

& fuilulit grabatum ium , & ambulabac


iabbatum in die illo,

Erat autem

Dicebant ergo Judaei illi,qui fna-

tus furat:Sabbtum eil, non licet tib tollere grabatum


tuum. Repondit eis : qui me fanum fecit, ille mihi dixie !
tolle grabatum tuum, &ambula. Interrogaverunt ergo
cum. Quis eft ill homo , qui dixit tibi : tolle grabatum
tuum , &: ambula? Is autem, qui ianus fuerat eiFeclus,
nefciebatquis eit. lEsusautemdecIinavt turba coftilitut in loco. Polea invenir eum Iesus in templo, & di
xit illL Ecc anus facTus es : jam noli peccare , ne dte
nus tibi aliquid contingat,

>

Qremus.

KEpice Dominefamulum tuum( famulam )


in infirmitate fui corporis laborantem, &animam
refove,

De- Vifitadoc Iarmoruflt


arefove,quamcreaili,ut cafgationibus emendatus (
tncndata) continu fe intiat tua medicina* alvatum.
(llvatam.')Per ChrikunDominum noilrum.2.Amen.
Pfalmus.

$i.

QUi habitat in adjutorio in proteclione Di


clicommorabititr.
DicetDominoSuiccptarmcus es tu, & refugium meum :
D eus meus , fperabo in -eum.
<Qiioniamipie Hberavit me de laqueo Vnantium:&
verbo apero.
S capulis fuis obumbrabrt tibfc&b penns ejus perabs.
Scuro circumdabit te Veritas ejus : timebis timor
iiocbirno.
Aigicr volante in die , negotio perambulante in teidbris : ab mcuru ,&<& meridiano.
Codent latere cuo mil le,& decern millia cnzeris mis:
ad te autem nonappropinquabk.
^cruncamenocufs tuis conderabis : & retributionem
peccatoram videbis.
Quoniam tu es Domine pes mea: Altimmum pouil
cefugium tuum.
^onaccedetadtemalum:& flagellum non appropinquabit tabernculo tuo.
Quoniam Angelis fuis mandaviede te : ut cullodiant te
in omnibus vijs mis*
AaTj

ioo

De Vifitatione InnVmorm.

In manibus portabunt te : ne forte ofrendas ad: lapidem


pedem tuurcu
Srperafpidem & bafilifcum ambulabis:& eonculcabis
konem & draconem
Qioraamm me

peravft liberabo enm r protegam

cum, quoniam cognovit nomen rneumv


Cjamabit ad me , & ego exaudiam eum r cum po lum
intribulatione,.,cripiameumy&: giorificabo eum.
Lpngitudine dierum replebo eum: & oftendam illi falutaremeum,
Gloria Patri > &c. Sicut erat i &c
REMUSv
OMnipotensimpiterne Deus ,infrmitatcm famuli
tuif famulae tuae)propitius reprce , acque ad protegendum eum ( protegendam earn) dexteram maeftatis extendc

Per Crftum Dominum noftrum;

Amen
7*

Complet! oration ultima* , Sacerdos impormt

dexteram manumfuper caput infirmi , & dicat :


Super zegrbs manxrs imponent , & bene fiabebimt. Jesus
I Marias filius, mundifalus<, & Dominus, meritis& interceffione antorum ApoftoIoramiirorumPetri & Pauli,& omnium Sanborum , k tibi clemem & propitius*
Amen.

Poftea dicat.

^Dominus vobiieum, ff.Ec cum fpiritu WC


j

f* Ini

De Vitationc Infirmer BS

Initum fancti Evangelij iamdm Joannem.


Glora tibi Domine.

Joan.

N principio erat Verbura:& Verbum erat apud Deum:


c^Deusctat Verbum.
Deum.

Hoc erat in

principio

apud

Omnia per ipfum facb funt,& fine po facum

cil nM. Quod factum eil, in ipo vita erat : & vita erat
luxhominum : & Jux in tenebris lucet, cc tenebrae earn
non comprehenderant.fuit homo miTus Deo,cui nomen erat Joannes. Hic venit intelimonium,uti3elimom'um perhiberet de lumine; ut omnes crederent per il
ium. Non erat ille lux* fd ut telimomum perhiberet
tde lumine. Erat lux vera , quae illumint omnem homirnem venientem

in hune mundum. In mundo erat:

. mundus per ipum fac"his eil: & mundus eum non co


gnovit. In propria ventj & fui eum non receperunt.
<jtootquot autem receperanteum , dedk eis poteflatem
tios Dei fieri : his,qui credunt in nomine ejus. Qui non
exingiHn^3us,neque ex volntate carnis,nequeex vo
lntate viri , iedexDeo nati unt.

Et Verbvm Caro

actvm eil : &hbitavit in nobis (& vidimus gloriam egus,gloriam quafi nigeniti Patre; ) plenum gratiae&
veritatis. . Deogratias.
&

Poilea benedicens infrmnm iibjungac, dcens.

Benedicta Dei Omnipotentis Patris

?&Filij,&Spiri-

sts incT:i,defcendatiper re,&maneat Temper.,

Amen
Dein- _|

Modus jirrandi morientes. ^

~" .

Dcinde afpcrgat cum Aqua benedicti in. modum

crucis
iq

Si fuerint plures infirmi in codem cubcalo vel

loca , preces & oraciones pEedirxdicantur uper eos in


numero plural i.
ir,

Qna: omnia etiam pcenme arbitrio Sacerdocio

; brevora fieri,

MEMBR

V " !

uatnx

Modus juvaridi moriente;.

TNgravecence morbo Parochus infirmum frequen


tts viTi tabic, & ad ilutem diigenter juvare non de- ; r
neti monebitqueintante periculojfe confetm voca ri yut in tempore prato iemorienc, iimptque fan&iffimo Viticos & icr Vnctione adhibic , l perica
; um immineat, latim commeadationis animae officiuu j
! praeftabit , de quo infr. Sed tempus fuppecac, quen- [
< cia pietacis officia praeftare poterit , il icaexpedire judica- f
verit y pro condicioneperonar..
c prim,fi xgrocus indulgcntiam legitima auctortate conceam conqui poic, earn iili reducat ac
' mentem , propontque quid ad earn confequendam a<
gi debeat prafercim y ut contrito corde

kntft iffimiui

nomen Jeu femel vel fxpis invocet.


3 De-

Modus juvandi morientes.


j Deinde hortetur infirmum, & exeitet, ut dum ;
mente viget , eliciat actus fidei , ipei , & charitatis , aliarumque virtutum nemp.

; '

Vtfirmiter eredatomnerartculos Fidi, & quidquidfanBa Ro


m na Ecclea CatholicA & Apoolica credit,

docet*

VtJPeret Cbrium Dominum norumprofua immens ciernen*


tibi orepropitium , * merit ejusfanBimapaont, (per
intercefonem Beata Maria, , f, omnium SantHorum je vitam' ot
ternam concuturum.
Vt totcorde diligat,

maxime dligere capiat Dominum Deum

dikBtone 3 qua ium diligunt BeatiySanffi % omnes*


Vt ob amorem Dei doleat ex corde de omni offensa, quaitercunque contra DominumBeum, &proxmum commifsa,
Vt ex corde ob amorem Dei parat omnibus , quibi quoquo modo
fuerint mole't ,aut inimkK
' v
Vtabids veniam poulet , quosaUquando diBis-flutfaBis offendif.
Vt quempatitur dolorem , & morbimoleiam , propter Deum in
p-ntentampeccatorum Juorum patienter toleret.
Vt Djminusbifalutem corporispraare dignabitur ,proponat
\ de caeropro viribusJuts peccat cavere

ejus man data .

vare,Hortetur praterea, ut eo modo , quo poteft* fol


tern ex corde , taper intervalla precetur.
MfcerbmeiDes^,fecuridum mgham mifericrdiam
tuam.

>94

Modus javandi moncntcs.

Erbarme t>tcl)mner*>

$ fSaxm*

In te Domine perav : n on confundar in aeternunx.

pfdjoitten werten*

\ In manus cuas , Domine, commendo Spiritum rneum;


' redemiiti me Domine Deus veritatis.
3n)cme mcmi ct.f/ tn tmc ertj ?e/rt tu0tt ter SSarjctt.

Dusinadjurorium meum intended Domine ad adj*b


vandum mefeftina.
O <P0tt/$ab adjt auff mem ijtff

.
n #e mir Riffen.

E fto mihi in Deum prote&orem.


mrcfn&fcgtrmenterSOrt*
D cus propitius efto mihi peccatori.
! & mit unter gnttg.
Dlcilme DominejEsuChriile,pervirtutem iantiflimae paffionis tuae recipe in numerum ektorum
moruro.
0 a tferftiefljer 3eftt griffe / turcfj tic rafft tet*
m aftergetitgifftn epb ctt tmt ttrfreit/ntmfc raid) mtff
in tritt

temer au|feri)ren.

P Chrifte fiiape Spiritumtnettm.


ri 3tf\)xifit/mmb <mffmmm<8tift>
M ariaMatcrgratix,Matermiricordia:,tu nos ab hofte protege , & hor mortis ucipe.

Ordo endationis Anima?.


> SDrtta/ fc Curtir afcot/fctt Der &arm>
tjcrjic/ frefrt ver & eiut>e/ nimb auf
titter He *<
Sanfte Angele Dei , mihi enlos aifle., Omnes fnti
Angel, & omnes Santi intercedke pro me,& mibi iio
currite.

$ct/t>nbatttcm\faM)ltt<80tm/bimt $xmi$/
tomb* mir .
Hace, &hisfimilia,poterirpradensSacerdosvulgariveI
latino irmone, pro peron2ecaptu,morienti fggere-
re.
Deinde , fquentes preces , quant poterit majori devotione dicat , admonetque domelktos , & circumlantes , ut fimul orenc pro moriente.

MEMBKUMiV.
Ordo Commendationis Animad.
j. rjArochus ad decedentis animai commendationem
!.. A^accedens , Clericumaltemnum, velminiftrum
Eccka;,{ipotet,cumhabeat,qui deferat vafeulum
Aqu bcnedicbe,fuperpelliceum & ftolamviolaceam ?
quibus ipSacerdosantc inirmi cubiculum indutus,lo~
cum Ingrediens dicat :&&&>& (Mtmibus ha^
bkaritbuindf.

^
Bb

2.

Dein

' Qrco onim^iaromAnimi,


%,

Deinde apergat ^,& circurafbiv*

tes Aqua benedicta4 , dicens Aperges me Domine hy


fopo , &mundabor# occ,

PofteaSalvatoris noftri Crucifix imaginem aegro-j

to oculandam praebeat, verbis efficacibus eum adpemj


| aternx falutis erigens, ipsmque jmaginem coram
, ut illam apicensTahitis fe pem fumar.;
4

Dende ccens candela genibus , flexis cum om

nibus circumtantibus breves Litanias devote rcite


quibus pro libitu fnti Diceiis , parochialis Ecclefiae*
& ab segro aflumpti patroni ineri queunt.
KYric eleifoiL
Chrifte eleiibn.
Kyrie eleifon.
Sancb Maria

Ora pro . (et )

Ormes ipct AngeJb'&.Arcbangdi,Or^enroeo. ( e )


Snete Abel,

ora,

Onnis Chorus julorum ,

rate.

Sante Abraham,

,ora.

SincteJoannes Baptfta ,

ora,

Omnes incli Patriarch & Prophet,


Snele Petre,
Snele Paule,
Snele Andrea ,

orate.
ora*

ora.
-

Omnes fanti Apoiloli , & Evangeliilse ,

ora.
orate.

prdo CoimncndatiiiLs nmjc*

vj

mncs Cmd Picipuh" Dominik

rate,

O mnes ini Innocentes,

raie i

S an&e Stephane,

ora.

S. an&e Laurent!,

ora.

mnes famf Martyres,

ora.

S an6le Silveter,
*
S anfce Gregorio

ra. i

S ute AuguftirtJ,

ora.

or.

Qrmncs in&i Pontfices & confeioress


S ante:Benedi(e ,

orate,
ora.

S an&e Fraricifce ,

/ora,
orate,

Qm ns iancti Monachi & Eremit ,


S an cta Mara Magdalena*

ora.

S anba Lucia ,

4ora.

mnes fanclx Virgines dtViax,

rate.

O mnesSanli &Sanbe Dei,.intercedit&pro co.(x )


P ropirius eto*

Parce ei Domine,

F ropitms efto^

Liberaeum .(xam domine.

Propitius eto-t

Libera.

Ab ir.tu^

Libera,

periculo mortis,

Libera,

A inal morte,

Libera,

Afo pnis inferni ,

Libera.

Ab omni malo,

Libera'.

A poteftatc diaboli

Libera.
Bb 3

er

iyS

Ordg Cprnmcadatiotiis Animar*

Per nacivitatem tuarrr

|
Libera

P er crucem & paffionem mam,

Libera cum ( earn )

|IJer mortem & fepulturam tuam 9

Libera.

Per gloriofam refurre&ionemtuam

Libera.

Per admirabilemaicenfionera tuam *

Libera*

Bcr gratim Spiritus anfci Paraelki r

Libera.

[In die Iudicij ,

Libera,

Feccatores

Te rogamus, audi nos.

Vt ei parcas *

f : *;*;

Kyrie eleifon,

Terogamus,exaudinos

rifte elejlba

eleifom

5. Litanie poterunt ccram. gnorantibus Imguamlatinarr? Sacerdote gemanic recitari, ad: quas
ckcumftantesgenufexi clare repoadebunt $ infirm us
jutem r cum potetyjt aitcm piim affectum eliciat , op
portune moncbituiv
Eardem Licaniar germanic

t5)rifr erbarme $~
5 mrteme tmftr.
/

tf3rfttt-(fie)

wtf ^0/

few fr;^tt ( fe )

4^$er$bct/
S (eQty t r fcr /

btf jar

fe >

feto #n( fe )

fetfi*rtytt-(fej

ctftger * EetSatiffetA

But ft* fttK fr)

5 */ fr

dtaer Snftca /

bttt fur (fie )

$> ciller */

& <

bttm ft ifflCfu)
Htt1uxfyn0t)
'Qffttgcrgattren/
tatet jitrfta (fie)
>*ff9er@ifoefer/

(#()

.o tittger -report/
f>tfrj)tt(fie)
% 1 # /

Utttt $r ( fie )

*itgerBenefcta* /

bitt fr$ { fie )

S *tircr Sranctfa ;

$ttt#r fimflie )

2 e ^/
^ tfige CDarta /

(fie)
fiar ft* (fe )

<ttge uw/

far jjn{ fie )

S e-5^3ttttgfratt)tttt)ttDaB<ffiraen/bimi fikfWfie )
le vttb >$ /

et fur $n ( fie )

etm ( ;r ) gn4t>g.9<Frttfe#ii (Tie ) 0


^m ( jf) ) mfog rtfe #n ffie ) O rt
3 m t>e twm Sern /
33*t ber <3efa(>r Deg $ot>W
%!>*#$/

Briefe $ ( fie)
Briefe tfm ( fie;
ri*fe

ffie)Oftgn> |
9tn

ico

Ordo Commcndtionis Animas,

% <&m) /

m bm\ Xcbt mtt> &ea.rabnug


Smrcf) Hin &

mxtiibtinmnbtxbartm 2foffal;rfc/

armceimDcr/btttt
DK

erjjrc tm&

fe ) wrfcfj oncft/ mir bitten Dti erJjtre .,

&f)fittxi)bxtm$
3<xuxf)bxtm&
*. Dende cm in agonc i exicus anima anxamr^j
dicanturfequenrcs Oraciones.
O R A T I

PRocicere a'nimaCrtliana de rioemndo , mnomineDei PatrisomniyoCenris,qm ce crcaMtrinxtomij ne Jesu Cftrifti Filij Dei vivy qui pro ce pafiis eft: in nomineSpincps fnH, qui in ce eFuluaf eft : in nomine ngelorum & Archangelrm:in nomine Tnronorum,
Dommarionum:ii*nonWneFti^
in nomine Cherubim;& Ser^pnim,t in nomine Patriarchamm-& FropheCarmr-sib nomine Sanorum po^
ioLorum & Evangeliftarum: in nomine Sanfcorom
Marcy-

Crdo Commendationis Animar.

20 1

Martyrum & Confebrumiin nomine San&orum Mo- j


nachorum & Eremitarum : in nomine San&arum Vir-
ginum , & omnium Sanctorum & Sanftarum Dei : ho-i
die fit in pace locus tuus , & habitatio tua in fan& Sion.
Per eundem Chriihim Dominum nolrum.

Amen.

ORATIO.

DEus mifericors, Deus clemens,Deus,qui fcundm;


mulciradinem mierationum tuarum peccata pcenitentium deles , & prxteritorum criminum culpas ve
nia remiffionis evacas : repice propitius uper hunc famulumtuumN, (hancfamukmtuamN. )& remiflionem omnium peccarorum fuorum tot cordis confeCfione pofcentem deprecatus exaud. Renova in eo( e)
pijffimePater,quidquidterren fragilitate corrupt,vel
quidquid diabol ic fraude violar el:& unitati corporis
Ecclefwe membr redemptionis annexe. Merere Do
mine gemitu,miiererelacrymarejus:&n haben te fiducia,nifi in ai mifricordi, ad tux Sacramet reconc- j
liationis admitte.Per ChriftDomin noftr.^. Amen. !
COmmendo te omnipotenti Deo, chariffime frater,
(chariffima ibror )& ei, cujus es creatura, committo : ut cm humanitatis debitum morte interveniente
perfolveris, adutorem tuum,qui te de limo terrae for
maverat,revertaris.Egredientiitaque animae tuae de corpore iplendidusAngelorum ccetus occurrat: judex ACc

pofto-

.Ordo Ceiimeriatiams

poftolorumtbfenatus adveniat:candidatorum -1
cyram triumphator exercirus obvie liiiata rutilantium
ce Confeflorum turma circumdet: jubilantium te Virginum chorus excipiac&beatae quieris in finu Patriarcharirni te complcxus aftringat: micis atque feftivus Chrifti 1
Jesu tibi apetus appareat, qui te nter affiftentes lbi jugiter interee dcernt.

Ignores orane, quod horret in

tcnebris,quodftrdec n flammis,quodcruciat in tor-j


mentis.

Cedat tibi deterrimusfatanas cum atellitibus

fuis; in adventu tuo te comitanribus Angelis contremiicat > atquc in aeternae noctis chaos minane drfgiat.
Exurgat Deus , & diflpentur inimici ejus : & fugiant,qui
oderunt faceejus.

Sicut deficit fumus,deficiant:

cutfluit cera facie ignis, fie pereant peccatores fa


de Dei , & jufti epulentur , & exultent in conipeclu
Dei.

onfundantur igicur, & eiubecant omnes tar

treas legionesj&miniftri itana: iter impedir non


audeant.

Liberet te crucatu Chriftus , qui pro te cru-

cifixus eft.

Liberet te ab astenia morte Chriftus , qui

pro te mori dignatus eiL

Conftituat te Chriftus Fi

lius Dei vivi intra Paradifi ii femper amana virentia, & inter oves foas te uerus ille Paftor agnocat. li
le ab omnibus peccatis tuis te abolvat , atque ad dexteram fuam in eletorum iorum te forte conftimacRecbmptrem tuum facie ad faciem videas , & praefens
I

cm-

0rdo Commcndationis Animag

20J

lcmperailiftensymanafeftiffimambcatis oculis apicias


yerkatem.

Confirmais ( contuta ) igitur inter agmi-

na Beatoram , contemplationis divina; dulcedinepotiaris in iaecula eculorum. y. Amen,


O R T I .
SUfrpe Domine frvurrr tuum (famulamraam )in
locum fpei andacfibiilvacioiiis mifericordi cu.J
yi. Amen.
LiberaDomine animam frv ra(Fmulas ) omni
bus perculis inferni , & d Jaqueis pcenarum, & ex omnibnstribulationibus.^ Amen.
LiberaDomine antmamirvi m^mulse raaff)icut ibcrfti Enoch & Eliam de communi morte mimdi. f.
Amen,
liberaDomine anmiti irvi ti(famulae tu*e)ficut be*
rMiNodedilavio^.

Amen,

L iberaDomine animam irvi raprniuls? tuaejfctit liberiti Abraham d Vr Chaldaeorum* y. Amen*


LiberaDomine animam irvi rai(famulas tuae)ficut lib
rt Job de pambnibuams.^. Amen*
liberaDomine animam fervt(famulsetuae)fctit liberfti Ifaac de hofti>&de manu Patrs fui Abranse. p
Amen
liberaDomine animam erv tolffamulsc tuae&ct liberfti Lot de Sodomis ,& de flamm igriis. ^. Amen.

Ce 2

Li-

ao4

Ordo Coituncadations Animx.

Libera Domine animam ervi tui(famulasm)ficut liberili Moyen de manu Pharaonis regis iEgyptiorum.
^..

Libera Domineanimam rvitui(amul tugjkut libertftiDanielemdelaaikonum, ra. Amen*


Libera Domineanimam fervi tui(famulae tuae)cut libei fti tres pueros de camino ignis ardentis:& de manu re '
gis iniqui. yu Amen,

'

Libera Domineanimam fervi tui(famu

" Y* j '

tuac)kut libc-

rili Suannam de falo crimine. w. Amen.


Libera Domine animam ervi tui(famulx tuae)icut liber
rfti David de manu regis Saul, & de manu Goliac. jjfcj
Amen.
Libera Domine animam irvi tui(famul3e tuae)ficut liberfti Petrum& Paulum de carceribus. . Amen.
E t ficut beatiffimam Theclam Virginem & Marcyrem
tuam de tribus atrociimistormentis liber ili , ic libe
rare digneris animam hujus ervi tui (Famuke tuae) & te
cum facias in bonis congaudere cleftibus. ?. Amen.

o.

GOmmendamus tibi Domine animam famuli tui N*


(famulsc tuae N. ) precamrque te Domine

Jesu

Chrle,Salvator mundi, ut propter quam ad terrain mifericordite4efcen4fti , Patriarcharum tuorum inibus


iniinuare non

renuas.

Agnofce Domine creaturam


tuam,

OrdoCommedaiionisAjiim,

205

tuam , non dijs aliens creatam , fed te fplo Deo vivo


& vero : quia non eft alius Deus prater te , & non eft fecundm opera tua. Lxtifica Domine anima ejus in conipe&u tuo,&nememineris iniquitatum ejus antiquariim,&ebretatum,quas fufcitavit furor, five fervor
mal dfi derij.

Licet enim peccaverit , tarnen Patrem*

& Filium,& Spirtum anhim non negavit , fed credidk,& zelum Dei in f habuit , & Deum ,qu fccit om-l
3iia,fideliteradoravic

O RAT

O.

|J Elcla jventutis , & ignorantias ejus, quaeumus,ne


memneris Domine , idicundm magnam mifercordiam tuam memor efto illius in glori claritatis
tuse

periantur ei cadi , collxtentur illi Angel.

In re-

gnum tuum Domine ervum tuum (amulam tuim) fiicipe.

Sufcipiateum(eam') fan<us Michael Archan

gelus Dei , qui militiae cleftis meruir principatum. Ve


nia nt illi obviam an&i Angel Dei, & perducant eunl
,( cam^ in ci vitatem cleftem Jerualem. Sufiripiat eum
(earn ) beatus Petrus Apoftolus , cui Deo claves regni
cleftis tradira funt. Adjuvet eum (eam)iancl:us Pau
lus Apoftolus , qui dignus fuit efle vas eleUonis.
cedar pro eo (

Inter

)ntus Joannes electus Dei Apoftolus,

cui revelata funt fcreca cleftia.

Orent pro eo ( *a )

omnes an&i Apoftoli , quibus Domino data eft poteCc

ilas

io6

Ordo Commcndatioms.niuiaeJ

as Iigandi atque fblvcn di

Intercdant pro eo ( e j o-,

mncs ani & elecliDei, qui pro Chriiti nomine cormenta in hoc fecuiofuftimieruutTUT vinculis earn is exutus(exuta )pervenire mereacurad gloriara regnicoeleftis : praeftance Domino noftro Jesu Chrifto : Qui cum
Ptre & Spiritu indto vivit& rgnt in frcula feculorum.^ Amern
7 Si ver dmdskborac anima, poteutlegiupcr,
cum hoc Evangelium ancli Joarmis.
Joarm.. r^,
SUblevacs ocus in coelumJesus dxt^atcr venk ho
ra, clarifica Filium tuum yut Filus tuus clarifcet te,
Sicut dedHlieipoteftatemomniscarnisrUt oranequod
dedifti ei,dec eis vitamxeemamv Haec eft autem vita al
terna i ut cognoicant ce,. olumDeum verum, & quem
miTiijeiHn'Ghrlum. Ego te clariflcavi fuperterram:
opusconfixmrnavi, (|uoddedtimihi,ut faciam.Et nunc
clarifca me tu Pater apudtemeeipfum

claritate quam

habui: y prrusquam mundus efet, apud Ce, M anifeftavi


no men tuum hominibus , quos dedifti mihi de mundo*
Tui erant, & nnhrsdediili:& fermonem cuum fervaverunc

Nunc cognoverunt r quia omnia , quae de

difti mihi y abs te unt : quia verba r quae dedifti


mihi , dedi eis ipli acceperunc : Se ognoverant ve
r , quiaceexivi:& credderuncquia cu me miftftLEgo
pro

tiSo Comm?aatons mm-fi

27

pro eis rogo.- Nn pro mundo rogo, fed pro hs,quos


dedfti mihi: quiacui inc

Er mea omnia, cuaiint:

& tua -, mea funt & cbrificaais um in eis.

Er jam j

non fum in mundo : & hi in nwando : & ego .ad


rte vemo. Pacer iandbe ,>ierva-eos in nomine -, quas
deck'fti mihi : -ut fine unum, icuc & nos.

Cum eifern

oum eis regoiervabam eos in nomine tuo.

Quos dedi-

i m ihi , cu-ftodiv-i :x& nemaex eis perijc ,nifi tlius per


dtionis., feripeuca itnpleacur.

Nunc aurem ad te vc-

nio , & hxc loquor in mundo , uc habeanc gaudinm


m eum impleram in imetipfis.

Ego dedi eis irm one m

uum\, & mundus eos odio ihabuir^ quia nonuntde


inundo.

Scuc & ego non uni de mundo. Non rogo ur

tollas eos de mundo,fd ur erves eos malo.

De mun

do non funt ,cnr &ego non de mundo.


jfica eos in verrate.

Sani-

Sermo ruus veriras eil. Sicuc Cu

toe mfifti in mundum., & ego mi eos in mundum. Iz


pro eis ego an&fficome pum: ur finr &: ipi ntrficaxi in verirace.

Non pro eis autem rogo tanrm ,ed &

pro eis , quircredkur fimeper verbum eorum in me : ut


>mnes fine , ficut cu Pacer in me, & ego in ce,uc &
ipfimnobisunum fine :uccredac mundus, quia me
mifti

Ecego claricacem , quam dedifti mihi , dedi eis:

fine unum,ficur &nos unum umus.Ego in eis, & in


: ur fineconfummaei in unum:&: cognofeae mundus,
quia

2o8

Ordo Cammeiilatiams nimir-

quiatomemifili,& dilexili eos , ficut & me dilexi


li.

Pater,quos dedift mihi , vol ut ubi fum ego , & ills

I int mecum : ut videant claritatem meam, quam dedilimihirquia dilexili me ante conftution mundi.Pater jule , mundus te non cognovit.

Ego autem te cog-

novi : & hi cognoveran t , quia tu me mifiti.

E t noturrt

feci eis nomen tuum , & notum faciam: ut (*?


dilexili me , in ipiis fit , & egoin ipfis,

Pafsio Domini noffcrt Ieu; Cbriftiecundm ioannem,


IN illo tempore : Egrefls e/ljEsus"cum difcipulis iis
trans torrentem Cedrn , ubi erat hortus , in quem
introivit p , & difcipuli ejus. Sciebat autem & Judas ,
qui tradebat eum T locum, quia frequenterJesus con ve
nerat illuc cum difcipulis fuis Judas ergo cum accepif*
ft cohortem , & Pontifcibus & Pharifieis mililitros,
venir lluc ycum laternis , & facibus , & armis. Jesus fra
que fcens omnia , quae ventura erant iiper eum, proceffit, & dixit eis : Quem quaeritis ? repondrunt ei : jESum
! Nazarenum. Dicit eisJesus : Ego fum.
Judas , qui tradebat eum, cum pfis.

Stabat autem &

V t ergo

dixit eis :

Egofiim:abjeruntretrorium>& ceciderunt in terram.


Iterum ergo interrogavit eos:Quem qua:ritis ? illi autem
dixeruntjEsum Nazarenum.

ReiponditJesus : dixi vo
bis ,

Ordo.Commentlationis Anmx.

209

bis,quia ego fum : fi crg me quaeritis , finite hos abire.


Vt mpleretur frmo* quern dixit : Quia quos dedifti
mihinon perdidi ex eis quemquam. Simon ergo Petrus
habensgkdium,cduxiteum: &percuffitPontificis fervum : & abfcidit auriculam ejus dexteram.
nomen icrvo Malchus,

Erat autem

Dixit ergo Jesus Petro : M itte

gladium tuum in vaginam.

Calicem,quem dedit mihi

Pater,non bibam ilium ? Cohors ergo,& tribunus, &


miniftri Judaeorum comprehenderunt Iesum, & ligaverunt eum:& adduxerunt cum ad Annam primm. Erat
enim iocer Caiphaet qui erat Pontifex anni illius.

Erat

autem Caiphas, qui confilium dederat ludxfc :

Quia

expeditjunum hominem moripro populo. Sequebatur


autem Iesum Simon Petrus,& alius difcipulus.

Dicipu-

lus autem ille erat notus Pontifici , &introivit cum Iesu


in atrium Pontifias.
ris.

Petrus autem ftabat ad oftium b-

Exivit ergo difeipulus ille, qui erat notus Pontifici

& dixit oft.iariae:& introduxit Petrum,

Dictergo Petro

andlla oftiaria : Numquid & tu ex difeipulis es homi


nis illius ? dick ille : Non fiim.

Stabant autem fervi &

mimftri ad prunas : quia frigus erat, & calefaciebant fe :


j erat autem cum eis & Petrus ilans,& calefaciens ie. Pon|tifex ergo interrogavit iEsuMde difeipulis fuis , & de
do&rmi ejus. Refponditei Iesus : Ego pal m locutus
fum mundo : ego femper docui in Synagog , & in tem

lio

Ordo CoiuiCiidacioab

p;o, qupmnesludxi convenient : & in occulto locu


tus fura nihil.

Quid me interrogas 'i in terroga eos, qui

audirunt , quid locutus fini ipis : ecce hi iciunr, qua:


dixerim ego*

. autem cimi dixiilet , unus afifcens

miniftromni dedit alapam lEsu,dicens : fie reipondes


Pontifici ? Reipondit ei Iesus : fi male locutus fum , teftimonium perhibe de malo : fi autem bene , quid me
! caddis ?Et mifit eum Annas ligatura ad Caipham Pon.
I tificem.Erat autem SimonPctrus ftans,v calefaciens f.
Dixerunt ergoei : Numquid & tu ex difcipulis ejus es?
Negavt ille , & dixit : Non lim. Dicit ei unus ex iervis
Pontifieis, cognatus ejus, cujus abicidit Petrus auriculam: Nonne ego te vidi in horte cum illo ? iterumergo
negavit Petrus: &ftatim gallus cantavit.
erg Jesum Caiph in praetorium.

Adducunt

Erat autem mane :

& ipi non introjerunt ia praetorium , ut non contami*


narentur,ied ut manducarent Paicha.

Exivit ergo Pi-

latusad eos fors,& dixit; Quam accuitionem afFertis


adverfus homincm hune ?

Reiponderunt , & dixerunt

ei: fi noneiTethic malefactor , non tibi tradidifemus


eum.

Dixit erg eis Pilatus :

Accipite eum vos , & e-

cundm legem velram judicatc eum. Dixerunt erg ei


Judan ; Nobis non licet interf cere quemquam.

Vt Ter

mo Iesu impleretur,quem dixit fignificans , qu morte


elTet moriturus,

Introivit erg iterum in praetorium


Pila-

Ordo Cbmmendationis Anima?.

211

Pilatus,& vocavE Iesum, & dixit ei : Ta es R ex Idx-!


fum? Repondit Iess :

A temtipfo hoc dics, ai;

dixerunccibi de me ? Repondit Pilatus : Numquid ego


ludauis um ? Gens tua,& Pontfices tradiderunt te mihi:
quid fecifti ? Repondit Iesus : Regnum meura non eft
de hoc mundo.

Si ex hoc mundo efet regnum meum,

miniftri mei utique deeertarentTut non traderer Iudaeist


nunc autem regnum meum non eft hinc.

Dixit itaque

ei Pilatus : Ergo Rex es tu ? Repondit Iesus : Tu dicis ,


quia Rex um ego. Ego in hoc natus ium,& ad hoc V erii
in mundum,vt teftimonium perhibeam veritati: omnis,
qui eft ex veritate, audit vocem meam. Dieit ei Pilatus :
Quid eft Veritas ?

Et cum hoc dixiflet , iterum exivit ad

Iudxos,& dick eis : Ego nullam invenio in eocaiam.


Eft autem canmetudo vobis , ut unum dimittam vobis
inPafcha : vultis ergo dimittam vofois Regem Iudxorufh?Clamaverunt ergo rurfum omnes,dicentes : Non
j hunc,ied Barabbam.

Erat autem Barbbas latro. Tunc

I ergo apprehendir Pilatus Iesum,& flagellavit: Et milites


plettentescoronam de ipinis impofuerunt capiti ejus :
& vefte purpurea4 circumdederunt cum.

Et veniebant

ad eura,& dicebant: Ave Rex Iudaeorum : & dabant ei


ahpas.Exivit ergo iterum Pilatus fors,&dicrteis : Ecce
adduco vobis euni foras, ut cognofeatis, quianuliam
invenioin eo cauiam.

Exivit ergo Iesus portans coroDd

nam

Ordo Cmmen&ttionts Aniinp.


,
! nam pmeam,& purpureum veftmcntum: cvdiciteis:
! Eccehomo.

Cm erg vidiflenteum Pontiflccs,& mi-

I niftri , clamabant dicentes :


I Dicit eis Pilatus :

Crucifige , crucinge eum.

ccipite eum vos, & crucifigite : ego

enim non invento in eo cauim.


I dxi :

Reipondcrunt ci Iu-

Nos legem habemus , & icundm legem debet

mor: quia Filium Dei ie fecir. Cm erg audilet Pila


tus hune irmonem,mags timuit.

Et ingretfus eil prae

torium iterum, & dixit ad iEsum: Unde es tu ? Iesus au


tem reponfum non ddit eLDicit erg ei Pilatus : mihi
non loqueris ? nefcis,quia poteftatem habeo crucifigere
te poteftatem habeodiraitrcre te ? Rcipondit Iesus
Non haberes poteftatem adversm me ullam , nifi tibi
datum eflt defuper.
majus peccatum habet.

Propterea qui me rradidit tibi ,


Etexinde quxrebar Pilatus di-

mittere eum.Jud^iaucem clamabant dicentes: Si hune


dimktis , non es amicus Cfaris.

Omnisenim,qif i

Regem facit , contradicit Caeiri.

Pilatus autem cm

audiif hos fermones, adduxit forts Jesum , & idit pro


tribunali9inloco,quidicitur Lithftrotos , Hebraic
autem Gbbatha.

Erat autem Paraceve Pafcha: , hora

quafi exta : & dicit Judaes : Ecce Rex veier.


clamabant : Tolle,tolle , crucifige eum.

lli autem

Dicit eis Pila

tus : Regem veftrum crueifigam ? Reponderunr Pon


tfices : Non habemus Regem,nii xirem.Tunc erg
tra-

Otdo CommcnHadoms n t nm

jcradidit eis illum,ut crucifigeietur.


'jEsum & eduxerant.

Sulcepcmnc aucem

Et bajiilans bi cmcem exivit in

cum , qui dicitur Calvario , locum ,

Hebraic autem

Golgotha; ubi {^ucifixerunt cum* & cum alios duos


hinc & hinc , medium autem Jesum.

Scripfit autem &

citulum Pilatus : &pofuit fuper crucem.

Erat autem

icriptum : Jesus Nazarenus,Rex Iudzorum. Hune erg


titulum multiludorumiegerunt : quia prope crvitacem erat locus, ubi cracinxus eft Jesus : & erat fcriptum
Hebraic,Grxc,& Latine. Dioebant ergPilato Pontices Iudeorum : Nolicribere , Rexludoium :fed quia i
pe dixk:Rexum Iudeorum.ReiponditPiiatus:Quod|
(cripfjicnpL

Milites erg cm crucifixiflent eum, ac-

ceperunt veftimenta ejus (& fecerunt quatuor partes,


unicuique militi partem ) & ramcam.Ert autem tunica
jmconiutihs,de4per contexta per totum.Dixerunt erg
iadinvicera: non andamus eam , fed fortiamur de,
jeujus fit. Ut crptura impleretur, dicens :

Partiti font

jveilimenta mea fibi : & in veftem meara mierunt orteiruEt milites quide hace feccrunt/Stabant autem juxta
crucem Jesu Mater ejus,& fororMatris cjus,MariaCleophae,& Maria Magdalene. Cm vidiTet erg Iesus Matrem,& difcipuhl ftantem, quem diligebat , dick matri
iuae:Mulier,ecce filius mus. Deinde dick difcipulo: Ecce
mater tua.
j

Et ex illl hor accepte eam dicipulus in


Dd

lut

2i4
fu.

Ordo ConimendatQns Anima?

Pofte fciens Jesus, quia omnia conummata funt,

1 ut confummaretur fcriptura^lixit : Sitio.


pofitum aceto plenum.

Vas erg erat

Uli autem pongiam plenarrt,

aceto > hyiopo circumponentes^obtulerunt ori ejus*


Cum erg accepifetiEsus acetum,dxit:Conummacum:
eLEt nclinato capite tradidt pirtum

udari erg ,

quoniam Paracve erat r ut non remanerent in cruce


corpora Sabbato ( erat enim magnus dies ille Sabbati)
rogaverunt Pilatum , ut frangerentur eorum crura , &
tollercntur.

Venerunt erg milites , & primi quidem

fregerunt crura , & akerius , qui eft cum eo


Ad Iesum autem cum veniflnt y ut viderunt eum jam
i mortuum,non fregerunt ejus crura , fed unus mflitum
lancet latus ejus aperuit r & continuo exivit iangnis , &
aqua.

Et qui vidk,tetimonium peribuit:& verum eft

teltimoniumejus.Etlle feit, quia vera dick : ut & vos


! credatis*

Fafca font enim haec,ut fcriptura impkreturr

Os no comminuetis ex eo. Et iterum alia fcriptura icizv


Videbuntjin quern transfixerunt.

Pofthaec autem ro-

gavk Pilatum Joieph ab Arimathi ( e qud eilet dicipulusJesu : oceultus autem propter metum Iucbeorum)
ut tolleret corpus Jesu. Et permifit Pilatus. Venit erg,
& tulit corpus I E s u. Venit autem & Nicodemus , qui
venerat ad Jesum no&e primm/erens mixturam myr
rhe k !os,quai libras centum. Acceperunt erg cor
pus

vOrdoCommendationisAaini.

215

pus I e su , & ligaverunt illud Ii nteis cum aromatib us,


itcut mos eft luda'is fepelire.
crucffixus eVhortais :

Ert autem in loco , ubi

& in horro mouumentum no-

y um,in quo nondum quisquam poiitus erat.

bi -ergo j

propter Paraice ven.Iudeorum, quia juxc erar mon'


: Lesum.
Oratio ad Dm Issum 'Chriftum *de fmgulis artfco-'
lis .Eaffionis ejusjdiecnda moriente vel abF alio pro ei,
$4 Adorarrais teClirik,&:benedchrUstibi:
Quia per anramCrucem tuam redemifti mundum.
Eus, qui pro redemptione niundi voluit nafei ,
circumcidi , Iudasis reproban , ud trad re
oculotradijvinculisalligari :

icur agnus innocens ad

vi&mani duci,atque conpeclibus Annae, Caiphae , Pi


laris Hcrodis indecenter ofcrri falfs teftibus accun,flageUis& opprobriis vexari, putis conpui , pinis
coronarijColaphis ca?di>arundine percutbfacie velari, &
veb'bus exui,craciclavisaffigi, in cruce levari , nter latrnes deputarijfelle .& acero potar,& lancea4 vulnerar
Tu Domine per has ian&iilmaspnas tuas, quas ego
indignus recol , & per fan&am Crucem ,

& morrena

ruam libera me { vel i alius dicicpro - libera famuum tuumN,) ( famulam tuam) pcenis infern i, & perducere digneris ^qu perduxifti latronem tecum crucifixum. Qui cum Ptre, & Spiritu anbo,vivis & rgnas
infaeculafseculorum, Amen.

9.

Dfct

2i6
9

Ozdo Cornmeiidacionis Animar.


Diei preterea pofunt fcquentes Pfalmi.
Ffalmus 117*

COnficemini Domino quoniam bonus ; quoniam m


fkculum miericordia ejus.
Dtcat nunc Ifral quoniam bonusrqaoniam in fxculura
miericordia ejus.
picat nunc doraus Aaron : quoniam in fxculm mie
ricordia tJUSv
D icantnunc qui ciment Dominum 1 quoniam in ecuv
Iurn miericordia ejus.

J J>e tribulatione mvocavi Dominum: & exaudivit mc


in latitudine Dominus.
Dominus mihi adjucor : non cimebo quid fciat mini
homo.
|>ominus mihi adjucor : &: ego deipiciam inimicos.
meosr.
gonum eft confiderein Domino: quam confderem
homine.
Bonumel perare in Domino : quam in priacpibus
Onrnes gentes circujrunt me : & in nomine Dominik
quia ulcus fum in eos*
Orcumdantescircumdederuntme : & in nomine Dgmni,quia vkusfum in. eos*
Craniidederunt rae icuc apes,

& exarferant fi eut

Ordo Commendatons Animate


gnis in pinis :

217

& in nomine Domini , quia ultus fum

in eos.
Impulus eversum utcaderem :& Dominus cepic me.
F ortitudo mea,& laus mea Dominus : & fa&us eil mihi
influtem.
V ox exultationis & ilutis : in tabernaculis juftorum.
D extera Dom ini fecit virtutem , dextera Domini exaltavit me : dextera Domini fecit virtutem.
N on moriar^d vivam : & narrabo opera Domini.
aftiganscaftigavit me Dominus :

& morti non tra-

didit me.
Aperite mihi portas jutitiae , ingreis in eas confitebor
Domino : hxc porta Domini,jufti intrabunt in earn.
Confitebor tibi>quoniam exaudili me:& fa&us es mihi
in ialutem.
L apidem,quem reprobaverunt edificantes : hicfacbis
eil in caput anguli.
A Domino factum eftiftud :

& elmirabileinoculis

noftris.
H xc eft dies,quam fecit Dominus : exultemus & laetemur in e.
Domine flvum me fac , Domine ben profperarc :
benedihis qui venit in nomine Domini.
Bcnediximus vobis de domo Domini ;Deus Dominus,
&ixit nobis.

Con-

2l8

!1

Ammx*

(Clonlituite diem blemnem in condenfis : uque ad


cornu altaris.
Deus meus es tu,& confitebor tibi : Deus meus es tu , &
exakabo te.
nfitebor tibi,quoniam exaudili mc:& fa&us es* mihi
infalutem.

Confitemini Domino,quoniam bonus;quoniam in leculum mifericordia ejus.


Gloria Patri.

P/abwus *

TJEati immaculati in vi : qui ambulant in lege DoJLAnini.


fcati qui icrutanturteftimonia ejus : in toto corde exquirunt eum.
on enim qui operantur iniquitatem : in viis ejus ambulaverunt.
Tu manditirmandata tua cnftodiri nimis.
*J/tinam dirigantur via; : ad cuilodiendas juftificationes tuas.
Tune non confundar : cm perpexero in omnibus
mandatis mis.
onfitebor tibi in directione cordis : in eo qud didici
judicia juititiae .
Iuftificationes tuas cuilodiam : non me derlinquas
ufquequaque.
In quo corrigit adoleicentior viam iuam ? in cuilodiendo irmones tuos.

in

0rdo Commcndationis Anima?.


I n toto corde meo exquifivi te : ne repellas me man
datas ruis.
n corde meo abfcond eloquia tua:ut non peccem tibi.
eneditus es Domine : doce me juftificationes tuas.
1 n labiis meisrpronuntiavi omnia judicia oris tui.
n via teitimoniorum tuorum delegatus film : iicut in
omnibus divitiis.
I n mandatis mis exercebor:& confiderabo vias tuas.
I n juificationibus mis meditabor : non obliviicar
frmones mos.

5 loria Patri.

KEtribue iervo tuo> vivifica me : & cuftodiamirmones tuos.


Revela oculos meos : & confiderabo mirabilia de le
ge m.
I ncola ego lim in terr : non abfcondas me manda
ta tua.
oncupivit anima mea defiderare juftificationes mas:
in omni tempore.
I ncrepfti uperbos :

maledi&i qui dclinant man

datis mis. .
ufer me opprobrium,& contemptum:quia teftimonia tua exquifivi.
E tenim iederunt principes, & adversm me loquebantur : irvus autem tuus exercebatur in juftificationibus tuis.
2

Nam

|
- i

no

OrdoCommendationisAmmsd1

N am & tcftimonia tua meditatio mea eb & confilium


meum jullificatioaes .
Adhaeit pavimento anima mea: vivifica me icundm
verbum tuum.
V ias meas enuntiavi,& exaudli me: doce me julificationes tuas.
V iam juftificationum tuarum infinie me: & excrcebor
in mirabilibus tuis.
D ormitavit anima mea pne taedio: confirma me in ver
bis tuis,

V-<

V iam iniquitatis amove me :

& de lege tu miirere

meL
Viam veritatis elegi : judicia tua non fm oblitus.
A dhaeii teftimoniis tuis Domine :
dere,

noli me confun

.-

V iam mandatorum tuorum cucurri : cm dilatfti cor


meum,
io. Tres piae & utiles morientibus Orationcs , cum
tribus P ater nofter,& tribus Ave Mara,in agone mor
tis recitando. Primo dicitur : Kyrie eleifon.Cnrifte eleifon.

Kyrie ekiion,

paternofter.

Ave Maria.

Oratio,
DOmine Jesu Chrile , per tuam fancliffimam agonim,& orationem, qut orfti pro nobis in monte
Oliveti , quando fatus eft fu dor tuus icut guttse in
guinis

Ordo Commendation is hitix*

211

guinis decurrentis in terram : obfcro te , ut multitude


nem udoris tui anguinei , quem prae timoris angufti
copioiiffim pro nobis effiidifti ,

offerre & oftendere

dignris Dco Fatri mnipotenti contra multitudinem


omnium peccatorum hujus famuli tui N. ( fmula: tu
N.) & libera eum <tam ) in Me hor mortis lux ab
omnibus peenis & anguliis ,
timet meruifl.

quas pro peccatis uis ie

Qui cum Patre,& Spiritu inclo vivis

& rgnas Deus in fsecua xculorum. 3^.Amen.


d dicitur: Kyrie eleifon.
fon.

Pater nofter.

Chrile eleiion.

Secun

Kyrie elei-

Ave Maria.
Oratio.

DOmine Jesu Chrile , qui pro nobis mori dignatus


es in cruce,obfecro te,ut omnes amaritudines pa
fionum & poenarum tuarum ,

quas pro nobis mifris

peccatoribus fuftinuifti in cruce , maxime in ill hor ,


quando fanc^iflima Anima tua egrela eft de intiffimo Corpore tuo,ofrre & oitendere dignris Deo Patri
Omnipotenti pro anim hujus famuli tui N. (famube
tuae N.) & libera eum { am) in hc hor mortis ab om
nibus peenis &paflionibus , quas pro peccatis uis i ti
met meruifl.

Qui cum Patre,& Spiritu ianfco vivis &

rgnas Deus in faecula fieculorum. i^.Amen.


1 citur: yrie eleifon.

Terti di-

hrifte eleifon, Kyrie eleiion.

Pater nofter. Ave Maria.


|

Ora~

2l

OrdoCommendatons Anmx.
Oratio..

DOmine Iesu Chrifte,qui per os Prophets dixifti , in


charitate perpetu dilexi te , ide attraxi te mierans : obicro te , ut eamdem charitatem tuam , quae te
:de clis in terram ad tolerandas omnium paffionum
tuarum amaritudines attraxit , offerre & oftendere dgnrisDeoPatriOmnipotenti pro anim hujus famuli
tuiN. (famu* tuaeN. ) & libera eum (cam) ab omni
bus paffionibus & pnis, quas pro peccatis fuis timet fe
meruifl.

Et falva animam ejus in hc hor exits fui.

Aperi ei januam vitse >

& fac eum (m ) gaudere cum

Sanctis mis in glori aetern.

Et pijffime Domine

ksuChriile, qui redemifti nos pretiofiffirho inguine


tuo,mifrerc animas hujus famuli tui,(famul*tuae )&
earn introducere digneris ad imper virentia & amcena
loca Paradiii ,

ut vivat tibi amore indiviiibili, qui te,

& ab ele&is mis nunquam iparari poteft.

Qui cum

Ptre , & Spiritu fancto vivis& rgnas Deus in fecula


feculonim.w Amen.
M

embru M

V.

Preces & agenda in xpirattorc..


fom tempus expirandi ihilitcric , tunc rnaxm
ab omnibus rircumftaatibus rkxis genibus vehc ;
menter orationi inftandum eft.
Ipfeyerd mpriens, il potefcdkat : vcl f nn p6
,

'

- t

Ccfb

OrdoCommencatonis Anmg.

tcl , affiitenS, five Sacrdoj pro ciar voce {Tromm*


tier : Iesu , Iesu, Iesu,

Quod,& ca quae fequuntur,ad il*

lius aures, fi videbitur,etiam fepius repecc.

In manus

toas Domine commendo fpiritum meum.


Iesu Chrifte fufcipe ipiritum meum,
pro me.

Domine !

San ta Maria ora

Maria mater gratiae , mater miiericordias ,

me ab holl protegeA bor mortis fufcipe,


3. Tuncubi vgct pa coniuetudo,puIfetur campana
fparochialisEccleia: aliquibus ictibus ad ignificandum
fidelibus in urbe, vel loco , aut extra in fuburbanis exiftentibusntantem mortem expirantis aegroti , utpro
Dcum robare pofint.

4* Egrefsa anima de corpore , tatina dicatr hoc


&# SubveniteTan<fti Dei, oceurrite Angel Domini, cipicntes animam ejus, offerentes earn in conpectu Altljmi. ^Sufcipiat te Chriftus , qui vocavit te , cinium Abraham Angeii deducant te. g>r Sufeipientes ani
mam ejus,ofcrenteseam in conpecbi Altimmi. tf'.Requiem aeternam dona ei Domine,& lux perpetua fuceat
ei .^.OFerteseaminconpecliuAltifimi,. jgrie eleibn.
Chrile eleibn.

" eleibn.

nos inducas in tentationem,

ter noler.

Et ne

Sed libera nos a malo.

^.Requiem aeternam dona ei Domine. Jj^Etlux perpepetualuceat ei. ^.Aportinferi. ^JEnieDomine ani
mam ejus. "j^.Requiecatinpace. g, Amen. ^Domi
ne exaudi orationem meam. jp# Et clamor meus ad te
veniat ^Dominus vobifcum.gj. Et cumSpiritu tuo.
Ore-

224

DeExequis.
O rcmus.

TIbiDominccommendamus animam famuli tuiNL


(iamul X tuae N. ) ut defunctus (defunda )

feculo

tibi vivat , & quae per fragilitatem humanae converfationis pcccata commifit,tu venia mifcricordisimae pietatis ablerge. Per Chriftum Dominum noftrum.
$% Interim detur campanas ignum tranfits defuncti
pro loci confuetudine , ut audientes pro ejus anima
Deum precentur.
6 D einde corpus de more honeft compoiitum loco
decenti cum lumine collocetur : ac parva crux fper
pectus inter manus defuntti ponatur : aut ubi crux dfit,
manus in modum crucis componantur.
T* Interdum corpus afpergatur Aqu benedicta : &
interim donee eflferatur,qui adfunt, five Sacerdotes , fi ve
alijjOrabunt pro defun&o.

VIU

ve
Exequiis & fepulturis.

MB

O BSERVATl ONES.
I.

Obligatio fervandi ritus Excquiarum.

/. Actas ae ritus quibus ex antiqu'tffmn tradit tone


"

* -'

urn Pontificum inftitutisfinfta materbeciea

Pc Obiervat. JExequiaram,

22^

:lea Catbolica in filiorum fuorttm exequi utijoUt , t am quant


vera religionis myfteriajCbri Uniquepktatisfigna, &fdelium
mortuorumJaluberrimafuffragia, Parocbifun. fudiofirvaredebentyatque ufuretinere.
2, Iiis itaquepraandis quapar e , modeikac devot tone
ita fe babebunt , ut ad defund orumjalutem Jmlque advivorum pietatem,quemadmodum verfunt.non ad ^uaum^jusmodi ritusjan& inituti ejfe videantur*
iL

Tempus & modus Exequiarum.

t,y^Vllum corpuspeliatur, prat t'm mors repentinafue* ^ rittnipo debitum temporis intervallum , utnuUus omnino de morte relinquatur dubitandi locus,
2.

<>uodantiquijpmi e inituti, illud, quantum fieripote-

r'ttjetineatur,ut Miffiaprafente corpore defun&i pro eo celebreturjintequampultura tradatur.


Si qu diefeo fitfepelienduSyMijfapropriapro defunft
prante corpore lebraripoterit.dum tarnen conventualis Mia
& Ocia divina non impediantur , magnque diei celebritas
non obet.
I TL

SufFragia pro defun&is.

\1 Olumus etiam , utundum pijimam Catholte lefi


* traditionem

nora Vicefisfimper obfervatam confue*

tudinempofunet'alia, Exequia, Septimi,Trigemi , $ ubibaclenus fuit obfervatum ? etiam anniverfarij ,prongulari De\^funBorumfolatio.clbrentur.

DcidcoScpumhe,

I V*

\\

Cautelas circa Exequias,

CAucant omnino Parocbi , aliSacerdotes nepultura,


vel exequiarum [eu anniverfarij mortum Ocijcausaquidquam pacifiantur,aut tamquampretium exigant \fed ijs
eleemonis con tenti fini , qua autprobata con/uetudine darifilent\aut alio legitimo titulo exig queunt,aut Nobis conituta
fnerint*
2. equepermittantyUtpallia ,feu antependia.aut alia altar ornamenta ad ernatumferetri vel tumba adbibeantur.
*4 Cum autem antiquijfimirits EccUaicit t creos cenfbsinsxequiis &funeribus dferreaveant item^neejusmodi
ritus omittatur-iOC ne quidavare aut indign ineo committatur.
^ fauperesvero , quibus mortu nihil aut itaparmfupere , utpropriis impenfis humarinonpojfmt , gratis omninofepe*
liantur: debita luminafuis impenfisfiopusfuerit, adbibeant
Sacerdotes,ad quos defunBi curapertinetjuel aliquapiaConfra
ternitas,fuerit,juxta lociconfuetudinem.
Laid cadaver quolibetgeneris aut dignitatis titulopro.'
ditus ilkfuerit, Clerici ne dfrant\

\ T^* vt&* * cvnfuetudo peliendi mortuosincme

tenisretineatur,

ubieripote/efiituatur : at vero, cut

locus fepultura dabitur in Ecclea , burnt tantm dttur. Cadavera autemprope altara non/epeliantur.
Seputcbra Sacerdotum,{$ kricorum cujuscunque Ordi,
nisy ubieri potet fepulcbris laicorumfeparatant\acdecen.
tiori

De ObfrvatXmetermrum.

227

(tori locofit*: atque ita, ubi commadumfiuerit 3 ut alia proSacerdotibus, alia fro inferiors Ordints Ecclefia minifirispanta
\fint.
I

$*

Nullum porro cadaverperpetua fipultura

traditurn ex

' ull cujusvts Ordints aut alterius loci Ecclefia vel cmeterio
ajportari liceat,nifide Nora licentia.
4

Ceterum nemo Cbrifiianus in commtmioneftdelium de-

fnnSlus,extra Ecclefiam aut cmeteriumrit benediBumfepeliri


debet :fidfnecejfitas cogat, ex aliquo event aliquando ad tempus aliterfieri, curetur >utquatenusfieripoterit corpus in locum
facrum quamprimm transferatur, & interimfemper crux apiti
iUius apponi debet,adfignificandum Uum in Cbrifio quievijfe.
f
bus

Imagines Chrifii crucifixi. & aliorum SanBorum , lapi'diepitapbi burnt Hocand non In[culpantur T nepedbu

transeuntium irreligise terantur : &fi quA bujusmodifiunt ,


amoveantur,aut alio transfierantur,
VI.
lr

Nocanda de Cmcteris.

meteria undiquefint tau/, (jingrefius iUorum ita eu-

jfiodiantur , ut nullus brutis animalibus accejfuspateat ;


omnsquevites, frticesarboreseradicentr.
s,

Omnes profiani ujus cosmeteri &fipulturt -

tur3adbibitoetiambraebio{aculari.
$.

EreBa alicubi in cosmeteri ojfuarta traniparentibus U-

gneis clairts itafepiantur, ut adofia neminifine clave,[ub cufiodi Ecclefia exiflentefit accejfus.
4*

In medio.velalio opporturtiore loco cmeferijftux major

infublime ertgatur.
fi

vu.

223

DcHabw&fimipclicndorurn.

VII. Habitus epeliendonmu


i9Acerdos, aut cu'jusvis Ordin Clericm de fundus veibus
^ftt quotidianis communibus ufque ad talarem veftem inclufivjum defuperfacro vefiiiu Sacerdotali,velclericaii , quem
j rdints fui ratio depofiit , indui debet.

Sacerdos qu'idemfuper

j talarem veem}amiBu,alba,ngulo, manipulo,fila , & cafula


jfeuplaneta violcea velalterius etiam colorist indutus.
s,

Diaconus vero induatur amiBu, alba , ngulo, manipulo,

filafuper humerumfinifirum qua(ub axilla dextra annext,


Dalmtica violcea, vel etiam alteus color is.
i

Subdjaconus autem , alba , ngulo, manipulo, t$

tunicella,
4* Ali) praterea inferiorum Ordinum Clericifuperpelticeofitpra veflem talarem ornari deben ,fing Ii praJicli um tonfur
birretisfuis*
III.
/

Sims fepelicndomna*

Orpora defunBorumin Ecclefiaponendafuntpedibusver^'sus altare majm,velficonduntur in Oratorits , at Ca

pellis,ponantur cumpedibus verfisad urn altara,quod etiam


profit & locofiatinfepulcbro ; extra bccleam vero , versus
Orientem.
Presbjteri vero babeant caput versus altare.
IX.

InfcriptioDefim&orum.

Jj Efunfti baptizatiquicunque ,five adultifiveparvuli , - .


nes inproprio libro juxta formam infra pofiam accurate
injeribantvr.
MEM-

De IndignisfcpukurEcclciaAic
229
MEMBRU

Quibus non licet dare ipulcuram?


I Gnorare non debet Farocbus, qui ab Eccleaicafepulturkipfo
lurefini' exeludendi ; ne quemquam ad contr* Jacrorum
dcret* umquam admittat*
* Negaturgttur Ecdeaicafepultura faganss , Jud&is ,
U

U ort excommunie atione : interdiB nommtim

ma, quifunt

[in loco interdtftc\eo durante*


Se if(os occidentthus ob defperathnem , <vel iracundiarn
<( non tarnen ex infama id cidat) ni ante mortem dederint
\JignapcenitentiA. ..
h

Marientibas in dueo , etiamanteobitum dederintpni*

tentiagna*
4?

Manifeis & pubticis peccatoribus , quinepoenitentia

^erierunt*
S* Us,dequibmpublice conat3quodmeHn anno nonffieperini Sacramenta confeonis^ commsmion in Pabk,l$ abfque uUogno contritionis obierunL
6) Infantibus mortui* Abfque Baptifmo, ni in utero matris
exientescumeademmAtrefepeliantur : nam qui ex utero demortuA matris exfe&i , & ante Jjaprtfmum mortui funt ,
\etiam cum matre in loco facropeliri debent tut diSumfupr
pag. lS+
7 Vbi vero in pradiis eabttsdubium occurrerii , ad Not
pro deeionereferatur.
.

"

pjTj

MEM-

De Ordme xequarum,

M
.

IIIt

ORDO .SLENNIS '

Exequarum & Sepultura


ARTICVLVS

.."

Preparatoria ad folenncm fpulrarara.


OBSERVATIONEN
r9 ^Onfiituf tempore , quo corpusfotenm rtu adEccleam
^'defe?endumeyconrvocetur Clerus >$ , qui funeriin~
1 tene debent

in paroebiatem , tietin altam Eccleam ,juxta

loci confuetudinemjordine conneniant > datis1 certis


gnis>eo modo & rit,quo in eo locoerifilet \ paroebus indutus
fuperpelliceo &ola nigra veletiam ptuviali ejusdem coloris,
precedentibus ordine Cantor'tbm, 0* Subdicono , inter duos cero-'
ferariosy{juel Clerico autminiro Eccle&y preferente crucem>
& a Iiis du obus aquam benedictam cum affergiUo,atque thuribulurn cum navcula ante crucemgeantibus,tum fequentibus Cle
rkis cum birretis in capite\ornnibus in 'Dia modee incedentibus^
addomumdefun&iunaeum atiis procedit vomitante, ade ,
finirOs Dicono, fjmbria*ptuvUlis tenante.
;

2t Po bac in loco defuni diribuuntur cere'h & accendun-

turmtortitiar
S*

Jshtodatieubi quandoque(olennior rtus adbibenduse,

cbrvabunturea,qua inPonticali &Caremonialibpi{coporumr


& in Miali Romano in Rubrica generali Mijfa pro Defuis
frar'unturv

Mox

De Adu
fa MoxfaBisjn domo defunftiwfr*pr*firiptu preribus /
ordinaiurexeMemdomoad Eccleanifumbrisprocejfio ,prace~
detitibh s laicorum tZonfraternitatibus , adnt^ tumfeqmtur
per ordinem Clerus regular3a Cruce cuique propria $ po
buncCantores Eccleji& 1 deinfubpropria Cruce derus
\Jkciilaris)binfyueprocedunttde,vot & ordinatepfaimos, ubi mos
,ut infra,decantantesjvelfaitemficreto , Xfieubi Cantoresfoli
omniacan tant) rcitantes,aut alia orantes\ vel meditantes , Parocbo(un cum Dicono ,ade , anira mbriam plwvialis
llenante) ultimo loco incedente}($precedenteferetrum cooperto
\jcapite,/ubfequentibufaJiis,<inte,&po$ latereferetri luminageflantibus.
t

' .

,\

;:, . ;

Si?feretrumquuntur alt) funus comitantes bini , &

pro defnft Deum pi deprecantesublentio , viriparati

T I

V L

V S

1 L

'-'ACT VS.
:: Exequiarum olemnum

prfen te

corpore Defunf.
PARS

PRIMA. '

'

Rkusc preces in domo defuncTi roi lolemnu '


tXy Arochuspoftquam perveiiit .adlocimi ubi
JL . unOA corpus jacet, ftans ad pedes ejudem , cura
locus fere, derico vel Subcliacon cum mcx
,

tros

2?2

De ftu Exequiarum

duos ceroferaros ftante ad caput defunc , fine cantu


dicic Anriphonam : Si iniquitates: & Pilmum* De profundiste. In fine. Requiem aeternam dona ei Domine.,
Et lux perpetua luceat eL Parochus repetit Antipho*
nam totam , Si iniquitates obiervaveris Domine Dominc,quis fuftinebit ? Kyrie eleifon. 3?. Qmle eleifon*
Kyrie eleifon.

Pater nofter , &c.

totum ib icreco :

ulque ad p. Et ne nos inducas&c


2*

Interim ftans eodem loco,accipiente ex manibus

thuriferarif & tenentenaviculam, ac dein fine ofculo


manusprabenre cochleare Dicono , impont incenfm in thuribumm^uodminifter tenet , arque elevans
dexteram juh&is digitis extenfam, format crucemjfuperincenfum,dicens:ab illo benedicaris , in cums
honorem crcmabews^Arnen..
J- Tum aeeepto per.manus^Diaconi aipergillo,in
eodem lans loco funus aqiil benedi&4 afpergitter,
exprimensformamcrucis,primiimin medio, dein ad
dexteram, tumadfiniilram funeris hoc modo
nihil dkxns.
4 Poltea afiumens thuribulum de manu affiftentii
Haconi incenft funus ter,id eil trplic fimplic duetu,
yjj. in medio, ad dexteram,& finiftram funeris eodem
modoquo afperfir.
5; Hie ritusjincenfum benedicendi taipergendi > &
in

De A&u Exequiarum.

zjj

incenind fnvatur quovis tempore : & mqmbuseunq}


fpulturis,in omni aperione & mcenfarione defundkit
el ipulchri,nifi aliud notetur fpecialibus rubrds.
vParochus redditoin manus Diacoai thuribulo ,
jqui dein miniftro tradir,proIquitur dicens :
1

f-, Etne nos nducas n centatibnem^

"

qt. Sed libera nos malo Amenjr. A porc infer*


3^. Erue Domine animam ejus.

-ft. Requiecacinpace
jp. Amen*
"fi. Domine exaud orationem meanu
^. Et clamor meus ad ce venate
f. Dominus vobicum.

?. Eccmnljpiritucuo..
O remus.
! A

Bolve , qu*cmus Domine, animam famuli tuiN.


(famulaetiKB N. )utdefuncbi*(defuncb ) fsecuio*1

tibi vivac

quas per fragilitatem carnis human con

verfacione commHit , ra venil miiricordiffima: pie^


ce.
catis
abfterge-

Per Chrium Dominum noilrum.

. Amen7*Si Dcfunctus fuericSacerdosjnoracionedicacur,


r
animam famuli raiN. Sacerdotisa
SlTum dicic,nullam faciens Crucem :
G g,

'
f. Re*-

De A&uExequiarm.

if . Requiem aeternam dona ei Domine


ty- Etlux perpetua luceac ei.
f Requieicatinpace.
9?. Amen.

PARS

SEGUNDA. 1

domo defun&i ad Ecclefiam


ricu olenni,
/ .T^SElndeperperfonasrpromore cujusque loci ,*d bocconiI J tutas ,cadaver domo ad Ecdeam defertur, eo ordine ,
qui/uprpag.gj/^defiriptusefi* fitbfequenibus feretrum amicsuicinist aliis bints adhoc opus mtricordia convocat , #
pro anima defun&ip't cumfileno Victim orantibus.
, Faroebo domoprocedente , primorius ex can toribasfatimgravivteintonAtAntipbonam^ Exultabunt Domino .*
cum eantoribus incboat Pfalmam*

Mifererc ifiei Deus

ieundm magnam,&c* cut plongitudo itineris pofiulave ritjub'jungat Vjalmum^ De profundis,&:c. Et infine cujufque
pftlmicantabunt. Requiem terna dona ei Domine,&c.
qui Pfalmi devote\difiinBe\grav*'que voce cantari debent u/que
ad Eccleam. Vel alia loeorum confiteta

approbata canto -

net pro AefunB in redit ad cclefiam

exttUjOntepultu-

, ram cantentur,
j. Ad ingrejfum Ecclea repetitur ntiphona: Exultabunt
Domino oiTa humiliata.
</.

"

Deindeincipiunt cantare Refpnrium*

Sub

arum,

Ub ve "

te

rite

Sanfl De

hge Ii

Suci pi entes anmame

am

ii

fi mi.

2?5

Do mini ,

in con ipe clu

us:OfFerentes

ai

if
Sofctpr ar . re

CMus,,
qui

De &u Exequjaimi.

q vo

ca

Angel

vit te, 2fc n

de du '

Jraim

cant

te.

p entes: f&c qui eni

at

i Do minej^.

i.

Abranae

jf. Saci-

a&crnam doua

t lux perpetua

lu

ce-

fferentes.
PARS

De Adu Exequiarin
PARS

TERTIT"

Vigilias feu .Officium Defuncbrum t & caatau


?: i ;. :. v.'- : i-:> ' :*. de .Requiem.
DEpofito fretro in medio Ecclef]a?,ita ut deunU
pedes, merk LaicusJlnt versus akareroajus: ii
verfueri ac^dosutdic1tom-eil fupr pag. yfjn nibricis generalibus , cat fit vrss ipfum altare : Mece
ris accnfis corpus > Kfue iiiper feremm Cruce
versus faciem Demn#ipofit>ilatim ubi mos eil, didtur Officium Defun&omrn cura Matutino & Laudibus & fine cantatur blenriis Mifla j ricu pro
iDefuntis in Mifali Romana in didepoficionisprxjlcripto.
Vbi vero mos fuerit, Vefperx Defunclorumpridieaepofitianis,ac etiam Matutinum , five in uno five
tribus Noc"fcurnis,cumLaudibus pro qualitare defunfci,
aut hacredum volntate, decanten tur, vel pro ditate manipfi tuneris depoiitioni prmicanttm
Ad Matutinum autem ,

five velper five man

fiat,duo ex Clero (aut cantoribus ) incipiant abfolut


Invitatorum JLegem cui omnia vivunt, venite adore-..
mus Et repetkurClero.

Regem, cui omnia vivunt,J

,&c. Pilm. Venite exultemusAc. & duplicantur An


tiphon;*.
Ad finem Officij poft Antiphonam Cantici ftcnediGg J

ctus,

ffi
his%

De A&u Exequiarum.
Ego fum refrrecTuo, diciut Pater noer. Se

cret. Et ne nos inducas in tentatibncm.

Sed. libera,

nos malo* > .A port infer. ty Erue Domine animam


ejus. * Requiefcatinpace. ty* Amen*}r. Domine ex
aud orationem meanw J^. Et clamonmeus ad te veniat.
Dominus vobicumv ?.Et cum pirrra tuo*
Oremus.

Oratio,

A Bbrve^uaeumus Domine , animam famu tui N


( famule tuas N. ) ab omni vincula delifeorum , ut
m refcrreftinisglori inter Snelos & electos tuos reiifcicatus ( remicitata ) reipirec*

Per Chriftum Domi-

!. Amen*
Dum in Officio diamtur Laudes,Sacerdos cum m-niftrisparaturad celebrandani Miflam iblemnem pro
deflm&o , il tempus congrucns fuerit , ut in die depoiitionis in Miflali Romano.
4* Mii ver,i hora fuerit congruerts, juxta ritum
in die ob]tus,quoounque eciam die non omittatur , nift
obftet magna diei olenntas, aut aliqua neceffitas , vel
coniuetudo loci aliter fuadeat.

Abiolutio clefuncli, feu ritus viitandi feretrum


vei fepulchrum iolennis, . ".<.
Init iolettni Miis Saccrdos retrahens iad cornu
"Fi
Epiftolae in nfimo gradu alcaris ibid depofitca,

fula,

De Aiu Exequiarum.

2}

&manipuloaccipkphjyiaIe ngri colors, & preced ibus cantoribus,&:pofthos dupbus acoythis cum vafe
iquae benedict & thuribulQJSubd.iacoiw$iacceptCrue , ita ut, facis Crucifixi refpiiat precedentes ,

in tec

duos ceroferarios descendit ad ferefrunb&iicut dicbim j


1 eft ( fi detun<5tus eft Laicus ,

inter feretnim & januam '

Ecclefix,fiautemeftSacerdos^reint corpore, inter


fcrctmm & aitarmajusEcclefia;) e iifti adcpudefunti , mdius inter eofdem duos aolythosfeu cerofcrarios cum candelabris & cana'elis acceniis , ftansim?
motus,crucem tenens,
* Ec omncs alij d Clero venun-e ordinatim in gradu iiio cum c^ndelis accenfis,&ftant in circuitu feretri
h Tum iquitur Sacerdos cum birreto ti capite
Dicono iniftris nudo capite anteriorem fimbr-iam
pluyialis elevante. t
4*

Qumautem recedit abalean", pris cum omni

bus fimul eidem facie reverentiam}& cm ad loci! feretri prvenerit,birretum deponit , acitit fe contra crucem ad pedes defuntirctr ahntibus ei iniftris duobus acolythisjun cum thimbulo & navicul nccnli ,
Altero cum vafe aquae benedicta: &afpcrforio#
5* Et Dicono iniftris terente ibrurn, abfolut in
tono feriali cantat equente oration,jun6tismanibus.
IVT On intres m judicium cum fervo tuo Domine, quia
! ^ 1

nullus "

nullu&apud tejuftifcabitur homo , nifi perte omnium


peccatorum ei tribuamr remiio. Non erg eum,q3Cmus,raajudicialis fententiapremat, quem tibi vera
fopplicatiofideiChriftianaeeommendat : fedgratituji
lli fuccurrente,mereatur evadere judicium uItoni,qu
dum viverec 9 ihfgnitus eft fignaculo fncbc Trinitatis ,!
qui vivis & rgnas in fecuja fecuorum.
-

Amen

&,Abfent autem Crpore Sacerdotis five in die de*

|pcfitionis , five alio quovis die cxpofito vacuo fretro


k vel le&fc mortuorum $

ibdiaeonus cum Cruce inte

I duos ceroferarios fe fiftit inter feretrum & januam Ec*


elefise fummo altari dire& oppofitam,& ex adverfbxelebrans inter feretrum & altar majus $

reliqua omnia j

fnintutmpr.
^ Corpore Laici five abfente five prfeirtte , circa
feretrum omnia eodem ritu fiunt ut upr*
[-

Deinde Chorus Cantorum,vel ubi mos efb ou*

tore incipiente , Clerus circumftans , cantat fequens


Reponorium.

xzcr-

De <3u Exequiarum.

* ter

ni

Quando

Ii

di

il IS

tre men dt

mo ven di unc

& fer

ra:

5
Dum

rc

ve

&

cu Ium

per

gnem.

9- Dein bini Clerici (vel Cantores ) cancane.

Tremens bis go &


Hb

;
Dum

De ftu Exequiarum

t m J.LJ 1

Dum dilcuffio ve
9*

rie , at que ven tu ra : i ra*

Repetit Chorus.

pando c

IL

Q* Bini Cierci ( vel Cantores) ruris cantant

'I

nW

^Di es il la , dies

<

fi1

T-^e

rae , cala mi ta<is , & m-

TT*
ib ri se, dies magna, &

mar

valdc.

Repetit Chorus.

!SLj

&.
** Tum

Detiihxeqaram.
II#

Tum Parochus Cum aiiitente Dicono cattj

y. Requiera seternam dona c

lux perpetua lu ce at

i Do mine : &

ei

12. Chorus repetit ?.

t
JL#Ji
Libera me Do
i

mine*

Circa finem dicli Refponforij. libera me Do-

mine*^c* Sacerdos , porrigente Diacono,accipit inCenihm de navicul , & ponir in thuribulum , illud benedicens more fol ico.
.

Finito Reponforio duo Cantores canunr

Kyrie

le

i fon*
Hh 2

Cho-

Gbrlc e le

(bru

Duo primi Cantores.

Kyr 9

le i bn.

15, Sacerdos dicit alta voce.

pater nofter,
j6# Et dum fecretd dicit,accipit aperorum de ma
nu Diaconi,& facta Altan majori,dum tranfit,reveren.
* .comitante eodem Dicono dextris,& tenente fimliam anteriorem pluvialis,circumiens tumulum mci.
^iendo parte fu dexter,prim ex e parte laterali,
quxSacerdotis circmcimjis dexterae proximior efUtex
[in modum unius cruris ^nimirumiri medio,ad dexam,& finito m tumul?& eodem modo ter ex oppo.ta

De Aflu Exequarum.
H5
[it iniilr laterali parte aipergit cumuli utramque par
tem lateralem tantm aqu bencdir,
17* Atque rediens ad locum iium , ftans ibidcM
ieddit afperforium Dicono , quo accipiens thuribib
(um,eodem modo circumiens exutraque parte laterali
kurauli,nimimmdexterfuincipiendo,ter (id eft fa*
tiendo tres fi mplicesdu&us }& fimiliter fmiftr tib
tiiuli ter,hoc modo ^curidem tumulum incenfat.
$# Cmtraniitante Crucem, quam Subdiaconus
:enet , Dicono genufle(5t,ente,ipfe profund coram c
Ie inclinar.
l9* Redie'nsqueadprilnum,ubi ftetit,locum,Dia:ono tenentelibrum finiftris,jim&smanibus e&tera
cantar.

Et ne flos mdcas in tentaxoncm*

^ Sedliberanosmalo,

f. A porcin fer/;
^. rue Domine animara ejus.
Hh
V.

Rc-

7^. Rcquecat iii pace;

Domine exaudr orationem meam


i

tj% Et clamor meus ad te vcniau

^ JDomihus yoE)icuir,
?. Et cum fpiritu tuo>

Orerrrax
^ Eus , cuproprium eft miereri femper, & parcere
JL*Ae fupplices exoramus pro anim famuli Gui ,
(famube cuN^uam hdie de hoc feculomigrare-juk

De Exequiarum.
r
'M
3
fifti ut non eradas eaminmanus mimic , neque4@bli-;
vifearis in fincm: fed jubeas eam -fntis Angclis foici-i
I pi,& ad patriara Paradiii perduci : ut quia inte peravit,
z credidit,non pnas inferni litineatcd gaudiaimpiterna poiEdeat,

Per Chriftum Dominum noftrum.

y. Amen,
20. Vddicatur Oratio ^hfolvequfumus,&c. vejj
quae, diftaTefl in Mifs,vel alia conveniens. : '
2ju Si Officium fuerit proplribus defuntts , Omtio
:& verfusdicantiurinplurali numero : i fuerit mulier,
; in genere feminino : Si fuerit Sacerdos , vcl Epiicopus *
n Oratione exprimitur nomen dignitatis,Cvc.
*xu Deinde celebrans faciens Crucem fuper tumu*
lum , manu fu dexter extens,& ante i uque ad hu
meros elevatjcantat.

M M

Requiem arternamdona i

Domine.

y. Ec lux perpetua luceatei.

2h Tum Cantores fubjungunt.

fm Requiefcarrt in ,
j^v Amen.
- Do

uc nxequmrum.
~

I^em tmulo removentur candelae , & corpus

exEcclcfi ad ipulchrum defertur eo ritu & ordine,


quo ad Eccleiiam delatum eft.
Qud fi corpus tunc adepulturam non deferatur,nnit abiolucione omnes eodem ordine , quo venerunt,praecedente cruce,fedcunt ad Sacriftiam : interim
facerdosj&cleriri alternatim dicant fine cantu Antiphonam, fi miqaitatcs,cum Pialmo de Profids,&:c.
Requiem aeternam dona ci Dommc&c,
PARS

Q VI NT A.

Agenda ad Sepulchrum , cum Solenni ritu


Depoiitionis.
i/T4 Um corpus defertur ad Sepulchrum 5 in viCIeX rci vel Cantores cantant Antiphonam. bi Paradifuftalips Pfalmos>prout viae longitudo polulavert.

Jn paradim cfeducant te An

ge li : m tuo ad-

-J

vmra fu ici pianc ce Martyres, & perdu cant


te

De Actu Exequiarumv

m m

^ ?-~ m

j_ - -, - - r

249c

,
=

- -.1--..-^- JHi.- ;

lu-

te m Ci vi tatem fncbm

BT

,*
.

r*-A

Atu.

bonis An gela ranofr te


V

fit cpat *
'

I9
&cum La zara

g . .

11

quondam papere ternan*

"l* Mj

habeas re
2^

qutema.

Cum perventum fueric ad ipulchrum,propeil- 1

fuddepoii to fretro, circumftantibus omnibiisClericis; S


& miniftris , ut iipr adabfolutionerii, & poil hosaliis j
ftmus comitantibus

Sacerdosadpedesepulchrife- :

i lit , & i nondum eil bened&um % illlid benedicit , di- j


cens, fine cantu hanc Orationem*
_

: -

y$o

De Actu Exequiamrn.
Oremus.

D'Eus , cujus miiratione animas fidelium requefcuntjhunc tumulum

benedicere dignare >e-

<jue Angelum tuum anctum deputa cuftodem, & quo


rum quardmque corpora hic ipeliuntur ,

animas eo-

rum ab omnibus abfolve vinculis delctorum,ut in te


icmper cum Sanctis tuis fine fine lxtenmr.

Per Chri-

ftum Dominum nolrum, y. Amen,


^ Dicl hc Oratiane imponit incenium inrhuribulum,& extent manu lud benedicit more blito , dicens :Ab Ilio benedicaris,in cujus honorem cremaberis.
ifi-Amen,
4.

Et mox afpcrgt fpulchrum ter aqu benedi&

in modum unius prucis.

.j

Deinde ter ( id eft triplici ductu) in fbrmam unius


Crucis incenlatiepulchrum,nihil icidem dicens. '
6.

Sepulchrumautemfemperbenedicitur, eiamfi

fit in loco facro & benedicto,videlicet Ecclei, cqemeterio,vel aliqu capell.


t
1 1
~~" K7. Officiatormoxmtonat Antiphonam.

E go

fum:

.
il

Tura

De clu Exequarum.

2^t.

gc Tum Cantores mchoant>& Chorus profeqitur s


Canticurny Benedi&us>
y9 Sacerdos interea cum Miniftris affiflentibus aU
ternatim fubmiis voce rcitt totum cum Antiphonj
Ego (um* qaj in fine tota dicitur.,

Ego

fm refurre&io

&

v ta> qui credit m

. me, etiam fmortuus fu e rit , vivetx & omnis, qui

vivit , & credit in me , non morietur

in aeternurru

iovlnterim denudatur feretrum y 8t corpus przepav


ratur adiepukuramw
. PfteaCIerici ( vel Cantores }cantant*
yrieeleibn.

' hrifte eleibn.


1 yrie eleibn,
Ii

**

De Exequiarum
Deinde Officiacor canic ut fupr :
parer nofter.
,j
Etdurnreliqu fecret ipi & circtrniflantes profe^uuntur, corpus demittitur in fepulchrum vpedibus , i |
jlaicusipcliacurinEcplefi,verss altare, vel ceine- '
iterio vertus Orinteme SiautemSacerdosiepeliaturin
rEcclefi,capiteverssakare,utfupr dilumcfb

ij. Dum corrnis demimrariniepuIchain^Sacerdos


sdickilanseodemloco: imeterra,quodtumeft: iuiiiat Deus , quod lium e : corpus de terr formatum
eft : Spiritus defurfum infpiratus eil.
. .14 Polea benedick incenfum morefbltoy&niox
afpergit tunus aqu benedicta ter in modum Crucis,
Jiihil dicens : tumitidem in-modum Crucis triplii du<&u,ut alis,incenfat,nihil dicens.
15. Deinde Saccrdos pal ter proijci terram Uper
|iimus,dicens :

Memento homo , quia pulvises , & in

pul verem revertris


& Pofteacankneodemrano,quoiprA4fequcntes;
47crus & Qrationem.

.t

f. Et ne nos inducas intentationfiro,


% Sed libera ns malo 1
y. A port infer,
IV. Eme Domine anirnam ejus.
Requiecat in .
^

Amen.

. .

,
.
^.Po-

....

De 6 Exequ iarusn.
I

15}

y. D>m*aeexaudi orationem meara,


jlf cfemor meus ad ce veniar*
y. Dominus vobicum
. Etciimipiriaitu,

....
j O remus.

)C,qiumusJD"omine3iaiK: cum frvGftuo defun&o


N. ^multua dcfun^tN* > miiricordiam,ut facbrum iuorum in pnis non recipiar vicem , qui (quae )
tuamn voris renuir voluntaren^ ficur hc eumfcm )
vera fides junxt fidelium turmis,ira illic eum (earn ) rua
miirariofocietAngelicis choris. Per Chriftum Dornt numnoftaim^. Amen,
.

/:

17 Tum cancar:

ir. Requiem serernam dona ei Domine*


Er lux perpetua hicear ck

r. Duo Cantores cantant.


Requieicar in . . Amen
10. TumSacerdoscanic bmifs voccignansde*
funftum igno Crucis extend manu dexrerl :
Anima ejus, & animse omnium fidelium defun&oram per mifericordiani

Dei requiecanr in pace.

i. Amen.
ao Vbimoseft, Sacerdos igneamCruccmfupcr
caput fepulchri in terram figens dicic : Signum Salvat
toris
Domminoftri Jesu Chrifti ft ignarum iper cc ,
I. ,
-,
r
,
'-'11, 'I M
* 1
.

..."

n i

4uj

De * Exequiaruir.:

qui in hic imagine redemit te,nec permittt Angelum


percutientem tibi nocere in sternum.

Pax tecum*

^'Amen.
2i. Deinde fepultifr in Eeckfam fcln acriftani
redeuntes dicant alternatim fine eantu Antiphon am.
Si iniqmtate>cum Palmo. De profundis&c^ Reqmem
aeternam dona eis Domine,&c*cum omnibus utTupr ;
pag 248.
,

-j.<

,i

' \ rr.v\

' !

22 Tum Iaiei,confiiguinei, arnici , & lij comitate

tesfunusper ordinem aipergunt ipulchrum aqua be*


neditjCv in illentio domum fimul recedunt.

Parochus finita fepultur;\vel an , proue conv


moefum fuerit,in librum mortuorum diligenter omnia ;
juxa formam inft poiitam iriferibat*- 2^.Vbiautem Clcrici^Cv Cantores, non habentur:
Parochus iolus faciar, quod potel r.nihil tamen iAfubfianrialibus omittendo,immutando>addend , aut detrahendoA fi qu# cantare nequitrClar & incelligibili
voce ira d iilin,lent,gra viter. legantur , ut ab omruV ;
bus a.cil percipiantur.. : . _

' .

25^ Pariterubi tot paramenta, & rmniftri iufficien- :


ces non adint, adhibeatur faltem ftola nigra cum (
perpelliceo vel alb , Cv Rituali hoc fibro 5 ac duo. mini- '
mura miniilri

unus deferens Crucem,alius thuribu>

fomcumaipergillo 3 rehquaautem omnia praeicripta


^lodo ^- - ,

26- Nui-


_7
De'AraiExeyuarum.

_
2f$

25; Null i atem lijj quam nunc prafcripti,ritus in


quibusvjs exequiis & epulturis adhibcantur ,

prater-

quam illi,qui forc exTeftatorls1 vel hrcdum pi libera^


lkate , in folaum nimas defuncti , ad prourandam
majorem religionem& decentramprafatifunebris ap
paratus,vel augendam p^u|ideyotinem qotiducunt,
ummodo ritiDus hcpracriptis non adverentur.
1 CV L S
t
- . r> *
.-

III
' "i
'
., ^ .

'

;
. !

- De olenni Officio faciendo inExequiis,ahinte corpore \


Defuncti , n de dbpbitionk, tertiojeptimo,
: : : ' ."!igefimQ,'& anniv-rfaria :
p

j
\

* f?Jw*f*fiM* Exequix bnte corpore , eodie,quo bene -\


jfmfuerjnEcclea dieantur Vigiliafiu Officium Defun*
clorum , cum tribus NoBurms t$ Laudibus, & Antipbon du
plicatts1'veljaltem ttnum NoBurnumcum tribus LeBionibus &
Laudibus Miaproutfuprapag7Sf7 annottum e*
g

Po Miam celebrant depontt manipulmn$c.

&[er- j

vantur omnia prafiriptafiiprapag^j*


.

lud hoc loco fpccialitei e obfefvandum quodAtt &fir\.

pra pAg**pt pranatatum eft, abnte corpore Sacerdotes in ab>-\


luttone wvitatione feretri , Subdiaconus cum Crucejefiat
poferetrum refiieiens altare majuSiCelebrans autem anteferetrumAnter iudtf altare :quod[ecust prante corpore Sacer-*'
dotts>tfc,
dt

..*:..

PradiBus autem Ocij rittu pro defunB adult tarn .


:

Sa- ~~"\

Ordo Communis fepulmrav

Sacerdotibus 0* Cleric,qumfacularibus & Lac ,firvari de


bet in Ociofipultura yin die depotion , & ubi mos eft , in die
teriioJfep4(mQf.tr%efimo,tfa*ni'ver/rio%
JT & alia DefunBi in libro mortum diligenter
wribantur ^ peraBis exequi , nelpulturajttfapis ditfum

M
Ordo

E M R U M

Exequiarum

IV.

non Sokmnium,

iuCommunis>& fimplicisSepulturar.

'

\A ITICV LV S

Preparatoria ad fimplicem , eu non olemnem.


epulturam
um re*non fett ,

defunQofofenn rituspra defer -

^ptus adbibeatur, vet propter defeBum Cleri tfCantomm , vei ob pauper tatem demortui, Volum us &pr&cipimus,ut
etiam gratis adfepultutas illorum pauperurn , qulbusomnino
nihilfupere , (f quando etiam aliunde media ac facltete*, ha-
beri nonpojfuntjn omnibus locis Nora. Diceces , minimumfi- j
quentia extrema Cbriian&mifirat'wn monimenta , jaia i
defunSorumfolatiane quitus nuUus adults unquam fipeji-
n debet adbibeantur.
t. Frreferatur cruxfuper oblonga baili nigro, velfiltem mi~
nornebaa:
s minimum lumen ardensAnteferetrum}qucpublic
\fpearipojjit.
'

il

Orda Communis fepulturxt

257

Niger Communis , cum injerta alba, linea Cruce ,


Ifuperferetrum expanfus,
>f

undique dtuens*

Vas aqua benedicta cum afpergillo.

/ir Tburibulum cum navcula incen


6.
doti:

Vnus [altem min't er cum fuperpelliceo refpondens Sacerafpergium cum tburibuloporrigens.

7. Si tot acoljtbi feu minirifuperpclliceisveiti aferentes


Crucem , candelabra , tburibula , vas aqua benedi& , & aira in,
quarts Eccleababeri non poffunt , curobit Parocbus illaferra
maribus Lacis , veitu vulgari^nullo autem modo mulieribus.
"

S, Faroe bus txl alius Sacerdos ej us nomine fuperpelliceo 0*

ola nigra indutus,in viafmper incedat anteferetrum.


9\ San Bfaciet ,fifubproximo Miff facricio , pro anima
ejusdem defunBipauperis gratis ,ubi nullafacultatesfuperfunty
in Oratione7velutvocant,Memento.adDeum pi t memor , a\
quofpiritualis bujus mifericordia promijfum liberaliimumflt-
pendium expeBet.
/0V

Vnafaltem campana,ettamgrat/s^um nibilfupere , in

locofkpulturapuljetur, dum corpusfepelitur*


ir.

Preces quoque

Bhqum in via,

ritus infrafiripti, tarn in domo defun-

locofipultura diligenterperagantur.

tz* In ruralibus autem Eccleis , ubi defunBi domus loco


\fipultura nimim remota e cadaver adfores Ecclca velc1 meterij defertur ,

depoto ibidemfretro , infrcripta dican-

turcut alias in domo defunBi dici filenti


A R T 1 V L V S

'', . ,,

lus Sepultura implicis Communis. .


/.U Is pAratis j Parocbusfuperpelliceo

floja nigra indutus


''-

cum

AftusChiuinisfcputun
cum birreto in capite velpleo, cm pluit,pracedentibus Mini
eris, qui Crucem Jumen,aquam benediBam,

tburibulum de

ferunt^ex Ecclefi ad locum,in quo defunBi corpusjacet, gravi


ter, modee>ac devotprocedit,abinens in via colloquio. &va
go lorurn a>eBu,ut ita etiam populum adpie devotquepro
defunBo precandum invitet ; quod & miniris objervari curabit.
2*

!
Cm perveneritad domum defunBi , cum m

niris aquambenedBam,f tburibulum geantibus , adpedes


defunBi,ex oppoto autem iUi, quiportant Crucem & lumen ad
caput defunB'hubi patium loci fert,fiunt ,

circumanti-

bus Ulis , quifunu comitantur,parocbus mox dicit init'wm An


tiphone: Siiniquitates: ScPalmum.

"" profundi's clamavi ad te Domine : Domine cp-/ audi vocem nicara.


p iant aures

intendentes :

in vocem deprecations

i inquitates obfervavers Domine; Domine quis fulinebit ?


Q ua apud te propiciado eft : & propter legem tuam ftimii te Domine.
S uftinuc anima mea in verbo ejus : peravir anima mea
in Domino.

A euftodi matutint ufque ad no#em ; peret Ifirael n


Domino.
CLuia apud Dominum mircordia :
cumredemptio.

& copo apud


Et

clus Communis lpqlnra.

25^

Et ipfe redimet Iiral : ex omnibus iniquitatibusejus.


y. Requiem xternam dona ei Domine.
. Et lux perpetua luceat ei.
Parochus repetit Antiphonam totam.
Si iniquitaoes obirvaveris Domine : Domine quis
I fuftinebk ? dein dicit :
Kyrie eleiion.
?.Chrifte eleiibnj.
Kyrie eleilon.
Pater noiter : reliqua dicuntur icrctd* ufque ad V.
Et ne nos mducas,]&c. xcluiiv.
J.

Interim imppnit incenfim in thuribulum , iilud-

J\ue benedicit more folito,dicens : Ab llo bcnedcaris


cujus honorem *J* cremxberis, Amen.
mox antequam ncenet,apergit corpus in fre
tro depofitumtrplicidurupermodum unius Queis
id eil,' in medio, dextris, &finiftris deunli, nihil
di cens :
Dein de eodem modo ter in formamCmcis,id eft
in medio , dextris 9 & finiitris defunli alpergit nihilj
dicens :

lile modus henedicendi incenfum, afpergendi,&j

neenfandi ctiam alis in exequiis,& ipultun4,& vifitaH


tioncfepulchri iemperob/ervatur,
60 Tum Earochus dicit:

_~

s Communis fepuk tm6

. ne nos inducas intentationcm,


Sed libera nos malo,A men,
jr.A port inferi.
'lt.'

< ~

..

i^.Erue Domine animam ejus.

i '

^.Requiecat in pace,
!.Amen,
^.Domine exaud Oratonem
j^.Et clamor meus ad te veniarvy.Dominus vobifeum,
j^JEr. cum fpitku .

' ;

Abfolyequaefumuut ipr pag.2$#


Si defunus furt Sacerdos,inora;aiedicatur^anl
mam famuli a*ii^Sacetdcis,&c.

t: ^

7> Dein dicir.


^>eqicmtt2md<3>mci Domino
^Et bix pevpetua lueeac ei
fr Requiefcat in pace,
jpAmen.
.

,#

Deindc affiimpto per conlirutas perionas fune-

re, parochus & mmiftri ex domo defunli eodem ordlne,quo veneruneprocedunr ad locum fepulmrx.

Parochus aucem immediate ante iunu s inced it,ib


via Pfalmos,vel alias devotas Anciphons recitans, vel
pia meditans.
io.

Se-

& Communis'fepulnit*.
reu

^fo

Scqiritur funus : &poft hoc, fi dfunt -, amici

4j funus devote cmitantes,bim&bimVviri muliers


busfeparati.
ib

In locoepulnirae depofito fretro, ita atvfi fieri.

potelMefuncT:i pedes Orienten! repiciant,illi,qui Crib


& lumen ferunt,prope feretrum, Paro chus autem,
& pofthunc mmiibiaquam benediebm & thutibulum
geftantes adoppoitam partem epulchri efiftunc.
. P oft hxc Karochus benedicit ipukhrum teens
banc Oration em.
Oremus.
Dus ,

cujus miiratione animas fidclium requie-

icunt,hunc ramulum

benedicere dignare , e-

que Angelum tuum fantum deputa euftodem, & quo^


rum quarumque corpora hic fepeliuntur, animas eorumab omnibus abfolve vincul is deliclorum , ut ince
imper cum m&is mis fine fine laocenmcPer Chriftum
Dominum ofrum. ?. Amen.
ij.

Dcindeimponitincenfumin tburibulum, iUu

benedicens moreiolito , & aipergit fepiikhnmi ter, ut


iupr,& eodem modo incenfar.
. Tum diitimtium Antiphone : Eg0 im & di*
it totumCanticum, Benedicuis:
BEnedicbis Dominus Deuslfrat,qura viiltavit,& fejcit redemptfonem plebis iuac.

Aftas Communis TepuJmrae,

Et erexit cornu faluris nobis : in domo David pueri foL


Sicut locutus eft peros Sanftornm: quifaeculo font,
Prophetarum ejus*
Salutemexinimicisnoitris: Sc de manu omniuqui
oderuntnos*
d faciendam miericordam cum Patribus nolrs : &
memoran reftamenti foi anftiV
Jusjurandum ,

quod furavit ad Abraham Patrem no-

ftmm : daturum fe nobis*


fine timor de manu nofroram liberati : ferviamus ill
In fnftitate k julitil coram pb : omnibus diebus
noitri
tu puer Propheta ltffim vocabcrsrpraeibis enim
ante faciem Domini parare vas ejus-.
Ad dandam fcicntiam alutis plebi ejusin remffionempeecatorum coram,
, PervHcera miiertcordix Peinoftri : in quibus vifitavir
nos oriens ex alta.
-his, qui in tenebris , Sc in timbr mortis edent r ad dirigendos pedes noitros in vkm pacis,
Beqaiem aeternam dona ei Domine, Et lux perpetua
luceat cL
Repetir, Antiphiraim
%omrefurreftio& vta,q credit in me, etiarn il
* J- - 1 T~ "1
"
1
. . mor-

Ahis Communis icpiUturafc.


mortuus fueric,vivet,Cv omnis,qui vivit, &: credit in me,
non moricpur in xtcrntun.
Interim demidatur feretrtm,& corpus jtur ad fcp ulturam <
6. Polka dick Parochus
KyrieeleiiofL
Cjiriite eleiion,
Kyrieeleiibn.
Pater noibr^feiquaidicitiiibfileritio* fqucad.V. j
Etnenos#c.excluiive,
;
;..<tw,~ x|
.

Interim demitritur corpus in pulchrum , di*

pente parochoj fume terra,quod tuum eft 5 iumat Deus, '


quodfuum eft: corpus de terrformatum eil , piriais
deurum infpiratus e&
ig. Tum mponens neenfum i thuribuum, & illud benedicens , afpergicut ipr ter funus in modum
rucis f nihil dicens : pojftea eodem modo , ut iipr>ter !
incenfar fimihterin modum Crucfs,mhil dicens:

.1

ip# Deind s pal ter proijeit terram uper: funus , di


cens:
j

M emento homo, quia pulvis es, & in pulverem revcrtris.


20, Poftea pergic dicens $

'/.'...

ii* Etnenosinducasin tentationem.


!. Sed libera nos malo, Amen
...

|
~f~~&~

264

Afcus Communisipukura^:'~

Aporta infer.
f&Erue Domine animam ejus
y. Heqniefcar in pace.
Amen.. Domineexaudi orationemmeam*
V Et clamor meus d te venias
Dominus vobifeum.
Et cum piritu tuov
Oremus
EAc,qufumus^>ommc>hanccum irvo tiro defuncto
N(faml ra defun& mtfencordian, ut faclrorum fuoram in pnis non recipiat vicem, qui (*quc)
tuam in votis tenuit voJuncatem,ut ficuthlc eiim(eam)
vera fides junxit fidelium mrmis,ita illic eum ( camjtua
miferatio ociet Angelicis chotis.

Per Chriftum Do

minum nolram. y. Requiem aeternam dona ei Domi


ne. $ Et lux perpetua luceat ci. y., Requtefcat in pace.
y. Amen.
21. Extent manu producens Cruccm iiipcrdefuR'
$um,dicit:.

.....-

Anima ejus y & annr omnium fidelium defumflomm per miercordiam Dei reqUiefcant in pacer
% Amen.
22. Vbiconetudoet, parochus ligneamCxucc'-R
fupa caput epulchri in terrain figns,dicic :.
Signum Salvatoris Domini north- Jesu CriK fit

A&us Communis ipulturae.

265

ignacum fuper te , qui in hc imagine redemit te ,


permittat Anglum percutientem tibi nocere in ster
num. Pax tecum.
].

Deinde ipultur in Ecclefiam, unde exivit,

cum minilris eodem ordine rediens,in via rcitt Antiphonam. Si iniquittcstPilmum:Dc profundis,&e.
Requiem seternam dona eis Domine,&c. Requiecant
I in . ..
24.. AmicbVicinijCv alif funus comptantes , finguli
qui volunr,per ordinem afpergunt funus , & in filentio
poil parochum & Miniftrosad Ecclefiam revertentes ,
facrificio Miflac interint , vel fr eodem die illud haberi
non poffitsaliquantm devot ibidem orant,& domiim
recedunt.
25 Omnibus perac"h*s,parochusnomen defunctr &
alia,diligenter in libro mortuorum annotabit.
A R T 1 L V S

12,

Ordo Communij abfblvendi defunum.


SEU

MODUS

Vifitandiferetrum,autipulchrum quotidianuJ; , i
lYjiArochus ,1alius ejtisriotnim Sacerdos , quov bmevifi
A die Abfolutionem defunEli peraBurus procdent adfere-?
trum vel locum fepultur, indutUsfuper &ola9 jente & refpondente uno[altem minirofuperpelliceo indteto^quam
binediBam -tf tburiMumgtante,fiat adfedernferetrivelje

. - Rirais vikandi feretrum, *


j>ulcbriim,g.iityr. efunBoornturi ad/unt., circtimantibus
/Afequens Repenforiurru
I

"Libera me Domine de morte etern, inie ill tre-1

inend , quando cod i xno vendi nt & terra,

. Dum

veneris judicare feculum per ignem. ^JrJYemens facbis


umegOj&dmeo^ dum dcuio veneriratqne ventura
ira. j^Quando cli moyendirunt& terra : dum vene
ris judcare fjeculum per ignem.

^t Dies illa , dies ira ,

aiamitatis 6a miierix ; ies magna & amara vald.


jj^Duna veneris judicreikculum pet ignem. $-"Reiquiem aeternam dona ei Domine, &iuxperpetua uceatj
i. ^J^ibera me Domine demorte aeternjin die ill tremiend,quancb cli vendi funt i.terra. ^ ve-j
aieris judicare rculum per gncm.
; 1.

Ddnick: Siniquitates.

Pfalmus 22p..

\ profund is clama vi ad te Domine : Domine exudi vocem meam* ,

anr aures tliae intendentes ; in vocem dprecarionis j


mese.
Si iniquitates obirvavers Domine S Domine qus iitinebit?

' .

- .

'

Qu'a apud tcproptiatio eft : & propter legem tuam


Tiftimii te Domine .

Suftinuit anima mea in verbo ejus: peravit anima mea


in Domino.

Ritus vifitandi feretrum0

2^7

A cuilod matutin ufque adnofem>: fperet Ifraelin,


Domino.

1 V :

Quia apud Dominum miencorda t & eopioa apud


j Deum redempti;
E ipi redimet :

ex

omnibus 'iniquicatibus

ejus.
R equicm aeternam don& eiDomine. Et lux perpetua luceat eil.
ntiph.

Si ihiquitates obervaveris Domine : Do

mine quis-iftincbit?

Tum dick:

Kyrie eleibn. y- C'hrifteeleifon..

Kyri-eleiibn.
Pater noflcx.reliquaicret"dicit: uiqurad. f. Et
ne nos Vajy, Interim imponit ihcenum n thuribulum,cV moreolito benedick. < tum apergit, feretrum.; aut ipuU
chxum ter in modum unius Crucis , id eft , in medio
dextris,& finiftris feretri aut epulchri nihil dicens : Et
eodem modo ter,id eft,tripc Communi du<ftu inten-j
far, nihil dicens: _
5^ Tum dicit:
ir. Et ne-nos inducs in tentaanemv
Sed libera nos malo,Amem,
'

* ifi Aport-inferi.Erue Domine animamcjus1.,

26*8

Ritus vifitandi feretrum*

jr. Requielcatin pace,


z. Amen.
^.Domine exaiidi Orationem meam.
*. Et clamor mens ad te veniat.
jr. Dominus vobifeum.

Et cum ipiritu tuo.


.

. ni Oremus.

e, quaefiimus, Domine , animam famuli tui


. z i\ famulC tuac) ut defunclus ( defuneta) fa?culo tibi
vivat :&peccata, qua; per fragilitatem carnis humana
cpnverfatioile commir,tu venia mifericordiisimxpietatis abilerge.

Per Chriflum Dominum noftrum.

M, Amen.
jr Requiem xternam dona ei Domine.

yi. Et lux perpetua luceat ei.


!..

^.Requieicat in pace. ?. Amen.

6. Et producens manu dextei fignum Crucis iupetl

i . lcretrum,aut fepulchrnm dicit :


I r

, j

Anima ejus, & animai omnium fidelium defuneto-

i rum per miiericordiam *J<- Dei requiefeant in pace.;


I j^.Amen.

7. Tum circumil^ntesj^ui vojmtiordjne finguli M

i l

MEM-

E M

R U

V.

De Exequis Parvulorum.
N prim admonendifunt Parocbi , ut juxta.vetuam &
* laudabilem EccleArun\(onfuetudinem parvulcrumcorpufeula non fepeliantur in communibus & promifcu cmeterio1 rum {$ Eccleatymfepultur : fed ut pro tilts in Parocbialibtts
Eccleis^aut il/arum cmeterils, quatenus commodefieri potefi ,
[pedales

feparatos abal's lculos

fepulturas babean t , feu

fieri curentjnquibus nonfipeliantur , ni qui baptizad fuerint


infantes,velpueri qui ante annos difcretion obierunt.
s. Infunereparvulorum ut plurimm non pulfantar cam^\
pana : qmdpulntur,nonfino lugubri ,fidpotis fei*vo pul- j
[aridebent*
3* Parvuli quidem , qui pofi Baptifmum ante ufum rationis
eripiuntur,oratione Ecclefianon indigent3quia nilnl damn ationefiinb, quifunt in Cbrio Jefa ,

nnfecundm car

ambalarunt \ & peut injuriamfaceret martyri , quipro martyre


oraret: ita innocentia Baptifmali inj urius effetquis eisfalutis
requiemprecaretur,qui innocentesAmmaculati , puri, ac Deo dileBieffeBifunt coharedes Cbriijta ut nihilprorfus eos abngrejfucliremoretur*
4* uia tarnen borum corpufiulis, tanquam organis & hafisyfAn&uf infufasfuit Spiritus : etiam illorum fuera oficiosa
funtpietate curandatin proteationemfidei/efrreionis, & ad
ladem divina procidentia , fub qua

ifiaregeneratrum cor

pora requiefiere creduntur*


S* Volumus proinde &pracipimusriBe, ut inommbm loLl

CIS

2jo

Exeqtis prvuorum ,

cisnomDioeces.nuUo excepto mnes infantes & pueribaptizatl etiam gratis,ubi nihil omninofacultatum efl^erparocbum
quenti ritfipeliantur\ veil falten?fuper infantem jampuU
turn {(ipawcbus ob alia-grantora- impediment* vet warum difiantiam pultursinteree nonpotnit )proximo opportnm tem*
fuppleantur,
ART 1 V L V S

Ordo fpeliendl parvulosbaptizatos.


/./^ umigtur infansvel puerbaptizatus defunctus fuerit.
V lSf ante ufern ration/s,induiturjuxta atatem, $> imponit
'.ei corona deoribus,u de berb aromatic & odoriferis ,infi
gnum integritatiscarn 0* wrginitatis : &parocbusfitperpelticeo tffiolaalbaindutus,&alij de Clerofi qui adntpel Canto*
tes^ pracdente Cruceminorefiune baa,ant majorefuper haili albi coloris cum duobus acoljtbisfuperpeU'tcea indutiyel
unofaitem) lumen publier praferentibusaccedunt ad avmutm
defuni,aliduobui minirisfuperpelteo itidem indutis, ( aut.
minimum uno) afperforium & thuribulum deferentibus eoden*
ordine, qui adfttnusadultipmqualitate perfnarum Q locar
\ffipr defriptus e .
3 In dmo,ubi funus jacetparoebusfiant ad pedes dfunt
8iinfantis wl'pueriydicit veleantat initium Antiphona+. .-

AntipJu Sic nomen Domini*

E u o u a e. .

ppEfequisparvlorum*

271

Pial mus '112,


LAudatepueri Dominum : iaudatenomenDomini.
Sic nomen Domini benedictum: ex hoc nunc& u
^ueinfeculum,


: ,r

ASolis ufque ad occaim: laudabile nomen o-;


mini,

......

Excelfus uper omnesgenres Dominus : &uper coelos


gloriaejus.

: -

. :

Qiis ficut DaminusDeusnofl:er,qui in alcis babkat: &


Ibumiliarepicit in coeloj&in terr.

Suicitansxerr inopem : & de tercore rigera pauperem.

r>

Vccoocct eum cum principibus : cum prineipibus


populiiui.
Qii habitare facit fterilem in domo : matrem filiorum
betantem,

OloriaPatri.
^
t
-f

Antiph. Sit nomen Dominibenecliuni, ex hoc

nunc &

uf que in

5
feculum .
Kyrie

27v

De Exequiisparvuoram^

Kyrie eleion. hrile eleiion. Kyrie eleion.


pater nofter. reliqua dicit'fecretufque ad fy.
Et ne nos* VcV
J.

Intrim imponit ineenfm in thribulum , illud*

more iblita benedicens : dcinde afpergit flinus ter in


modumuniusCrucis nihil dicens : & mcenit ter eo^
dem modbiut fupr,nihi dicens.
4.

Dein dicic.

Et ne nos inducas in tentationem.

y. Sed libera nos malo.^.Me autem propter innocentiam iicepiili. ?. Et confirmafti me in confpectu tuo
inaeternum.^, E>ominusvobifcum.?. Et cum piritu
tuo.

Oremus.

OMnipotens & mitiffime Deus,qu omnibus patvulis renatis fonte Baptiimatis , dum migrant fx- '
iCulo,fine ullis eorum meritis vitam illico largiris aeternam,ficut animas hujus parvuli (prvulas ) hodie credi-
mus te feciffe : fac nos,qufumus Domine,per intercef- 1
fionem beatae Mariai temper Virginis , & omnium San- !
<5torum tuorum,hc puriheatis tibi mentibus famulari,
& in Paradifo cum beatis parvulis prenniser iociari.
Per Chrilum Dominum noftrum.^. Amen.
5.

Deinde portatur fuus ad locum Jepulturae : in

terim parochus in vifemper incedens ante funus dicat


Pfalmum. Beati irnfnetuati>&c.& i cemps fupereft,
dici poteft Pfalmus. Ladate Dominum de clis , cum
als

De Exequiisparvulorum.
- _ -

-~.

alis dtiobus fequcntibuspotis ad laudes ftominka;, &


il ime*adcatur Gloria >atri& Fililo
6 Si adlmt Clerid aut Cantores >eofdemPfalmos
devor caabunt' on lugubri fed feftivo fono.

nt Juvenes & virgines.

.
An, Juvenes

E u o u a e.

...

'

virgines : Senes cum ju ni oribus

laudent nomen Domini.


7- Cm perveneririt ad fores Ecclefix vel coemeterif,
fck Parochus, Cantores autem l adfuhc idem cantanr.

i^-ntv Hie ci pier,


E u ou a e* '
i
1

a
Mm

pii- ;

Exeqs prvuTormi.
Paimus ].
DOmini eft terra,& plenitudo ejus : orbis terrarum
& univeri qui habitant in eo.
Quia ipfe per maria fundavit eum : & fuper flumina
prparavit eum.
Quis afeender inmontem Domini: auc quis ftabitin
loco fnetoejus?
Innocens manibus,& mundo corde; qui non accepit m
vano animam iam,nec juravit in dolo proximo fuo.
He accipiet benedi&kmem Domino: & miicricordiam Dco falutari fo,
Haec eft generado qua^entium eum : quaerentium fa
ciera Dei JacobAtollite portas principes veftras , & elevamini portx
altrnales: & introbt Rex glorias.
Quis e'ft ifte Rex glorias ? Dominus forts & perene :
Dominus potens in pralto.
Axtollite portas principes. veftras^&eleyamini portas
asternales: & mtroibitRex glorias,
lilis eft ifte Rex gloria ? Dominus virtutum ipfeell
Rex gloran

Anr-

Gloria Patri,&c.

i
il

i
Hic acci piet benedirionem Domino, &
mi-

De Exeqiiiis parvulorum.
275

mifericordam

Deo

J
fa 1 ri fu : quia hare

F=5

cil

genera t o

im
quserentium Dominum,

8t Parochus cum venert ad fepulchrumj ilit fe a


pedcm iilius,&; illiid benediens dick,

cujus mertione animas fidelium requie


*-^icunt,hunctumulum bene*|*dicere dignare,eique
Angelum raum fanctum dputa cuftodem: & quorum
quarumque corpora hc fepelunmr, animas corum ab
omnibus abfolve vnculis delic"brum,ut in te fcmper
cum fan&is tuis fine fine Ixtenom

Per Chrilum Dg*

minum noftrum, Amen


9 Deindc immittit thus in thuribulum , illud more
folito benediens , & aipergit fcpulchrum ter , in modumCrucis j niluldicens : deindc- eodemmodo incenic,it alis.
* Poftfcec parochus intonat ( vd dicit. ;
Mm

Ane

v: Exe'q us parviiortun.'

'

jfl

F
;_. Jr

nc. Bencdi

...

f.

&^;

ir '
E u p u a et

ib''"Tqm click Cantcm trim pucrorum, qtio &


cantpribus (fiadfunt) ^cantatur.

i (

BEnediite omnia opera Domini Domino : ladate


& iiperexaltate eum in aecula.

*.

Benedeite Angel Domini Domino : benedicite coeli


Domino,

Benedicite aquse omnes,quae per celos int>Domino:


benedicite omnes virtutes Domini Domino,
fenedicite fol & luna Domino : bendicite lellai cceli
Domino.
benedicite omnis mber & rosDominprbenedicte om
nes piritus Dei Domino.
fcnedicte ignis & aetus Domino ; benedicite frigus &
rftus Domino.
fcriedicite rotes & pruna Domino : benedicite gelu &
frigus Domino.
Benedicite glaces & nives Domino : benedicite nes
& dies Domino.
ienedicite lux & tenebne Domino : benedicite fulgura
& nubes Domino.
Benedicat terra Dominum : laudet &uperexalte eum
inkcula.

*"

Bene-

De Exeguiis parvuorum

'yy

: J Benedicite montes & colles Domino ; beaetficipe uni-j


vera germinantia in terr Domino,

' j

Anadate fontes Domino : benedicite maria &flumna Domino,

' :> , -

e ..?,

..

benedicite cete, & omnia quae moventur in aqu^Domino : beaeicitc omnes voluces cli Domino. ""
Bndicit omnes beftiae & pcora Dqmino:b.enedicite|
4filij homrfmDomnQ*
Benedicat Ifral Dominum: kudet & uperexalteteum
inxula,

'.cf

Benedicite acerddtesDomn DomnQ '1b.ejaedicce t


SX*
1
.

Vi Dmini Dmino*

tfenedicire ipirims^ arimae /tiforam Dmino :t>enc-j


dicite Sanfci & humiles corde Domino-

Benedicite Anania-Azaria,Mifael Domino : laudare &


llf^rexaltatc eum 111 arcula.
^cdicamusPatjrem &JFlturn, cumSanfto^pkituzlaudemus & perexlcemus eum in feula,

nediclus es Domine in firmamento cli: & Uudabi-j


lis,&^lorios& perexaltatus in secula.

Ai

Benedi

c te Dominu omnes l ti e jus.


Mm j

f
H',u- -~i

27$

De Exequiisparvulorum..

agite

di es lac ti

tix %&. confite mini il IL

12* Poilea ditit vel cantat adfunt Cantores*


^yrieeIeioav^xhfSclci&ibvyreelcioii^

P acer nofter rtotum bereto uique ad f.

OOS inj

! ticas in tentaaoncm^c
*? Interim funus demittitur in fepulchrum
* Simulparochus diek:^^^
fiimat Deus quod fuum ett , corpus de terr formatum
eil, fpiritus de iirum inpiratus eiL
Et mox apergit funus aqu benedi&, arqu iiv
cenfat,ut alias
r* Tum pal ter fuper funus in medio , dextris , &
ilniilris. cmfdem,immktit modicum teme,dicens :
mento homo,qnia pahfe es^& mptrfvcremrevertrisr
'T^Dcin dicjt vel cantat.
Et ne nos m ducas in ienttioncifc
Sed libera nos malo*
e Sinite prvulos venire ad me.
R4 Talttim enimeilregnuniclcMir
7 Domiiius v-obifeai^

R. Etcompiritu 4
re

Sepulta Parvulonim non 55^7


.
'remus.
^Eus,qui mro ordine Angclorum mmifte*iarhomi* nmque ifpcnfs,concede propitius : ut, quihus |
jibi miniilrantibus in ooclo Temper affiftitur , ab his in I
'terr vita noftra .

ig.

Per Chriflum Dominum \

penique ubi mos eft , fgit ligneam Crucem fu-

per fepulchrum jam plen compoiitum,dicens:gnum


Salvatoris Domini noki jEsuChrili fit fignatum fiipcrte,quiainbac ** imagine redemic te.

Pax cecum, j

Amen.
jo,

Kis pcra&is eodem ordine , quo exieiunt , cum

modelia redeunc ad Eccleiiam.


iQ#

Parochus nom en infantis aut pueri detuncb*

baptizan , & alia in libro mortuorum juxta formam inti annotatam diligenter incribat.
A R T 1CV L V S

il

De fpulturParvulorum baptizronme
\f/~\Vamv VarDulorumjinebaptimodefunQrum curam
j

Ecclea Dei non , cum nonfmt membraper ba-

\pti[mum incorport , propterea in loco/aero fipdrinon debeantjunttarnen infeparat. (prope,fedextra cemeterittm) bin
.daus.attarnen nonbenediblis locneprecibus,$'ommfoltnnitate eccleaicapr'rvatim & inlentiofipeHendi.
Proinde in ilhrumpultura obferviibitpr idem^quodde

Cate-

zSq

Officium Defuiicbmiii.

Catecbumenorum fepulturk\Canon.3f.Concilij 7. Brarenfis


flatuit.

Catecbumenis fine redemtiane Bapiifini defunB

non oblation is{an commemorat'io pfallendi impen datai


offdum,

Nec tarnen [nnteorum corpora inputta proijcienda

more bel/uarum.propter buman& natura dignitatem , fed in toc


boneorecondenda : quodfiatfine ullis precibus,acfiolennitate a
Laico3nec quisquam ex Clero , etiam vocatu* profianafipultura
interfitt
^#

-:

DefunBifine baptifino parvuli non infirmantur in libro

mortuor Ecclefia.
M

E M R U M

l VI.

Vgiaseu Officium Defunorum

L Locusjtempus, & obligatio dicend


/," Idturtn Choro,protempor opportunitate ,

Eclefia-

... \^}rumconfuetudine^
2+ Totum autem Ocium DefunBorum cum Vefperis, tribus
NoBurn, $' Laudibus ordinari dic'ttur tantum in dieCommemorationts omniumfideHum defun&orum,tf in die depofitionis: aim autem diebus etiam dicitur ex confinetudine,paBfiatutoautfundatione*
IL Modus diccndiV.
7 TN die depotiony & in die commemorattonis omniumfide* Hum DefunBorum, duplicantur Antiphon* tota dieun *
tur: in die autem tertio,feptimo,trigefimo$ annvuerfiario tum
[olttm duplicantur,quando Ocium dicitur totum cum Veneris,
tribus NoBurn, Laudibus.
2* In

lUMHIf Dcfm&orum,
Infine PfalmorumMc'tttfrfimperinplurali numero : Reqiemaeternamdoha eis Domine , & lux perpeta luceateis. Etiamfipro uno tantmfiat Officium,
3,

Vercuii autem, refionforU , & Oratienes adpreces di-

cenda pro unOidicuntur etiam infingular numero, excepto ulti


mo vercuhpopreces; recjuiefvant in pace: quipro um etiam
inpluralidicitur*
HU Situs dicendi*

1/1 Otum Ocium DefunBorum &qttavrilltuspars,fideHJL dodiciturjexcept Cantic > Magnificat , 'BenedigtxxSyfubuusomnesfiantiAt'oero adPaternoerante *
ns Nofurnorum , ac preces po Vefperas & Laudes gcnuafieBunt: Sacerdos autem, dum popreces dicit oratio conifr
niffntem,filusat.
VeiperacDefunorum

D Veperas abfolut incipitur ab Antiphon rpjaA-cebo Domino s&edentomnes exceptis ijs , qjj
dum intonant & cantant Antiphonas,ilant.

m regtone

vivorum.

Ofiicim DeTimcT:orum.

Pfalmusn^

DHexi,quoniam exaudiet Dominus : vocem orationismeae

Quia inclinavic aurem iiam mihi : & in diebus meis invocabo.


ircumdederunt me dolores mortis : & pelcula inferni invenerunt me.

>

T ribulationem & dolorem inveh : & nomen Domini


invocavL
O Domine libera animam meam: miericors Dominus
& juftus,& Deus noler mieretur.

...

. C-uPcodiens prvulos Dominus : humiliatus fum, &lijberavitme.

\.

-....j

on verter anima mea in requiem tuam : quia Domi!


benefecit tibL

,t]

jC^uiaeripuit animam meam de morte : oculos meos


lacrymis,pedes meos iapfu.

..

P lacebo Domino : in regione vivo rum.


R. equem aptfnam dona eis Domine.

Et lux perpc-

Ant, Heu mihi Domine : quia incolatus meus

pro

Ion gacus eil. Pial. Ad Dominum*.

Pfalmusnc?.
1 D Dominum , cum tubulrer , clamavi & exaudi *vitine.
*
:
\:t ...
Domine libera animara meam- labijs ihquis : & lingudoloflL

'

.-

f..

Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi : ad linguam


doloiarn?

,. 5 '

Sagittx poten tisaeutaKOim carbonibus deiofatorijs.


tfcu mihi,quia incolatus meus prolongatus eft,habitavi cum habitantibus Cedar rmuknxncola fuijranima
mea.

Cum his , qui oderunt paccm , erampacificusixumloquebai* illisjimpugnabant me'gratis.


Requiemxternam dona eis Domine* %*JLt lxperpe
tua luceat eis.
' N"ri z

Ufficium uetunctomm.

Ant. Heu mihi Domine : quia ncolatus meus


*'

^m

pro longa cus eft.'

IM M

M m M

Antiph. Dominus cuftodic te ab omni malo j

cuflodiat animam tuam Dominus

Il m

JPalm. Levavi o culos


Pil-

Palmus .

f T EvVi oculos mcm m montes : un de vcmet H^liummihu

" ~*

Auxilium meum Domino: qui fecit coelum & terram.


Non det in commotionempedem tuum: eque dormitcr,qui cufloilft te.
Ecce non dormitabit,neque dormet:qu cuodt
.Dominus euftodit te: Dominus prorrebo ,1 ma.
num dexteram tuam
Per diem ol non uret ce: eque luna per nocTem.
Dominus cutodit te b omni malo : Cuftodiat animam
tum Dominus.
Dominus cuflodiat introitum tuum,& eximm tuum:ex
hoc minc,& tifque in ikculum.
Requiem xternam dona eis Domine ip.Etluxperpetualuceateis.

21

Ane Dominus euftodit te ab omni malo: cuito *

<li at

a ni mam tuam Dominus


Nn J

Anc

:j
i

, - .Oficuiii!DSFui&orum.

Ant* Si iniquitates oberuaveris Domine: Domine

OI

quis fufiinebit*
i.,...

Palm.De profundi?.
. ;. Pfalmusro.

|~)E profundi's clamavi ad te Domine : Domine ex-...: audi vocem meam.

Fiant. aurestue intendentes : in. vocem deprecationis

1 Si iniquitates obirvaveris Domine : Domine quis fuAiaebit.?


*

!-

** 4
Quia: apud te propitiatio eft : & propter legem tuam

futinui te Domine.
S uftinuit anima mea in verbp ejus : peravit anima mea?,
in Domino.
LS cufodi matutina ufque ad notem : peret TraeJ i
Domino

^.'-^ '

i j

Quia apud- Dominum rrriiricordia t & copiofa apud; eum redemptio.

.o

JE t pe redimec j frah ex omnibus iniquitaribus ejus. ;


'Requiem ajternam doria eis Domine.
tua luceat eis.

Anciph.'

:,;,.':,/

Et luxperpe-

' ;. .

Si iniquitates obfervaveris Domine ::

1_
Domine quis iftinebit?
1 " i
; 2

Anr.

Opera manum tuaram Domine

rie de*

picias. pialith Gonfitebor,

I
Onfitebor tibi , Domine , in toto corde meo: quonia maud ili verba oris mei.
|

In

.iSS

Officium Defunflorum

1 n conpe&u Angelorum pallam tibiradorabo ad tem- *


pluminturauum,& confitebor nomini tuo.
|S uper mifericordi tu\& veritate turquoniam magni-;
ificib' ipei pyQtum .

In quacilqufrdie mvecavero tc^xauxb t multiply


cbis In animt met virtutem.
onEteantur tibi Dmine omnes reges terrae : quia au
dirunt omnia verba oris tui.

E X cantent in vijs Domini : quoniam magna eft giorfct


Domini.--

t.

Quoniam cxcelfus Dominus^: humilia repick : & alta


long cognofct,

'

'I

S i ambulavero in medio tribulationis , vivificabis me t


foper iram im'mirrxmrn m mm m cxtendiili mini
*& falvum me-feeit dextera ttW. " ""
j j omihus rtfbet pro me : "Domine mfericordia tu
in aceulum ; operamanuum tuarumne depicias.
R. equiem fftemamdoaa-eis Domine. qu t lux perpe
tua luecat eis

&

Au-

Officium Defmctorum

f.

Aiidivi vocem

fr m

$v

de

ceelo dicentcm mihi

Be a t morral, qui

in Domino moriuntuir.

m
m m ^'
1

Anr. Om

ne,qttod dat mihi Fa

cer , ad me ve-

El
nicttfc e um, quvenc ad taction eijcamforas

Magnificat;

2$0

-Officium Defuitomm.

Agnificat: anima mea Dominum.


I ^^-^Bcfixultavkpiritus meus: mDeoihitari meo.
(^ia iieipexirliumilitatemancillae ux : ecce enim ex
hoc beatam me dicent omnes generationes.
Quia fecit mihi magna,quipotens eil : &fan6him iiomen.ejus.
mifericordia ejus progenie in progenies : rimentjU
bus cum.
"ecitpotenriam inbrachio fuo: diperfit iuperbps mente cordis ii.
jbpouit potentes de ede : &: exaltayit humiles.
urientes implevit bonis : & di vites dim.iit inanes,
'ucepitraelpuerum.fuum ; r^cprdatusmifericordiae
uc.

. . ,.

cutlocutus eft ad patres noftros; Abraham, & imin


ejus in secula,.

(eis.

' Requiem eternam dona eis Pe.Etlux perpetua luceat

Ant.Om ne,quoddatmihi Pa

ter, ad me ve*.

tu et:& e um,quiyenitadme>non j ciam foras.

Officium Defunctorum.

-jqi

%, Sequence's preces dien ntrfle;xisgenibus , imili[tr & ad laudcsifficiator autem oracionem prodefunto ftans curtv
p Finita Antiphon^ poftMagnificat:OffiGatorb
miif, fed intelligibili voce,dicit : P ateriioifeiv
Reliquaabipib & toco Choro dicunrar fcretpa
que ad

Ecne ns^cc

jr. Et renos inducs in tentationem]^ Sed libera nos nialorA, Pfalnras infra poitus femper dicirar ad Veiperas , & ejus loco ad laudes Palmuse profundi*, fed inj
Idie omnium fidelium Defun&OEuni omitriturV
.

Plalmus 145.

Luda nima mea )ominum,fadab Dominum tf


vit me : pfallam Deo nieo,quamdiu fuero*
Nolite confidere m Prircipibus i in filiis nominum , in
cjubsnon eftilus.
xibitfpirits cjus,& revertetr in terrant fm in ill
die peri bunt omnes cogitationes eorum* ;
&earas,cujus Deus Jacob adjutofejus,ipes ejus in Domi
no Deo ipfius qui fecit clum & terram , mare & omnia,quae in eis int.

Qprctrtoditveritatem insecnlum facit judicium nfuriampatrentibus :dat efcam efurientibus, .


Dominus olvit corrpedtosDomnus illumint cascos.
!

. .

Oo

Do-

Officium Dcfuftlorum,
crgitclbs D.mn digitfiftos.
Dominus cuftodit advenas, pupiilum , & viduam fiifcpiec: & vas peccacorum ckperdec.
cgnabit Dominus in i;aila,Deus Sion : in gcnerationem&generajconem.
1^ ^!4^1. *
uceareis.
In fine Pilrni officiao? etdcm voce dick.
f: A porta inferi.. ^. Erue animai ejus,
f.

Si pro plurihus defunclts officium fir, yerficuli &

relponfria-dicimtur in numero pl.urali.


^.Kequecain paco
J

meru

ir Domineexawdi orarionem
i}2.Er,ciamor meus ad tc veniac
In diedppofitionis',

remus.

Bfolve , quximus, Domine animam famuli rui N.


* \famulx tu N.)ut defuncT:us ( defunct feculo^tibi
vivar,& qua; per fragilkatem carnis huraant converfadone * ventmilericordffirjaKpiecatis^bfterge. PerChciilumDommuninoftruni.
Vei :

Amen.

Oemus.

nLusjCui proprium eftmiereri femper & paroere :


e uppliees ^exoramus pro famuli N.
{ fmulas tuse N J yam hode de hoc axuio migrare
uflifti:

officium Defunriim.
juHti mttion eradas earn tninanus in i ici, eque oblivilcaris in finerm edjubea&eam fan6tsAngelf$ foci- [
pb&adpatriam Paradjfi peeduci: ut quia inte vil
& crcctidit, nonpocnas mfermiub'rieat* fc gaudia cerna poilidear.

Per Chriftum Dominum nolrum.

'jg. Ataco.
,

1:

Oremos.

^~"\, omnia vivunr: & cui non|reirnttnoricn^orporaj^ftra,fed:mutantur inmel^te&ppKces deprecanraiyut fucipi jabeas anmiam famuli mi N
{ famubtuac Normanas rborum Angdor-deducendam in ^firai amid ca Abrate Parrardise , CufciandmQwmn^imniQmagm Judfcijrdie;: & quid quid
vitioram 4iabolofalfcnie comraxic*tupius&mifericoEs abbias indulgemlQ*

jRtaChrjflum Dotmaum no-

jitmrn.i'^'Aracq.

Si fuerin.c plures defiindi , pro quibus fit pjEciurnJ


oraciones hoc loco poitx pro unojdicantur innmero)
plurali.
In dic.tertio,fep.timo, & trigei>mo defuncli.

I ^VeeifiimiiSj'DommejUt animx farrmlicui n\( famu^


^lse tux Nj cujus depoiirionis diem rertium( ieptimtmi.tirigefiffluni ,) ccmmemoramus,San&OEum ar
que eiecorum xuorum largiri dignerisconforcium
Oo j

rorem

&

2^4

Officium Defn&orm.

rorem m^ricordBtueperennem infinidas.. Per Chriftum Dominum &.. Amen--

In anniverario unius Defuncti;

Q rentras^

DEus indugentiarum Dbmine,da anima? famuli tur


R.{famul tae M.) cujus anniverferium rfepofr
ticms dem commcmoramus , refrigerij federn , quiet,
beatitudinem, & lumkiis clartatem

PerChriturrM

. Domihuranoftmou r. Amenv
In anmverfario plurium Defuntorunu

Qremus*

DEus indugentiarum Domine, da animafeusfamulornm rfemukmimque tuarum, Quorum anni'vei^


ariurn depofitionis- diem commemoramus rerrgerij
fdem,quietis beatitudinem,& luminiselaritateni. Per
Chritum Dominum norum.^. Ameuv.
\lx Orationes diverge pro Pefii&i?;
Pro fumino Pontificedefimforbmus, .

T\ Eus , qui inter fuminos Sacerdotes famulum tuum


r^^N; incbilrfti diipofidone connumerar! volli:
praela quxiumus,ut,quitlnigeniti Fili j tur vices in terris
gerefoat , ibwStorum tofum Poncficum conortio perp etuo aggrege tur.
norurn. ^. Amen.

Per eurkem Chriftum Dominuni


"-" '
" ' "

ProdefuncbEpicopo.

Oremus,

^us , cp inter pofltaiicos Sacerdotes famulum


Luum js[t Pont^califed^dignitatevigererprxta

OfficHim.Dcfuato um.
2
quaeimus ut orum<juoque perpetuo aggregetur conibrtio*

Per Chriilum Dominum naftrum. ^mcru [

Pro Epifcopo Cardinal* defim<5todicamrl^miliuni v


mura N.Epiicopum Cardiaalem PoncficaH fccifti dignitace* &&. ;

Pro Presbytcro Cardinali dicatur : Tamulum tuura


N. Presbyter,um Cardnalem iaccrdorali feciftl, &c.
Pr Dicono autem' Cardinali dicitur Qtio.
INdina Domine aurem tuam ad preces noftras, quibus j
miricodiam tuam iimplices deprecamur , ut animam famuli mi N.Diaconi Cardinalis, quam de hoc
' feculo migrare juifti -in pads ac lucis regione conti- 1
iuas , & Sanctorum tuorum jabeas efl confortem. Per .
Chriluro Dominmn.nQlrum. ^Amen,
Pro defuiiclo Sacerdcrc.

Qemus.

f^Eus , qui inter Apoolicos Sacerdotes , famiilum


JLxtuum No Sacerdotali fecifti dignttatc vigere : fta qaarfumus , ut eorum quoque perpetuo aggregetur
confortio. Per Chriilum Dominum noftrum. Amen.
Vel .:

Oemus.

. :

PRaela qacumus Domine, ut anima famuli mi N


Sacerdotis , quem in hoc aeculo commorantem*
icris muneribus decorafti,in cadeli ede gloriosa4 cmper exultet. PerChriftum Dominum noftrum.
-

- -

ylAu
prQ

Officium Defuncbsrumv
Piro ptre & matte,

remus..

DEus <p nos-patuem. & matrem honorare pift mferere clementer animabas patris cris mea?,coimque peccata dim irte: meque eos in al
ternai claritatis gando fac videre. Per Chriturn Dorninum nolrnm*

Amen..

S fit propluribus,dicacur : ^imabus pacncuofoornr& ubidicimr^

Si pro patre cantm,dicatur : animacparismcyely

Si pro matre tantm>dicamr,,um^mt


afta*.
Profratribusy propmqusj familiaxibusy^benefa-'
toribus*
DEus veniseTargtoric umaiiaraurimaTonqu^umus clemenciam aiam,ut eongrcgacionis
fi*acres>propiiiqjios,.&: benefactores, qurex oefeieula,
tranfirunt^beatMari fmper Virgins intercedente
cum; omnibus Sanctis cuis y ad perpetuar beatraidinis
eoniomumpervenire concedas,
nuin noftrum*.

Amen.

Per ChriiimttDono*-

Pro omnibus fidclibusdefunc*lise

0"em^

FTdelimTCDcmmnniumctjnditor &redemptor, animabus ramulorum r famnlariimque tuarum,remiifionen* cun&orunr. tribue r/eccatorum r utindirigen
ciam,

Officium DeFtm&orum,

297

tiam , quam Temper optayerunt , pis mpplicationibuJ


cnfequantur.

Qui ,yivis & rgnas .^cukicculo

mm, Amen.

:.

In die vem omm'cratip'nt s omnium fidelium.defun*.


>,quando'hx Oratio diitur; iafina
} ddkur : Qui" vi vis & rgnas cum Deo Patrein unitate'
Spiritus knti Cfus5per omnia 1,.
Pro uno Deun&o

O remus.

v < - ,w \

Nclin^Dmine auiem tuam ad preces noftras, qui|j[ bus miericordiam mam fupplices deprecamur , ut
animam famuli tmN quam de hoc eculo migrare ju
fili in pads lucs regione conftituas,& Sanctorum
tuorum jubeas efe conforterru

PerCbriftum Domi

num noftrum^?. Amen


ProunaDefun&a.

O remus.

Lf4 Vsefumus Domine* pro tut pietate miferere animas


fmula? tua4!* & eontagiis mortalitatisexutam,
aeternae falvations partem relkue.

PerCrillum

Dominum norum^, Amen.


bPropiuribusDefunh's;

O remus;

Euscui proprium eft mifreri femper & pa rcere ,


propinare animabus famulorum fairralariimque
& omnia, eorum peccata^dimicte, ut mortalitatis vinculis abfoluta? traniiremereantur ad vitamv
Chriflum Dominum .^#
I

Per

Amen.

Fp

Vcli

Officium Defuntorara.
Vcl :

Qremus.

ANimabus quaefmus Domine,famulorum iamulaTmque

tiiarum mifricordiam concede perpe-

fuanr: ut eis proficiat inaeternum , quod in te perave1 runt,& crediderunt. Per Chriftum Dominum noftrum.
In fine Orationis dicic officiator.
^.Requiem xternam dona ei ( eis) Domine.
y. Et lux perpetua lueeat ei ( eis.)
^.Requiecantinpace. j.Amen,
Verficulus Requieicant,&c. imper diciturhoc loco
in plurai,eriamipro uno fiat Officium.
AD

MATUTINUM
PRO

DEFVNCTIS.

lnvitatoriuhrRitu Sclenn.
b-i
-

-t

1ZM
Re gem , cu i omnia

do re

i vuiiE :.

Ye

ni re

mus.

(Choms repetit.) Regeny&c^


Pial

Um cium D eimctorum.
49
.

Pilmus94.

$Sj$$$M

tag

_M _M

tag

' tc > cxultemus Domino: ubile-

taaV

fe

mus Deo

iluta

ri

nolro : praeoccupemus

Ti1^
4-J

fa ci em ejus in confeffi

one, & mp&lmis.

jubile muse

i:

Quo niam Deus magnu&Dommus>& Rex raagnus.

fcper

}oo

Offidum Defuncbrum.

! I 1 1
Ils

t-i-^
-

1-

om ns Dcos : Quo ni am non rep<

Biper

HuM m HI

Dominus j>lebeni fuam,


iL

omnes fi

"tH"

qui a. in manu ejus funt

ncs ter ?& alt i tu di ns montium

. .
ipfc

>

con fpicic.
--

"Hi

Qioniam i pftus eft mare & ipc fecit

i ud
&

Officium Defun&rum.

& aridam fundaverunt ma nus jus : ve ni - te

re mus ram Domino , qui

fe cic nos, qui a

fei
3
it
ipfe dl Dominus De

populus

ejus,&

us noller: nos autem

oves pacusc

Pp

jus.

'

Hb-

Officium Defuncb*>rum;

3oi

Hq

die

fi voceit ejus

au d rtis, noli te

obdurate

cor

da

veftra

cut in

m Z a C

ex a cet

m -jl

ba ti ne fcunduni diem tenta ti onis in deerto ::

M A M M, L . tai
4
TT 1

fP=4
u bi

tentaverunt me

runc & viderunc

pa

o pe lia

tres veftri , .probvo-

Qua-

Officium Demctorum.

.Quadraginta annis proximus fu i gene ra ti g ni

huic, & di xi , emper hi

ip

fi

I
er

ver non cognoverunt

ranc corde;

vas meas, qui.

te

hus j[ura vi

in

r. met, fi

in tro i bunt

rat

in

Requiem me am.

Re-

. Officium Detunctomm
!

34

Re qtnemaeternam dona

lux perpetua

luce

is Domine :&

is*

Re gern cul omnia 9. vi vunc :

do to
'

mus*

Ve

ni te

-,

nvitatbrum Ricu fimplici,fcu"mms"SoIen?.

Regjcui omnia vivunc:Vcnit

do re mus I
Cho>

*VfT Eftice ; exuliemus Domino, jubilcmus

lu ta ri noib:o:pra:occupemus faciem

Deo (-

ejus in

Quoniam Dcusmagnus Dominus, & Rex magnus


U-,

I
i_t
1 JIJ

r
I _!

i 1
11
4-

foper offlnes Dos i quoniam non


Q.q repeltt Dominus
pfeT" \

'* Officium Defundtomm.


i,

ii

1 e-

7*j

plebem fuam^ quaih manu ejus font omnes fines

ffe

!
IL

ierra i & al t tu dines montumpfe confpict.


*
/ > 1 ; ,v : *.
:Ti* j .IjI
i ' ' i__ _i _1 _ _1_ I' _i
i
i-

ffconam i p.fius eft

pfc fecit, il lnd,&

# fundavenant j us; ycnjxj .adore4

Sek UIL

;procdamus 'ante Dettm: ploremus Gorani

Domi-

Officium Defuntorum.
_<
i

Pommo,gu fecit hos :qna ipf eftDommusDes

ir-f
fest

te

1 fjl
!

nofennosautempopulusejus & ovespacuae ejus;

<

odie l voccm ejus aderitis, nolite obdurarc

1:51

corda vetra , Ikut in ex a cer ba ti o ne fecandm

4P
km tenta tionir indefeitoubi teavrit me

parres

. Officium Deinciozum.

patres Yeftri, probavert, & videruat opera inca.

Quadragnta anns proxrans fu i

huic , &

ge ne ra t o ni

dix; fonper errant corde; pf verb

non cognoyerunt via meas><juibus jura vi in

"il

i r

met , fi in ero i bunt in requiem mcam.

Re

Requiem do na is

perpetua

Rgera,cui

lu

Domine 5 & lux

eis*

omni vivunr, venire

doremus.

jDicitur taiitm in (die Comraemorationxs >


nium fideliumdeuni6toriim 9 & in diedeptinis<iefiiot^btjtiibcrs'diebus dtcuimurires infr feript Noduirni,& Antiphons duplicantur. .
t $ tempqribiis (nii al k&t niaetudo v<e pa
rtum ) dicitur rantm Noiarniimci^i iaffldb
bus,hcordine,
Fera IL & . primum Noikirnunu
Feria III. & VI. icundum No&umum.
Feria IY.& Sabbatho ^maNoaimum.
IN
Q.q

Officium Defun&orum.
IN

L
,

Ant,

Di

vi

N OCTtlRNO
Pro Feria IF. & V.

rige Domine Deus

me

us in conipd&i*

am :mean>. Pfa!. V erba mea^

V Erba mea auribus percfpc Domine i intelige clamremmeum,

, ..

. f ; . . .. ,

, , ,. . .:)

ntende voci oracions meae: rex metis & Deus meus*


Q uoniamad te oraba: Do^nline,=man exadies voCerr*
.
M andadaboiibi,&videbQ : quonimnon Deas votens mquitatem tu es*
JN cque habitabit jnxta te malignus i ncqe permanebunt mjuli ante-oclos raos*
O diiomncs , qioperarimrinquitacem perdes omnes-qui loquuntur mcndacimv
y irum fengumum & dolofum abominabtmlX>rmnust
cgo auteiTiinmuttudinemfcrcordicuatv
i n-

Offic
introibo in domum : adorabo ad *cmplum fantumcuiimincimorciuQ.

..

: <

Domine deckte me in ) mErprapccr inimicos 'rteos


dirige in conipeftu tup viam .

! (^oniamnoncinoxeeonimvcricas : cor coram va;jiumeft


&pulcferum patens eft guttur eorum, lingisiiis dolo- i
sagebantrjudicaillosDeus.

Dcidant cqgitaciojnibsiuis, fecundm raultirudincm mmietatumeonim expel^eo^,: quoniam irrita-,


[verane te Domine,

& laetentur omnes,qui'perant in.tein astcrnuni exiiltaj.bunt,& hbitbis in eis. .


tgloriabunmrinte omnes,qui dflgunuicmen
^uoniam tu benedices jufto

, utfcuto bonse voluntatis mas coronaii ncs.


Requiem .

7
AntJ)i
Lv

rij*e Domine Deus me


'
t

us ]

-' '
!J

Offi cium Defun&orunb

\. nt. Conver

tere Domine : &

meam ; quonam non eil in

fit tu i

e ripe animara

morte qui memor

omine ne in furore,
Palmus .

DOmine ne in furore rao arguas me : ncqucinir


tuf corripias me.
jMiirere mei Domine, quonam infrmus ium:fname
Domine,quoniam conturbara func o mea.
{f;.t anima mea turbara eft vald : fd tu Dormncuqucquo?
Convertere Domine * &eripeanmammeam: flvum
me fac propter miicncodiaiiicuani.
Qnoniam non eft m morte,qui memor ft rai in infer
no autem qa-is confire birar tib?

Officium Defimcbmm.
Labofavn gemicu meo,lavabo per fiigulasnocbskftonrmeum : lacrymis mei&ftraram merrmrigabo*
Tarbatus eft furore ocuks meus : inveteravi inter
omnesimmiosmeos^ .

...

... r.

Pifcedite meomnes,quoperamin miqufcatettuquo^


niam exaudivic Dominus vocera fets mei.
Exaudivit Dominus deprccatronem meam i Dominus
ormortem meam fo/cepit
Erubefcant & conturbentur vehementer omnes fnimici mei convertantur & erubecan t vald velociter.
Rquiem *ctexnm ;&c.

Ant. Conver

te re Domine ,.& e ri pe anima meam

quoniam non eitin morte, qui memor fit tuil

Ant. N guando

rapiatrutfeo animammeam r
Rr

dum.

Officium Defun&rura.

dum on efl,qm redimat , eque qui lvum faciac.

PfLDomine Dens meu


Pfalmus 7
r\Ominc Deus mes,in te iperavi \ falvum me fac e*j
"omnibus periquentibus me,& libera me.
Ne quando rapiat ut ko animam meam ; dum non .eft]
<ju redimat,neque qui lalvum facat.
Domine Deus meus,i feeiiilud ; fi eftinqutasin matabusmes.
Si reddidi retribuentbus mihi mala : dccidam mrito
lab mmcis meis inanis.
perfquatur inimicus animam meam , & comprenen[dat,& conculcet in terri vitam meam : & gloriam me
am in pul verem deducac
J: xurge Domine in ir tu : & exaltare in finbus inimicorummeorum.

t exurge Domine Deus meus inpTXcepto quod mandafti : & fynagoga populorum circumdabit te,

'

095erumDefun6lorum.

$15

iE propter banc in altum regredexe ; Dominus, judicac


! populos.

Judica meDominefecimdm Juffitfam meam:& fciinv


dminnoceniammeamiiiperme..

C oniumeturncqiritia peccatoram, & diriges julumr


fcrutans corda & renes Deus.
J ufan, acrjutorium Domino :: qui al vosfack
recios corde*

p eus judex julus , fortis,& patiens : numquidirafcitur


per fingutos des ? J iii converfi fueritis , gladiumium. vibrabk : atcum,
iuiTrtetendrt,&paravic ilmm^
E in eo paravie va mortis : fgittas fiias ardentibus
! eflEcic.
E cce partunjtinfuilitiamrconcepitdoloremj& peperit
miquitatem.,
\ acum aperuit, &eflfodit eum : t iiicidit in fbveam.,,
quam fecit;
I onvertetur dolor ejus, in caput ejus r& in verticem
, ipfius ihiquitas ejus deitendet..
onfiteborDominoecmidmjuluam ejus t & pikkm nomini Domini altiffimiV
R. equie xtern&dna eis ;.
i cat eis;.
i
"

Et lux perpetra lu-

' ' !,

Officium Defuncbrum.

Ant. Ne quando

ra pi at, ut le o animam meam :

it
III
4
dum non eft,qui redimat, eque qui Salvum Faciat.

>v. AporriinferL ?.Eruc Domine animas eorum.


i. Omnes fiirgunt , V ftantes dicunt Pater noiler,
cotumiccreto : quo finico,omnesident:
lile autem , qui dicit Leclionem , uique dum
flvit olus Hat.
J.

Dcinde lcctiones intelligibili & plana voce le-

iguntur Clcdcis vel cantoribus fine abiolutione,bene.


dictionibus, & titulo.
4* Si autem cantantur, ad quaelibet punc*ta rven*
tur cadehtie : & ad pnela interrogationis vox elevetur,utprecribiturin Directorio Chori.
be-

Officium Defunoriim.
Le&io I. Job. 7
PArre mihi DffliiaC JUliMieni'rn fimt dies md Quid
eft hon > quia magnificas eum aut quid appoms
erga cum cor tuuittf Viiitas eum fubit probas illum.

Viquequ non parcis mihi nec dimitris mc,

ut glutiam ilivam meam ? Pecavi : quid faciamtibb


j cuflos faominum ? .Quare poiilli me cont-rarum ti*
bi & fa&tisum mihimctipfi gravis ? ur non tolirs
peccatum meum , & quare hon ufers; iniquitatemmer
am? Ecce nunc in pulvere dormiam,& i man me quaeieris,non ubfitam.
Leeb'ones terminanturiine Tuautem , vel alia conclufione.
I "'.
-fi

i
F

IM
m-

Redo quo<dredemr.>tr

meus

-*

vit : & in vif fi mo, di

3*8

iOffiSum 35dE55S5rajS

#e ter r fur re Chi

vide

Salvato

rus fiim. Et ia car .ne

bo De

um

Quem

Z'.-.f,
Viiirusfum^

li

go pe , & non

Us ; & t Itte l1 crtr


*"* ;* - J - , i

>i

pe du- ;

._

Sl '

j a

ri ;

i/

::

03

;;.:;:. m
-, ', ,

Le&io Ib

ob.to.

T^detanimam tneam vlcae :dimittam adver


fu m me eioquum meum

boquari amariradine 1

animae , dicam Deo: Nolime condemnarev Indica mihbcur me ka judices? Numquid bonum tibi vide- J
tur, Fi calumniers me , & opprimas me opiis manuum j
tuaruin , & confilium impiorum adjuves ?

Numquid ;

oculi carnei tibi funt , aut ficut videt homo, & tu vide- 1
bis ?

Numquid ficut dies hominis diestui,&anni tui

ficut humana funt tmpora, ut quacras iniquitatem mem , & peccatum meum fcrtrs ?

Etfcias qua nihil

impium fecerim,cra fit nemo , qui de manu tu poflic


eruere.

*L"II

Qui

Lazarum

- >-,-

'

re

1 .. y,..

fu fci ta

...

.;

lli

Officium efn&orurm

fx tidum.

Do

roi

dona re qui
i 1
.

ju di care

vi vos

&

mor-

.'il
IT

ru

em,& lo^
**

gen ti . y Quventurus.

cum in
."ill i :

CS

Tu e is

s , & & cu
~

lum Der

ig

nemv
Tu"

Tu

is.

Dp

mi

v <

'

ttc.

itefio III, Job 10*


M^Arts tusefecenint me, & plafmavcitmt me fo
rum in circuitu , & fe repent precipitas me ?
Memento quaeib,qud ficut lurm feceris me,& in pulvercm reduces me. Nnne ficut lac mulift me,& ficut
cafeumm coagulat ? Pelle & carnibus veftili me,
offibus & rtervis compegili me.

Vitam & miferkor-

diam trbuili mihi , & vifkatio tua culodivit piritum


meura.
.
*v:
'-.>

\\\%&r ;catr

4 4 re

tdl ran-,

Si

ti

me

ab

-fi ,- - -r .
Offiium Defunfitorium
t i -

m
ML/T

ab icon

cUm>

& tc

Quia

ni be

Vul cu ras

pec

cavi

ni-

fco: dum veneris

ju di care, noli me

Requiem

. .

is

Dom

condemns

se cernam dona

fe,& uxpefpei a

la-,

Officium Defunoram*

bI tari-ml1 TT

Quia

peer
N

IL

a vi.
NOCTURNO.

Pro Feri' III. & VI.


_

UP-- Anu In lo eo paibux

S_M_

i b ceflocavjc

Pfal. D0rnjnus regie mc - - ~t


-! : .
-Pfahmis 22*- *
Dpminus regie me,& nihil mhi.<feert loco pafeux ibi eollocavic .

htiper aqam rfe&ionis educayit me anunam mcam


convertit;

"VT***"

agxFmc fuper fiitas^^uffitc^propteomn


I N^m

fi ahnhfib in ^ iimhrr mnrm (\ tim

mebo mala : quonianxcu mecum es.


i %. & haculus riuis;ipi conolata fiint.
Bu

OfficumBe&n&
ihj4# U li i TV.

Pf

i^ffti n con4pebmeomenfaAi ,: <1 cos-, qui


tribulantnie.

"

fepiagpaili ia olee&tpm xmymi & ealix meus inebri* |


aas qum preclaras eft!

- '.'

tmiferirdia tua ubfepictur nie : omnibus diebus

.4.
Et ur inh

in domo Itoaiini ; in longirudineni

dierum.
Ucquiem xternamAc..

Ane, In toco pafeu*

b me collocavie.

nt. Deli &a juvenrutismcae .: & ignoranrias

mease ncmcmineris Domine.

Ss

p6

Officium Defufomn

1 .

1 1

.
Pfalm. I te Domine Ievavt.
PMmus 24

.-.

AD te Domine levavi animam mem : Dcusmeus


in te eonfido^on erubefcam. : .*;'. 1 . . .
Ncqueirrideant me inimici mei : etenim aniverfi,qui
iftinent tc,non confundentnr,
onfundanrar omnes iniqua agentes rupervacud,
ias tuas Domine de montra mihi : & imitas mas
doce me.

!..

D rige me in vertatctu<,& doce me : quia tu es Deus


Salvator meus,& te liftinui tot die.
Reminifcere mifrationum tuai um Domine : & miericordiarum tuarum,qux fxculo unt.
;Dei&a juventutis me : & ignorantas meas ne memin*rs,
S ecundm mfrcordam tuam memento mei : pro
pter bonitatem raam Domine
D uteis & re&us Domnusrpropter bc legem dabit dcmqueiiibis n vi
Dirget manftieeosinjdco dcebt mtes vas fm.
Vniverfie viae Domini mrcordia & Veritas: requirentbus telamentum ejus>& Ceftimonia ejus.
Bro-

Officium Defuncbrura.

327

jiBropter nomcn tuum Domine propitiaberis pcccato


meo:mulmmeftenmv

Quis eil home qui timet Domniam?legem ei in


Vi,quam elegit.

; ;,-..,

Anima ejus in bonis demprabitur : & fernen ejus hcrcditabirterjram,

Firmamentum eil Dominus tmenfbuseum : & tela-1


fnentumpfius,titmanifeiletut illis.

".;

Oculi mei femper ad Dominum; quomam ipibcvellcr3


<le laqueo pedes rneos,

Rehce in mci mtfererc mei:


imcgo*

.'}

quia amicus & pauper i


1

Triblationes cordis meis multiplicatae iunc : de nece j


fitatrbus meis crue me*'

;j

Vide humicatem am .& laborera mcum : a dimit*


ce unvera delicia mea*

'

^.epicinimicosrnoos,quoniam multiplicad /une : &


odio iniquooderunt ,

. j

Cuitodi animam meam& crue me : non erubefeam,


quonam fperavi in t.
innocentes &recl adhseirant mihi: quia flinui te.
Libera Deus fracl : exomnibus tribultionibus fuis.
Requiem xteraam dona eis Domine- y0 Et lux perpe
tua luceat eis.

Ant.

JJILJL1JL
Ane De Ii ta juventutis : S ignorantias mea>

ne memme rjs Domuev

k n't* Credo vdere bona Domini in terr viventlum,

u
1 ' I
m
-.<t?t
Pfal. D minus illuminata*

Ominus illuminatio mca ,.& fafas mea : quem tmebo


D ominus protec- vibe ? a guo trepdabo ?
t> um appropianc uper me nocentes : ut edans carnes

Officium Dcfuflanmv
Qjairribulancmeiniraicimci : ipi infirmti imt , & j
j ceciderunt.
|S i coniftant adversm me calra : non rimebit cor
mcum.
S i cxurga t adversm me praelium : in hoc ego perabo.
V nampetij Domino,hanc requiram : ut Khabkem in"
domo omnibus diebus vira .
Vtvideam voluptatem Domini : & vifitem templum
ejus.
Quoniam abcondit me in tabernculo fito in die marlorumrprotexit me in abcondito cabernaculi fui.
In petr exalta vit me : & nunc exakavit caput meum
iiiper inimicos meos.
ircuivi,& immolavi in tabernculo ejus hoftiam vociierationis : cantabo,& pialmum dicam Domino.
E xaudi Domine vocem meam,qu clamavi ad te: mifrere mei,& exaudi me.
T ibi dixit cor meum ,exquiivit te fades mea : faciem
tuam Domine requiram.
Ne avenas faciem tuam 4 me : ne declines in ir irvot.
Adjutor meus elo : ne derelinquasme, eque depicias ,
me Deus falutaris meus.
Quoniam patermeus,& mater mea dereliquerunt me : .
Dominus autem aifmpfit me.
Tt

Le-

Officium DeBn&orov
3i
! 'Legem pone mihi Domine in vi tu: & dirige me in Gf
imitam reclam propter inimicos meos.
jl&rradideris me in animas rribulantiumme: quoniam
infurrexerunt in me reiles iniqui, & mentira eft iniquitasiibi.
Credo videre bona Domini : in terr viventium.
xpecla Dominum , viriliter age : & confortetur cor
tuum,&uftine Dominum.
Requiem aeternam,

nkQedo videre bona Domini in terr viventium. Itl

ir* Collocet eos

Dominus cum principibus.

_ j0 Cum principibus
I^arer nofter,&<

-j

popu Ii
fccreto*

i.

(Officium iDefntlormi.
8
Le&iqV Job.i>
Eiponde mini :.quantashabeoiniqmtates& pce-;
. eata,fcelera mea & delita oftende mihi. Cur fakta abfcondis,&: arbitraris me inimicum tuum?
Contra folium,quod vento rapitur, oftendis potentiam
mam ^mlamficcam perequeris. Scribis enim con
tra meamaritudines,& confumere me vis peccatis adolefcentiae *

Pouiti in nervo pede m , & ob-

irvail omnes (emitas meas, (k:veligia pedum nieo-j


rum coniderati. '

Qui qtiai putredo confumen dus-

fum qual vetimentum,quod comeditur tine*

3.JVt Emento,

me

Da

us : quia venais.)

IM

Necapicat;

..

1
me

yLus

rninisv if* DeproTt %

un-

J2

fun

Officium Deftmctomm,

dis clama vi ad te Do mi

ex au di

vo cem

me

ne , Domine

am. Necapiciat.

Lectio V. lob. 14.


pJOmo natus de muliere , brevi vivens tempore , re"^)letur multis m iiriis.

Qui quai os egreditur , &

conteritur,& fugit velut umbra,& numquam in eodem


ftatu permanet. Et dign ducisiiper hujuicemodi aperire oculostuos, &adducere eum tecum in judicium?
Quis potel facer mundum de immundo conceptual
imine ? nnne tu qui olus es ? Breves dies hominis
inc,numerus menfium ejusapud te ebconlituili tr
minos ejus,qui praeteriri non poterunt.

Recede

lm ab eo,ut quiefcatidonec optata veniat , ficut mercenarij,dies ejus.


tri

He i iriifoiDomine: qui apee ca Vi

ni mis
vid

in

Officium Defuntorum
???

vi

ti

me

bifu

: quid faciam mi

giam,ni fi ad ce

us? Mii

ve

ne ris

re

ir?

Deus

re me

in no vif

-;

1^4
di

e.

y. An

imamea turbatja
Tt

val-

(Dcium Deftm&orum;

vaf

d.' Sed tu Domine uc

'

cur ire

i
IL
T

u i

re re. -

Leclo VL Job.r|..c.

UJ

.V

QVis mihi hoc Cribuat^ut n inferno protegas me , &


abcondas me,donec percraneat furor tuus,6v conlituasmihi tempus, in quo recorderis mei?
mortuus homo rurm vivac ? Cun&is diebus , quibus
nuncmiliro , , dbnec veniat immucacio mea.
.Vocabis me,& ego repondebo tibiroperi manuum tuarum porriges dexteramv

Tu qidem gre#us. meos. d-

I numera|b" ifecbparce pecetis meis-

^jS^Jfi record

ris pecca ta me

3 i

a Da-

mine:

De us

me

us , in conpe&u tuo

vi

am

Officium Defun&orum,
3*6

f.

Re

eis

at

se ter

quiem

Domi

ne: & lux per pecua

is.
1

nam do na

HI.

lu

um veneris, .
NOCTVRNOi.

Pro Feria IV. & Sabbatho-

Anr. Comla cet

Do mi

ce-

1 \

tibi Domine, t er pi as me j

ne ad d ju vndutti me epct.
rilm.

Officium Defun&orum.
in

Y,

Falm.

Expecbns*
Pialmus 39.

EXpeans expecbvi Dominum : & intendt mihi.


Et cxaudivt preces meas : & eduxic me de lacu mi
irix, & de luco xcis.
Et ftatuit fuperpecram pedes meos : &direxitgreflus
meos.
Et immffit in os meum canticum novum t carmen Deo
nofro.
Videbunt mulciA timebunt : & iperabunt in Domino
Beatus Vir , cujus eil nomen Domini ipes ejus : & non
repexir in vanitates,& inanias faifas.

Multa fecili tu Domine Deus meus mirabiha tua: &


cogtationbus ruis non eft,qui fimilis fit tib.
nnuntiavi,&ocutusum : multiplican mtfupernumerum.
acrificium & oblationem noluili : aures autem perfeci mihi,
I

olocaulum & pro pcccato non poitulati : tune dixi,

eccevenio.
In capice lm feriptum eft de me , t fccerem volunta-

Vti

tem

Officium Defuubrum;
rem mam : Deus mcusyolui, & legem in medio ,|
cordis met.

^Annuntavi jutitam mam ri Ecclefi magn : ecc la-' |


bia mea non prohibebo,Domine tu fifti,
jufticiamtuamnon abfcondijn corde meo: veritacem
tuam,& ilurare tuum dixi.
Non abfcondi miferjordiam tuam,& veriratm tum;
conciomulto;

; -

aucem Domine ne long facas mratones ruas '


me;mifericordarua ^cver;a$ mafmperfuiceperunt |
me.
4*r:
l^oniamcircumdederuntmemala , quorum non eL
numerus : omprehenderunt nje iniquitates meac &
non potui ut viderem,

*;

: /

MultipMaf funt fuper capillos capitis mei ; & cor me4


umdereliquicme.'
^
.*;
. .,' .

Cmplaseat tibi Domineu cruas me : Dmine ad ad*


juvandum nie repice,
'
1^nftmdar^tur- & revereaatur fimuU_qui quammr ank
mam meam : ut auferanr earn.

-'ihi

vjtmyertantur retForumv& reyeratr i qui volunc


mihi mala.

.'

- ' *

Terant oiifeilm\onfuiionem fam r cjuidicunt mihi ,


Euge,euge.

._

4w;''-..^>

jExulccnr & betentur fuper te omnes qfcrteste : &


I

dfcant

Officium Defim&orum,
dicant femper,Magnificetur Doniinus^ui dil/gimtiabtaretuum. .

Ego autemmencfccus fanApaiser : Domiiras ioliicicuscftmei.

'.mcusnc

tardaveris.
|R equiem *ttcrnam,fe

Ant. Compla

Domi

An .

ccax

tibiDommcut e ripi as mc:

ne ad adjuvanduot me fepce^

Sana Domine

ammammeamquiapeccavi

*-

. ir
tibi. Pialm^Bcacti

i
i
I
4

Vu %

Officium Defun&oram.
Pfalmus 40.

Earns qui intelligit fuper egenum & papercm : in


die maf liberabit Dominus.
Dominus conferveteum , &vivificer,eum, cbeatum
fociat cum in tcrr : 3c non tradac in animam inimicorum ejus.
Dominus opem ferat illi fuper lecbim dooris ejus : univerum ftracum ejus veram* in infirmitae ejus.
Ego dixivDomine mierere mei ; iana animam meam ,
iquiapeccaviribi.
Inimici mei dixerunt mala mihi : quando morietur , &
peribit nomen ejus?
! Et fi ingrediebatur ut vderet,vanaloquebatun cor ejus
congregavir iniquitatem iibi.

a.

~ " ,

bgrediebacur foras : & loquebatur in dpm.


Adversm rae fuurrabanc omnes inimici mei : adversm me cogitaban* mala mihi.
Verbuminiqiram conftinierunt adversm me : numqud qui dormt,non adijcict ut reurgac ?
Eenim homo pacis meae , in quo fperavi: qui edebat
I panes meos,raagnificavir meippianrationem.
Tu aucem Domine mierere mei & reufcita me : & re-,
tribuameis.
In hoccogaovi r quomamvokufti me; quoniam non
I gaudcbir mimicus meus fuper me.
j

Me

Officium DeiunforuiiL
jMe propter innocenmm fcepli; & confirmali me i a confpe&u tuo in aerernum,
enedi&us Dominus Deus Ial facculo , & ufque in
feculum: fiat, fiat.

!ji

|R ecpiiem aeternam$:ci

An t. Sana Domine anmamineam: guia peccavi tibi,

Ant. Si ti vit a nima mea ad Deum fortem vivumi

m
guando veniam & pare

dem

bo

an te fa-

Domini. Pia Im. Quemadmodum,

Vu

4-

%
,

Qffiumlpefui^aram
, -

Pfalmus^s.

/^Vemadmodum deiderat cervus ad fontes aqua-1


^r*4am dtadcfidcrat amina mea ad te Deus.. "
S kivt anima mea ad Deum forcera vivtfm: quandovcniamAapparebo ante faciem Dei ?r

I itrant mii lacrymsr mea: panes die acnocb: dum


dictiir mihi o^otdie,uteDeustuus? *- "l
recordaras fu m y & efrad m monmam mcamrj
quoniam tranfbo in locum taberaaculi admrablis
ufquaidomum Dei. ..;

:/ .

Iii voce exultationis>& confeffions : onus epuants.


Qare trlses anma mea rcVqrare conturbas me?"
pera in Deo, quoniam adhuc confirebor li ; falutare
Vults mei,& Deas meus.
:Ame spfiim anima me Conturbara proprerea memor ero tui de terra Jordanis , & Hermoniim , monte
mdico.

j.

byflus abylm mvctrn vcecataf&arum tuar


Omnia excelfa cua & futus tui : uper me tran fenme
]a die manavit Dominus mifricordiam uam i &norecanticumejus.
Ajmd roe oratio Dea Vit mear i dcam Deo * rafceptor
meuSes*
"
''.
r"
Qearc oblitus es me? : c*ontrubtus ncedo,dum
raffligkminimicusl u

Dom

:
I

Officium Defuiiftoram, '.

um coafringuntur oa , ! mihi:
i tribulanc me inmid mei.

'-4v'* r:*:-..

cubt mihi per, Jineulos dips , ubi eft Dois tuusi]

jvuks mei .

Requiem ,|*

Ane.

Si t yit

: :

-. , . >

anima melad Deum fortem

-;
'"I
vivum : qando venjam & ap pa re

faciem^Porrumi.^
is

bo

-TT
T
vaiw:

s
-'f
4

Officium Defunitrtira,
_J_L

yt foam^jai^ weram ne $&v&9* figenuj


Pateriofter. cotumfecret. .

Le&ioVI. Job.it;

'

j
"

\'V

fjPritiK me%sattenmbftur > dksmerbreviabmtiii'J


{j& fd^^fhipcfbftlcptilchruin; Non peccav,&
in amarkudinibus moratur oculus meus

Libera me]

fipatseictorquentes cor meum. fobm veftierurk'


" tfiimpoft ^00>1.

Siiili-4

naro inferntis domas mea eft & tenebr ftiav le


II*"'
#01 $. Jfi ptreclmi 4*x Pater meus es
nMii: foror mea,vetbus. Vbi eil ergo
lacio mea,& patienciam meam quis confident ? '

'

'

i
.Hi
U 1

'

ten

tem,umor

mortis con cur bat mer

quia

in infer

no nulla eft redemptio i

naife re reme

va

Sal

me-

vum

it.

I>cqk

. Deus : & Sal

m nomine tu

me fac : & ik vfitute tir

be
jlf.

OfficiumDefunorum.

ib.

Quia..

LeoVin. Job.io.

mcae , conumprs carabus , adhadic os 9j


Se derela int tantummod labia circa dents
os. Miiremni mei,miferemini me,&ltem vos amici met , quia mamjs Domini tetigitmi.

Quart'perfe-

icjumini me , ficuc Deus , & carnibusmeis faturamini?


Quis mihi tribuat^ tcribanrar irmones mei ? Quis
mihi dec, ut exarentur in libro ftylo frreo, & plumbi
lamina, vel celte fculpantur in iilice ? Scioenm qud
Rcdemptr meus vivit, & in novffimo die de rerrt irrecturus ium: & rurfum circdmdabor pelle nie , & in
carne me vidbo Deum Sivatorcm meum. Quera viiuras fum ego pie,& ocul mei conpecburi funt non
I alius : repofica eil bec pes mea in inu meo.

mine iecundum a him me

Officium Defimclorilra
w

no Ii me ju di

na. j

je ftatem

am: Vt
r*f-

tu Deus tie

as
im-

.1

Officium Defuncbrum.

me

\~
;.: .

!
H HI
it

"laiCtfameDomlne abin-

ju fti ti

S me

, &

delicio me

tu Deus.

munda
Leftio IX>b.io.

/"VVare de vulv eduxiftime ? quutnamcoHum^


v<ptusxlem,iie oculus me YjdererJmfni qva
efFem,de utero ansiaras ad tumulum. Numquid ne^
pauciras eberum meerum fimetur breyj j^dimitte me
~rgo7

Officium Defun&oram.
9
crgo,ut plangam paululum dolorem meum: antequan*
vadam,& ndh reyertar adeerramtencbrofam , eopertarn mortis calgine: terram mtfrise Sc tenebrarum,ubj
umbra mortis , & nullus ordo , fed empitemus horror
inhabitat.

& Jj te

? Do mi ne

de

quiporta&aereas

Sc vi I

ta

ft

yjt q fe infer-,

confre

gi fti

infernum:

-&tdo'dili e s lu men> ut vidrent

te:

>

Officium Defun$ptati

Querant in pnis

'

fr 1

jjfcC lamgtc^&di cen tes : ad ve

temanv

clonae

ni

redemptor

is Bomine,& lux perpe*


.

-
Q ue

rant

. -

Aliud Repontrium,videfiet Libra me Domine,


'de more xterna,in die ill,&c. quod diciturin die om- i
IhiumDeiinorum, & quando dicuntur novem Letoiones,require fupr fol. 24*
Si quando ex rationabili caus, ante dictas Laudes
kerminandura eil Officium Defuntorum , in fine Matucinidicuncur preces, quae in fine laudum dici loienc',x
xceptopfalmo Deprorandis, qU hc omitticur.
LAUDES

PRO

DEFUNCTIS.

Abiolut incipitur Antiphone

Ant. Exultabunt Domino ofi

Jiu,miliata:;

m.

Officium Defun&orarm

Palm. Muercre.
Pfalmu$5a.
jy^Ifereremei Dcns rfccudnv maghammicricoH
diain tuam
t fcundm mukcudinem miracionum tuarum de
fc iniquitatem rneam.
A^lislava.meab'im^iicatfi]Qe$ :. & peeeatomeo-

P^oniam iniquitatem ineam. ego cogno&o : & peccatnammeum contra me eil imper>
T ibi ibli pe<jcayi,.& malum coram fi r utjuiUicristin iejcmpnibus cujs:& vincas cuntjudicaris.

E cce enim in iniquitatibus onceptus fum : & in pec! Gatis concepit me mater meaw.
[E cce enimveritatem dlexifti: ineerta& occulta ipinvix tu matiifeftali mihi.. * :

I A fpergestne- hyiTopo,&. mundabor : lavabisme , & filper nivem dealbbor*


A uditui meo dabisgaudium & laetitiam : & exultabunc
oflahumiliata*

' i

A verte faciem tuam a peceatis meis


tates meas dele.

'"- '*"
i

& ormie&miquii

i -


Cor

Officium Defun&onim
35?
Cor murklum crea in me Deus : & Spiriram recbim in
nova in vifceribus meis.

.1.

. ~ :~.

j Ne proijcias me facie tu : & Spiritum fanclum tuum


ne auferas me.
Redde mihi laetitiamialutaristui: &pmtupfncipali
confirma me.

1 I U Jj l'l1

.1 w*. 0

Docebo iniquo vias mas : & impij ad ce convertentur.


Libera me defanguinibus DeS,Deuslutismeae: &
xultabit lingua mea jullitiam tuam. ;
Domine labia mea aperies : & osmeum annuntiabic
laudem tuam.
Quoniam i vouills facricium,dediflm utique : holocaulis non delefcaberis.
Sacrificium Deopiritus contribulatus : cor cntritm
& humiliatum Deus non delicies*

Benigne fac Domine in bont volntate tu Sin : ut xdificenturmurijerufalem.

'">

Tune acceptabis acnficium julitise, oblationes,& ho-|


locaula : tune imponent uperaltare tuum vtulos.
Rquiem aeternam,&c,l

jfefc

x ul tabunt Domino

f fa

htiml
a ta:

'<';,

Yy

Ant.

, Omcium Defun&oruin.

1*;*^!!!

. Ex aud Domine oratjonem meam ;

ad te

ESS:

omnsca

ro venet:

Pfam, Tedecet

Plmus 64.
TE decet hymnus Deus in Sion : & tib redderur vo
mm injerualem.
Exaud orationemmeam : ad te omns caro veniet.
Verba iniquorum prevalueruntmper nos : & impieratibus noftris tu proptiberis.
Beatus quem elegfti ,& atfimipfli ; irihabtabit in atriistuis.
Replebimur in bonis doms tuaKn&um eil templum
tuum>mirabile in acquitate.

. f.; .

E xaudi nos Deus falutaris nofte.r ; ^ finium


tcrjrj&&Jn_niajri Ipg.

j.

preparan* montes in virtute m&accincbs potenti:qui


conturbas profimdum maris,onum flu&uum ejus.
Yurbafyuntur gentes , & timebunt , qui habitan* tr
minos

Officium Dem&orum.
minos fgnis tais : exicus matutmi> & vepere delei &abi%
Vifitaliferram,^mebrafiam : multiplcli locufletare cara.

lumen Dei repetum el aquis,parafti cibum iriim :


quiam ita eft pneparatio ejus.
Rivos ejus mebria,mul tiplica genmina ejus : tllcidm ejus lae tabitur germin ans.
enedices coronae anni benigntats tuse : & camp tul
rcplebuntur ubertate.
Pingueicentpeckadeen ; & exultatione colics accrngenmr.
Indut func arietes ovium, & valles abundabunt fru
mento i clamabunt,etenim hy mnum dicen
Requiem aeternam,cvc.

Ant. Exaud Domine

rationem ineam :

ad ce

ornns Vene

Y i

Anr.

Officium Delimc^orani.

AnuMe fu

fee

pic

dextera rua

Domine.

Pilm. Dens Deus meus.


Pfalmus 62.*'
DEus Deus meus : ad ce de luce vigilo,'
S iti vie in ce anima mea : qum mukipicicer tib
caro mea.
n terr deirt , & invi , & inaquos : fie in fan&o apparui tibi,ut viderem vircutem tuam , & gloriam cuam.
Quoniam melioreftmifericordia tua fuper vitas: labia
mea laudabunc te. S ic benedicam te in vic me : & in nomine tuo levabo
manus meas,
Sicutadipe'&pingiiedinerepleatur anima mea : &la
biis exultationis laudabit os, meum.
S i memor fui mi iper ftratum meumin matutinismeditabor in te : quia fui iti adjuror meus,
E t in velamento alarum tuarum exultabo , adhaefit ani
ma mea poil te : me iifcepit dextera tua.

"

ipf

QfiSciumDcfulorum,

557

pi vero in vanum quaefierunc anmam meam , incroibuGC in inferiora terrae ; tradentur in manus gladj, par- ;
tes Vulpium erunc.
; R ex vero lsecabtur in Deo , laudabuntur orhnes qui ju
rant in eo : quia oblmtum eil os loquentrnminiqua.
Pimus 66.
DEusmiereatrnoftri,&:benedicat nobis : illum^
net vultum ilium iuper nos,v miferearur noilrb
Vt cognofcamus in terr viarnmam: in omnibus gentibus ialutare tuum,
1 Confiteantur tibi populi Deus ; confiteantur tibi populi omnes.
Lgetentur&exultentgentes : quoniam judicas populos
in sequitate,& gentes in terr dirigs.
jC onfiteantur tibi ppu 1 i Deus, confiteantur tibi popuj li omnes : terra dedit frucbim fuum,
iP, enedicatnos Deus,Deus noiler ,benedicat nos Deus:
! & metuant. eum omnes fines terrae
Requiem aetem,&c.

[h

Vf"

Ant. Me fu fee

pic

dextera tua Domine.

Yy

Ac

OfficiumDefuriorum.

Antv por ta infer

ru e Domme anmam

fe
i- Ht

meam. Plm.Egodix.
Canticum Ezechic. 1$
EGo dixt,in dmido ierum meoum: vadam ad por
tas infer.
Qoseivi refiduum annorum meorron:dkwronvidebo
Dominum Deum in terr viven.tram.
|Nnaipiciamhcminem udtr: & habkatoremquiets.
Generado mea ablata eft, & convoluta eft me : qtrafi
tabernaculum paftorum.
P raeeifa eft vekit texence vita adhucordrer,
fuecd it me ; de man uque ad veperam finies me.
S perabam uque ad man qmi leo fe contrivit omnia
ofl mea.

: .

eman ufque ad veperam finies me r cut puiui hirundfnis fcclmabo, medtabor uecolumba.
A ttenuari unt oculi me ; upicientes in excelfm.
Domi-

utticmm Deunctorum.

I Domine vim patocrcponde pro me : quid dicam^auc


quidreipondebk mthi,cm ipfe fecerk?
Recogitabo ihi omnes annos meos : in amantadine
anima: mea:,
I domine fi fie vivicur,& in talibus vka pirkus mei , cortipies me,& vivificabis paceamaritudo mea
amarilima.
piautem eruilianimammeamut non perrer : projeciti poll tergum mum omnia peccata mea.
Quia non inermis conftebitur tib , eque mors lau
dabit te: non expeabunr , qui decendnt in lacum
veritatem tuam.
yivens vivens ip conftebitur tib, ficut &ego hodie :
pater filiis notam faciet veritatem tuam.
Domine falvum me fac: & palmos noftros cantabimus
cuneis diebus vitac noflrae in domo Domini.
Rquiem aeternam^c.

AnuA port

infer

e ru e Domine a mmmeam.

Officium Defuncbrum.

9
% . * i '. I '
Pfalm,

Ladate Dominum.
Pfamus 2*

AudateDominum de clis:Iaudate emn cxcelfis.

"Ladate eum omnes Angeli ejus : ladate eum om


ines virtutes ejus.
Ladate eum fol &luna: ladate eum omncs ilelke&:
lumen.
iaudate eum codi ccelorum r & aquae omnes, qua? fuper
ccelosfimt,laudentnomen Domini,
Quia ipe dixit , & facta funt : ipfe mandavit , & creata
font.
Statuit ea m 35ternum,& in iaeculum faeeuli: prarceptum
poiiit^c non pneteribit.
Ladate Dominum de terr*: dracones,v omnes aby.
Ignis,grando,niV,glades,piritusprocellarum: qux faciunt verbum ejus.
Motes & omnes collesligna fructfera, &omnesrcedri.
,& univerfa pcora : ferpentes , & volucres pennacac
R eges terrae,& omnes popul: prncipes , & omites judces terra?.
Juve-

JuveneSjCv virgines , incs eumjumoribus , laudent noricn Domini : quia exalttum eft nomenjlis folios.
'Confeffio ejus fuper clum & terram : & exalmtt nu populi fur.\.; .' '
?N
. i" . '..:"/ .: .'J- f '
Hymnus omnibus anctis ejus : filiis Ifrael > poplo propmquantifoL

\\ iry.& !
Palmus 149.

.I

Cntate Domino cariticum novum: laus ejus in - <


clefifancb>rum. ^

t.

litetur I'Iral in eo, qui fecit cum : &filij Sion' exultent


t. jr>- irt'J-' ::::.. rtf 2:. u:isjl < --.!; V
' .
pin regeluo.
A
Laudent nomen ejus in choro : in tympan 5c pfak-eio
pfallant cu

"T"

Qua benplacitiim eil Domino in populo fuo : <.


alcabicmanfuecos-tn alutem.

f-

Exukabunt ancti m glorirltabuntr in eubiiibs uis.


Exaltaciones Dei in gucture eorum 1 gbdij ancipice*
in manibus eoruni; ?
**
' ~
'
*~ *1
jt faciendam vindi&am in nationibus : :ihcrepatiohc&inpopulis.

._>,

Ad alligandos reges eorum in compedibus : & nobikseorum in manicis ferris..


;
.
,
^ .
Vt faciant in eis judicium eonicriptu>:: $\.&
omnibus fanis ej s.
2 .

Pfal-

KS

Officium Deunrom*
Plmus 150

JT

Audace Dominum in fanftis ejus : ladate cum in


firmamento virtutis ejus.
'/

Ladate eum in virtutibusejust ladate cum icundm


iTmlttudneinmaguicudmis ejus.

Ladate eum in ono tubse : ladate cum in pialterio &:


leithart

Ladate eum n tympaiio & choro ; ladate eum in


chordis & rgano,
Laudare eum incymbals benbnantibus,laudate eum
n cymbals jublatonis : omnis fpiritus laudet Diu,
'l^x^uiemaeternam?

ntOmnis Spiritus

laudet Dominum.

dl

1
*
ti

X Audivi vocem de lo dicenrem mihi.

Beati

mortui , qui in

Domino moriuntur.

Ant*

go fum refurrc&io,

dit m me ] e tiam f

&

vi l% qui ero

moraus Sa. rie vivet ;

& omnis , qui vi vit* & credit in me , non mo^

rie tut m

X ter num.

E u u; a

Ad (Bencdiclus Dominus )furgunt ohmes > &ffan*


dodicunc.
.,

Canticum Zacharias. Lcfii

BFnedflfu&Dommus Deu*Ifrael rqttvifitavics.-&:


fecirredempdonemplebis fx,
tercxjt cornu falutis nobis : in domaDavidjueri ui.
Xx %

Sicut


'

'

Officium peftnifiim.'
, , ,

- -

SfGuc locutus el per -os anctorum? qui faeculo iuuc ,


prophtaramejuj^

.,!%

S alutem exihimicis rblris , & de manu omnium , qui


i^derujttnos^ .

'f {>

uAdfcicndammiieiicorcliam cum patribs noftris : &


memoran ellamentiiui fancT:
'usjuraodura quod juravic ad Abraham patrem
ftrum : daturum nobis.
Vt (ine timpre de manu inimicomm noftrorumlitcrati : ferviamus illi.

mt

....

ntbus dibus-l
in
" i
_
Ettupuer,propheta Alriflmivoaberis : pneibisenim
antefaciem Domim, parare vaVe]ifei iIJP f 2l *
Ad dandamcienriam lutis plcbi ejus^myemiffionempeccatorum eorum.

' ':

' .

Per vifra niericordia:D-eiaolrj :inquibus viitavit


nosoriensexalto*-,

, :: ~

<

.*

I lliiminare his,qu tenefar/s & in umbr mortis edent: j


ad dingendos pedes aolrbs in viam pads,

'

p. equiem xternam,
.

'.-Ant.

: go fum refurre&io,
M*

..

&

vi ta, qui ere-

1 -* - k
dit

Officium Defuncorum*

dit in me ,~ etiam Ii

noraius fu. e. rir* viven :

pi

& omns , qui vi vit, & credit in me , non mo-

-J
ri e tur in

X ter num.

4 ... ~ 4. . .. . .

Dicet{^fiJLfcriptaedkunmrflek!sgembH
2. Omciator autem ftans dicit orationem eongracn- ,1
tem,unam vel pluies ex inir poiltis. - ~

.-.

J. Tum offiqiator genuflexus fubmifs ed inteligibili voce dicit:


F ater nofter, &. relicjua fecret.

.-

jfr. Etneriosinducasmtentatoiicm
?.

Sed libera nos malo

f.'..

i ,

Pifmus i2

Dt profundis clamavi a te DomneDombc exau


d vocemmeam.

^
2z 5

fiant

p6

De Sacramenti Matrimonii.

fiant aureituacintendcnces i in voccm deprecationis


mea?.
i SiimqucatcsobfervavcrisDomne : Domine quis fufiinebif?
Quia apud tepropititio eft: & propter legem tuam fuffinui te Domine.
5 mea in verbo ejus rperayanima mea
ih Domina^

A euftodimatutin ufque adnotem i peret Irael ib


Domino*
jQui apud Domihum mifericordia :; 6c copila apdij
eum redemption
iE t ipe redimet liral rex omnibus;ihiquitatibus ejusJtcqyiemxremam^&c.
i

4~ Rehqua,t fiipr ad veperas fol, > cum verfr>

ralis & oraonibus

CAPUT

IX,

Matrimonii
M

MB' R

S matrimonio.*

f.

ObfeiVt.ScmmentMtrmnif. >

$67

! L nquirenda^cxaminanclacircaqualitatc^
Sponforiuru *

. j

1*^ admanitus de aliquo Matrimonia infuparochia \


JL contrahendo , ante omnia cognofcaf ex Spons vet ex bis ,
ad quosfpcBa-t* f Qui t$ -qua lsfini', qui Matrmonium cm*
trbere volunta
fua parock :
tum ;

2- Anfint-ambo^vel Item alteruterfponfm de


3* An inter tosft aliquod cavoni impediment

4* An (ponteJiber, &cunditm boneatem Sacramen

tel veiint contrabere.

J* Anfint in legitima otate : utvirfal-

temquatuordecim,muHer ver duodeeim annos expkverit. *>An


nterquefeiat rudimenta Fides , cm ta deieepsfiliosos ver
debeant,
* Sunt atitem}qua cumprimfiire fedoceridebent.
ratio Dominica.
Apoolorum.

s* Salutatio angelica%

** -

Credofeufymbplum

4* Septem Sacramenta.

f> Decern pracepta De*

calogi. 6, Quinqu pracepta Seelefia.

J* Fides in Deum : ni

mirum efe infubflantia unumt in perfonts trinum , Patrem , Fi


lsum, & Spiritumfan&um : ex bisfolum Fi Hum ee pro nobis in
carnatum & pajfum: Deum creare & confervare aegubernarg
omnia* % Spes in Deum : quodfit Retributor terna gloria illis}quipofibaptifmum firvant ejus mandata ,
Dei gratia,

mounturin

9+ Charitas erga Deum: quod fine bac nemo po

banc vitam aternam gloriam haberi pot.

*Q* Fides Romano t

Catholica : quodfine bc nemofahetur.


Qua omnia pro perfonarum qualitate prudens parocbus
fuavi&' convenientimodo interrogaba , nifi ant benfibiconettquodJponfiibacftant.
4* Nullos autem Sponfos antequam bac difeant , matrimo,
:
~
:

. i[

CbervatSCamenti Mtrimonij.

niojungerepr-Ajumat : quos interea opportune-,]iiikxftTy&' 4Vmanterfipis inruat*

-If. Scerita &e*a&a obfervantia Farochi crca


Sacramentum Matrimonij.

7. ^JJ Overit ex probat a uBorih us, qua finfCanvnica hupedi*


' * menta Matrimonij contrahendi, & qua contraBumdirU
mant :

quifintgradu4Confanguinitat& anitat s item

cognationis fpiritualis exBapti/mi veI Confirmations Sacra


mento contraft ; bac enim tarn breviterfucienter bc tradi
rionpount.'

..."

:..

2, Qudfidubitet , atque interrogate doBis (tf experts vk


ris, circa impediment Matrimonij extricare fe non pojftt y d
Uot-prodecifioneatum cauftransfiribat.

.'

fr Habeat autemimprimts ipfe bene cognttapracepta\iUa


nia , qua in Matrimonii* rite conficiendfervari operiere,facri
j Caones$pracipufznBa Synodus Tridentinajuiti-dabitque.
I operam, ut ilia mparochikfu accurate exaBquefervent ur.
J

jf, Prafirtimvero meminerit, Matrimonia inter raptorem

! $ ?aptam,dum ipfa in raptor potefatemanferit,'mita.


I . NecnoncJandefiina,& qualibet Matrimonia, qua aliter
i quam prafinteproprio utriufque , autfiltern unius contraben.
! tiumparocbo, vel alio Sacerdote de ipftusparocbi velJ$ofira,ceu
\Qrd'marijJtkentia^ duobusvel tribus teibus c&ntrabunt y
j ex ipus Tridmtini Condlij dcret irrita omnincrac nulla efe.
"g, E Aitern propriufparochus , qui Matrimonio adef deI bet0 inciiyiisparocbiaMatrimonium clbrtur ,ve vri,fiv
'mutieris.
,
V .k.\
j

Parocbia <vcro cuj usqu e , a thmuiUum{oel qua-do--

i tnkilium habet

g Hinc

. 'D^UnciWoics-Matrfeona
#

69

Hinc parocbtu , qui aItertus parocbu/ponfos fine iIhrm

parochi UcentiMatrimoniojngereant beneduere au/usfuerit,


ipfo Jure tarn diufufpenfusmanet , donee ab Ordinario ejus pa
rocbi, qui Matrimonio interese dtbebat,feu quo benedicTtofufiipiendaerat,abfoatur :\z)fubjacet etiatnpoena Norx arbi*
/< (')Tri^ff4.ci,(itrefoi.
9*

Caveat propterea paroc bus nefacile ad contrabendum

Matrimonium admittat vagos &peregrinos,^ qui insert as babentfides.


.. ' t#

Neque item eos, qui antea conjugati fuerunt , utfunt \

uxores militum/uel captivorum,vel aliorum,quiperegrinantur,


nip diligenter de ijsomnibusfac~tainquifitione>& re ad Nos de*
lat3& Nobis babita ejusmodi Matrimonij celebrandi ticen*
tia,quagratis concdtur.
//

Si qui tandemprohibitas Nuptias contraxijfe /tury

paroebusad Nosfaiferiemperfiribatjut^uajurisfunt,contra
eosatuamus,
I IT,
.
'

Denxmciatioies Matrimonij.

Ntequam Matrimonium contrahatur ter a proprio con-

* ^ trabentiumparoebo continuis diebusfefits in Bcclefi in


tra mjfarumfolennia ad ipfius Concilij Tridentini prafenptum

publice denuntietur , inter quos Matrimonium fit emtrabendum:ut,fiqui impedimenturnfiiant,detegant>antequam Matri~


monium celebretur.
3

Vnde parocbusriofuosparocbianos bortabiturjttfiterto !

fciant,autprudenter credant , denunciatos [ponfos Canonit altquo impedimento ad Matrimonium contrabendum inhabiles
.

"

4a

"

epf

_ 37

en@nciones^atrmQniy

eefub nullo prdtextuprecum,pretij,favoris todij ,metsfeticeant^alioquingraviterpuniendo


*
Et tum , per modum denunciation is impedimentum
Matrimonii detegatur Farocbus compertaveritate,ulteris non
procedAtr
. . .. v
.
/ , Quodveroper modum aElionisu querela adpratenfionem partis,proclamations una pluribsve fa is , impedmenturn opponatur : Parochus , aut iUius nomine curamgerens,
opponentem unk cum fpons , ad Norum Officiaient remit
tat ; eque ant ad Matrimonii cekbrationem tilos admittat ,
quam idbi licere exferipto mandato ofienderint : non oban
te,quod interimpartes inter fifi tranfigerint , aut volentes jure
fuoceerintproutinfraetiamdiceturb
i
<p# Denunciaciones terna itafiant, ut ter,non quidem uno die,
\d tribus diinBis continuis 'fiufibifuccedentibus diebiis fefiiivis in Ecclefi fubOcio feu mijsa Parochiali, per Parochum,
aut ejus nomine alium Sacerdotem peragantur.

(J% Parochus circa remittendas , unam velplures, aut eodem


die,in divcrs licet eccle ejusdem parochU , aut divers ej m dem dieiboris cumulandes , vel die non fefio\ *vel in ipfo Nuptias
rum dieatim ante copulationemfacienda* denunciaciones propria autboritateatuere nihilpra{umat\fid ad Nospris refe
rai

licentiamobtineat.
Si vero vir 0* mulier parocbidfintdiverfi, in traquepa-

rochi fiant denunciations;


## uapropter Parochus, in cujusparocbifponfalia celebratafunt,maturmandabitfpons diver/aparocbu, velopportu
ni satim ipfis extradet requitorias litteras ad fuos Parocbos,
ut

]|

Dn^ci^DesMatrmortije'

yjx

ut militer in fu parocbia legitim denuncienturt atque defaBis ibidem denuniationibuSy earum die, an no , (f loco,fcriptam
\ atteationemabijfdemrecipiet : quam ad aBaparocbialia Sa[ cramenti Matrimonii depot am diligenter ajfervabit , Q> Suc; cejforibusfuis inter aliaparocbal ocij documenta relinquet,
juo ordine diota.
' ! .
DenunciationesmiliterfaB& in diversparocbiis >fponfi
i videlicet

(ponfa , ab utroque Parcebo in libro Matr'tmonlorum

notaridebent,etiam Matrimoniumnonfiquatur,
!

0;

Ghtodfiallquan doprobabilisfueritfufpicio , vel alia ra~

\ tionabilis caufafubfit arbitrio Ncro , Matrimonium malitios


impediripoetotpracefferint denunciationes:tunc de licentia
\ Norjvel una tantumfat denuntiatio , *uclfoltern , *
tribusvelduobusTeibus prafintibus Matrimonium celtbretur.
Deinde ante iisfs confummationem , denunciations in lefia
fiant -.utaliqua fubfunt impedimenta^facilws deteganttir^ ni
Nos aliter expedir judieaverimus:
*
'* L
9** Has autem denunciationesParocbusfacer non aggrediatur3nifipris de utrim^uecontrabentis libero confenfufibi ben
conet%ist Siveroinfra duoi menspofaBas dentmciationesMatrmonium non contwhatur^denunciationes rptanturnifi No
bis alitervideatur.
Denunciationet autemani boc modo :

Vt (cum titulo congruente ) /. </.

tibtt)wbmibtwnl)af(t$>
$aa 2

'
ami

yji

bocus cekbrand Matrimpnmm.

~~ ( cum titulo congruence 3tt$fraw ftarta

- Si e: deflorata & publice conflac > omitticur '.


3tt3frW.

Si eft Vidua ,dicatur 9lPt ^l^in*


.

<'}

In prima denunciauone,in fine addit ur :


Oig if Ne crflc 93erfitoMpttg,
in fecund!.

&.
;

n'terti.
ig i(t>ie Drifte 23etfunDiauttg.
74, EaBis denunciationibusynullumlegttimumopponatur

impedimentum,adcelebraiionem Matrimonii procedat.


Jf*ed quidobat , parocbus ultr nonprocedat , */ dittmej.
.
. ..
.-'

" J\

IV. Locus elebrandiMammonium.


I

/. \

Atrimonlum maxime in Ecctea celebrari^decet.


7. htapropter omnia Matrimonia intra Eccleam ,

0y?r/ *c / Sacramentadodem , ^Z/fcri /*?, Zoco cnfe brentur

benedieant , fublata omni terrena ambition mate

ria tffomento -, excepta tarnen rationabili locorum confiitudine^.


S*. ^Jfod cumlicentik^^kahki c*kh*attm fuerit trimon$ffp pr<ente paroebo & teftibus , nibilom 'inus fpontie-'\
niant ad Eccleam^MijfafguAproJpons dit , devote audi*
turi,

Tempus celebranJi Matrimonlm^

171

turi, Deque'gratia* afluri , &'pro ultmor'ibm gratiwtii


matrimoniaii oraturu
. . . Tempus celebrandi NIatrimomj,
/,"\ Jrimonium omni tempore contrabipote.
Yj

2 Meminerint autem Parocbi , Dominica prima

Adventus ufque ad diem Epipbania, f Feri quarta Cinerum,


ufque ad oBavam Pafcha incluue , filennitates Nuptiarum
prohibitas effe : vett nuptias benedicrefponfm trducert , nuptialia celebrare convklif,

j9 St qui tarnen etiamfine bisfolerinitatibas, tempore vetito,


Matrimonium contra bere velint3parocbus non afiat, nifipris
habita Nora Ucentia , except tarnen cabus in Jure expreif9
quidilationem nonpatiitntur.

. *.

Hora vero celebrandi in Ecclefi Matrimonij juxtareceptam bujus Dicecefios confuetudinem , mdecimam nulio modo
excdt.
je lllures tarnen, & Nobiles ferfon , pro qualitate & con*
fuetudine locorum , Vefper Matrimonium in Ecclefi celebrar
nonprobibent,

VI.

Apparatus Nuptiarum*

"...J

ft\ftt/>tia,qu decet,modcfti & honeatefiant:faneca enim


r JkHres efi MatrimoniumjanBque traBandum,
2

Volumus autemi tarnparoebos , quam alios Nora DeceA,

fis Sacerdotes pubticis conviviis nuptialibus abeffe : nifimagna


propinquitasfitnguin aut alia rationabil3equegravis caufa,
illos exeufit; aut Nobis licentiam obtineant.

Aaa ?

VII.

ffq.

Kotant a circa Benqdifl^-iponfottttii.

; V VIL Difpofirio STponfrtEoi ad'Sacramcnmitt.'


MacriraoniJ.
AVrncneanturfpon , utanttquam Matrimonium contra?
bant,ftia peccata diligcnter Confitedntur , (j afanSimr
I mam Eucbarifiiam^t^ue^acramentumMatrimonijfufcipienr
dumpi accdant,

*;

Matrimonium
.

" ./

>

.....
*

I
j

**^Opulalio ( benedi&ioMatrimoni) effentialtter differunh


copulado enim ft per affiflentiam Farocbiyt duarum ve(
trium Teiunt,duni fpon de prdnti interfe contrabunt: Berten
diBio autem eft fubquens complementurn contradi jam Ma*
tmonij,cum Invocation* divina gratiafupernovos conjuges.t
\ftjuxta ufum Romanumfub Velpoft Miffamum Parocbto vet
alius ejus nomine,certas in Miffalt Romano ad Miffampro(pon
fo tfponsapotas brationes fuper fponfis rcitt : pro conjuetui
dine autem bujus NoraDioecesbenedi&io illaftatim po
copulationem Conjugum7ut infra videre eft, : '
*

Caveat Parocbusfub pn fufpenonis ipfo faBo incur-

renda ) guando onjuges in prjmis Nuptj benediffionem


atceperuntfosincundbenedicatJbY^rnl"^*?*. '-' '/ j:
i J^uod mulier nemini nqnam nuprit etiamvir a-,
liant uxorem habuerit , nuptU pro bujas Nora Dioicfs on^uetudine&ibUonnihenecipoffunt',
"Sed vidua nuptias ndnbemkat % it)amejus vir nun
quam uxorem duxerlt,
^ ^ ^

^
IX.
BWB

Obfemtirifes Matrimonii.

75

M// /w^re Nuptiarum dicijebet ,tit- habetur jn Mifs


pro fptnfo&fpon t in RomaneMiffMi ; pruettrque &\
bric ad Ulitis initiumpota

\ - * "1 " \

e' X /phabkaio CqnjtJgymv>


r./*4 Vomodo in Matrimonio rebl & Cbriiane converri
\J debeant , diligenter inruantur ex divinariptura (a)
exemploTobia;tf Sara/verbsque Angeli Rapbaelis eosedocen-\
tis, quamJanB Cnyuges defreant convivere.i*) Tob-6* .
t

'

..

Conjugum propria authoritate diobabitantium dili*\

gentem curam babeat Parocbus : &fi debit admoniti , ad babitandum inducinequeant^caufariem mature adNorum
Offcialem trancribat ; vet ipsmet pro adh'bendo opportun o
juris remedio transmittat,

>

XI. u6toritas DccretommcrcaMatrmonimni

j
'

Va. omniaf"ere exfacrioncilij Tridentini dcretis, (a).y/<


\<tfumptai& item alia qu&ibi de Matrimonio rite contra* t
henaopracipiuntur,funt diligenterfirvanda.Q1)^** \
Xllt Liber Matrimonial!*
if#T

>:<.:...*

\Abcat Parocbus librum e forma , quicadnem bujus.

M J^Ritualts pra/cribeturjn quo Conjugm tfTeium hornig


na,diwque

locum contratfi Matrimoriij inribat.1 quem di-'

ligenteribclave,inSacriia,velpenescuodiat.

.. ;

2 hiodfi Sacerdos alius Parocbi nomine interfuerit ,tum'


ipfius nomen,tum Ulitis, cujus facltatefacum e , ribantur
ineodemlibro*
-

MEM-

0,bfervac*Sponfalium'.. '
M

DE

M/T

I I.

SPONSALIBUS.

Y
AKTICVLVS

OblrvaconcipaitGuIafes.
T. Firns & utilits ponfalium de futuro
Y Yoniam ardua res e Matrimoniumjn quo Vir dr mulier ita cifliganV*4*
tur,ut nulla de caus,ec perullam difpenfationem vinculumfolvi-,ejr
tpriore vivente-,vir veluxor aliafuperinducipoft, reliefponfalia defuturo*
ut vocant-pramittun turtum ut matura deliberatione ejrpraparationxontrahaturjumut impedimentaquafubntjnapertumproferantur: und
xpedit3e(ram teibusperitif &prudcntibusfponfaliafiert
II, Diviio & obligatio IponMum.
-* Vplicssgenerisjnntonfalia -.pubUca&privata.
\ JL*J
Publica,coram teibus, iter marem ejrfcminam : Fri'vatj
inter-emtdem-marem ^fem4mvo^m*mp^ibif^oj9trahuntuk
\ . 3 Ex ffonfalibus publieis dr privatis inforo confienti* contrahitur^
aqnalis obligatio adfervandam fromijfam /dem mutuo quovis modo da~
tam: exutrifque nafeitur impedimentum publica honeatis dirimens
Matrimonium interpropinquosprimigradus , ita utfp onfus velfponft , paYtremvelmatrem,fratrem velffrorem , filiumvelfiliamfpo'nfi vlfponfe
val de nunquarnittfMUrimomumnccipcrepvfit.
: 4 Publica vero[ponfilia idfigularc habentrfuodejr canttus eftftnWius
\foieantinir'wtque inforo externopropter tees habeant publicartrjurU afcntiam,qu<t tanta non epro privatUfponfalibtS.
4
. Forma'ponaiium*
|i

*mJponfalijt qttibttsproprietonfus ejrJponf dicuntur , funtfuturi


V^i Matrimonii mutua promiioeri ea debent verbisfuturi temperis >
accipiamtc inmeai uxorern^^^riyaecipiaiiueinmeummarimm ski ey^d) tj nemmen flu meinem becf)en s2eif> : x>nb f)t

gegen Die jgraitf : Wtfeueft nemmenju meinem gi)cftc^cit ffifantt.


l

Obfervat. Sponiiium.

yjy
W > '
i, .Pount quidem inter abftntes per litteraspunctum , autprcratortm contr ah)
confenfus etiam alio figno manifeflari: quo al/quando
etiamjurejurajtdoiannuliiarrhttyaut nummi donatione tjr acceptione confir
mantur.
. 5 . Si parentes pro liberisfponfalia centrahantjnvalida ccnfenturjtifiHr
berorum confenfus exprejfus vel tacit accdt.
IV. Solennitates iponfalium.
E Tfiinfponjalibus defuturo contrahendiparochi aut altertus Sacerdtisprafentianont necejfaria,&prudenter quandoque omitti queat-,
poterit is tarnen fednon nifivocatus Ulis interejfe , -verum non aliter quam
adgeorumprobationem ut teisyvelpro dando Confilio , utprivatus , ide'oquefinefuperpelliceo& ol , acfineuU'u particular/bus Ecclefiafticis ccremoniis.
V. Obfervanda parodio prafenteponalibus^ ,
QVodfiparochus.pt diftumjvocatus,>ofalibus interfit,attendet}ne^o
caiholiifudimentorumfidei ignari,excommunicatione , aut impedi
mento,cjuod Matrimonio obarepo(tjr*etitifibipromittant.
i; Videat pnetcreabanJponfi animo lubenti , & bene dlibrto , non
judicio mentis integroontrahere velint : &fi[ecus agi videatpromijfionem
nonadmittat,
f
, Se dejr iflududiose cavebit , ne defponfandi contrahant verbisfentis temporis^moneaque, ut Matrimonij folemnizationem non diu diff
rant,& interea temporisfub eodem teco non cohabitent) &fubgravipecat
omni carnalicommercio abinant*
VI. Obcrvanda,durTa6eft Parochiis ponfalibus.
SPonfalia,abfenteparochojonfrafia , eidem fuo tempore antefociendos denuHciationes,mature ab ipfisfponfis tjr teibus intimari debent , quituni
ebfervabityqua circa examenfponforum,& aliafupertufntfiatut* ' v
VII. DiiTolutioiwnfalium.
)9/~ fponfalibus obligatio ad contrahendum Patrimonium nafeaS-*tur, tommanendifuntdeonfati, ut nefidem mutuo datant violent,
nifigraviterpeccare velint*
Bbb

2. Sunt

Kuus celebraiidtbpoiiiaiia,

Sunt tarnen certi cafus^quibus licite afponfalibus difcedi potey probat is Authorthus defiripti, qui tarn brviter hoc locoponi nequeunt.
* ' Infifiendo autem laudabili in hac Nor Dioecefifyiccpu tonfuetudfc
tt'hinhibemus ferio nniverfis Parochis , ut quontscunquepropter diolvenda
^ jponfidia,prJertintpublic a ejrabfolutfaifa, , aut fi privata quidem primo
I fuerint,pofimodum vero quovis modo evulgatajnterfpons lites & controiierfi* emergunt ; circa compofitionemvel' dijflutiouem eorumdem fponfa*
Hum nihil attentent; equefponfijnterve$iente licet mutuo libero Htus
queparts confenfu,expretensa quvis etiam juft causa , propria volntate
& aucJoritate , prafatis ptfblicis aut publicatis fponfalibus recdant : fed
totius negotijferies dVidicem caufarum Matrimonialem , feu ocialem
Nofirum referatur^ut causa cognitalegitima cpmperiatur, [ <t ab ejusmodi mutuapromtffionc rit abfolvantnr : interea autem , ejr non nifi exhi
bitis authenticis I/tieris defait Eccleaica dioUitione ,fponfiilli , pec a\
nova fponfaliaum alio vel alt ,facienda illorum denunciaciones , i
fponyelfponftparochi admittantur.

...

D.
'
ALTLyLy S
IV t. Yl1
Ritus oc modus celebrandi publica piialu ._ . ,
prfente parodio.
v

jT*\ Vandjo Parochus dido medo vocatus , iponti-i


.^* bus faTereft,pramilis,quae priore artculo notara
Jrint^ommbusrit diipoftcis , jubcat ponos iibi mu
tu manus porrigere,ac diiiije ita alloquatur iponfum

alien emtwn xcfytfm 2nfprucl)tcr

1 ;(>r/&g $tytmtxh&/k. ^ mi*


cerir aniet cn>cr-atU> jufamb wrfcijioflmaffet I *

Hemmen wettet?

Ordo celebrandi Man imoniur.

XI9

Affirmante fponfo & dicnte mili modo


ponfam incerrogat,
, -$/. feptfr (; getc^er rnafFen aug
freentt)u^5tt)tmitcnm)tUett/rtuc t>cn afl attfcerenrecljft
ufcenanjVntct) ^^ / *
\ tmttt>t>erfyreci jljx / >tfen gegenwertfgen/tc
&vntwmb / K.mrt wedjetnjOr att;e| ewer 3an^itfam&
urrf^otfctt ;atct/fctmrsett

^*

^ewurf) wtfe ?
Quetiamannuente&dicente3* eos feri hortetnr , ut hidcant in timor Dei perfiilere , v in it am
gratis futuro Matrimonio jungi , &<Sacr amentum hot
fufeipere

' j

"'

4* Tim fiant , fuis locis,& diebus , in propria cujusque fponi parochi denunciationes,Cv alia , ut fupr&
ME M R U M

III.

Ritus & Ordo celebrnd Sacramentun


Matrimoni/. .
AKTICVLVS

BeneditioanhuliMatrimonals

^'"Tp Empore opporruno , vel antequam accdt ad


JL copulationem Matrimonij Parochus in Ecleii
benedick annulum Matrimonialem fuperpelliceovel
jbtb^'fto^tolatcindot^dkelis't
i

11
il

benedi&io Aimii.

f. djutorium nolram in nomine Domini, ?. Qui [


fecit caelum & terram. ir. Domine exaud orationem
meam. ty* Et clamor meus ad te veniat.^.Dominus vobifcum.

Etcumipiritu tuo.
Oremus.

BEnedic Domine annulum hunc , quern nos ir*


tuo nomine, benedicimus

ut qui ( quae ) eum

geftaverit, fidelitatem integram fiio iponfo ( iuaj fponfe) tenens^n pace& volntate tua permaneat,atq\ae in
mutu chncate femper vivabPerChriftum Dominum
noftrum. ^.Amen.
2, Deinde aipergit annulum aqu benedicta ter 5 m
modum unius Crucis,nihil dicens.

*-L

|, Si fuerint plures,qum unus annulus, benedicendi>oratio haec dicatur in plurali.


Parochus annulum femel,etiam pro alio Matri
monio benedicbim,denunonbenedicat.
ART1CVLVS

",.

11

Preparatoria a&or&nem copuIacwMatrimonij.


1 ^Arochtu igtl^rPatrimonium celebraturus ^publkationibtifftTu tri
bu diebisfeU3ut dictum e , finullum obfiet legitim am impedimenI tum,ans,pro commodttate aut confuttudme loci , ante altAre ma\m , vA
j aliud commodtus alt areyvel intra capeHam Ecdefi*,fuperpe/liceo Qralbfio\uA indutus^dhibito unoJaltemClericofeu Minero fuperpeiceo pariter induto.qut hunc lihrum ejr -v,m aqut benediff cum afperforio dferai , coram
tribus yaut minimum duobus4efiibusyantc viro addexteram , muliere vero
adnijtrawyjnfragradMt altar ( quosparentum velpropinquorumfuorum
-

!_

Orco 01/.

pr^fentia cohou4aridecet)vultuadjfofoscoKverfo , proponatcitvim &


efficaciam hjus Sacramenti : item quantafit hujus vinculi> quo ftmutuo obringeri voluntiOhligatio-j&c*
* BritauttmadmonitiefequtnsvelmilU-^rolubitii^aut lociconfuctudweibrevtamen,ptA,cafla1cauta,circumfpccJ,' OffortUff,
ARTICVLV S
- ,, i-

II.

Ordo copu Iationis Matrimonijj

iP Arochustans ante fponfos , dar & intelligibili


*

yoce,ad circumbntes dicit.

t>i$

gegcttmerttac 34^|(;/;61(5

gegen einander fcem fcetftgcn @acrametit t>er 01)*


foroc&en : etc fpnfc aucfj ortMtkfjer wei jum Untren
majatiff Hx (fanget cffcttfdjwrfnMget ; wtt>ob$war
big bate fein jrumg ober ver;mt>ernnf frgefcracijt mor*
ben; twfennafcer jemanb aba gcgenwcrttg I frente
atntge watjaff t>rfacg big wfjafccnbe ;ct*
fige @acrament bet ;e uwrJjwfcem / betmif wre / Derfetcwoe afbafo e;rfttcjem ge^orfamb fodjesof*
fcnba)teit/tml> feinet weeg written.
23nt> Mfes &um erfien maj.
3um andern ma;.
3nm Drittenmal.
2, liqiuntulum paue , & il quis adeft , impedir*
mentum cert vel verii militer allegans , ulteris Parochus in ahi copulationis non procedat , id omnia ad
Nos pro deeifioae remittat.
_______

Bbb

?. Si

$2

Ordo opat.Matrmionij* a

J. Si autem nemo impedimsntum opponar, uj'jeri

tcwcti i>amt aucfi anj*$o ticfjtf t>orfommef/fo

eacramcut fee* <H;e/)tfer(M<i m^m fnfte. / ate


Wtn \) %) m +
Der maffcti ( juerjmtetiv

. .

4' Admniti poals Parodio facienda ,

, .

SSttfc & write mMti ifwf ft acf jtmemmeif / bag


<) atn ^n^rtfo cmgefctc @aerament : fcatyew
tut aliem umrfcrgcf) ftttmtt &uempfait$ett/ fotrter auffoeit
1 fe&etr \ ;^(^ 5$1(<&|

afcer Ott bit

afo / &$*

get/feitfr twmmbftc$ frre wfacem


1

gnrg crfe / bemit tmre bit &i)ttitfjt Me


Stofrerrccfytrndfify enwrtcn mit freier ^i;cverfoitat

! gefambten frtant) #|1) erjoge / $a$ tenicit&e


i $efcfjfec) ttff Qfrfreterato / tmfc (;tmta<$ fcte frejimbie
ki)tbtx<m$txtvf)tmxiu bm$timtttxft%tmxbt
Srs attttr/ Damt mbtx <i)txfttn/at ainm
btn tawf^^/1\^
ftett/ atorfe$jfercm cwfprmgenWMeTfrrt*
cer want>e( t>ia tofer / *&$ iftetc (Swtetfnacf)
fe^r tt%tr 9pofici <$>attft (aj femes fatf ei&fc
tuertar/ ^ermtfet / *ttif*fttrart$atf (($

gttr* Kitte / tamtt cm ffcfobflrftcfcg / m^rgj^

Ordo Copular. Matrimoni/.

satcett ter tombttbtii^m $$)<1) mit ftintx ^ /


i 1*<1{\$\ amtge /
\ etitgctt ^/anff Mfer 5& fetig wr ^gfafee / $u
kmem /1>$ secfi trie-grtfht* fan jjme

vn) # t)eragi/tttg(ei<an )1(} $cpcr*


fe^imattff;br!C& jKf)$egen<taan>erMen/ af 9e*
'r^mft^ffcrdtt^^at^cr ^^rciiifcett / t>mt>
tn attenant) btfe^cbettmxfeeigfettcu/ tmDtitfaw
<m*H<*nfcer niemaWctti^ra|fm fcUett
@<^tegc}/ winter defiant) jeg r$e(jter maffen
roixbjatmtm$ibt(&Ott feinen
fegen (jcrab/mci&re toe&eWtdjepfer ittWwfr!

^ )einde converius'ad ciYciimlntcs,dcir :


akt $rwyerfe;nen Xtbt0$
& 0t.4tmt* / mnb l<krbm<f$ bereit
\<&0#% acramenis fcerfyrocfjitett
btff 4*$ palien ;et DnttD et^res iefceit
^ai^afTt%tmr?c/,wc(ett gefamfc neben /jneit raft
<jefognn npen <&Ott in fllt anrneffen mit einem an
t4cfttttt?3Aert>itiert>iti n0f(6enrne&
, Mx firgunt omnes.: oc Parolius converfiis aqi?artulHrn.ad]^o^^ , jnterrogar |um de.cpncnu
ser verba depr<efeim;hoc modo. '

384

"

Ordo Copular. Matrimonij.

OBatm n mmmxti^^
ogcf4iii5ettwi;abettii;nctt(jciran>ctt : fofra^tccuc
(prxmittatur titulus conveniens. )

> ......

.9)*)$\/> 0lembt;i;rauforttMrc/freett/n)oi*
befrachten ewer gegenwcrtt^e ctytimin kernte
prt>ena$&efat>ttt>er&nnng Oer $eWa,en trctjeitot'
te ? o fprecj. .
QBbt j)r Dctfebeit gerrewfidj twffcfrett/ai* tw${ipi/
ertfen SOiuttcr ^ae / mb fleUebc|t/u>e
encfj fe&fl ? fvrecfH : 3a.
2oftj&r(uattcfj malcrnef)t>tfe$ armfeetgene&ens
: ntr wrajfen I fonder be fr uxbUibm / big euc) fcepfre Der
$ot>t fcfjate*/ fo : 3
7* Deinde converis eodem modo ad iponfam , interrogat illam de conenu per verba de prfend hoc
modo ( praemittatur titulus conveniens. )
te -pccfoeiiertn / .

$ aetcqer maften au

griinbtcfjew freeitf woffcefcacStemmitfen/ cmren gegen


werrtgen ^oebsetecr^temtt ur

/ nac) gefag tm&

nnna,t>er jett$en$Urcf)enofte$? foftrrect: 3a.


50)6^^ fachen ge&orfamfc
feptt / wie $t>a tntfer erfc Kurier frem 2H>am / nfc j;n tty
ren/wte@ara Den^6ra;am? fo : 3.
<2Btt jt) ftn aucij m atfer notfy bfa armfeeitgen fe&ett
nitx*vta\\m/font>tt / bii twfykfltbtx
Zobt / fo ferecfjt : 3a.
& Noniiifficit conlnfiis unius , fed debet effe amboriim, ..

Urdo Macrimomj.

, & quidem depraefenti , expreTus aliquo iigno 1


nflfoili , five fiat per fe , five per procuratorem, qui ta- f
menpaflm fine urgente causa & Noftr licenti extra
Principum & Illuftrium Nuptias admitti-non debet.
^# Mutuo igitur contrahentium cnienfu intee6to , fcerdos jubeac eos invicem jngere dexteras,
dicens:

3u mefcrer KttfmH gefciotfuen


ttmmt Ht m Mc*ftfc
td

a um ponlus vel pona pro more loci , acce- j

)tum annulum infigit in digito annulari ( feu quarto )


iniilrx mansponfi vel ponfie.
ij#

Interim iacerdos , manu liiper eos formans cr-

cem,dicit: n nomme > &Filij,& Spiritus fan",.


!2. Deindicit:
> bit ttfamMettmg bet $tib fcejdttfgee ^r *
mit tftt) at mft wre*
tbm wet gegen mbkikn l
emanier Offert /

toHttfWtttln *

*a^*Pofiea rurfiis dicit :

Rma, rutrt/w^ anfattg ent>e


ewer w\x>mm\)Unmd) fremde M/tftr ge~~

gen ~

J '

Qzo CopulatvMatrimottp

gen einander faflenKn fofe $w;att / fonter in *


mentmt> tyx<&Q$/mWttn cmfang nocfc ent>ef;a/
*/*$$ enDfcft twt>
fcfjen cue! jetwjeit ae;aren nwfcem
Tu m amborurn manus ola fu in modu m cru:iscircumvoluit, iimque dexteramfupermiporicns,

Matrimonium in facie Eccleflae inter .vos cbntraicbim,Deus confirmet: & au&oritate Ecclefiae Dei , ego
jillud approbo,perficio,"atque iolennizo : In nomine Pa'tris *J* s & Filij,& Spiritus ancti,Amen.
VeLGermanic.

>. \ .

te 1\%. m btttytWichen gemdn


befcfeoflen/rcoe 0tt befrdmgen ; Stefebe ober/an fat
Ht trcen ofe$/pet attfe/ tmt> fcefcfjftefle id) : 3
9amcnDit fceg^aters*!* /im* ^c o()^/w^l>eg

15. His cbfcflolam remover, dicens 2 Gratia & be


nedicto Dei it vobifcum.
;, -

Amen.

Vel GamauicV .\

Ott geb fein pat *


,

..

2fotetn /\ ;

i5. Tuny ( f marque vel altem pona^ft yiua )

dict iquentes preces fuper conjuges genflxs.


* Confirma hocDeus, quod operatiis es in nobis
. A templo anclo tuo quod eft in Jeruilem,
Kyrie

Ordo Copulat. Matrimonii


;'rKyrecleiion,
i^Xhrifte eleifon
Kyrie eleifbn.

'<

Pater nofter* &c>. ,


if. Et ne nos iaducas in tentationem.

?. Sed libera nos malo.

jfc. Salvos fac ervos tuos.

^.Deusmeusperantesinte.

"jr* Mitte eis Domine auxilium de into.

jj?.EtdeSiontuereeos.

5
/

Eilo eis Domine turris fortitudinis..

i. A facie inimici.

^.Domine exaud orationem meam

?. Et clamor meus ad te veniat.


ir. Dominus vobifeum.
?. Et cum piritu mo.
-

7*>

Oremus*

tpke \ quaefumus Domine , per hos fmulos

JL^u tuos inilicutis rais , quibus propagationem humani generis ordinili>benignus affifte,ut qui,te auctore,junguntur,te auxiliante,ferventur Per Chriftum Do
minum nolram, Amen
17* Poftmodum apergat novos conjuges aqua benedi^t > amos eparatim r primo poniim , deinde
Ce

pon-

88

Benediffio fpdnforum

iponfm , utrumque ter in modum unius crucs i nihd


dicens.
His expletis Parochus Miilm pro iponfo &
ipons,ut in Miflali Romano ( except ibidem poiiti
conjugum benedi&idne ) celebrabit.
19 Ordo fupr poftus in omnibus Nupciis obir-i
jvari debeciive iliac in Eccleii , five ex juft caus alibi
celebrentur : pofterius tarnen Parochi non permittanc
abfque Noftra expresa facltate.
20. Peracl:iomnibus,Parochus manu iu decribat
in libro matrimoniorum nomina conjugum &teiumt
dieiT & annum & alia juxta -formulam infr prsecr
jpram : idque licet alius acerdos,vel e, vel Nobis de
legatus Matrimnforn' celebrverit : librum autem iub
clave^^M^uod^digenterafcrvet.

' "*

kTicvurs ipr. ,
,>
V : :,: a ..
1 > jsriiBmwli^b'p iponfi 5 Iponf^i ,* - g {yV -, I

!*/~\Vando ambo fponfi , vel a4tem pon einhUj

^^-pra,fcmper quens benedictio adhibetrftatim1

ipot perahm copulationem.

'

2. Animadvertat autem Parochus l Vida'Hptias


non eTe benedicendas : ex coniietudine autem hujus
houxt DioeceIs,ut dictum, etiam vidui nuptias benedijcuntur, fi innuptam ducati
I
T"
A
, 1 1 iiijli

:> '
Hll ll l lllirlIHilll l
Per-

"*

Pencd;(ftiqfpnfomm>

3%>

3. Pera& proiude copularioncponf genua flehmcuque dum Parochus abfaiviciquencembcneditionem , quamftans versus ponos ad gradumalca
ris, dick:
jjr, djutorium noftrum in nomine Doani.
Qui fecit clum &: terram.
Dejnde fubjungat Pfalmum 127,
1
BEari omnes qui ciment Dominum : qui ambul^t in
viisejus.

L abores manuum cuarum , quia manducabis : .h^tus.


es,& ben cibi eric.
lyxr cua fcuc vicis afeundans :

in laceribus doms

F ilij cuificut novelist olivarum: in circuicu mense tuac


E ccefic benedicecurhomo : qui timet Dominum.
eaedicaeeibi Dominus exSjon^: j& videas
lern omnibus diebus vicaecuar,

, : .

videas fihos fihorum tuorum : pacem foper liraeL


|g loriaPacri&c.S icucerat,&c.
Kyrieeleiion*
1^. Chriikeleifoa,
yrie cleiibn
pacer noler^cc.
f-. Et ne nos induas in tentationem.
y. Sed libera nos malo.
Ccc

f. Sal-

?oo

BeiRcfifopnfomfti

"fi+Stvs fidles $ 5

7~~.

: . VfL )eus meus perantes in te.

'

; - ^Exudiat vos Dominus in die tribulationis.


Protegat vos nomen Dei Jacob.
"ff* Mitte eis Domine auxilium de ianeto.
Et de Sion tucre eos.
5^. Dombi exaud orationem meam.
Et clamor meus ad te veniat.

r Dominus vobicum.
Et cum pirtu tuo.
Ofcmus

pRopitiare Domine iupplicationibus noftris,& infti*

tutis tuis i quibus propagationem humani generis

ordmafti,ben igmis aflrfte,ut qui,teaucbre, junguntur,


te auxiliante frventur.

Per Chrilum Dominum no-

ibum.k Amen.
-

O.remus.
/-.
.
'.'i

. .,> .

DEus qui poteftate vrtutis tuse, de nihilo cunta fecili: qui dipoiris univerfitatis exordiis , homini
ad imaginem Dei fato,de inparabile mulieris adjutorium condiditij utfmineo corpori de virili dares
carne principiurndocens quod ex tino placuift inli-J
tubnnqwam licere difiungi
: :'

'J

Peus

Deus qui tam excellenti conjugalem co-j


pulam confecrfti,utChrifti & Eccleiae Sacramentum :
prafignares in foedere nuptiarum.

Deus per quem mulier jungicur viro,& ibcietas prin-i


cipaliter ordinata, e benedictione donatur,qucola
nee per originalis peccati pnam, perdiluvij ell
ablatafententiam. ..'/, :.

, . , ..'.'.:-,

Reipioe propitius fuper banc ramulam tuam , quae


maritali jungenda coniorcio,tu fe expetit protetione
muniriifitinejugum dilelionis , &pacis : firfelis &
cafta nubat in Chrifto , imitatrixquc lnclarurn permaneat fminarum: ft amabilis viro , ut Rahel : Sapiens,ut Rebecca: Lobgeva&fidelis>utSara.
Nihil ine ex acribus fuis ille au&or pravaricatiolis ufurpet : nexa fidei , mandatisque permaneat , uni
thoro jundtarmuniat infirmitatem iiam robore difeiplinae: fit verecundi gravis ,pudore venerabilis , dotrinisccelelibus eruditarfit feecundainobole,it probat &nnocens : & ad bea torum requiem , atque ad
coeletia rgna perveniat :& videant ambo filios filiorum fuorum , uque in tertiam & quartam generaionem, & ad optatam perveniant feneclutem.

Per eun-

dem Chriftum Dominum nolrum. r?. Amen.

re-

BenediCtio Mulcris poil partum.


11

"CTremus.

Elis Abraham, Dus Iic , &Deus Jacob fit vobileum : & ipfe adimpeat bhedi ** tionem tfft

fovobis,UCvideatis filios filiorm veflrorum , ufqfccad


tcrriam & quartam generatioriem : poftea vitam xternmhabcatf fine fine: adjuvante Domino noftro Jesu
Chrifto,qui cum Ptre & Spiritu in&o vivitA rgnt
Dem,r^romnia{lcula'lclorum,^* Amen#
^T)einde arpergat illos aqu benedic*t, ter
(dumCrucis utupr,& dicimr Mi# pro ponfis.
-

Potremo incribat in libro matrimoniorum , uc

upra.
MEMBRUM

IV.

Benedi&io Mulieris poft partum.


SI qua purpera pol partum, juxtapiam ac laudabilem conuetudinem,ad Ecclefiam venire voluerit,
pro incolumitate iii Deo gratias achura , petiertqe
Sacerdote benedirionem,ipfe uperpellicto& lol al
ba4 inducus cum Minitro apergilum deferente , &Sa
eerdoti refpondente,ad fores Ecclefiae accdt.
Deinde illam foris ad lirriina genurle&entem , vel
(ubi commode fieri nequit ) ftantem , & candelam accenimin manu renentem , lans ip intra fores Ecclejfiae aperto capite,ter,in modum unius crucis,aqu bene
dicta aperga'cnihil dicens :
j.Tuin

....

.i m

Bencdiclio Mulierispoft partum.

,
%ff

3* Tum dick : repondentc mmilro :


f, Adjutorium nolrum in nomine Domini.

jp. Qui fecit clum & terram.


Antipb Hec accipiet benediiiottem Domino,

Pfafmus 23.

^\Omini eft tcrou&plenitudo ejus : orbs terrarm ,


& univerf,qui habitant in eo.
Qpta ipfefuper maria fundvit eum ; & ibper fumina
prseparaviteum.
Quisafcendetn montem Domn i^aut qus labs t
loco fn&o ejus?
hnnocens manibus , & mundo Corde; qui non acceIpt n vano animam iuam > nec juravit in dolo proxi
mo uo*
jHcaccipietbenedc^onem Domin & mifercordiairia Deo falutari uo*
^afceeftgeneratk>quaerentim Cum i qufcfentfam &ciem DeiJacob.
Attollite portas principes veftras , & eleVaftunfportae
atternales ?& introibit R ex gloria
Quis eft ifte Rex gioriacrDominus fortis & potens, Dominus potens in pralio *
Attollite portas -pf&icpe veraS, &elVamnf port
' tmales ; & introibit Rex gloria;,
I

Ddd

Quis

?5>4

Muliens poil partum.

XiiseftiHe Rex gloria ? dominus virnitum ipfe eft


Rex gloria
Gloria Patr,&c.
Aiuiph.H2Cc accipet benedt&ionem Domino , &
miercordam Deo ilutari io ; quia hx eft genera
rlo quaerentium Dominum,
Deinde porrigens ad manum mulieris extrem am
partem ftolae , earn imiftrluintroducitaliquantu--j
lminEcclefiam,dicens : Ingrcdercin templumDei:
adora Filium beatae Marix yirginis, qui tibifeunditar,em tribuir prols#
5.

Caveat facerdos , ut fi quid millier pro benediJ

ftioneofFerrevult, llud non,dum ftolam ei porrgit


fedfinitprimm bencd?'rione,accipiat.
60

Purpera ingrefl, genuflecb'r coram altan* Ec-

clefrcmaliquilliuseapcll , &orat grarias agens pro


beneficiis ib collatis,
7

S icerdos autem, ftans ante altare , converfus ad

illamdicit:
Kyrie eletfbn.
?e ChrfteelecHU
Kyrie eleibn,

P ater nofter. fcret.


f. Et ne nos inducas in tencationcm*
j.Sed libera nos malo.

s\.

. Beaedt&io ts partum

>

^Salvamfac Domine.
j^D eus incus perantem in te
^.Micce ei Domine auxib'um de inEa
ijfJEt-dcSion mere earn.
Nihil proficiat inimicus in et.
j^.Et filius inkjutatK non apponat .
Domine exaudi orationem meam.
i. Et clamor meus ad te veniao
^Dominus vobiicum.

y. Et cum piritutuo,

/"^Mnpotens fmpi terne Deus,qu perbeatselvaria


V^Vitginis partum fidelium parientium dolores in
gaudium vertii : repice propitius iper haue famlamuam,adtemplum inclum tuum pro graciarum
acone lactam accedeatem : & prarla , ut poil hanc vitam cjufdem beata? Mariai meritis &: interceiiionc ,
ad acternae jbeaticudinis gaudia cum prole iu pervenire mereatur.

Per Chritum Dominum nolrum.

Amen*
8

Dende illa m apergt itemm '^

trammodum unius crucs,uc ipra,


9*. Potea cuen manufaciens fesSbml
dictes
Pax

Bcedi&io Mulieris pofl partum ,

Pax &: benedha Dei onMipotcntis , Patris ,&


f Filij Spiritus fanWec^atfbper ce maneatm?-

ot Mulm popartum adversa naktudintimpedita Ydifepatpur'tcationem , donee viribus re it uta ccleam


iugreAipcjt^toiiobante mortperistilo: pur'tficatio enimabt*
que Nor. liant extra EccLeaweri debet*
f

De Benediftkmibtis & Exorcifmis,


PARS

fyj

11

Bencdi&ionibus & Exorcifmis.


M

Regulas generalej
I.

jr.
\

.;

..

de Benedonibus*

Benedttionxim difcrimen > & earum

Miniller.

tneiiBonesfunt duplicisgeneris taita qutdmfuntconMjitutiva,alia invocatry*.


3,

Confitutivafittit i per quas five tesVeperna divino

tultuideinantur ; velutibeneditTwnes aqua, vefiiumSacerdotaliumpro divino ocio,mapparum altarts, Corporalium, ibo*


rij, lunulapro tnonfiranti,de quitus ideo in Romano Miali ad
\nem etiam agitur , quia pro qualitatereibenedicenda , vel ex
privilegio Sed Apoolu a ,vel delegattone Bp fiopa Ii , quadam
etiam ex ocio (ut benedii aqua diebus Dominic) communes
ejfepountfimplici Sacerdotifiu qui nonfit pifiopus ; qua com*
j moditat causa in Mijfaliapponunturne prejudicio Ritualis.
j,

JnvocativaJunt,perquas eo velrebus,velperfonts im

plortur auxilium divinum veluti benediftiones agniinpafibate^worum,pants, novorumftuftuum, cujmcunque comeibilis


& potabilis, candelarum, loci, dum s nova , tbalami , f nova
\na*v , qua adfinem Miffi lis defiriptafunt , citraprajudkium
altarum, qua in Rituali Romano & bicbabentur : quia ba
quoctinque Suerdote cum licntia farocbifieripount.
. .'.V

ee

IL Cau-

/.V TOverit SAcerios , quarumrerumbenedi&iones adipfum ,


qua ad Epifcepum & Pawcbum fuo jure pertmeant
ne major dignitatis & officij muera temer aut impste unquam ufurpet,propria\au4born<ate.

s. Caveat praterea Sacerdos ab omni beneditionefolenni,


qua competitfolk Epifiopis & infulatis infuk Ecc lefia privile
gio Apoolko munitis >cum (ntu :Sk aomen Dom ini benedifcum,&. tres cruces fi/per rem futperfonas faciendo , aut
cum ruce aliqu in manibus publice fonediipncmfidelibus im
pertiendo*

lit VenesbfcaaUcents s .

INomni benediffione extra miffam Sacerdosfilternfuperptlliceo , &flolaprb ratione temporis utatur,ni aliter in Miffali
bocRitualinotetur,
. 1 V.

, -

_..v

Situs, formas & vox ben^centis;

fTandofemptrbenedicat ,

v
. \ \,

aperiocapite libritm manu te-

*,/ aliutienet,aut antcfi repofitum habet , conjunSl


antepeBusmambus , omnia

dicendatdevot dicat9& qua

cantanda notantur, locus

respattiur, bhprsfcriptis , velfi

hoc loco pofitanonfin$> aliundejumpt is , f$ cum Romanis corre,


[pondentilus probatis Not&Jent > graviter decntete
V.

Locus be-nedcenris , & re bnedicen x

t+QAcerdiis in attari benedr&vrmfttin cornu Epiold,

Efculenta velpotulenta in Eccleisbenedicenda\non\

immediate alt ari , fedfuperpoto autappenfo mundo ligno , vel


appota decenti menft , aut commodo fcamnojuxta altare extra
cornu EpioU prparat imponantur,aut cert in Sacrifia be
nedicantitr,

VI. Ad-

Obirvat. Benedi&ionum-.
V I.

399

Adhibendain omni benedbon.

t.N principio cujikcjue benedidtionis dicit . vel can


ott omnia in kmoferiali cum cadenti conuet in
in,quando Benedibio cantando peragicur.
1^. Adjucorium noltrum in nomine Domini,
z. Qui fecit clum& terram.

7^ Dominus vobifciim.

Etcumipiritutuo.
Deinde dicimr Oratioptopria,una, vel plures,prout
fuoloconotatumfuerit.
20

..

Poitea rem afpergit aqu benedi& in modum;

crcis,nihil dicens:& pariter incenfat modo fubicripto,


nihil dicendo, ubi incenfatio in hoc Rituali libro nota*
ta fuert.
VIL Modus &gelusapergerdi,&mcenlandi . .
- .^..

.,

fy&fafi* permoum cruris, terit4fentaJpergendo,$tt


/"V exprimaturforma unius, & non triplicis cruets, hoc modo j
> ^ajpergendoprimm in medio, deinde ad' dexteram , tum wt\
niramrei afpergenda > manu cum afpergillo aliquant um ele-\
vata,& dum afpergit versus rem benedicendam inclint, cum
gravitate

immoto corpore;

s% Incenfatiofit itide?n, tres cum tburibulo duBusprimum


in medio,cund dexter , terttum nifira ret/versus eandem
rem benedicendamfaciendoftcut adjcBumfignum indicat
~7~"

Eee 2

duBus

j.oo

Obfervic. Bened&ionum,

duBusautem tburibulifiatfine corpor AgttAtionc 9 immoto pite}neyue excdt bttmerosincenfantis^


V11L

>

-i

Modus manu benedcend

\JWmbenedi&hne pnitur flots Vf* }Saeerdtsmanudexteraexpansatf reB kante pcBmclrvta ,digt omnibus
conjuniistf direB extenfis ,verss rem benedicendtmgravi
ter & lenteformat fignum cruris

a tarnen , ut manusbcned

centis humeros excdtneque adfaciem ipfiuspertingAt,


M

R U

II

' ' Ritus & Benedi&iones ab Epifconis, vel aliis facul-. ,


tarcm habenribus facienda.

r. Enedt"tones infra pefitAi cumnt aBhs Ording EpifiopalisMiiddam 4filofumino Pontficequidam etiam 4 No*
bis >em ita vifum fuerit expedir,mplici facerdoti pojfunt delegAr'h
2* Promde}qui kujfismodi facltate legitim mumtiftnt,
fidu/o caveant.ne vel Apoftoli privilegij vel Noflri Mmdati
limites quovjf modo excdant , qui*quam Epifcopo inferior
Ulis temer & imperitpropria auBoritate p ingerat.
3. Sacerdos autem ita /U legat us utaturmplici ami
AlbA,cinguloJol ,pluviali,
RTICLUS

Bchcdii&io Sacerdotalum Iadumentcrum m


genere,
ThAdjutoriumnoftrumin nomine Domini. Pvf, Qui
fecit cium Aterrara, f* Dominus vobicum.
I cum piritu tuo.

#v Et

Cire-

BericdiUoS acerdotalium nduuKntonmr,

j.01

Qremus.
QMnpotcns fempiterne Deus , qu per Moyfen famulum tuum Pontificalia & acerdotalia feu levitica veftimenta ,ad expkndum in conpeclu minifteriumeorum, ad honorem & xlecorem nominis
fieri decrevjfti: adeftopropiriusinvocataonibus nolrk, ;
& kxc indumenra Sacerdoralia , deuper irrigante gra- j
ti tu,ingenci benedictione per xioftzx humilitatisfcrvitium purificare^ benectcerc

5 &-confecrare ^*

digneris utdi vmiscuitibus , & facrisniyfteriis apta&


benedidaexibxit: hisjquoqueiacris veftibus Ponttficesjk Sacerdotes iu Levire tiiinduti,abomnibus impulfionibus feu rentationibus malignorum ipiriraum
munit & jdefcni eTe : misque niyfteriis
apc&condigncirvire & innerere , atque in his tibi \
plack&devor* pcriverare tribueP Perhriltum Do- j
minumnpftrum, - ,
,
T^Emmvcbevituts trimipnator , & omnium re& -^rum creator fanctficator : in tende propicius
preces noftras,& hxc indumenta LevicicscSacerdotais
& Pontifi calis glorias minftris mis fruend a tuo ore pro
prio bcncdicerc *|*s fancb'ficare^l ? &confecrare
dgners : orrmesque eis utentcs, tuis myfteris aptos , &
tibi in eis devote laudabiliter fervientes , gratos
}

cere

402
cere digneris.
ftm, &C.

^^

. "f

Per Dominuft noftrum Jefum Chri-


./

Oremus.

DOmine Deus omntpocens , qui veftimcnta Pontrfeibus , Sacerdotibus , & Levitis in ufum taberna- j
culi foederis neceffaria Moyfnfamulum raumagere'
juffifti>eurnque Spiiitu fapientiae ad id peragendum re- !
plevifti : haec veftimema n ufum & cultum myilerij
mi benedicere *Jt , fanctirtcarci **3 & coniecrare

digneris : arque minitros altaris m, quieainduerin,


feptiformis Spiritus gratdignanterrepler^atqucca-1
ri ftitatis itol,beat facias cum bonorum frucln Operum
! miniilerij congruentis immortaltate veftiri. Per CbriIftum Dominum noftrunuK!.Amerir

;r

Deinde apergit ipa. mdumetaaqu^betecilclri


inodm Crucis.
A T 1CV L P S<

tl

-. : Tj :<l
X '7y-

Benediclio Mapparum fai altaris.


Tf-.Adjiicojfium noftrum in nomine Domini. 5?. Qui
I fecit coelum & terram. -fr. Dominus vobcum. jp* Et
cum ipiritu .

>

Oremus.

1. .

EXaudi Domine preces noftras, & haee linteamina


facri altaris ufui prparata benedicere
*Jicare digneris.

j!z fanti-

Per Chriilum Dominum noftrum.

i^Arnen,

:
.

, .

.
Ore-

.-->

Ofemus.

Omine Deus omniporens , qui Moyfn famulum


^ ^ tuum,ornamenta & linteamtna facer per quadragnta dies docuili , quat eriam Maria texuir , & feck in
ufam nttOLy>& tabernaculi deris:benediceiiE*| r
far5lifcre^* * & coniecrare^

digneris harc lcca-

mina,adTegenduiB involuendumque aleare gloriofriftmi ijltui Domini noftri efuChriiti.

Qui cecum vi-

vit i rgnt mfeclaiculorum. ?. men.

; -,

Deinae aipergic ea Aqu benedi&iamodum crucil

Bene^^i^GprjgoraKum . paHarum.

i !

f* djutorium noftrum nomine >1^. Qn


fecit clum & terram. jr. Dominus vobifeum. ^.

Ecj

curnfpiritutuo*
.
Qrenms.
;j
fm^t ^ Domjne, cujus inenarra bilis, dbfc '
V^cusjCujus myfteria arcaais mirabilibus celebrancurt tribue quxmmus^ut hoc linteamen propitia
tions ^n^^ione,,

an&ificetur ad coii(ecraib

um ,.{\$}4 i^pus ^ faiTguinem Dei &Dmjfu


noftrijeiu ^rffti Filij mi. Qui tecum vivir reguat m
untate Spjr#s fan$$uDeus , per omnia ecula iaxulo-

yp\Mi^^iiskie^m}c De<us,benedcefie

lan-

I pontificare ^j&conecraretf* igneris lmr^arme.

^P-iii

m i

^.04
TabcmaculiicCiborij^c.
_X I
iftud ad tegendum involucndiimque corpus & fangub
ncm Domini noftriJefuChnfo Fil tu Qui cecum vi-

vit & regnat,&c<? Amen*


'. ;ja~i.i:i^.
l'
\
j
Oremos;
:irfe;4r.il., r.

>.

MnpotensDetrs, mnibus noftris opm eux bcneJ


^^dicb'onis infunde : utpernofframbcnedrcb'onem1
J* hoc lin teamen fanclifcetur , & Corporis /nguins Redempcom nbi no vumudariurn Spiritus fanti grati efficiatur. Per eundem unitttcc^uidein
Spiritus ianctij*?. Amen.
Et aipergic Aqua bacti in todum cruris.
A RT I V I V S

I V,

' Benditio TabernaoaRcii vafculi ( id eft Ciharij


-

feMontrantrx) proacrbantEucha-"'
nlticonfervanda.
' r!v '

f, Adjutorum noilritm in nmfnt DomfoL %\ Qui


fecit corium&terrarib
cum fpiritu tuo.

Dominus vobicun

Et

Ofemus*

OMnipotens fmpiterneDeuis 1 majeftatem tuam


fupplces deprecamurjuc Vafulm hoc pro corpOf^ . .

%, % X A^S VV-" .. ^-

- -

dofabrkatum* benediction is ^jMuse grati dkaredi


gneris.Per eundem Chriilurtt Dominum ndlrttfifc
Deinde apergit itud Aqua bccdil4 in rftoefum
i
I

il Hi

i h il

l.i

AR-

KTICVLVS

V,

Benedicb'o Novae Crucis.


jr. Adjutorium norum in nomine Domini. j^.Qui
fecit coelum & terram. jr. Domine exaud oratiorim
meam. ty. Et damor meus ad ce veniat. dominus vobicm* y* Et cum piritu tuo.
Oremus.
F>

Oratio.

Ogamuste Domine inc"te , Pater omnipotens ,

^terne Deus , ut dignefis benedicerc *J*hoc fignum crucis, ut fit remedium ilutare generi humano ,
fit foliditas fidi , profectus bonorum operara , redmptio nimarum,fit folmen

protetio , ae tutela con

tra ieva jacula mimicorum.

Fer Chiiftum Dominum

nolram. R\Amen. - <

.i-

/ ." : ;;

Alia Oratio ad 1*4:, '

, V
- !

BEnedic ^Domine hanccmcem tiam per quam


eripuili mundum Daemnum pteftate , & iperatipaffionbtuiggeftorem peccati, <jugaudebatin
pnevaricatione primi hominis per ligni vetiti umptionem.

Hc apergat Aqu benedi& in modum crucis.

San6tificeturhoc ignum crucis in nomine Patris


& Filij

y & Spiritus *J^ancb , ut orantes , inclinan-

tsque fe propter Dominum ante iltamCrucem , invenianc corporis & animas anitatem. Per Chrilum Do
minum nolrum. e.Amerti

Ff

P5^|

"

4^

'Bnediftio Imaginan.. I

Pofea Sacerdosgenufexusancc crucern devote


rat,& ofculatur,& idti facunt quicunque voluerint.
.

Hecbenediftio iicMrgenda eft de cruce & imagi

ne Crucifixi publice & folcmiiter erigend,


AKTICVLVS

VL

Benedicb'o Imaginum Jefu Ohriffi Domini noflrv


.Yirginis Maria;,& aiiorum Sah&orum.
* Adjutorium noftrum in nomine Domini, ^. Qui
fecit ccelum & terrain, jfc Dominus vobifcum,
cum piritu tuo.

Et

Orcmus.

OMnipotensiempiterne Deus,qui Sanctorum tuo*


rum imagines ( ue effigies ) iculpi , aut pingi non
reprobas, ut quoties illas oculis corporeis intucmur , toties eorum arus & fan&itatem ad mitandum memo
rise oculis meditemur ? hanc,quaefmus,imaginem ( u
fclpturam ) in honorem & memriam UnigenitiFilij
tui Di nolriJeiChrifti,(vel beatiffimaeVirginisMan
Matris Domini nolri Jeii Chrili,vel beatM Apolloii
tuijvel Martyris,vel Confelbris,aut Pontificis, aut VirT
ginis ) adaptatam benedicere

& ant ifi di-

ghris : & prafta,ut quicunque coram ill Unigenitum


Filium tuum ( vel beatiffimam Virginem , vcl glorioum Apoftolum,ive Mrtyrern, five Confeflorem , aut
Virginem ) uppliciter colere & honorare luduerit : illius meritis & obtentu te gratiam in praeinti , & xternam

^encdlio primarjlpidis;
nam gloriam obtineat in futurum.

407

Per eundem Chr>

(Iura Dominum nolrum.;^ Amen.


Vltirno aipergat Aqua benedi& in modum Cmcs*
A R T I V L S

Vil.

Elims benedicendi, & pninarium Iapidcn v


pro Eccleia xdifcanda,fervandus Sacerdote
legitimam factikatem habentc
> Cckam ex Eptfcopi auBoritatetantum juxta/crrum
jL* Canonum decreta,adicarifas eft. Si iter Sacerdos ejus
dificationis primartum tapidem benedicendipoteftatem babens,
ejusmodifunB'tonem peragat,bunc riturnftrvabit.
-Pridie quamprimartus lapis benedicatur , ligneam crucem
in ocojubi debet effe altaregat ipfivelalius Sacerdos. Sequenti
vero die lapis in Secleftfundationeponendus,qui debet ee qua
dratus, & angularis, benedicatur hoc modo*
Sacerdos in dut amiBu,alba, cingulo,ola , &pluviali
albi coloris^dbibitis aliquot Sacerdotibus Clericis , falem &
aquam benedicit, ni priits in prompt babeatjam benediel am
ordinaria benediBione : & interim dum cantatur Clericis
Antipbona cum P/almoquenti ,a>ergit locum , ubi cruxpota
eftjcum aqua benediB.
4 Aiitiplu Signum alutis pone Dmine Jeu Chrifte in loco ilo; & non permictas introire angelum percutientem.

Pfalmus Sj .

Vm dilecta tabernacula tua Domine Virtutum:


oncupiicit,& deficit anima mea in atria Domini.
*"

FfT

Cor

4o$

Benedict io primarij lapidis.

Cor mcum & cano mea : exulcavcrunt in Deum vivum.


Ecenim paflcr invenit iibi domum : & turtur nidum
fibi,ubi ponat pullos lios.
I Alcana tua Domine virtutum : rex meus & Dens meus.
Beati qui habitant in domo tu Domine : in eculafaeculorum laudabunt te.
Beatus Vir,cujus eft auxilium abs te: acenones in cor
de uodipofuit in valle lacrymarum , in loco quem
pofujt.

Etenimbeneditionem dabit legislator , ibunt de virtute in virtutem : videbitur Deus deorum in Sion.
Domine Deus virtutum exaud orationem meam : auribus percipe DeusJacob.
Protector nofter aipice Deus: & rcfpice in faciem Chrifti tui.
Quia melior eft dies una in atriis tuis : fuper millia.
Elegi abjetus eTe in domo Dei mei : mags quam habi
tare in cabernaculis peccatorum.
Quia miiericordiam & veritatem dijigit Deus : gratiam
& gloriam dabit Dominus.

Non privabit bonis eos , qui ambulant in innocencia :


Dqmine virtutum , beatus homo qui iperat in te.
Gloria Patri,& FiIio,&c.
5.

-' '

Finito Pfalmo > Sacerds verfus ad locum pe

cumaperum,dicit:
~~~:

>
'

Ore-

Benediftioprmarijlapids,
~~

40.9

Orcmuj.

" Omine Deus , qui licet clo & terr non capiaris !
domum tarnen dignaris habere interris,ubi nomen
mum jugicer invoceturjocum hunc,qu#iumus , beatac
Marix emper Virginis,& B. tf, ($& ancbira
velSancbm > in cujus honorem fiomenfondabimr
^ccleia) omnidmque Santarum interceclentibus me
ntis, lereno pietatis intuitu vijta ? &perinrfufinem gratiae tux ab omni inquinamento purifica/, purgcatmque conferva , & qui dilefci tui David devotionem in fflij fui Salomonis opere complcvjftj, in hoc
opere deideria noitra perficere digneris : efFugintque
omnes hinc nequiti ipirituales,

Pef Dommum-no-

ftru m Jefum hriftum Filium , qui tecum vivk &


rgnt in unitaoc Spiritus fant Deus , per mi* feU*
la xculorum. 13?. Amen,

6. Pofteaans beneic^pfmiariumlapidemdicensal
fa Ad jutorium noftrum in nomine Domini.
fecit ccelum & terrain.

Qui '

fa Sit nomen Dornini bene^

dictum, . Ex hoc nunc & uique in iasculum. fa Lapidem,quemreprobaverunt2edificantes..^. Hic faebs eil
in caput anguli, fa Tu es Petrus, ?. Et iiiper hanc pcrram edificaba Ecclefiam meam. ^Gloria P&tri, Fiiio,& Spiritui fan#o, $iut eratin principio, & , &
femper , &jn feula foculorurn.

Atnent

Fff 3

~~re~~

BeaerficTio prmarij lapid*


Orems.
r^Ominc Jeii Chrifte fili Dei vivi , qui es veras omnipotens Deus,fplendor & imago xtemi Patris, c vi
ta aeterna*qui es lapis angularis de monte fine manibus
'bciffusA immutabile fundamentum, hune lapidem
^coliocandum in tuo nomine confirma, & tu , qUits
principrtim & finis , in quo principio Deus Pater ab ini
tio cnela creavt , fis , quaefiimus , principium, & incrementum, & confummatio ipfius operis , quod debet ad
laudem & gloriam tui nominis inchoari.

Qui cum P

tre & Spiritu an&o vivis & rgnas Deus per omnia fxculafeculorum.

Amen.

-"o

Tunc aipergit pidem piufn Aqu benedick

nmodum cracis,& aeeepto cultro-, per fingulas partes


iculpit in eo fignum crocis > d icens :
I^j&Filij & Spiritus <%+&nu
^:.-/:: //....!.;.." r:
^0^Sm^^

In nomine Patris
^.Amen.
lx\Si

BEnedic/*$ Domine creaturam ilam lapdis , &


praefta per invocationem fnfci tui nominis,ut quicunque ad hanc Ecclefiam aedificandam pur mente
auxilium dederiflt,Corporis fnitatem t & anima? medelam percipiant.Per Chriilum Dnm noftmm.
8.

Amen.

Foftea dictfqr likania; ordihariae ffexis genibus.

ine Orationibusiri fine-pofitis : quibus dits ,


cemento , & afluiente , Sacerdos ansia*
oai

Betred cHo prmarij Upifo

41t

choat,ClericspraieQuencibusAntinhoni^Manirgcns Jacob erigebat Iapidem in rimlum,iundens oleum


deiper voram vovic Domino : Ver locus ile inctus
eft,& ego necieban?. ...
y./

'

Pilmus

Dominus edificaveriedomum : vanumiabo*

ravermibquisedificanream.

Nifi Dominus euftodieric civitatem : fraftr vigilat,qui I


euftodit earn.

..

...

T1

V anum eft vobis ante lucem furgere: irgite polquam 1


ibderitis,qui manducatis panem doloris.
Cm dederit dilefcis luis iomnum : ecce heredicas Domini , filij 3 merces , frucbis ventris,
S icut igittae in manu potentis : ita filij excuforum.$ earns Vir,qui implcvic defiderium um ex ipfis : non
confundetur,cm loquerar inimicis fuis in portV * * Gloria Patri , &c,
9. Quo dicto, Sacerdos lans tangit , & pome ipiiun
primarium Iapidem in fmidament^dicens:

<

In fide JeiuChriftcolocamus Lapdem iftum prir


marium in hoc fundamento , In nomine Patris 4* , &
FUijp^f & Spiritus^ anb',ut vigeac vera fides hc,&
timor Dei,fraternque dileeb'o : & fit hic locus delinatus" Orarioni , & ad invocandum & laudandum nomen
ejusdem Domini noftri Jefii Chrifti , qui cum Patre , &

7~-

'^tt

JBcnedidiofrirarij lapiclis*

Spirinr fonfko vivie & regat Dcus pr omi fcu


la Jeculorum, ?. Amen

V4

f o"

("t itr. fnteiCaemefi^


cremento, poftea'SacQtdf)S^^irtopr lapid A quam |
benedibm dicens : Aperges me Domine hyflogo&
jnundabor : avabis me,& iiper nivem dealbabor. (al
ius MSferere meiDeuS, &cYit fupr foL %6/ r di&cur
tofscknloriaPafi,^d- ;'*<4hV.

be i

bit, ^ Mo Sie^pa^ ^airibinsicbm


per ^

|ei^6^^feM^0^ufin m%wd^ff^ifcbbB
veriio eft ttcatM,nift ttfieft ei^prtCeyai ?

pjtlndamenta ejus in montb&ta&ifi&fgie Etomi.

Memor croRahb & Bbyfonisi feiififfifWWWn mobf


Ecce alieighb,&fyru5 ^&fdfifl^j)0nWl
fueruitillic.

jnmftoftj

Numquid Sin dteet,Ht>n&)A &>mt n&ife eft in : &


ipfe fundavit earn Altiffimus ?
Dominus narrabk in icfipturis populorum, &principumihorum,quiiuerancin e\
Scut

Benedicb'o Novae Ecce&e


4'
Sicut betantium omnium : habitado cil in te.
Gloria Patri,&c,
AntiplbO quam metuendus eft locus iftc ! ver
el hc aliud,nifi domus Dei,& porta cali,
12,

Interim apergendo procedit ufque ad funda

menta apert , feu dignata , & repetid ntiph.


dicit. Oremus.Miniilri. Flecbmus genua.^. Lvate.
Mnipotens&miiricors Deus, qui Scerdotibus
tuis tan tarn pr ceteris gratiam conralilli,ut quidquid in suo nomine dign perfeftqtie ab eis agitr* te
fieri credatur,quiumu5 immenfam clementam tam,
utquidquid mod viitaturi iimus,viites & qidquid
benediburi fumus,bene *J* ic.s , stqe ad nolrae humilitats ntroitum , Sanlorm tuorm meritis , fuga
dacrnonui n , A ngeli pacis ingreflus.

Per Chrlum Do*

minum noftrm. ty> Amen*


Eusqui ex omnium cohabitatoneSnclorum seternum majellati tuac cndis habitaculumjda edifica-. .
toni mx incrementa cceleftia utquodtejubente fundatur.te largiente pemciatr. Per Chrilum Dominum
nolrum. y- Amen.
4KTICVLVS

VllU

Riras benedicend novam Eccleiam iu Oratorium

; publicum, ut ibi ancb'ffimum Mix facri*


ficfum celebran pofik
Nul-

Benediio Novae Ecclefe.


VUw Sacerdos Epifiopo inferior , Ecclefiam folenniitr
conjecrandi ab alio, quam fummo Fontificefaculta tern
haberepote*
2 Potefias Autemmpliciter benedicendi Ecclefiam , ufque
dumfolenniter poea confieraiur^etiam Nob concedpotcjh
j

3* Eccleaverocbencdifta , ab Epifiopo tarnen opportune

temporefolenniter confierAnda e.
Sacerdos itaque novam Ecclefiam de licentia pjfiopi
benediBuruyUt in ek divinumfacrificium Mi* fite celebretur9
amiBu.alb, c'mgulo, fila plavialialbi colorilndutu\lalU
quot Saerdotibus

Clericjidfribitpf i prlata cruc Ha M

ter duos lericos deferentes creos Accenfos, manprocedit pri


martarn Ecclefiavel Oratorij janaw,ubi fians* apite aperto ,
onverfus ud earn Mit abfolut 0$**$^& ai

i/jLpra: veni,& adjuyando proequeremt eundgm


oratio & operario teimp^ripc)ipiftCJil5cfipr'eccepta
fioiatur. Per Chrilum Dominum nofennfc Ameorni
I

f>

Deinde inchoat Antipbonam.

Afper^es me Dom

nele. & Cleros alternatim dicit Pfalm.MiCictC mei Deus,


in fine Gloria Patri.
6*

Interim circumeunt exteriits Sccleam (q intut debet

effe vacua & nuda,


pariter altara nuda}exclufo populo , dbnecabfolutafitbenediBio. ) -V' o?
.afilftiL. . . M*.
, /

%t Sacerdos accepta affergiih ex bifbi byfepi adejm

dexteram fe eonver tens,parktet Ecsdcfi* infupenort parte, ^4n


fundamentf , benediSa afpergtt, 4# Apfctfges mi
~

"

DoT~

Benedictio Nove Ecciefar.


omine hyiopo,cmtindebor : lavabis i&e, le rnpernivem dealbabox
8. Reverfi ad locum unde procelo initium habuk,
repetit Antiphon CeroSacerdos flans ut pris ver
sus Ecclefiam iO rernus. . Er mintrj. Jlecbmus
genua, ,'. Levare.

Oratio. \

DOmne Deus , qui licet coelo & terr non capiaris ,


domum tarnen dignaris habere interris, ubinonientA^^^agiEcr.inVocetur : locum hune,quxfumus,
beatas Maria; iemper Virginis, & beati N. omnimque
Sanctorum inrercedenribus meritis , ireno picratis tua;
intuitu vkjS per infufnni grtiae tua; ab omni in
quinamento purifica, prificaffimque conferva : & qui
dea ti David dcvoti0fn4n fil/j fifi aiomnis ope
re complevifti, in hoc opre afidtta:? perficere
digoeibPtTtfl^intque omnes r^uhMfeirituales. Pier

^Oyatip^^nines^mi inGcfam inJ


majus procedunt , Llamas rlexisgem^^^^1115.
A^u^mbusfiddiibusdefuna;ternam donare (jigneris ,

Te ogamus

^^O^^^S^eidoy^intciligibli Vce dct : Ut


banc Ecclefiam & Arate ad honorem tuum , & nomen
StefljtEifo ftiifj^^bfenen^cr^^

Qgg 1

, Te ro-

gamus

^i

aSenedictio ' oyas tccieu.

gamus audi nos ; dira 1; ,| manu dexter


fosuodioic Ecclefiam &-karc.

.^

^ .h.;.

ib Deinde,ut pris, gniftk<5Hc, done^^rciantur


Lttantv>& Cantores p^okqimntur : V % nos exaudir di*
gncrs.'Ccirogamusattd nos. Agou^Dcjk&.
il,

l:

Di&o ultima 1^* dific*

Omus. Mmiftn. Fleiamus genua. iye Levate.'

~#

PRveniat nos,quaefumus Dpmine,mifericordia tua,


& intercedentibus omnibus Sanis tus , voces no*
{Iras dementia tuae propitiationis antjcipet,
ftum Dominum noftfwn.^ Awen.

Fer hri*
0j

ij. Tum diftans ab alcari congruenti paqpgcrm-j

ntende,

. J

ad juvandum me

pio&Ca :

-os*:' rri'r'Lf

UJ

^mioloh

i > ' t ji: rt ctari ro: o i

16, PofteaSacerdos dcin Oremus.Miniftn.Flb?'


musigenuaJ^b^f^is

ns^q -< -

QMmpotens & miericors Deus , cjui Sapdotibus


itius tanraw pi^i^^^atiamg^i^i^uid
quid in tuo nomine digndperfedquejbe|^gj|ur,

B.ensdi&io Novae ; ,

417

te fieri credatur , quxumus immenim clementiam


j tuam,ut quidquidmod vifitacuri fmus , vifites , &
quidquidbenedictur imus,bene^ dicas , iitque ad
noftrac humilitats introicum-San&orum tuoram meri-

i
IHM
j. His i&is mehoat Antiphnam,Benedic Domi
ne domumiftam nomini tuo dificatam s mm tribus

AD Dominum cum tribularef clamav; & exaiidivk


me.

4 i

>& anima^eam labiis niquis : & lingudoios.

>n

?Vfl deWrtibi 9 aut quid apponatur tibi: adiinguam


dolofam?

AtJbir

<r

: ;

^^tetf^^ttt&itd cum carbonibus dcolatoiis.


f^&mi^uia mcolatus meus prolongatus eft , habitavi cumhabitancibus Cedar: multm ncola fait anima
,

hiaP .

um his,qu oderunt pacem , eram pacificusi cunxlo[uebar illisrimpugnabant me gratis.


briPatn.fe;

Pflimisno-'

^flEfwi oculos meos in montes i unde venietauxi4 '-. .1 -

Ggg j

i
*uxi-

4-i8

Bened lio Nova: Eeclefe,

=/ im meum E>omno: qui fecit cceum & terram.


Non det in commotonem pedem tuum: eque doismitt?qui cuftodjtte^ ,
Ecce no dorraitabit,neqnedormiet rqui cuftodk I&al.
Donus ciujodit te,DominusprotecT:k>tua: fuper manuffl dexteram tuam.
per dkrn fol non uret te r eque luna per no&em.
Dominus culodit teab omni malo ; cuftodiat animara
tuam Dominus.

*- .U"

's-

/*

i Dominus cuftodiat introirara mum&exiramtuurex


^inunc & uque in fxulum..
glo^Patti^c.

m.bui'!

;* *> . _ . ; ?j?;
^ i.V.

,i! zuibs. ovEfaim8ei2*ra,n

ta

dfi

LAmatus j^njfo^uaedicb untmi&Kindomm


Domini ibimus.
*> : < i fl ' . 3 *
Cantes erant pedes nolri : in atriis mis Jerufalem^i
erufalem,qua^difkatur ut civitas cujus participatio
ejusin idipium

..

^s.

entra acenderunt tribusftribus Domni rteilimonium Ifral ad conftendunx nomiai Domini.


Quia fdrant fdes injudicio rfdes iiperdomurri
David,
RogatcquaET f^
diligen^f ;e. v w

^y^

w^Ui3 ^

tat pax in {^$|& abuwajiain.mrribus fuis.


! .km^i<w>iPwP4a..! , . . g _ni_ii_^ip
i
r i*
r m -^**
Pro-

Riras rcconcilandi Eccefiaui.


M9
Propter fratrcs meos>& prximos meos : loquebr
cete.

^r'.

'(

,tT

P ropter doramn Domini Dei noftri : qufivi bona tibi.


Gloria Patri, fe '

Aniplk itenedi Domine domum ilam nomioi tuo


^edificatam.
j

* 3

> <{

Jg. Interim a-pergit in terispariets in parte ;ipe-

riori' (&iiiferiri,ichoans aperionem aparte Evange1j dicens : fhergcs me DomneAc turn ad altare re- j
V cafusdck : remus.

Fledfemus genua. Lvate.

| Eus qui loca nominim dicandaanc^ificas,erunde uper kanc orationis domum gratiam tuam , ut
iab omnibus nomen nvocantibus anxlrum
mfericordise nciatut. ^Cferinur noftrum Jem. ^PHfcjWf Filtum
- . A-v ^
^liUf J **
iimChriftum
jc^Hiiipa^bis dieitur dt mpore occur-

XQ0 Ecclefiaver quam vis impliciScrdote,t


fiz^r*fit bi^ii,i)fdcp^t^mU^{ccrz!i efb
1

\ imiFf&rL

jh; ? ' ! ":

.conicratam.

5* implex Sdterdosjanttim exprivilegiofiiv ApoolicA ,po tc Ecdeam abEpifcopo confierai am recohlareb


2,\b*tbnu*amumV*tific*ti prfiripto.
3*

Pro-

^2o

Ritus rconciliandi Ecceiam.

i . Procedis/e. indutus a m iB, alba, ngulo xfiol, &pluviaIi albi coloris : adhibitis(ecum attis Presbyteris & Clericisfuperpelliceis indut.cum aqua ab Epifcopo ad bunc ufum rit be neditfa,
3

R T J V L S

jr

Ritus reconcilianJi Eccleiam violatam , npndum ab


Epifcopo conecratam.
/T^J CrfefiAviofaU nondum conerata. rconciliai io per Sa*
Ijcerdotem ab Epifcopo delegationfiat oc moda.
2 Altare Ecctcfiaomnino nudet ur protdeat1urque , ut Ecckfiapot liber cireumiri tarn exteris quam interlus fifieri
pote.

.>:/:.

Pareturvufcutumcum Aqua benedict, & aergilium de


berb hyjfopofaum*
}. Sa cerdos indutus ^alb y nguloola ,

pluviaft

albodbibitis aliquot Saeerdotibus & Clericis > procedit adpriniar'iam Ecclefiaportam.

Vbianf Antiphonen* ntipit , di

cens, Cleroprojequentex Aperges me Domine hyTop, &


mundabor ;Lavabis me,& uper niyem dealbabor'Plirnus Miferere mei ETeus : totus cum Gloria Patri. 'tuofinito^ntipbona repet'ttur.
f, Interim dum Antipbona , &Pfalmus dieuntur , Sacsrdos
AqwabenediBaJpergit in c'treuiiu extrinfcs Ecclefiam,& caemeterium.mnl ajpergendo alternatim adpaetes lefia, ad
terram cmeter),prxfirtim ad locacontaminata,
C. >uo facHo redit ad locum , ubi ineepit afpergre \
dit:

.". ...

fians

Ritus rcconciliandi Ecckfiam.


45
remus*
OMipoccns & mifericors Deu

qui Sacfrdotibus f

mis tantam pr ceteris gratiam Cntliff,t quick


quid in tuo nomine dign perfe&eque ab eis agkur^e ,
fieri credatrrquaumus immenfam demesftjam tum, !
btquodmd vifitararifumus,Vifites : &quidquidbe- j
hedicbiri fomus , bene+J* dicas : sirque -ad oftrae hu- I
militatis introitum Sanctorum tuorum mentis , fuga j
dqemgnum,Angel pacis ingreTus.
. *

^ehriiluto Do- \

;v.i*

7 Deinde Sacerdos incipit Li taas , &ingredicur j


Ecclefiam cum Clero , caneando eas , accedtque ante
pitare majus, coram quo genufletit.

'^^^liniqtf cMum itetk Vt otanb fielibus


drurclfc requiem aeternam , &c.

Te rogamUs audi

s&teds rgit,& clrSvoc* dick ; Vthanc Eccle ho,&Cmeterium purgare*!^ & reofte^*&ne^,yerogamus,&c.

,.

^QiifbdicbYnHusg^^

fXU*KWfcQt*ibus*fi '* Sacerdos v^&us ad^dictum akare

PE^eiiiar nossqufumus ominemifericordia ma,


& mtercedencibus oitmibus Sabis ruis > voces no*
jfl3^dfcm>eni\ieua^

Chri-

Hhh

io. De-

^22
10.

Rcus reconcliandi Eccefiatrtf


Deinde Sacerdos genufleit ante aleare , &

fgno Cruris muniens}clar voce dick 'Dens in adjutoriummeum intends.


11.

Tum furgit, & chorus , feu aftantes Clerici re

ipondent Domine ad adjuvandum me feftna?


ni

Et Scenlos bns dicit : Qoria Patri , & Filio , &

Spiritui faneb.

cuterat in principio &nunc,&

femper,& infaecula feculorum,Amen.


i

Quo diclcbSacerdos inchoar,Clero profequentCj

Antiphonam. Exurgat Deus,& diffipentur inimici ejus,


& fugiant , qui oderunt eum facie ejus. VMm. 6j.. I
Eccleiiis benedicite Deo Domino: de fontibus IiiaeL
repetimr Antiphons
lbi Benjamin adoleicentulus: in mentis exceflu.
%epetirur Antiphone
Principes Juda , duces orum : principes Zabuln
principes Nephthali.
repet tur . ,
. Manda Deus virtuti tuae : confirma hoc Deus , quod
operatus es in nobis
epetitur Antiphona.

A templo fando moinjerufalem : tibi Offerent re


ges muera,

..

srepettaAn^foona,

\.UUi
,

. :in

Increpa feras arundinis , congregado taurorum in


r-:.:' -vac-'"'

R&usrecncfliandi Ecclefiairw

423

vaccis populorum 1 & excludatit eos r quiprobti funt


argento.

repeta Antiphona*

Diffipa gentes,qoae bella vofunt : venient Iegatex.


iEgypto : ^Ethiopia prarveniet manusejusDeo
repetitur Antiphona.
Regna terrae cantare Deo : pallte Domino
repetttur Antiphona.
PalliteDeoyqu accndit fiper ccelumcosirad Qrien- \
tem.

repetitur Antiphona*

Ecce dabt voci ux vocem vrrats , date gloram


Deo fper Iral: magnfcentia ejus virtus ejus in nubibus.

repetitiir Antiphons.

Mirabilis Dens in fnctis uis>Deus Iiral, pfe tfabit


virtutem &fortitudinernplebiiae : beneditus Deus.
Et non dicitur Glora Patri, d Antiphona tora repetfcuiv ExurgatDeuj^ccr
. Interim dorn Antiphona & Falmus prsdict
diciintur,Sacerdos circuit Ecclefiam intrinfecs afpergehdo : afpergit etiam fpecialiter loca contaminata*
[quo faci tans in Presby terio veriis ad altare dicit :
^ Eus , qui in orm foco domintonis clemens
& benignus purifictoraffiftis : exaud nos , qraeiumus,& concede f ut mpoterui mviolabilis hujus loci
permanear beneditio r & ti muneris beneficia , univertas fidelium , quae fupplicat * perCipete mereatur.
Per ChriftuimDmnoftmm*f., Amen*

15.

424
!5.

BSn^iio novi Coemeterij.*


Demde dicitur MiiTa de die oceurrenc.
%CV LV S

XI

Ritus beaedicendi novum Cmeterium per Sacerdotem ab Epifcopo delegacum.


/.T)/?/& quamat beneditlo^poniturmmedio Cmetero JL riedicendo lignea crux, alta adaturam hominis : & an.
te ipfem Crucem in terrafigiturpaxillus tridens lignent altus ad
cubitum unUmtaptus adagendum tili tres candelas,
2* Sequenti die mane Sacerdos inSAcriia paratas AmiBu ,
alba , cingulo ,ola ,

pluviali albi coloris , adhibit aliquot

Sacerdotibits, & Clericis indutfuperpeiceis>qui dfrant vafculum Aquabenedic~l,afi>ergillum , & tburibulum cumincen
navcula
hoc Ritualiltbro3& tribu candel cereis , procedit
ad dmeterium benedkendum ante rucem in mediopojttamf
affiguntur,tf accendimturtres candela fuper ligneum paxllum
0' Saeerdos. ante Crucem & candelas ans difeooperto api te
dicit:

Oemus.

OMnipotens Deus , qui es cui animarum, & ni


tela faluris,fidescrede^

refpice propiciusad !

nofirre- ferviaitis officium ? & ad farroi cum noftrum


; pui-getur beaedicacur: fa & fnHficeiui: hoc
Cmexerimfnoit humana'corpora vjtwium,
! quiefeentia , in magno judicij die fimul cum felicibus
animabus

mereaneur adipici vitas pereiinis gaudia,

. PerGhriiuim Dominum noftrum.^? ^ o > oiuq


.3. ante ipfamiCmcemipmniii genibasfloiis,

Benedicb'o novi Cmeterij.

7425

dicunt Litanias ordinarias, incipiente cantte , ceteris


repondentibus.
4,

c cum dictum fueric , Ve omnibus fidelibus de-

functis, &c. Te rogamus audi nos. Sacerdos urgit , &


ciar voce dick, producens manuignumcrucis ;Vt
hoc Cmeterium purgare , & benedicere ^digneris ,
Te rogamus,
5.

&c.

Deinde Saccrdos,ut pris, genuflectit , & Litanias

perficiuntur.
6

Quibus finitis , urgunt omnes , & Sacerdos Cru^

cem apergit Aqua benedicta in modum crucis , dicens


Antiphonam,Aj3erges me Dmine hyopo , & mundaborjavabis me, & fupermvemdcalbabor. Mierere
mei Deus, &c. dicitur totus ab adilantibus cum Gloria
Patri, Ve. ut ipr fol. 150 quo dijo repetitur Antiph.
h _ ; 7.

Dum dicitur Pfalmus , Sacerdos circuit , & per-

arribulftt . totumCcemeterium,inopiensadejusdexteramia'pergens-ufeque Aqu benedit : quo fa&o 1 re


dit! nteCrucem, & ad ipam repiciens dicit.
>A
!Jjj>
A; ri jQremus* 1
Eus>quiveifco^ius)(^Ms^
reemptor,cuntarumque creaturarunv vifibilium
& invifibilium perfetus dipofitor,te upplici voccac
uro cordeexpocimas,ut hocCoemeterium,in quo faulorum famularmque

tuarum corpora quiecerc

p6

OrdareconciIianaiCmecerum,6cc.

debcnt poil curriculahujus vitae labentia, purgare *J*


, benedicere > & anctificare *J* digneris: quique re miffionem omnium peccacomm per mam magnam
mifericordkm in te confidentibus praeftitifti , corpori-
bus quoque eorumin hocCoemetero quiecentibus, & |
tubam primi Arehangeli expeclantibus coniolatronem pcrpetuam largicer impartir.
j mihum noibum.

Per Chriilum Do-

Amn%

Tunc figit in fummitatc Crucis unam ex tribus


candelisardentibus, & alias duas iniliter ardentes in
duobus braehiis ejusdem Crucis.
einde mcenat pam Crucem , . & apergehs
Aqu benedicta in modum crucis , redit cum Minilris
in Sacrilam.

.* .
A^TICVLVS

<

XIU

Ordo reconciliand Ccemetenunr voatum/ive Eccleix contiguum fit,five eparatum , ub cciek-nonelpoluta,


jr* TI

.nediei,qu facienda eil reconeiliato , Sacer

lVlos>fi ab Epicopo facultatem habeat, adhibitis


ais Sacerdotibus & Clericis indutis fuperpellceis , in
Sacnili, aut alio decena loco veftitus amiru , albay
cingulojlol, & pluviali albi coloris, accedt ad me
dium Cmeterij, Clericovafcul um Aquae benediebe <Sc
apergiilum deferente , & ibuper tapete genufeh't
i^cumininilr^

Orelo feconcIIkndiCoemctcrIum,3cc.
2.

47

cantores,?iique omnes genibus flexis 8 dicunt

. Lkanias.
In quibus cum dictum fuerit , Ve omnibus fidelibus demntis, &c.Te rogmus audi nos,

Sacerdos fur-

git,Cv manu dextra producens fignum cruris fuper Ccemcccrium,clar voce dicitrVt hoc Cmecerium recon
ciliare *Js&fan&ificare digneris. ^0 Te rogamus au
di nos.
4.

Quibus di&is , ut pris genufletit , cantoribus

Litanias perficientibus.
5. Quibus finitisjlurgunt omnes,& Sacerdos accepte
afpergillo cum Aqua benedit,inchoat Antiphonam*
Aiperges me Domine , Clero proiequnte , &
mundabor : lavabis me , & uper nivem dealbabor.
Palm. Mirere mei Deus, & c. dicitur totus fmeQoria
Patri. In fine repedtur Antiphona, aiperges, ce.
6.

Dum hxc dicuntur, Sacerdos circuit totum

meterium , incipiensad ejusdexteram , apergens ubi


que Aqua benedicta , pnefertim in loco , ubi violatio
commiila eft.
J,

Quo peracto , redit ad locum , ubi Litanix dicta:

fuerunt,& ibi ftans dicit: Qfemus. Et Minilri: flecha-


mus genua,

Lvate.

Dmine pie, qui agrum figuiipretiofanguinis tui


infepukuram peregrinorum comparan voluih,j

42$

OrdorcconciliandiCmeterium.

quximus , dignanter reminifcere clementiffimi hujus


!myterij tui.

Tu es enim Domine figulus noer , tu

quietis noilrae ager, tu agri hu jus pretium.


ctiam,& icepiti.

Tu dedifti

Tu de precio tui vivifici ianguinis

nos requiefcere donitL Tu ergo Domine,qui es oflfenfionis noilrae clementiffimus indultor,expecbntiffimus


judicator > judicij tui iuperabundantiffimus miiracor ,
judicium tuae juftiliroe everitatis abfcondens poftmierationem piaeredemptionis , adefto exauditor , &
effector noftrae reconciliationis : hcque Coemeterium
peregrinorum tuorum coelelis patriae incolatum expectantium benignus purifica reconcilia : & hc tumulatorum & tumulandorum corpora de potenti &
piette te reurretionis ad gloriam incorrupeionis
non damnans , fed glorificans reucita.

Qui venturas

jes judicare vivos & mortuos, & ieculum per ignem.


j?.

Amen.
MEMBRUM

IV.

Benediiones refum ad icras funftiones


&pios ufus deftinatarum.
Sequentes BenediBones pojfunt fieri Sattrdote non epifiopo, ritufuprk A 2. Membr,i% ufqaeadnumyilljnclufive
prAfiriptOb

AR-

(i

Benedi&io Tabernaculi & Vgibefe


A R T 1 V LV S

429

Bejiedid Tabernactil pro Ciboro& Monitranti aflcrvandiL


djutorium notrum in nomine Domini, y. Qui
fecit clum & terram. -fr. Dominus vobifcum. ?. Et
cum piritu tuo,

Oremus.

OMnipotens impiterne Deus , majeftatem tuam


fiipplices deprecamur , uc Tabernaculum hoc
pro Corpore Filij tui Domini noftrijEsuChrifti , ineo
condendo fabricatum , benediclionis tux grati dicare
igncs.Pei eundemChriilumDm notrum^,Amen.
Deinde Saccrdos afpergit illud Aqu benedil m
modum crucrs.
Tabernaculum non benedicarar,nec in Ecclefi
ponatur , antequam ints undequaque panno ferico
mund fit obdulum firma clave ben cufioditum.
A

T I

Benedi&io Vmbellae altaris fupra Tabernaculum,


djutorium nbrum i nomine Domini^. Qui
fecit clum & terram. y. Dominus vobifcum.
cumfpiritutuO

Et

Oremus.

OMnipotens fempiterne Deus > majeftatem tuam I


Supplices deprecamur : ut Tabernaculum hoc pro I
Corpore Filij tui Domini noftri Jefu Chriili, ineoconIi

den-

Benedi&io vi Baptiflerj*

dendo fabricacunb benedi&ionis tax gratia dicare digneris.

Per eundem Chriflum Dominum noftrum."

ly-Amen,
Afpergfc Aquabenedi^a initiGaum cruGs; \ .
/

kticv tv s

III

Benedi&io Yaculifeu cape crarum


' . : -.f

. teliquiarum. ;

Adjutorium noibrum in nomine Domini. ty, Qui


fecie caelum & terram. f. Dominus vobifeum.
cum piritu tuo.

Et

Oremus.

BEnedic *J**qu2efumus, lance Pater , omnipotens


aetenie Deus , hoc onditorium inctorum pignorum,ad rcondcnda in eo tuorum muera Sanclorum ,
ki hriftojefu Domino noftro , qui tecum vivit& r
gnt infecula feculorum. $.Amen.
Aipergit Aqua4 benedi&a in modimicruds,
A&Ticvivs

"Bdidio novi Bapdibrij . .


f. Adjutorittm noftrum in nomine Domini. 2. Qui
fecit coelum & ^terrain, fi Dominus vobifeum. * Et
cumpiritu tuo.

Oremus.

/""VMnipotens irapiteme 'Deus , Baptifterium hoc


V^felutis^eternae clefti viiltationi dedicatum Spiri
tus tuiilluftratione&nfci ^J*fca:utquotiescunque,in
ibiitifto larvandi , trial ablutione fuerint aiperfi,pur
gatio-

Benedicb fimplex Cruris.-

gationem 5 & omnium deli&ofum orum indulgentiam confequantur. Per Chriftum Dominum noftrum.
Jj:. Ameiv
Afpergic Aqu benedicta in modum Crucis,
Art 1CVLVS

4 4

Benedi&io fimplex cruris.


^Adjutorium noitram m nomme Domini. 9?. Qui
fecit coelum & tcrram. fi Dominus vobicum.
cum piritu tuo.
>

Et

Oremus.

Ogamus te , Domine inc"te , Pter omnipotens ,

JLV-terne Deus , ut digneris bene +fa dicere hoc li


gnum Cruris, ut fit remedium alutare generi humano,
fit foliditas fdei, profecbis bonorum operum, redemptio animarum > fit blamen & protecbio, ac tutela con
tra ieva jacul a inimicorum.

Per Chriftum Dominum

noftrum. . Amen.
Alia Oratio*
Ene *J*dic Domine banc CrUCem tum, per quam
eripuili mundum Dmonum poteftate,& fuperft paffione tu uggetorem peccati * qui gaudebat in
praevarcatione primi hominis per lignum Vetitum : be
ne *!+ die etiam Domine , & fanti *J*fca iftud fignaculum facrae palon is tae , Ut fit inimicis tuis obftaculum j & credentibus perpetm perfice auxilium.

Per

Chriftum Dominum noftrum. ?Amen.


Iii

Afper-

BciiediCtio iinplex koaum.


ipergt Aqu bedictinmodurn cniciv
4LTIGVLVS

"

VI,

Benedi&io fimplex conum, feumagmumDj


& Santorum,
if *Adjutorium noftrum n nomin Domini.

Qui

fecic clum & terram. f Dominus vobifcum, fr.


cum fpirtu tuo,

Qremus.

OMnipotens fempiternc Deus : majeflatem tuam


fuppliciter exoramus : ut Iconem hanc,in qua gloriofiffimae imagines & filij tui Domini noftri Jeiu Chrifti : & gloriofae Virginis Mariae matris ejus : aliordmquc
Sanctorum N, & N. depiebe fnt , bene *J*dicere , &
{kn&i+fr ficare digneris : ante quam quicunque ob de
vorionem ad ipfam adorandam ie devot inclinaverint,
mentis & corporis confquantur : & cunis
periculis liberentur : & quid quid juilpetierint, obtincre mereanuir,

Per eundem .
Oremus,

.Alia Oratio*

^^Mnipotens fempiterne Deus : quiSanftorum tuorum imagines ft ve effigies fculpi , aut pingi non repudiasjutquoties illas oculis corporeis intuemur, toties
eorum actus , & inUtatem ad jmitandum memoriae
oculis meditemur: hancquaelumus,imaginem,eu foilpturam,in memoriam & honorem tui: ( vel ) Unigeniti
filij tui Domini noftri Jefa Chrifti: (vel) beatiffima:
~~~

Vir-

Beaedi&o mimeris in Eccefia obitl

tfj

Virginis Marias Maoris ejus: ( vei) bead N. Apoftoli tui:


(vei) Marty ris; ( vei) Confeflbris; (auc) Pontificis:
( auc) yirginis, adaptatam bene *jdicere : & anfci
ficare digncris: Etprsela , itt qucunque coramll , te:
' ( yd ) filium mum ( vei) beatiffimam Virginem : ( yd )
! gloriofum Apotolum, Mrtyrern, Confefbrem,( attt)
Virgnem, fuppliciter Honorare ftuduerit , illius precibro&obtentu tegratiam inprafnti , seternamgloriam obtineat in futuro,

Per Chrilum Dominum no-

ftrumAc Vltimo apergan.tur qut benedi& tri * I


<dum cruris*
;a&ticvlvs

vil.

Bcnedio muncris, quod offertur in Ecelefia.


"jhAdjutorrum noftrum in nomine Domini. 32. Qui j
tct coelum & terram.^ Dominus vobiTcum- ^ Ec
cum piritu tuo.

Oremus.

DfcEus, cujus verbo & potenti fa&a unt omnia : cul,jus dono percipimus, quae ad vitaejremedium poffidemus : te upplices obnixis prccibus rogamus :utde
edemajetatistuaehuic cbJationi fideiium ancb'icator accedas : iicipe de manu famulorum tuorum muI nus oblatum : quod tu dementia' beneditum in uus
hujus inuarij manear conicratum : fint hxc in confpehi ru libenrer accepta,ficut quondam Abel alumai tui,vel Melchiedech tibi muera placuerunt oblata.

4?4

Benbdidto ad Initium boni operis.

Et quorum ad honorem ra amoris Ecclefiam tuam


fummis nituntur decorare obfequiis : tu eis Domine ,
magna pro parvis reconapea- , & ckvotionem corum
accipias : peceata dimittas : fide eos repbeas : indulgen
ci foveas : mifericordi protegas ; adverfa deftruas:
profpera concedas rhabeanc m hoc fieculo ationsbo documentum : charjtatis ludium, anti amorts af
fectum ; & in futuro cum fanc-tis ngelis adiptcantur
perpetuum regnum*

Per Chriturn Dominum

*&*
Poftea apergantur Aqua benedicta in moda cmsj
KTICVLfS

VIH.

Benedictio ad initium boni operis^


f. Adjutorfum noftram in nomine Domini, . .
. Qui fecit coclum & terram,
Pfalmus42.
AdteDominelmvianimanime5if5cc.
'GbriaFatri,&c*
f. Dominus vobifcmtb
j. Et curo fpiritu rao*
Oferoui*

: i : '
- \

DEus, quooffnebonum umit initium : & emper


ad potiora progrediens percipit incremetum
concede quadumusfupplicantibs nobis , uc quod ad i
laudem nomins mi inchoare aggredimur : aeterno tuas
pater-

Benedi&io Candebrura.

pacernac fapicntix muere perducatur ad terminum.


Fer Chriitum Dominum noftrum.
ART1CVLVS

Amen
IX.

Benecli&iocandehrmnextrad^
Beariiimae Virginis Marisp
^.Adjutorum noftrum in nomine Domini. r Qui
fecit ccelum & terram, Y* Dominus vobifcum. &** Ec
cum fpiritu tuo.

Qremus.

DOmine Jeu Chrifte , FiliDei vivi ,


dlas ilas fiipplicatonibus noftris,infunde eisDomne per virtutem ancbe Cruris *f* benedi&ionem
caelelem,qui eas ad repellendas tenebras humano generi cribuifti > talmque benedi&ionem fignaculo fan<5teCrucis

accipiant,ut quibuscunque locis accense,

five poira fuermt,difcedant principes tenebrarum , &


contremicant, &fugianc pavidi cum omnibus miniftris luis ab habitationibus illis* nec praeumant amplis
inquietare aut moleftare fervientes tibi omnipotent!
DeO/iQui vivs & rgnas in fcula faxulorum. J>'Amen,
. J>Qtmodra #1pergantur Aqua benedi& in mo
crucis.
ART2CVLVS

X.

Benedi guo .Aquae diefous Dominicis &quandociiuquf^>pus fueric.


Die-

j.j6

Benediio Aqua? Domincas.

iJT\ lebus Dominicis , & qmndocnnque opas fuert T


piseparato fal & aqu mtmd benedicend in Eo
cleia vel in Sai^fti, Sacerdos fuperpeiliceo , &
.vialace inducus,prim dick. f. )utorumnolrum
! in nomine Domini.? Qui fecit ccelurn & terram.
Deinde abiolut inipit exorcifmum falis,
EXorcrzo te creatura ialis per Deum

vi vum , per

Deum*f* verum,per Deum - ianc, per Deum,


qui te per Elifeum Prophetam in aquam tnitti juffit , ut
fanreturfteriitasaquar: utefficiaris fai exorcizaras in
flutem credentium : & fis omnibus umcntibus /-;
nitas animas & corporis : & efFugiat atque diicedt loco,in quo afperfus fueris, omnis phantila , &: nequitia
vel verfuta diablica? fraudis , omnisque fpirims immundus adjuratus per eum,qui venturas eft judcare vi
vos & mortuos,& jfeculumper iguem^vmen,
Oremus.
Mmenfam clementiam tuani ,

omnipotent aeterne

Deus,humiiter mploramus,ut hanc creaturam alis,


quam in ufum generis humani trbufli, benedcere^
& ^melificare +fr tupietaiedigneris, ut ft omnibus
fumentibus falus mentis & corporis , & quidqid ex eo
factum vel reperum ferit,caret omni immunditi,
omnque impugnatione fpiritalis nequitia?.

Per Chri-

j ftum Dominum noftrum. jpAmen,


i

Exor-

Penedicb'o A quas Dominicalis.


Ex^Tciimus aquae : & dicacur fine Ofemus.
[ Xorcizo te aquas,n nomie Dei+|V Patris
|-L- omnipotentis , & m nomine JebhJ* Ckrifti Fiti
ejus Domini noftri y & in virtutc Spirics *f*inc"ti.:_ut
fias aqua exorcizata ad efFugandam omnem poteftatem inimici,& ipfm inimicum eradicai^&exnhntare
valeas cum angelis fuis apoftacicis : per viroitem ejusdem Domini nolriJefuChrifti , qui vencurus eftjudicare vivos & morcuos feculum per ignenu ty* Amen*
Oremus.

DEus, qui adilutem humani generis maxima quaeque Sacramenta in aquarum fubftanticondidifti:
adefto propitius invocationibus noftris , & elemento
huic multimodis purificationibus prasparato , virtutem
tuas benedi&ionis *Jnnfunde,ut creatura tua,myfteriis
mis frviens , ad abigendos dasmoncs , morbsque pellendos divinas gratias imat efet,um , ut quidquid in
iomibusjvel in locis fidelium hase und repererit , careatomniiramundtijiberetur nox: non illic reideac piriraspeftlens,non aura corrumpens : diicedant
omnes infide latentis inimiei : & fi quid eft, quodaut
incolumitati habitantium invidet aut quieti , aiperfionchujusaquefrugiat : ut lubritas per invocationem ianti rai nominis expetita,ab omnibus impugnationibus fit defenf. Per Dominum noftrum, &c.
~

Kkk

2. Hc

BpndrioAguDominicalisi '
2. He mittat ter falem aqiram mmodumcriics*
dicendo femel : Commixtio falis & aquae pariter fiat :
In nomine Patris+J* & Filij

& Spiritus *J* fan&i.

ty> Amen.^- Dominus vobicum.^* Eccumpiricutuo.


internus.
i ^Eus,invi$ae virtutis aufcor, & inupcrabilis imperij
Rex,ac mper magnificus criumphacor: qui adverfie dominationis vires reprims : qui inimici rugientis.
faeviciam uperas : qui hoftiles nequitias potenter ex
pugnas : ce Domine , trementes & upplices deprecamur, ac pecimus , ut hanc creaturam als & aquae dignanter afpicias , benignus illulres , pietatis! cuas rore
anfcifices : ut ubicunque fuerit aper,per invocacionem antt tui nominis, omnis infeftatio immundi pirits abigatur,terrrque venenoi ferpentis procul pellatur : & praeencia fan6ti Spirits nobis miericordiam
tuam pofcencibus ubique adefe dignetur.

Per Domi

num {1# uni tace ejusdem Spiritus fanti$:c*4


2, Poil bendi<5tionem aquae , Sacerdos Dominios.
JdieDus,anrequam incipiat Mtfam,apergic Akare,dem
dc, &miniilros, acpppulum, prout in Miflali prae{fribttiuv
.

;
j
4; Nota,ii in Akari fit expofita facroin&a Eucfc^
ifta,abliendum eil ab afperione Altans : Diaeonusj
failens qupque tune imiliter debet ablinere ab pfeu

. ' 7: X

'

Tis

. Bcncdi&o Aquae SS. Trum Regum.

"Aft

Vis aperorij & manuum : qua; alias nunquam omittfc


} tarn in principio,qum in fine afperiionis,
5"

PofeaChrili fidles poffnt ce psfaqu bene*

di&in vaculs fuis acipere,& ccum dferre ad afpergendosa^gros, domos, agros , vfnes & alia , Vad eam
habendam in cubiculis, xis9 uc ei qutidie^c pisj
dpergi poffint.
I V LV S

XI.

Benedho aquae in VigiJi Epiphanias feu Aqua?

SS. Trum Regum


j -yNvigilia Epipbaniapo Compleforium,velettarn UBa itInle&ionejn Matutino, indutus jacr veibus,
cumpluvialitf Diaconus,acSubdiaconus3facr fui otdin ve[ftibus indutifracedentibu* acolytjum certis , & Cruce & tburibulo,& alifequentibus Cler'u ventant ad loi um , ubipara
tus eft aluelus cum aqua.
Et dum recedunt de choro cantentfequens ReJponfirium9
cantoribus iliudineboantibus,

procedentibus , aut faltem Fa-

roebus intelligibilivoce rcitt, qua cantoribus ejfent cantanda. Heinde tottu borusquatur0
Rponbriuirb

Ii

Kkk %

per t
font:

Beneditio Aquse SS.TriumlR.egum;

int : &

tica, te

Quia

Joan

f&m

dul ce

ne in

?
f

-o
-

I A

facbm eil : rer

Jor da-

tfc

bi

ra

xie

,
tu-

Jknedrtlio gux.SS,Tiu)>.Reguin.

. * [

ft" .& /or da nis^uk converfus

es re

rror j

um?Quia.

HDdie cojli aper ftmt 5 & marexhce la&unveft :


erra exultt : montes & colles betantur.
Joanne m Jordarre Chriftusbaptizatus eft.

Quia

7^Quid eft

tibi mare qud fugifti : & tu Jordanie quia convertis es


retrorum?
Finito Reponbrio ante alueum. aquas cantor in
cipiat Antiphonam.

ti

iir,Vx Dormnifepratpas, aeluj : Delis riajeftatis

>

j i 7^

;l;

1$. :Pfaim . MrteT)bmn.

44^

Benediio Aquae SS. Trium Return*

Icele i js bene di ci ce Dominum , al le lu ja ,

JA
|1.1

de fontibus Irael , al le luja. Palm. Bnfrgat Deus

4
& difipcntur,

&c

AntJFfecravcmc,aIleluja : de laqueo venantum:

a] lelujaV Pfalm, Qu hzbtet in cjutora. i


i 1
. i . ..
:.

a. .
Ant.

cnedi&to Aqua? SS. Trurh Regurr

445

jAntiph. Vox Domini iperaquas,alleluja:Deus majeftatis intonuicalleluja.


..

'

Pflmus iSJ

' u;.:

A fFerte Domino filijDeiiaflferte Domino filios arietum.


Gloria Patriae, iprp. 43.

; . .

j.. Iterum refumitr Antiphona Vox Domini.


Antiph. In Ecclefijs bencdicite Dominum , alleluja, dc
fontibus libel , alleluja.
: ^

:^-Pfalmm^7

'/

E xurgat Deus,& diffipentur mirnici ejus & fugiant qui


oderunt facie ejus,&c infraGloria PatriA'c.

. . /

'C

5. Iterum refumitur Antiph* In Ecclefijs..


Antiph. Ipfliberavicme, alleluja,d laqueo venant
tium,alleluja.
' r

Pfalmus^Oo !''

Qui habirat in adjutoriO'-ltiiEmiiinproteioneDei.l


cli commorabiturApr p.
,

'

' |

. IcerumrfumicurAnta'phona* Ipfe liberavir me.*


7. Quibus fmts, Sacerdos in medium chor procf !

iens,fic canendo/dicicr Exaud nos Domine deiride feV. j


cjuitur chorus , quoniam benigna eft mifericordia ru- j
&cundm multitudinem miirationum tuarum r2
pice nos Domine.

'

- :

">Z

&Sacerdos: Salvum me facDeus^ quoniam intra*


j verunt .

o. Cho^

44+
,

Beneditio Aquae SS.Trium RegumJ

Chorus: Vfque adanimahimeam.


io.Sacerdos: Gloria Patri,& Eilicb&Spiritui ino.
.

Chorus : Sicuc erarin principio , & nunc & fem-

per : & in axla fecutormri,Amen.


i2.

Iterum Sacerdos ii^cipif. Exaud nos Domine.

i?f Chorus : Quoniam benigna eft mifericordia


tua : & fecundm mutdtudinem mieracionum tuarum
repice nos Domine.

.<

[':.-..

Deinde dcuntur Litnie cantando ;


officiatrgeniiflefb'c

interim

. :

j J Yrie eleion.
Qhrile eleion.
Kyrie eleion.

Chrifte audi nos.


Chrile exaudi nos.
pater de coelis Deus 9

Mierere nobis.

pili Redemptor mundi Deus 9

Mierere nobis.

[Spiritus fante Deus ,

Mierere nobis.

j'Sanfca TrinitasunuDeOs %

Miferere nobis.

anfca. Mafia.,
ancla Dei Genitrix ,
Sancha Virgo Virginu m ,
Ora pro nobis.
Sanle Michael ,
Sante Gabriel ,
Sante Raphal,

../'

. :
Omnes

f[

Benedf&io Acm% SS.Trium Regum ,

445

Omnes fanti Angeli,& Archangeli , Orate pro nobis.


I O mnes fanti Beatorum Spirituum Ordines ,
S ante Ioannes Baptifta ,

orate.

< Ora pro nobis.

S ante Ioeph , (

ora pro nobis.

Omnes fanti Patriarche &Prophetje, orate pro nobis.


Sante Petre,
Sante Paule r

ora pro nobis.

Sante Joannes
Sante Maree,
O mnes fanti Apotoli & Evangeliza?, orate pro nobs,
Sante Stephane y

Sante Laurent! ,
Sanfte Vincent/,

{
t.
j Orapro nobis.

S ante Theodore /

Omnes anti Martyres*

Otate pro nobis.

Sante Sylvefter,.
Sante Gregori y
f ora pro nobis.
Sante Auguftine *
Sante Martine ,
Omnes anti Pontfices &Confeiores,orate pro nobs.
Snte Benedite y
Sante Dominice y
ora pro nobs.
Sante Friicice ,
Sante Antoni ,

0mne$iant.i Monachi & Eremit ,


\

r-

Lll

orate pro nobis.


SancV

' I
446

Benedtctio Aqiuc SS.Trium RegimvH

Sana Maria Magdalena ,


Sanda Agnes,
SanaAgatha,

!
t *
f orapronobisC

Sanka Vrfula cum toco tuo comitam , !


Omnes San&i,& San&ap Dei ,

>

Intercedite pro nobis.

Propitius efto ,

Parce nobis Domine.

I*opitius efto ,

Exaud no* Domine,

Ab omni malo ,
Ab omni pecca to-,
Amorte perpetu ,
per myfterium Sancbencarnarionis ,
Per Adventum tuum ,
Per Nativitatem mam
I;
per Bapriimum,& fancbim jejunium mum,

Per Crucem & paffionem man),


Per Mortem & fepulturam tuam ,
Per fan&am Rcfurrecbonem mam ,
Per admirabilem Afcenfionem tuam
per Advenmm Spiritus fan&i Paracliti ,
In diejudicij ,
Peccatores ,

Te rogamus audi nosi

Vt nobis parcas ,

Te rogamus^

Vt nobis indulgeas ,

rogamus..

Vt Eccleiam tuam fan&am regere & confervare di-:


gneris
J.

rogamus.
Vt

Benedi6fcio Aquae SS. Trum Regurn,

447

V t domn Apoilolium,& omnes Ecclefiailicosrdines in fanti rcligione confervare digneris, Tc rog.


15. bic Sacerdos,qui facit officium,exurgens in me
dio dicat hos tres, f. gradacim erigendo vocem.
V t hanc aquam bene

dicere digneris, Te rogamus.

V t hanc aquam bene *J* dicere , & fanlti* ficare di


gneris,

Te rogamus.

V t hanc aquam dicere, n&i*J*ficare,& confe *J* erare digneris ,

Te rogamus,

Sequantur Cantores'.

Vit nosmetipibs in tuo an&o rvtio confortare &


confervare digneris ,

Te rogamus*

Vt omnibus benefatoribus noftris fempiterna bona


rtribuas ,

Te rogamus.

Vt fru&us terrae dare,& confervare digneris,Te rogam.


Vt omnibus fidelibus defun&is requiem aeternam do
nare digneris >

Te rogamus.

Vrnos exaudir digneris ,

Te rogamus audi nos.

Agnus Dei,qui tollis peccata mundi, Parce nobis De.


Agnus Dei,qui tollis peccata mundi , Exaud nos De.
Agnus Dei,qui tollis peccata mundi ,

Miirere nobis.

Chrifte audi nos. Chrile exaudi nos.


K^rie eleion.
16.

Qirile eleion.

Kyrie eleion.

Sacerdcs qui facit oficium ? dicat. Pater nolcr.

^.Etnenosinducas in tentationem.
malo.

Lll

Sed libranos
- -y.
Sal-

Benedt qiix SS.Trium Regata;


f. Salvos nos he Domine Deus nofter,

m Et con

grega nos de nationibus. 5^ Ve confireamur nomini


&n&o tuo. 9?.t gloriemur in laude tu$. }4 Benedicbs
Dominus Deus Iiral Ceculo. ?Ec ucjue in feodum ,
fiar, fiar
! : .
17,

Sufflat iii aquatn tribus vtcibtis fe dicendo.Ex

ufflo te omns lego Satansc.


Fi

In nomine Pa *J* tris # &

}ij , & Spiritb ^{, A men.;


18.

xorcimus,qui dicitur cantando,

1 Xorcizo te,creatura aquae: in nomine Pa *J*tris , &


-"F* ^lijj& Spiritus *Jf in<5ti:ne communices ulli
pirkui mmundo,fed dabis honorem vi venri, acque-regnanti Patri,& Filio,& Spiritui ian&o: utubicunque ar
fpcf. ueris,piritus immdus ab eo loco recdt. Itemque adjurte aqu$ in nomme Jeu Chrilt
azarem,Filij Dei viyi Regis, & Judiis nolri:ut fis
p,urgaria& inificatiohominum,quos Deus ad iimm
fan&am gtatiam vocate dignarus eft Te ergo invoco, j
Doniine anfce Pater omnipotens zererne Deus;ut hane j
a quam exorcizare, & bene

dicere pro tu pietate di-

1 gnris : omnis immundus fpiritus locum in e ukr


non habeatjvelpoteftacem: ed ubicunqueafperla fueric , Anglorum tuorum ibi decendaf exere:us.

Per

eum,qui venturas el judicare vivos , & momios , &$fzeulurn per igirem, fey Amen.

.
1% . De?

Aquae SS.Trlum Regarni


ic.

449

Deinde Subdiacon^vel Acoythus dcati


- lectio Numeri. <r.so. v.6J

TN diebiis illis

convenerunt Filij fral adversni

Moyfen,& Aaron,& vriinditionem,dxerunc Da


j nobis aqa^utbbamui. hgreiTusqueMoyls, & Aa
ron, dirnisa mulricndine,in rabernacukim fcederis,_corTueiamr pron in rerram* ^clatnavernrque ad Domkj
num^tque dixerunr.: Domine Detis, exaud clamorem
bujas poptili,& aperi eis thefauram tuum,fontem aquae
wivacUt ariati , eeTec ^^.

Ec apparuir

gloria Domini (pemeos,


20,

Chorus cantet-Tja&tim.

1.

le

fe fti.yi tats

fiis: qui in

.
'de ventre e
.

'

me

di

dicebar

jdunt j rlumma

cre

m.
jus

flu ent a quae Vi


Lll

vac.

Benedicto Aqua; SS.Trium Regum.

Hoc

au

ri

rant ere den ces in

Al le

tem di xit de Spi ri tu, quem ce -

1 ^
lu ja : Al

um.

'

le

lu

-*1
ja.

il

y. Qui fitic, veniat ad me,&bibat, & de ventre

I?

ejus fluent aquas vivac.

Hoc

autm,&c. Allelu ja.

yTvoT"

JBeaedflftio qUag S 5. TfiumTlegum.

7W0XD0

mi

ni

a quas , Peus

451

per

ma je

ib

; ib per

m to

Hft

quas mu tas*

Al

le

lu

a
vi-

4?*

Benedio_qiige SS. Tru'm Reggfy

/ Ltimo feftivitatis die dcebat Iefus , ,qtfi m <credunt :fhmiina de ventre eius fluent aquar vivxrHoc
autem dxit de p|ritu , qem ccepttfnerant CrecTente*
neum: Aleluk, Alleluia.

Qui fitit, veniatadme,&

j bibat r & de ventre eus ffucn t aquae vivae.

Hoc auremy

fccc Alleluia, y* Vox Domini, iiiper aquas , Deus maietis intoriut ;uper aqus rrraltas^IIeluia*
i. feiaconus acceptlbeiiedidione deitj
1
i.

Sequentia ( vangelij eajndmjpaan


erru
IN ilo tempore : In novilmo atm die^tigno felvitatis,ft*bat Jeis, & clamabat dicen* :
veniat ad me , & bibat.

Si cjuis fitit r

Qju' credit in * dicit

Scrptura , ilumina de ventre ejus ruent aquae vivar.


Hoc autem dixit de Spiritu,queraaccepturi erantcrendentesin emv
.

22. Exorcimus qu3e,qui debet cantara

Xorcrzo te.Creatura aqtrac', per Vjvtrm ,


ULrfper Deuftwjt verum, per Deum*|* ianclum , per
Deum totiusCreatoremiut eemundam exhibeas con
tra omnem morburrt5atqUe infdias mimici, & diabli
cas poteftatess ut ubicnque afperf fueris , fit propitio
Deo defenf domtfs ipfa.

Et fcut defnse fterunt in

-Egypto doiriu Hebraeorurri

per' fgnum fanginis

agni : fcdefendantur Domine domus fainuprm , famulammqe tuarum ,

per afperionenl hujus aquae.

Bcnediio Aquae SS. Thum R egum.

45?

In ipfius nomine ce exorcizo : qui filios lral per me


dium maris eduxic.

In ipfius nomine te exorcizo : qui

fuper te uis fan6tis pedibusambulavit : & in ipfius no


mine te exorcizo,quem Joannes in te baptizavitrut omnis pirituscrrris &0mnsphan tafias dxmonumper
te afperfae efFugiant,& feparentur de eodem loco. \ Per
eundem Dominum noftrum Jeum Chriftum Filium
tuum. Qui venturus eft judicare vivos , & mortuos , &
faeculumperignem. y.

Amen.

2J. Sequitur exorcimus,qui etiam Sacerdote debet [


cantari.
EXorcizo te,creatura aquas in nomine Dei flaA tris
omnipotentis : & in nomine Domini noln Iefu
Chrili : ut omnis immundusfpiritus,vel incurfio fatanx feparentur te creatura aquae.

Proinde ergo effice-

r aqua exorcizata ad eugandum omne phantama


inimici,& ipfum inimicum eradicare,& efFugare valeas,
in nomine Dei Pa*|, tris omnipotentis.

Qui cum eo

dem Filio uo,& Spiritu fancto vivit & rgnt in iecula


aeculorum.^. Amen.
Oratio quae cantatur in tono folemni.
T3 Enedic^L. Domine, hanc aquam benedicb'one cce^lefti,&aftar. fuper earn virtus Spiritus fanfci :

ut

ubicnque aperfa fuerit, longe recdt virtus inimicorum, verbera phantaimatum , incurfio turbinum,perMmm

cufsio

454

Bencdftio Ao^aeSSJTrmillegun%

cuffiofulminum,laefio tonitmorum , calamitas tempeftatum,omnis denique fpiritus procellarum,ce ipfo benedicente,efrugetur.

Qui vivs, & rgnas in fecula se-

culorum. $?. Amen,


24.

Oratio fiiperalem legend a raediocdvoce*

VIrtutis tuse invictam fortitudinem deprecor , Do


rn ine,fancb Pater omnipotens,aeterne Deus,per
hunc falem,cui non minimam gratiam conferre dignatus es : ut exilio poffintuniverfa condiri , quae hominis
bus ad efcam per tuumFilium Dominum noftrum pro
crean juffifti: per quem, te Domine, fupplices exoramus,ut falem iftum ancti pilcare, & bene +Jdicere ,
& cone *J*crare , pro tu pietate digneris : ut ex vultu
divinas majelatis tuae , virtutem mam contra omnes
immundos ipirkus poffit accipere.

Expellat de taber-

naculis famulorum famularmque tuarum , quidquid


poteft peftiferum eiTe , & exhibeat plenum ilutis e#ctum.

Deterreat praeftigia,phantamaque compefcat ,

per fignum fanbe *|* cisfilij tui Domini noftri , &


tutelam fideliffimam defidcrantibus praftet , per hoc
tuum,DomineJeiu Chrifte , iigna 4- culum, quod nul
lius dolus,nullus pertinacia dcfignavit.
25.

.:

'

Alia b'eaed Ho alis,que <licimr cantando*

I^Enedico te, creamra lis , in nomine *J* tris , &


J/Fi A. Iij , & Spiritus > ianti:qui te ad tutelam hu
mani

. Aquae SS.Trum Regur,.

45^

mani generis procrevic ,& populo vcnienti ad credulitatem,per irvos conicrari pnecepit.

Proinde roga-

mus te , Domine Deus nofter , ut haec creatura ialis , in


nomine inc"r Trinitatis, efficiatur ialutare Sacramentum,fitque perfecta medicina in viiceribus fidelium
tuorum.

Per cum,qui venturus eil judicare Vivos , &

; morraos,& ikculum per ignem. ty* Amen,


26 Oratio iiper falem legenda,
Nture Domine , hanccreaturam ilis , quam ufibus
humani generis tribuifti.

Et petimus omnipotens al

terne Deus: perfignum Cru*f*cis Unigeniti Filij tui


Domini noftri Jefu Chrili : ut ubicunque apera fuerit
aqua hoc fale commixta,fit efficax ad evacuandamomnem adverfariam*poteftatem inimici.

Coniummet, &

arefaciat, nihilque remaneatimmundum, nihil peftiferum , fed per invocationem nominis tui fit nobis
mundum ac benedictum.

Per eum , qui venturus eil

judicare vivos , & mortuos , & ikculum per ignem.


c'. Amen.
.27* eantandus.
EXorcizo te,creaturaflis, per Dum & verum , per
Deum ^antum per Deum > totiusCreatorem ,
per eum qui per Eliieum Prophetam in aquam mitt
juffit : ut inaretur fterilitas aqua?

Qui per Apoftolum

Paulum diceredignatus eft, lit cor velrum ale condiMmm 2

tum.

456
.

Betdi Aquae SS.TuitiRcgum.

'

Ideque efficere fal ad exorcizandum , ad eva-

cuandum & expellendum inimicum,omnemque virtutem,& putredinem ejus , in nomine Domini nollri Ieu
Chriili.Qui venturus el judicare vivos & momios, &c.
Oremus.
2$. Oratio legenda mediocri voce.
DOminus & Salvator noler Ielis , antequam ad
coelos afcenderet,Apoftolis fuismandavit,dicens:
habete in vobis falem,& pacem habete inter vos.
2^ Hc ponat falem m aquam dicens : commixtio alis,& aquae pariter fiat.

In nomine Pa

tris ,

& Fi*i* lij , & Spiritus ^ fan&i , & in virtute Domini


nolri Iefu Chrifti, cui el honor & gloria , in ecula
aeculorum.1^- Amen.
jo, Cantatur,
Exorcizo te,creatura falis,& aquae in nomine PatJ*J^tris,&Fii?lij,& Spiritus ^iancli. Exorcizo te per
Deum vivum.Exorcizo te per crucifixum : Exorcizo te
per Spiritum fantum: Per eum te exorcizo , qui te per
Eliaeum Prophetam falem in aquam mitti uffit,dicens:
Haecdicit Dominus :fanabitur aqua ila , & non erit in
e mors,neque fterilitas.

Per ipius nomen te adjuro :

quidivin voce orisuiApoftolis is locutus el,dicens:


vos eftis fal terra: , & cor veftrum fit fle condtum. Vi
omnes,qui ex te fumpirint , int fan<ificati in animabus,

Bcncdi&io Aquae SS^Tnum Rcgum.


bus,& corporibus.

457

Vt ubicunque apera fueris , fru-

ges inimicum, & praeiles omnibus remiffionem peccacorum.

Expellas infidias , & exeludas omnes daemo-

num centationes. Te autem Conditor , & Restaurator


omnium elementorum tuorum , qui hxc fluenta tuo
nomine inlificata , ad purgationem loconim prof;cere juffiftijdeprecor rutnominis tui invocat majeftale,gratiam Spirits anti hxc aqua accipiat.

Valet-

que ad expellendas diablicas artes , per manus irvorum tuorum aiperia,, & per in&ifkationem , quam tu,
Domine , fnh'ficando nctifcas,& benedicendo benedicis.

Vt omnis immundus piritus aperfione hujus

aquae repulus,&confus dicedat , & omnis incurus


ftanae, & omne phantama , omnsque immunditia , &
putredo inimicorum long recdt.

Nec confiftendi ,

aut reiftendi habeat potelatem , nec in eodem loco


$andi,aut commorandi , fed vitus& deftrutus abcedat diabolus cum omni pomp fuY

Pervirtutem&

gloriam Domini nftri Jeii Chrili, qui venturus eft judicare vivos & mortuos,& ieculum per ignem. w. Ame.
Sequitur in eodem tono.
EXorcizo te, creatura aquas ile coniperi,per Deum
vivum,per Deum verum : per Deum totiusCreatorem : qui te in principio eparavit ab arid\cvin quatuor
fluminibus dividere dignatus el.

Ut ubicunque por-

Mmm 3;

tata,

45$

AquasSS Regum

tata,vel aperfa fueris , efTugetur & fepareturinimicus ,


& omiiis putredo ejus,ut fit ipi domus Deo dicata. Per
virtutem Domini noftri IefuChrifti 9 qui venturus eft
jjudicare vivos, &C
Ji.

Itemfuperaquam*

TE autem , creatura aquae , adjuro per Deum vivum :


per Deum verum, per Deum fantum , per eum te
adjuro,qui te in principio eparavit ab arid : Adjuro te
per Deum vivum,qui te de fonte paradiii manare fecit.
Hcdividat aqtram in qtmuorpartev
ET in quatuor fluminibus exire juffit , & totam terram rigare praecepit.

Adjuro te per eum , qui te in

Chan Galilaeae iii potenti convertit in vinum : qui


iuperte fuis fantis pedibus ambulavit : qui tibi nomen
impoiuit Syloe.

Adjuro te per eum,qui in te Naaman

Syrum fu lepr per manum Elifei PrOphetse mundavit. Aqua fan & la , aqua bene #|*dicta.

Aqua ( Me

tangataquamdicens) lavans fordes , &mundans peecata* Adjuro te per Deum vivum,ut te mundam exhibeas,nee aliquam phantafiam in te retineas, fed efficiaris exorcizata,ad eiFugandum "nimicum,& omnes atus
filguris.

Ut ubicunque aiperi fueris five in domo ,

five in agro, five in vineis,five in feminatis campis, five


in fructibus, five in angulis cubiculorum , five in navibus,five in puteis > vel fi quis ex te guftaverit , fas ei de

. Benedj quse SS.Txn i m ftegum.


feniio , & remedium initatis.

Ipie quoque diabolus

elongetur,& paretur, quantum elongatum eft coelum


terra : lux tenebris : ventas mendacio : juftitia ab
injuftiti : dulce ab amaro : tantum elongetur,& feparetur ille immundus fpiritus ab habitationibus famulorum,famularumque DeuPer nomenDomini noftri Ief
Chrili. Qui cum Patre,& Spirituanto vivit & rgnt.
tf.

Hic dtcturtn tono prsefationis junfts ante pe-

fcus manibuse

3h Per omnia iecula ieculorum.

% Amen.

!5!
Dominus vobicum. , Et cum Spiritu tuo.

: f, Surfum corda,

?. Habemus ad Dominum.
f. Gra-

460

Bentdi&io Aquae SS.Trrafh Regum;

f. Gratiasagamus Domino Deo

nolro.

2. Dignum, & jullum eft.

yEr dignum, & jaftnm eft,aequum,&falutare,nos

tibi Temper, & ubique gradas agere: Domine,Deus

LMLILJLI

coeli,& terrae: cujus virtut fubdta untunivera:


cujus

BcnedidaqtixSS.TrJumRegnir

j&

cujus verbo acata fiint omnia : Supermitte,quae-

iimus, virtutem Spiritus fancti

tu i uper hanc

creaturam , ut fi at a qua n6tifcata,in nomine

Pa>J* tris, &

,
41
S -Ti
LJ
4
'

ij , & Spiritus fan& Te i gi-

lIJLll
1

tur,omnipotensDeus,altifljma ilus*& refpe&or

Nnn

per-

perpetuis ? ; jrogamus , & petimus: ut nos

exaudas, &miferears precbus noftris : (juatenus


\

1| W .
...

MMH.

tibicumquchaecaguajilperfe fuerit, fat , te juben

ie, caufapurifiCatoois ; Babet quoqueperpetuam

ta

gratiam ipil domus, fideareai certain


cha-

Benedittio Aqug $S,TrjumRegum:

46}

charitatem perfefcam,gaudium verum, honorem

3
perperaum:utomnesmalevoli& in vidi ipiritsab

I1*

e expelltur, & eparetur,per Chrl Dm nollr.


-fr. Per omnia sculaaeculomm.!^ Amen.
Dominus vobicum.rv% Etcumpiritutuo.
jf, Surfum corda.

Habemusad Dominum.

Gratiasagamus Domino Deonoftro^ Dignum


&juftum eft.
y Er dignum eft juftum eft , xqum & ilutare , nos
* *

tibi emper,& ubique gratias agere* Domine Deus

cocli,& terrae : cujus virtud ubdita iint univera cujus


verbo creatafunt omnia : Supermitte quseiimus, virtutem Spirits fan&i tui , fuper hanc creaturam ut fiat
aquajancficata,in nomine Pa^, tris&F^ lij,&SpiNnn 2

rits

464
rirs

Benedito Aquae SS. Trium Regum.


anti.

Te igitur omnipotens Deus , akiima

ilus,& reipe^fcor perpetuus, humiliter rogamus , & petimus : ut nos exaudas , & miirearis precibus noftris ,
quatenus ubicunque liaec aqua ^iperfa merit , fiat te jubente caufa purificationis. Habeat quoque perpetuam
gratiam ipfa domus,fdem re&amjipem certam, charitatem perfe&am , gaudium verum , honorem perpetuum : utomnes malevoli, &invidiipirkus abeexpelianrur,& feparentur.
$4.

Per Chriftum Dm noftrum ,

Scquicrin tono oratonum, non praefatonaj*

TTerumquece alloquor aqua , quae lucs lmihtudinem


Tiabes,tu fub Ccelo,tu iper Ccelum 5tu ib terra,tu fiiper terram.

Super x.e invoco noraen inurn } atque

mirabile,Dei Omnipotentis,qui te fupotenti con ver


eitln vinum,upendit iiper clos, eongregavit in terr, miieuit in mari.

Qui tearcanis , & velocbus ventis

! pluere pxcpk, & ad uis nomimim , & lavacrum dcj dit , & fitienrbus potumfubminitravit. Super a quam
etiam fpiritus Domini non iblm ferebatur , fed etiam
fertur. Adjuro ergo te,creatura aquse,per ieptiformcm
i piritum Dei viv. Adjuro te per novem Ordines Anger
! lorum. Adjuro teper vocem tontrui corruicantis , treI mendi, &: cleftis regis.

Adjuro te per lignum my^k^

! rij,de quo aqua percufTa ftatim dulcs fa6ta eft. Adjuro


teper eum#qui omnia .erpavit , ne contemnas vocem
humi-

Benedi&io Aquae SS.Trlum Rcgum.

465

humilitatis meae,fed expellas omnem umbram ,txmnes


tellites adverarioti , omnesmachinationes diaboli ,
five ipkicuum^immundomm, five biothanathorum ,
five erranttum, five ex invocatione magicse arris five
^ argumenta

five & om

nium vokicrtim,vel viperarum, quia imperat tibi Doamirus lefusChriteFiu"ud>eiyivi,qnQd moxut aijperfa
fucris,iniiomiiijei>ei'SabaO:th, five in hominibus,fivein
domtbus,five in vineis ,ve inpecorfbus,vd in quibuslfeet^riiantibusjfive ki^minariscaTnpis,five ab hominbus conculcara ueris,fi ve innavibus, five in mari,fi ve in paludbus,fi ve in qmlicunque creamr z vel
inquocunque loco aperf fucris*five liper infirmuiru
vel languentem , five in poturn data fueris, nomine invaletudine detento , aut maligni pirks inietone
percuflo,mox expellas,& exeludas omne malignum : ut
po-ifitfaomo velocisfalyus,fieri pervirtutemDomim
HoftrilefuChrifti : qui eque dici,iieque cribi, eque
eomptttari poter.,cui nomen eft Deus,
$y ?ntonof>raefatiom

JL^V autem Domine, qui per Angelum fontem


Nnn

Agar

466

Bcnedi&i Aquae SS.Trium Regum.

Agaroftendil: & ex Ismalemfitientempo-

tSL

Qui puer

tut braEae in Mcopocamil

preces exaucfflli>& omnia ce fide ri a cordis ejus

implevft.

HI

Qui famuo tuo Moyfi in deierco

eremi petram percutere , & ex e aquamproducere,

Benedicb'o Aquas SS.Trum Rcgiim.

467

cctc,^:populum rigare juffiftt.


TU autem Domine , qui per Angeum tuum Con
cern Agar oendiili , & ex eo I maclem fitientem
potili.

Qui pueri tui Abraham in Mefopotami preces

exaudlfti , & omnia deideria cordis ejus implcvifti.


Qui fmulo tuo Moyi in deirto eremi petram percucere, &Xa\a<Juam prodcele, &populum rigare
juiMi.
j6

Dum iiiprdcla cantantur , in Sacriitia orrant:

Clerici pacrinum deferentem Crucem, velo aliquo pul-j


chcrrimo,quem comicantur Diaconus,Cv Subdiaconus,
um Ciericis, & multis luminaribus , & temper incenJ
iando,perveniunt ad locum , ubi bencdickur aqua , ib J
patrinvts genuflec'tit. Et Sacerdos prius Crucem incen
lansjde manu patrim" illam accipic.
Ifll Et ter dick fequentem verium,Crucem in aqamj
immergendo. Qm aquam amaram immiflo ligno dulcorftbencdicere,& melificare digneris hanc creamram aquae. In nomine Pa *|*tras,&Fi

ffi.

lij & Spiritus

Dcinde cantantur infra fenpzx Antfpho n x.


1

'

Anc.

fofr

Ant,

Benedi&ib Agree SS,Trmm Regttm>

Baptizatur Chriftus s & fn&ificatur omrs


'J

mundus,5c cribuk nobis remifficnem peccatorum:

aqu\& Spirit omnes purificarnur.

Ba

ptza

miles Re

gem : fervus JDo

minum urn : Joannes Savato

rem i aqua Jor-

dam's

Benedict 0AquxSS.TduxnRega

Ym

MMZ

wmr

danis llupui c: columba prote lat:urj paterna vox

audita eft: hic eft Fi Ii

us meus.

Antiphone
Aptzatur Chritus : & nclificatur omnis mundus , & tribuit, nobis remifsionem peccatorum :
aqu & Spiritu omnes purificamur.
#; y : - 7-

41 ;

Antiphona.

BAptizat miles Regem, irvus Dominum uum Jo


annes Salvatorem: aqua Jordanis ftupuit: columba
proteftatur , paterna vox audita eil: hic eil Filius meus.
?Q.

Quibus^xpletis reddit Cmcempatrino,eam in-

cenindo,quam refert,ubi acceperac.


40. Interim Sacerdos proiequitur cancndofeiialiter.

Vtubicunque.

\[T ubicunque aiperi fuerk in nomine tuo , omnes


faevas inimici jaculationes expellat.

lllud etiam

rogamus & petimus, Dcus Omnipotens , ut ficut ad do.

00

mum

47

Benedicto AquaSStTriumRegum.

mum Raguelis anclum Angelum mum Raphalem !


mitteredignatuses ,ut Afmodaeum daemonem coliigaret,fimile quoque beneficium domibus noftris donare
digneris.

Vt ubicunque haec unda aiperfa fuerit,nun-

quam malignus ipiritus in edem domo coniftend ycl


commorandi habeat poteftatem , fed confuius protinus,&deilru<5tus abfeedat , per Chriftum Dominum
noltrum. Per quern Majeftatem tuamlaudanc Angel ,
adorant Dominationes,rremunt Potentates. Cli ecelorumquevirtutes,ac beata Seraphim , foci exultatione
conclbrant. um quibus & nollras voces,ut admitti
jubeas,deprecamur,fupplici confeffione dicentes ;
41. Chorus cante t in tono feriali.
Sancbis, Sanftus, Sandtus, Dominus Deus Sabaoth,
ve. turn cantando faccrdotediciturExorcifms
EXorczo te, ipiritus immunde, per Deumvivum,
qui fect clum & terram,& omnia in eis fnt,
utomnesvirtutesadverarj , omnes exercitus diaboli,
omnes inCurius, & omnia phntafmata inimici eradicentur,&em^giarit b'hccreaturfalis ,&aqu2e , ut fit
fancla , & 'fltfera , & igni^ardens adversus omnes infidias eorum.

Vt ubicunque portata vel apera fuerit

hxc creatura falis & aquae , fit fanitas , finceritas, & cor
poris medicina,ut eigiat omnis infirmitas.

Fulgura

quoque,&grandines ab aiperfionehujus aquae feparentur,

.Bcnediflfo AqQg,SS.Trum Reum,


! tur,& eFugiant,& elongen tur.

471

Per eum , qui venturu*

eft judicare vivos & morruos , &feculumperignem.


ty. Amen.

Oremus.

VEr an&us , ver benedi&us , terribilis , metuendus,& adorandus es, Domine Deus nofter : ab occultisnoftris munda nos, & ab alienis parce ervis tuis,
ut cum fiduci valeamus dicere orationem illam regalem,qugm Dominus &Salvator noiler per Evangelium
iuum orare docuit,dicens : Pater nofter, qui es in ccelis,
Santificetur nomen tuum.

Adveniat regnum tuum.

Fiat voluntas tua icut in crelo & in terr. Panem noftrum quotidianum da nobis hodie.

Et dimitte nobis

debita noftra , icut & nos dimittimus debicoribus noftris. Et ne nos inducas in tentationem.
nos malo.

Sed libera

Legendo

Libera nos,queimus Domine * ab omnibus malis,.


praeteritis,praintibus & futuris : libera nos, quaefumus Domine,famulos & fmulas tuas gladio, fam
tentatione diaboli, pereuffione fseculi * & ab infirm
tatibus malis.

Per liberatrem & R edemptorem Do

minum noftrumJemmChriftum Filius tuum : qui te


cum vivit,& rgnt &c.
Ofemus,
DOmne in&e Pater Omnipotens > aeternfe Deus^
Pater Domini noftrijefu Chrifti : Deus Abraham,
00 2

Deus

47*

BencdfiSto Aquae SS.TrumRcguttw

DeusIaac,&Deus Jacob: exorcizante me iftam creaturam alis & aquas , precor te , ut me exaudir digneris
in nomine Domini noftri Jefu Chrifti Nazareni, Filij
Dei vivi,Regis,& Judicis nolri : ut fit purgado , & puri
ficado omnibus hominibus :

atque in eis , in quibus

afperfa fuerit , habeat poteftatem ad eFugandos im


mundos & phantafmaticos pirirus, & omnemnefarium diabolum,atque omnes figuras , & minafatana%
Concedaturetiam ei poteftas ad exterminandum ful
gura vgrandines,& omnes adverfitates humanx naturx,utnon poillt immundus ipiritus nocere his locis, in
quibus aiperfa fuerit: ied confuiiis & deftniclus abfcedat.

Per virtutem Domini noftri Jefu Chrifti Regis.

Qui cumDe Patre vivit,& regnat in fiecula fculorum.


ADjuro te, creatura ilis , & aquae , in nomine tris,& Fi+J* lij,cv Spirits

fnH.

Adjuro te in

nomine Domini noftri IeiiChrifti>qui uper te filis fan


cy's pedibus ambulavit.

Adjuro te pereum , qui te de

fonte Paradifi produxit. Adjuro te per eum,qui Apoftolis fuis prxcepitjdicens: Ite,baptizate omnes gentes, in
nomine Patris,& Filij,& Spirits iancti.

Per ipfius no-

men te adjuro,ut ubicunque aipera fueris, omne phantafma de domo ips, & omnis kicurfio diaboli eradicetur,& efFugiat : per Deum vivum
rum *J* per Deum totius CreatorennJ*

per Deum ve
ut neque ho
mini-

minibus,neque domkiliis,neqie navibs, neqlie pecoribus,neque frugibus,neque arboribus naceas. Per Dojmnuiti noftrum iefum Chriftum Filiurri cuum.

Qui

venturus eft jndicare vivos^&rmarmos, r&ieculum per


ignem.^, Amen,

'.;*"/ " :'-.*.- >':,' . : :.v.

,.>V ".

Dus qui ad flutem humani generis, maxima quseque Sacramenta in aquarum mbftanti condidifti:
adefto propitius invocationibus nolris, & elemento
huic multimodis purificationibus praeparat, virtutem
cuse bene^J* ditionis infunde : ut creatura tua myleriis misferviens,adabijciendosdxmones , morbsque
pellendos divinas gratiae fumat effectum : ut quidquid
in domibus,vel in locis fidelium, haec unda repererit :
careatomniimmunditiyibereturnox : non illicreideat piritus pelilens, non aura eorrumpens : dicedant omnes inldix latentis inimici : &fi quid eft^quod
aut incolumitati habitantium invidet,aut quietiraperone hujus aqua* efFugiat,atque difcedat : ut alubritas
per invocationem an&i tui nominis expetita,ab omni
bus impugnationibus fit defena.

Per eum qui ventu

rus et judicare vivos & mortuos,& fculum per ignem.


Lcgendo.
BEnedi&ioDei Patris^ ,&Filj , & Spiritus fan&i ,
defcendat fuper hnc creaturam falis ? & aquae.
^.Amen.

Ooo

42. Su-

474

' Agira SS.Trmm Regum.

42. Subit Sacerdos incipiac cantando

Credo in

unum Deum.
4$. Quo finito , afpergatpopulum aqua bcncdifl>
& cantores cantent in choro Antiphonam.

Alperges

me. cum Gloria Patr.


I

44. QuibusfmitisDiaconiis cantee Evangelium.


S eqentia anti Evangelij icundm Lucam.
Ahim eft autem, cum baptizaretur omnis popuius r
& Jeiu baptizato,& orante,apertum eft ccelunr.Cv deicendit Spiritus anctus corporali fpecie, ficut columba
in ipfum : & vox de codo facia eft : Tu es Filius meus dlettus , in te complacui mihi.

Et ipf Jeiiis erat iuci-

piens quaii annorum triginta,& putabatur fiiius Jofephy


qui fuit Heli , qui fuit Mathat , qui fuie Levi , qui fuir
Melchi , qui fuit Janne , qui fuitJoiph , qui fuit Mathathi2e,qui fuit Amos, qui fuit Nahum, qui fuit Hcsli, qui
fuit Nagge, qui fuit Mahat, qui fuit Mathathise, qui fuit
j Semei,qui fuitJofeph,qui fuitjuda, qui fuitJoanna , qui
fuitReia,quimitZorobabe},qui fuitSalathiel , qui fuit
Neri,qui fuit Melchi, qui fuit A ddi , qui fuit Cofan , qui
fuit Elmadan,qui fuit Her,qui fuit Iefu,qui fuit Eliezer,.
qui fuitjorim , qui fuit Mathat, qui fuit Levi , qui fuit
Simeon,quifuit:Juda,qui fuit Ioieph,qui fuie lona, qui
fuit Eliakim , qui fuit Mlha,qui fuit Menna , qui fuit
Mathatha,qui fuit Nathan,qui fuit David,qui fuit Iefle,

qui

'

Benedicto qux SS, Trium Regum.

475

qui fuit Obed,qui fuit Booz,qui fuit Salomon , qui fuie


Naaion,qui fuicAminadab,qui fuitAram,qui fuitEir,
qui fuit Phares,qi fuit Iuda^qui fuit Iacob, qui fuit Ifaacquifuit Abraham, qui fuit Thare, qui fuit Nachor,
qui fuit Sarug,qui fuit Ragau,qui fuit Phaleg,quiiuit
Heber, qui fuit Saleiqui fuit Cainan,qui fuit Arphaxad
qui fuitSem,qui fuit Noe,qui fuit Lamech,qui fuitMathufalcqui fuit Henoch,qui fuit Iared, qui fuit Malaleel,qui tuit Cainan , qui fuit Henos , qui fuit Seth,qui 1
fuitAdam,quifuitDeUeiusautemplenus Spiritu fan6to regreiTus eil Iordane.
45. Quo finito, Cantores ineipint. Te Deum laudamus : te Dm confitemur , ut habes infr.
& totiim clecantetur cantoribus ilantibus in choro.
46. DeindcdicatScerdos.
. Oftende nobis Domine miiricordiam tuam.
?. Etalutare mum da nobis.
^. Domine exaud orationem meam.
Et clamor meus ad te veniat.
)K

Dominus vobifeum.

Et cum piritu tuo.

Oremus.
EXaudi nos , Domine fanete, Pater Omntpotens , xterne Deus, & mictere digneris fantum Angelum
tuum de clis : qui cuftodiat , foveat , protegat, vifitet,
atque defendat omnes habitantes in hoc habitculo.
Per Chriftum Dominum noitrum, .

Amen.

fj6

t Benedicto major Salis & Aquae*

AKTICVLVS

XU.

~*

&' major filis & aquae


Feria V. ante Dominicam Lxtare.
i* Feria V. ante Dominicam Lascare , man, hrt
competence*, praeparatis in cornu Epirolse ale & aqu
benedicendis,Saccrdos indutus alb,vel fuperpelliceo,
[ftal, & pluViali violceo , vel fine caful , procedit ex
facrib cum minitrismore folito , & fa& altari reverentigenufledtit ante medium , ad infimum illiusgradum , atque ciar & intelligibili voce dicit fequentes
Litanias : i ver Cantores adunt, easdem alternating
cantant, ficucin Sabbath fan&o, cum Notis ibidem
pofitisjinterim icerdote,t ditum^enuflexo cum m>
niftris.

"Iii Ecclefijs rurabhus , quoad fieri,potet , ea-

dem obferventur.
KYrie eleibn.
hrifte eleibn.
Kyrie eleibn.
Cjjrle audi nos,
hrifte exaud nos.

ev
r>

P ater de coelis Deus ,


Fili Redemptor mundi Deus ,

Mirere nobis.
Mirere nobis.

S piritus fante Deus ,

Miferere nobis.

Sanla Trinitas unus Deus ,

Miferere nobis.
Sancb

Benedidtio major Salis & Aqua.

477

1 Sandra Maria,
Sandta Dei Genitrix ,
Sanla Virgo Virginum >
! ora pro nobis.
Sanche Michael,
Sandte Gabriel ,
Sandte Raphal,
J
Omnes andti Angel & Archangeli ,

Orate.

Omnes andti beatorum ipirituum Ordines ,

Orate.

SanteJoannes Baptiita ,

ora pro nobis.

Omnes andti Patriarch & Prophet >

orate.

Sandte Petre,
Sancb Paule ,
fora pro nobis.
Sandte Andrea ,
Sandte Joannes,
Omnes fandti Apolloli & Ev angeliilae %

orate,

Omnes andti Dii cipuli Domini ,

orate.

Sandte Stephane ,
Sandte Laurenti ,

ora pro nobis;


* \t

Sandte Vincenti,
Omnes andti Martyres >

orate'.

Sandte Siiyeiler,
SandleGregon,

ora pro nobis.

Sandte Auguftine ,
Omnes andti Pontfices & ConfeTores ,

orated

Omnes andti Doctores ,

orate*
Ppp

Sandte

478

Benciji&i nlajp'r Salis & &

Sande An toni,,

1. ' *

Sande Bndicte,

SandeDomknce,

'

\/

S ande Francifce ,

*.

, j

Oninesfandi Sacerdotes & Leytsc,

I Ooines fandi Monachi & Eremita


S ana Maria Magdalena,
anda Agnesj ! .

orate,
orate,

' . \ V. < -\

anda Cecilia *

ra pro nobis.

Janda Agatha,. .
J'

SandaAnaftaiia,
Qmnes ndfc VirgnescVVidtiE
O taes San&i & Sand* Dei

Jntercedte pro nobis.

? rpirius efto#

Parc-e nobis Domine,

P jrqnkius eo ^ .
Ajb omni malo ,

orate,

: . *

* "

Exaud nos Domine.

;*

Libera nos Domine.

A, morte perptut
*e$r rnyfterium fanebe mcarnatons *
per Adveiituni tuum,,
Pj&r Nati vitatem tuam ,

t '
'

1 -*-

p er Baptimuih & andum ejunium ,4

1 I
*>
SS
J 8

P je*r jQ^UiGeni & Paffioncm tuam


p er Mortem & Sepukurara tuam ,
5
p riandam I^eurreclionem ,
f-ftf,a4mirabilem Afcenfonem niara.

Benedi&i major Salis & Aqua?.


Per Adventurn Spiritus fancti Paraclici

Libera.

Indiejudicij ,

Libera,

Peccatores ,

Te rogam audi rios,

Vc nobis parcas,
Vc nobis indulgeas,
Vcad verain pnitentiam nos perducere digners ,|
Yt Ecclefiam tuam fan&ani regere & confervare
digneris,
VrDomimm Apoftolfcum ,& omnes Ecclefiafircos.
H

S
Vcinirnicos fanc-tae Ecelcfiar humillare digneris,
'
CfQ
Vt Regibus & Prrncipibus Chrrftianis pacem & vc- ^
Grduies in fantReligione confervare digneris,

famconcordiam donare digneris,

Vc nofraecipfos in tuo anto fervitio confortare,


& confervare digneris ,

Vromnibus benefa&oribus noilris fempicerna bo

na rtribuas t
Vt fruhis terrae dare & confervare digneris ,
Vt omnibus fidelibus defun&is requiem aeternam
donare digneris ,
Vt nos exaudir digneris >
Pili Dei ,
/gnus Dei, qui Collis peccata mundi, Parce nobis De.
Agnus Dei qui Collis peccata mundi j

Exaudi nos Dc

Agnus Dei qui tollis peccata mundi,

Mierere nobis.

Ppp

ftn-

fo

Benedictio major Salis c Aquael

Chrifte audi nos.


Chrifte exaud nos,
2,

Finitis Litaniis $acerdos accedit ad cornu Epto*-

lx Altaris , ubi ftans abioluc incipic cancans :

;v

^. Adjucorium noftrum in nomine Domini,


bQui fci cgelum & .
J, Deinde latm caneando in tono feriali , juncbfi]
manibus, incipitExorcifmum Salis.
Exorcimus Sals.

. V

EXorcizo te creatura Salis , in nomine Dei Patris J?


Omnipotentis,&incharitateDomini noftrijefu *W
Chriiti,&invirtuteSpirics *j*fanci. Exorcizo te pet
Deum *J>vivum,per Deum t* verum, per Deum *3+
nfcum,qui ad tutelam humain* generis te procreavit,
& populo venienti ad credulitatem , per ervos fa os
confcrari prsecepir.

Proinde rogamus te , Domine,

Deus nofter,uc hxc creatura Salis in nomine fancb'ffimae Trinitatis efficiatur falutare Sacramentum,ad eiFugandum inimicum,quamcu fancb'ficando, anti
fices : benedicendo, bene J-dicas: ficque omnibus!
fumentibus perfecta medicina , permanens in vicerbuseorum, in nomine ejusdem Domini noftri Jefu
hrifti , qui yenturus eft judicare vivos & moreuos , &
foculum per ignem* ty. Amen. .
.

4, D.eiadc dem mo do fubjungt Exorcifm aquasi


.'ri

xor-

^ncdiinaio'rSalfs&Aquf.

A%i

^C^rciao-tc-creaoira Aquae , per Deum *}tvivum,


A-^perDeum *J*verum;, per Deum *$+fanfitum, per
Deum totius fculi creatorem : uc mundam teexhibcas contra omncm morbum,& infidias mimici,utubicunque mens aiperi, fit Deo propkio defenf domus
ipfa: &kutdefenac fiierunr domus Hebraeorum per
ignuni anguins : fie defendantur Domine domus fa- I
mulorum famulanimque tuarum.

In ipfius nomine 1

exorcizo te , qui verbo io fontes emanare praicepit.


In ipius nomine te exorcizo , quem Ioannes baptizavitm te : ! tk te mundam & aptamad benedicendum i
exhibcas,ut & omnis fpirirus erroris,&omnesphantafix daemonumper tuam aperionem efugenrr & ieparentur.

Per eum, qui ventiirus eft judicare vivos &

$ icculum per ignem.


Qremus.

Amen. ..

( Cantando , jun &is manibus.)

DOmine fanc"te,Pater Omnipotens,arterneDeus ,te


fuppliciter deprecamur , ut opem nobis mittere
digneris , & Sacerdotali officio da. virtutem ad hanc
creaturam ialis& aquae benedicendam : quam tu Do
mine de immo Majcilatistuac throno reipicere , & per
manus potential tua; benedicere dignare : uc quisqus
ex et guftaverit,nunquam moriatur , fed in aeternum te
fapiat,de te roboretur,de te initatem recipiat,atquead
terna dona per tuam gratiam pervenire mereatur. Per
CbriftumDmnolrum. . Amen.
_ _v
...

5. Et
i

4^__
;

Benedi&io major Salis & Aguad.

EtlbammpemliaB^afem

in rnodum crucis fine cnm,(dins,: Hajceomniktic*


falis&aqu,per vrtutem iiidtvjduaeTjrmkads,&fign
fanbe CruA eis , falutifera emciarar adaiiitatcm a! nimse & corporis ?. Amen. ; .
Oremos.

( Cantandcjun&ismmbus.) *:

OMnipotens fimpterne Deus ,. qui aqua? vividas


ere ararani ,. nobis re candi ttn V mii abiliter d~
ftmxifti liquorem fimplicem ad lavacrum : iad-fara
oliditatern praberes ad eondimenmm : quacenus &
ordida pofient ablui,& fatua imbui : quo & noxia toilerentur > & originals error corrigeretur ad viam flutis : te oficij not fimeboee ( quamvis mmeriti) de- ,
precamurrut harcalis& aquac m tucniomine fata pcr-
mixtioyclementia tuse donafantiA ficetut mee olioj
contagio reddatur imiTtundumrquo tu| fieri credimus
majetate beatum , fed ka per te plenum praebeacancliificationis eFeftum , utubicunque invcate rao; no
mine, manu fuerit emifayvel quolibet motto aiumpta,
explois manibus , expulslsque infidiis contrariai poteilatis^ion folm diablica maeftinamenta , ex eodem
loco fogata defcianr,fed etiam fn&orum Angelorum
euftodia fmper inibi maniura eonfiftatrpradlnte Deo,
qui cura Unignito Filio tuo , & Spiritu into vivis &
rgnas in fcula feculorum. y,Amen^
-4* --

cantar s.moceinbeneidb'onibus conlueto

junis antepeius rr^iibus,prfationcmfequentem. '


- ^

!. .-

L. t*

'

A^z

-r-j

I ..jj.

L . t- Per ilecula fxcnlorura.^. Amen.

f% Dominus , $. r cum Spritu .

7^. Surfum corda. ^.Habemus ad Dominum.


1

-A-

y. Gratias agamus Domino Deo noftro.

Dignum-& juflum dt
Vcr

4^4

Benc'd i&k> major Salis & Aqui,

V Er dignm & juftum eit,aqmim& falutare,nos

tib cmper, & ubique gratia*

ge rerDpmm

Sanle,PacerOmnrpoteiis,xteme Deus.' cui fu

per Cberubm,& Seraphim fublimi throiio

II-I-JJI-SMJ

it-

dent,omnis profundits abyfsi &mrs,terrque

lat-

Bencdi&o major Sas&cfxi

485

la ti tu id . peHpiite el : Deus , cujiis iteran- kgi


t

4bus omnis cre tu ra concluditur : Deus e cujus

voluntati,quidquid refiilit , mfirmum eil : & quic-

quid fevit inimicus , & iminundus Ipirits, tuis

frmonibus an$is evitum eil Deus, qui malgno-

4?6*

5sjftC^io.;ml}oi.Salb 3S qu

gnorum

era

eorum tentamenta per fmulos mos potenter

1 9
.

pirituum deftruis vires, & adveran?

'
"4

1I


1'

M-

extingus : Te Domine lipplices exoramus,ut ad

dcfenfionemnoftramplacatus aipicias: & hujus

falis & aquae creaturamgrati bened&ionis


faneli-

Jfregediflio'major Salis &qu#.

4S7

fices: & neceflarijs purifica ti onibus fa>

cias efficaccm : ut quidquid fu e rit

aiperfurrij ab omni immunditi

liquorc

e jus

pirituum im-

5|=

flrl

^'

mundorum Vacuum fiat & liberum: nihil ibipe-

FrT"rw
H

f
ftiknti moribundum nihil ullo terrore
Qqq %

inquietum:

unv.omne illc dsemonium, omns adverfaria

poteftas per hujus falis & aquae afperfionem

deprecation tuse invoca tons procul pellatur:

nec ullas i bi di abo Ii mmftrormquc ejus in-

idias nocere, vel latere permitas, ubi detuo


auxi-

Benedi&io major Salis & qux.

489

au xi li o praumitur,&: virtus tui nominis invocatur.


"fr. Peromniaxculafiecuiorum.ij?. Amen.
Dominus vobifcum.?. Et cum piritu rao.
"jr.. Surum corda; . Habemus ad Dominum.
if* Grattas agamus Domino Deo noftroj^ Dignum
&juftumeih
|\ T Ere dtgiium & juftum eft , aequum & iktare , nos
I V

tibi imper & ubique gradas agere : Domine fan-

&e Pater Omnipotens seterne Deus : cui fuper Cheru


bim &Seraphim iublimithronofedenti,omn;isprofunditas abyffi & maris, terraque titudo peripicua eft :
Deus cujus seternis legibus omnis creatura concladitur:Deus cujus voluntad quicquid reiiftitj infirmuiji
eft, & quicquid evit inimicus &immundus ipiritus ,
tuis fermonibus fandtis evitum eft: Deus qui malignorum ipirituum deftruis vires,& adverfantia eorum tentamenta per fmulos tuos potenter extinguis : Te Do
mine iupplicesexoramus , ut ad defenfionem noftram
placaras afpicias,&hujus falis & aqua: creaturam grati tuae beneditionis fanti^Jt fices , & neceflarijs purificationibus facias efficacem : ut quicquid fuerit liQqq

quore

49a

. BencdiClio major San qure,

quore ejus aperum , ab omni immunditi fpirituum


j immundorum vacuum fiat & liberum : nihil ibi peftilentimoribunduiibnihilullo terrore inquietum : omne illic daemonium , omnis adveriria poteftas per hujus falis & aquae aperfionem deprecatione tu invocationis procul pellatur : nec ullas ibi diaboli miniftrordmque ejusinfidiasnocere, vel latere permittas , ubi
de tuo auxilio prafumitur > & virtus tui nominis invocatur.

. ;

7 Quod fequitur dicic plane legende, iu tarnen Ut


eircumitantibus audiri poffib PcrDominum noilrum
JemChriftumFilium tuum,qui tecum vivit&regnat
in unitate Spiritus fan&i Deus, per omnia iecula eculorum^ Amen.
O remus,

janeando junis manibus. )

* Anie Domine,Creator omnium creaturarum,& to3 tius naturae artifex , & unus Magiiter gignentium ,
origo nationum,utilitsquevirtutum , cujus prudentia
in htc quoque natur liquentes aquas clefti igne olidavit, ut haec creatura humanis ufibus admixca condiret , & in longiorem uflim incorrupta ervaret : da ei,
Domine , exorantibus nobis,eam ex tul benedicbone
fubflantiam,& cujuscunque vicera penetraverit,efFugiat ex his atque expellat , quidquid erroris , confuonis,malignitatis, ac fraudis , diablicas tentationis mali
gnitas

Benedidio Fphts Bpcifim


l

gnitas infuderic : omni hoftis notri infeftatione depuls, ut in homine tantm ,quod te fafcum eft , relinquatur.

Per Domirium noftrum Jefum Chriftum

Filiumtuum,qui tecum vivit &regnat in unitate Spi


ritus fanciDeus,per omnia faeculafaeculorura. $*Ame.
- Dcinde converfus ad flem & aquam , fine
3cic renediclio Dei Patris

$ Fil&jfc Spiritus fan-;

li,defcendat fuper hanc reaturam falis & aqui , &


maneat Temper. ^Amen.
oe

Imponit incenm in thuribulum , illud benedi?

cf^nor: fo:b'cP^bllpbenedicanst
iqJ

Poftea ter incenat in modum unius crucis -,

nihil diccns.

&c?ri :

- . . . . .

Denique ex aqu&n peculiarj vafe e permit

fiat afperTio alisjCv fiounum cjic^mlanriuiii.


..;

ART1CVLVS

X1IJ.

*\ -

, Benedictio FontisBptifmj extra Sabbathum Pafha


& Pentecoles , ctm aqua conecrata
non habetur.
f^hroebus diligenti curabit, ut in Ecclefia parocbialifiu
baptismali femper babeatur aqua baptmal , benediElA
Sabbatbo Pafcba vel Pentecofies\fuciens pro to to annoi'tilau'
tem tot deficiente ex caj aliquo fiquenti rit benedicatur ex
tra prafata confueta tmpora,
Primm lavatur

mundatur vas baptifierij , deinde


Um-

49*

Benedi&io Fonds Baptilmi.

lmpida aqua repletur.

Turn Sacerdos cum fuis kr is , veI

ttam a lits Presbytcris, Cruce

duobus cereispraeedentbus,

tburbulo, &ncenfo> 0* cum vafculis Cbrifinatis, & lei Catecbwenorum dejcenditadfontem , ( ib vel ante altare bap ti^\eri'j , dct Ut anAm ordinariam , prout habetur infr po
ptem Pfalmosfnitentiles,
Et ante f. Vt nos exaudir digneris, dicat & fcun-|
d repetat fequentem verfm
Ve fontem iftum ad regenerandam tib novam prolem benedicere +J* & conecrare

digneris , Te ro-

gamus audi nos,


j. Poteft etiam dici Litana brevior, ut in Miflli
Sabbatho anto : & dido ultimo Kyrie e leion.
;

4.

Sacerdos dicat Pater nofler,& Credo in Deu m,

&c. omnia ciar voce : quibus finkis dicat : f* Apud te


Domine eft fons vita?, j. Et in lumine tuo videbimus
Jumen. jf-JDomme exaudi otationem liieam.

^^t cla

mor meus ad te veniat. ^.Dominus vobicum. ^.Et


cum piritu tuo.
Qemus.
a^fnipotens fempiterne Deus,adefto magnse petais myfteriis,adefto Scramentis , & ad recreandos novos populos,quos tibi Fons Baptifmatis prturit,fpiritum adoptionis emicte : ut quod noftne humilitatis gerendumeftminifterio, virtutis impleatur
eiFe~

Beaed&io Fonds Bapthi i.


! eFeclu.

Per Dominum noftrum Iefum Chrilum Fi-

lium tuum,qui cecum vivit, & rgnt in unitate Spiri


tus fancb Deus : per omnia kcula aeculorum. y. Ame.
Exorciimus aqnx,
EXorcizo te creatura aquae,perDeum vivum^J >per
Deum verum

9 per Deum fanlum

per

Deum , qui te in principio , verbo feparavit ab arid ,


cujus fuper te piricus ferebatur , qui te de paradio ma
nare jufit.
5

Hic manu aquam di vdat Sz dein de de e efcTun-

dat extra marginem Fontis versus quatuor orbs par


tes, proequens:
ET in quatuor fluminibus toram terrain l igare pnecepic : qui ce in deferco amaram per lignum dulcem fecic acque pocabilem : qui ce de peer produxic, uc
populum, quem ex jEgypco liberaverac , ici facigacum
recrearec.

Exorcizo ce & per Jeim Chrilum Filium

ejus unicum , Dominum noftrum, qui ce in Cana Gali


la igno admirabili fu pocen ci convercicin vinum:
qui fuper ce pedibus ambulavic, & loanne in lordane
in ce bapcizacus eft qui ce un cum anguine de lacere
io produxic,& Difcipulis luis juilic, uc credences batitizarenr in ce,dcens: ice,docece omnesgences , baptizan
tes eos in nomine Pacris , & Filij , & Spiritus fanci , uc
efficiaris aqua fanc~b,aqua benedicta , aqua , qu lavat .
Rrr

for-

Bcacdiio. Fptitis Baptira


jfordes,&mundatpeccata. Tibiigtur pracipio omnis
! fpiritus immunde , omne phantafma , orane menda: cium,eradicare & effugare ab hic creatur aquar, ucqui
j in ipsa baptizandi erunc , fiat eisfons aquas alientis in
I vicam aeternam , regenerans eos Deo Patri , & Filio , &
Spiritui anto,in nomine ejusdem Domini noftri Ieili
Chrifti , qui venoirus eft judicare vivos & mortuos , &
fzeculum per ignem. ty Amen.
^remus.

D Omine fancb, Pater omnpotens, terne Deus ,


aquarum piritulium fanttficaror , te uppliciter
deprecamur,ut ad hoc minifterium humiiitatis noftte
refpicere digneris,& iiper has aquas abluendis & purificandis hominibus praeparatas ,

Angelum anclitats

emittas,quo peccats vita? prions ablucis , reatque detero, purum fan&oSpritui habiraculum regenerati
effici mereantur.

Per Dominum noftrum Jefum Chri-

ftum Filium tuum , qui tecum vivit & regnat in unitate |


ejusdem Spiritus anctiDeus: per omnia fcula {brum.

Amen,

e Tune fuffiet ter a quam versus tres' partes e~


cuudmhanc figurara X: deinde i mpon it incenum
n.thuribulo,& Pontem mceiiTao

Poilea m&indens.dc

Oleo Catechiimenorura in aquam m modum cruris*


claxa voce dick:
San-

Benedi&io Fonti Baptifm,

495

SAnc~Hficetur,& fecundetur Fons ile Oleo falutis rena/centibusex eo in vitam xternam , in nomine Patris+* ,& Flij *J* y& Spirits fanb'. 9?. Amen.
y.

Demde infimdit de Chrifmate,mod quo fupr>

dicens V Infufio ChrifmatisDi Jefu Chriti , & Spirits


fan&i paracliti,fiacin nomine fan<5tTrinitatis.i^.Am.
'8. Portea accipit ambas ampullas dic"ti Olei fanc"H
& Chrifmatis,& de utroque fimul in modum Crucis infuudend.o,dieit :
COmmixtio Chrimatis ntificationis,& Olei unc"tionis,& aquae Baptimatis pariter fiat in nomine
Patris
9.

Filij*$* * & Spirits fan&i. i^men.


Tum depoiit ampull , dextcr manu Oleum

fanhim,6c Chrma infuum rnifeet cum aqu>& par-'


git per tomn Fontem,
id, Deiride medull pais vel ale no benedicto manu
i tergit,& quis baptizandus eft,e baptizar , utuprin
baptifmoparvulorum, vel adultorum praeferiptum eL
vu Qud Ii neminem baptizat,ftatim manus abluac,
& efFundanirih Sacrai ium.

\%* Siquando occurrence neceffitate aiqua tancm


pars aquas benedictas baptimalis fuperiit, led non fufficiens,cumali mimdnaturaliaqupermiiceatur, lucceiEv 11 amrndendo5ita tarnen, ut aqua non bene
dicta afFufa emper quancitate ft minor , quam aqua
beredi&ajcui arFunditur^

MEM-

49^

Benedi&ioqe^:>& .
M E M

R$H

IV,

Benedictiones Perfonarum*
? :

.AR T 1"C& i S

b-- '

Benedi&io facienda in oculo icrarum Reliquiamm,


7.T7 X anticua aitquorum locorum confuetudine , in pfi
j

\^pr'uicipalioribusDedication^ Patronorum Ecclefix^el


CapeU^profirtim ubi in{igns Reliquia, iliortkn habentur^ folefr
per Sacerdotem vafivhttn ; in quo (acra reliquia repofita funt ,
populo inpublica beclefia oftulandum.praberi.

. .\

2, Sacerdos itaquefians in cornu hpifiola fuperpeUiceo ?

fiol^onveniente indutusgratuiter jmodefifingulis , qu,i pie


voiunt acceder 3Jofras Reliquias firico y'I vitro chufa*-, ofulandos probet ,formantfignum cruets fuper fingulos ~
feulo Re/iquiarum, tf dicens : per mrita & interceiionem
fantiN.benediat ^teomnipotens Deas. Pax tecK}. j
A

T X

V L V S

'

^ j

Henedi&io muliris praegnantis^uhi aut marris, awr


mfantfs vica pericljcawr
PArochushc bensd&onc non utatur , mi pgatus : & tum cautobfervet,ncquid,pi;2tiente i,eontra verecuadiam quvis iiececate^comraittatur.
f, AdutorumnoftruminnomneDommL jj.Qui
fcit clum & cerrara. T Salvam fac anciilam tuam.

^JDeus

Benedidiomuliersprafgnaiitis/
j i^.Deus meus iperantem in te.

497

T^.Efto illi Domine tur-

] ris forritudinis. ^?.A facie inimici.

jr. Nihil proficiat

injmicus in e. jp.Et nlius iniquitatis non apponat nocere ei. "jhMitte ei Domine auxilium de anto. n*. Et
de Sion tuere earn. jr. Domine exaudi orationem mcam. ?. Et clamor meus ad te veniat. >7\Domums vobi! feum.

Ec cum piricu tuo.


Qremus.

O^inipotens impiterne Deus. , qui dedti amulis


tuis in confeffione verse fidei, aeterno Trinitatis
gloriam agnocere ,

& in potenti majetatis adorare

! iinitatem : quaeumus , ut ejusdem fidei firmitate , haec


[ fmula tua ab omnibus femper muniatur adveris. Per
Dominum noftrum &c
.'. -

. ,

CremusJ

Dpmine Deus , omnium creator , fortis & terriblis


julus & mericors : qui foins bonus & pius es : qui
de omni malo liberas Iiral : qui ele&os Patri muere
j Spiritus txfmkic&fti: qui gloriofae Virginis matris
j Marias corpus & animam , ut dignum Filij tui habitaculumeiemereretur, Spiritu fanto cooperante praepaj rfti : qui Joannem Baptiftam Spiritu fan&o repleri , &
i in utero matris exultare fecifti : accipe facrifijcium coridiscontriti, ac fervens deiiderium famule tuae N. hu-r
militer upplicantis , pro conirvatione prolis debilis ,
Rrr

quam

49&

Bced^g titulier s prxgn arctfs.

quam ei dedift i concipere : & culodi partem mam , &j


dfende ab omni dolo & injuri didti boftisrut obftetricante manu nuiricordiae tuae,ftus ejus-ad hahc lucem
veniat incolumis , ac iznfcx regeneration! ictvetdr , tibque in omnibus jugiter deferviat , & vitam coniequt
mereaturxternam.

Fereundem Chriftum Dominum

noftrum. jj, Amen*

Poftea afpergat aqu/ benedicta m modum crucis


4icend Pfalnium 66Deus mifereaturnoftn*&Go Glo
ria Patr*&c

'

3$-, Benedicamus Patrem &Filiumcum ank> Spi


rits ijr. Laudemus & fuperexakemus cum i frctila,
,

Angelis fuis mandet de te. ?, Vt cuftodknt te in om


nibus viis tuis. -f. Domine exatydi oration em m earn,

Et clamor meusad te yeniat ^.Dominus vobifeum.

' Et cum fpiritu tuo.


.

rem us*

'l/lika^uadumus Domine y habitatfonm ifam, &


v omnes infidias inimici ab e\& praeienti famultu
long repelle : Angel tui fn&i habitent in ea\qui earn,
& ftum ejus ab omni adverfitate & mortis periculo ,
tua beneditione*cuftodiant. Per Chriftum Dominum
noftrum. en*
BEnedi&i Dei omnpoetis,Patrs

, & Filij * &

Spiitsauti decendat uper vos?& maneat Tem


per, Amen,

ipet-

Bened&iq peregrmantiqnu

^pp

Aipcrgit illam aqu benedila^nmodum


1 t: V L V S

111

Benedi&io peregrinantum , feu ad locaau&a,


. . aut religiofa prodeunrium.
*T\Eregrinationemfive publicam cum proeeffione,five priva'
XTtarn exparticulari devotipne inituere voientes, qualiter
toto peregrination tempore je genre debeant , $ utHiter pof\nt,tradetur infra titulo de Procei'onibus.

'

. Peregrini autem ad loafanBa t long extra Provinciam


]^ta, veluti ad limina Apoplorum , ad terramjan&am , adsj
lacobum CompoeUanum, aut alia quau peculiari veneratione nclita remota loca , antequam difiedant,juxta veter clefiinftitutum,deberent aeeipere patentes ueommendatitias
litteras Nob^ceu Or dinario^aut"proprioparbo. _ ' . <
Quibus obtent,f rebusfu dijpot f^Bpeccatorum
fuorum confejone , & audita mia, in qua dieitur oratio pro
peregrinantibus fanBimam Eue hari'iam devotefufeipiunt.
4* Expletk mifsa, Sacerdos fuper eosgenuexos dicitfequen
tes preces.
.$% Eadem benedBio adhiberipote etiam ijs > qui in Provin
ti vel paulo etiam longis peregrinatum exeunt , five idfiat
cum proceioneve privatim*
' '
* htdfi un usfuerit peregrinaturus > omnia dicuntur in
numerofingalari}ai:fifacer dos ip/e,qui bnedicit fueritficiusperegrinatiort.dicat inperfin prima numeripluralU , qaienus
congruerevidebitur.

50O
Ancph.

Bened&ioperegrinarrtmmr

In viam paris. Benedictas Dominus Deusj

Iiral^c utfuprpag.

In fine Gloria Patri. Repevj

tirar Antiph. Inviampacis & properitatis dirigat vos:


omnfpotens & mifricors. Dominus , & ngelus Ra-j
phal,comitetur vobifcum in vi,uc cum pace,faiute,&i
gaudio revertamini ad propria. Kyrie eleiion, Ghrifte- J
eleifon,Kyrie eleiibn. F ater nofter^cc^Et ne nos in- j
ducas in tentation. y* Sed libera nos malo.

Salvos

fac fervostuos. !,Deusmeusfperantes inte.ye Mitte


eisDomine auxilium de Talo.^ cde Sion mere eos.
^.Efto eis Domine turris forcicudinis. jp. A facie inimi-!
ci. 7h. Nihil proficiat inimicus in eis. j^.Et filius iniquitatis non apponac nocere eis.

Benedims Do

minus die quotidie. j0 Proiperum iter faciat vobis


Deus falutarium noftrorum. ^ Vias tuas Domine demonftra nobis. ?0 Et imitas tuas edoce nos. -f. Vtinam
diriganturvisnolra:.

Ad cuftodiendas juftifcatio-

nes tuas.-^Erunt prava in directa. $t Et aipera in vias


planas.^ Angelis fuis Deus mandavit de te. & Vt cuftodiant te in omnibus viistuis.

Domine exaud ora-

tionem meam. w; Et clamor meus ad te veniat.

Do-

minus vobifcum. Et cum fpiritu tuo.


Oremus.
DEus,qui filios Iiral per maris medium icco veftigioire fecifti, quique tribus Magis iter ad te ffcel -

Benedi&io peregrnantiuni.

501

l liucentepandiiti: tribue eis,quaiumus, iter properum,tempsque tranquillum : ut A ngelo tuo fan&o comite ad eum,qu pergunt locum: dcmum ad aeterno
falutis portum fliciter valeant pervenire.
DEus,qui Abraham puerum tuumde VrChaldaeorum edu6bum,per omnes fiiae peregrinationis vias
illaeum cuftodiili: quaefmus , ut fyos fmulos tuos cuftodire digneris : efto eis Domine in procintu ifragium, invifolatium, in aeftu umbraculum, in pluvi
& frigore tegumenrum,in laffitudine vehiculum , in adveritateprseidium, in lubrico baculus , in naufragio
portus : ut te duce,qu tendunt,proiper perveniant,&
demum inclumes ad propria revertantur.

Adefto,

quaefumus,Domine , ipplicationibus noftris , & viam


famulorum tuorum in ialutis tuae properitate dipone,ut inter omnes viae & vitas hujus varietates? tuo fem- J
per protegantur auxilio.
la,quaefumus,omnipotens Deus,ut familia tua
per viam falutis incedat,& beati Joannis Praxurforis
hortamenta clando , ad eum > quem prxdixit , cura
perveniat Dominum noftrurrfjelum Chrilum Filium
tuum.
Xaudi Domine preces notras) &iter famulorum
tuorum propitius comitare 5 atque mifricordiam
tuam, kut ubique es > ka ubique largire, quatenus
Sss

Benedi&io peregriaantmiu,
un&is adverfitatibus tut opitulatione defenfi gratiarum tibi rfrant a&ionem.
noftrum.^ Amen.

Per Chriftum Dominum

Pax v benedifto

Dei omni-

potentis,Patris & Filij,& Spiritus fan&i , defcendat fuper vos & manear femper. Amen,

Deinde afperganturaqu benedicta.

%, Quod i bacuii v palliola iper humeros pen- ,


dentia non fint benedicta, ndums lol & luperpelli*
ceo benedicitjdicens;
^. Adjutorium noftrum in nomine DominL

. Qui fecit clum & terram.

y. Dominus vobicum.
Et cum pritu tuo.
Oremus.
OmineJemChrifte,mundiredemptor &conditon
qui per os Beati Apoiloli tui Pauli mundo annuncifti,non habere nos hc manentem civitatem , fed futuram deber inquirere : quique beatis Apoftolis tuis
pracepifti,uteuntes ad praedicandum verbum Dei, vir-'
gas tantm fumrent: te humiliter deprecamur Y ut digneris hsec tegumenta pro mi nominis amore ad in- 1
fiar humilis armaturae humeri's applicanda , & hos u- !
ftentationis bculos bene

dicere; quatenusportan-|

tes eos in peregrinationis fignum : & fuorum corporum fuftentationem , cleftisgratiae plenitudinem in
eis,

. Benedtioperegrinantium.
50$
t
I
1
J'

I
ei.s,& muniraen yaleant tuas beneditionis percipere:
quemadmodum virgam Aaron ad rebellium judtrum
perfidiamrepellendam benedixiiti, ira & hos fmulos
tuos per hxcinignia,quae ad honorem & reverenriam
Apoftolorum ruorum N.N. ( vel) in&i N.( vel) fan cupiunt de manibus noftris , &adeorum
veneranda limina (vel) Eccleias portare: bene^ dicas,&ab omnibus peccatis abfolvas, ut indiejudicij in
parte mereanturdextercollocari: Qui vivis& rgnas
in faecula iaeculorum. . Amen.
SIgnaculum Dei Patris *J* , .& Filij , & Spiritus fancti
deicendat clits luper hos bculos & hxc tegumenta , ut qui ea portaverint,ab omnium inimicorum
inidiis fint defenii. Per Chriftum Dominum nolrum.
*. Amen.

Apergitbaculos& pallida aqu bencdi& in


dum cruris.
AKTICVLVS
.;

//:

Beneddo peregrmantium poft edtura.

'A

i,Acerdos flot & uperpellcea induras peregrinos


vJdomum reverfbs in EGcKMgenuiexos,ipie corara
altari ftansjbenedicirjdicens :
f. Ajutormm noflrm in nomine Domini

^. Qui fecit clum,&terram.


Antiph. Ecce fie benedietur homo qui timet DommulT-

S ss

Pial-

54

Benedi&o peregnnandm*
Filmus 127.

BEati omnes qui timcnt Dominum qui ambulant


in viis ejus.
L abores manuum tuarum quia manducabis : beatus
es & ben tibi erit,
V xor tua ficut vitis abundans: in lateribus doms ,
F ilij tui iicut novella olivarumrin circuitumenfaetua?,
E cce fie benedicetur homo : qui timet Dominum.
enedicat tibi Dominus ex Sion : & videas bona Jeruilem omnibus dicbusvicae tu,
E t videas filios filiprum tuorum : pacem fper Iiral.
(G loria Patrice.

; .'

Antph. Ecce fie benedicetur homo, qui timet Do


minum. yrie eleibn. hrifte eleion. yrie eleion.
|pater nofter.^. Et ne nos inducas in tentacionem.)^
Sed libranos malo."^. Benedicb\qui veniunt in no
mine Domini. 32. Benedicti vos Domino , qui fecit
clum & terrain.^. Repice Domine in irvos tuos , &
in opera tua.?e Et dirige eos in viam mandatorum tuo
rum. "jfv Domine exaud orationem meam. ? t cla
mor meus ad te veniat.)^. Dominus vobicum.^. Et
cum piritu tuo.

O remus.

L Argre, quaeiimus , Domine famuli's tus indulgen


ciara placatus & pacem , ut paricer ab omnibus]
raundentur offenfisiecurribi mente deerviant.
Pm-

Benpdl^ioterRCcminta.

505

OMnipotensfmpiterneDeus , noftrorum temporum yitaeqne difpoitor ,

famuiis mis continua

tranquillitatis krgire fubfidium ,

ut quos inclumes

propriis lalboribus reddidit , ui facias protci&ione fe euros,, .-.'.


;.
.
DEus humilium vifirator , qui nos fratern dile&ione confolaris , prtende focietati noiirae gratiam
tuam,ut per eos , j'n quibus habitas , tuum nobis lntiamus adventum.

Per Cbriftum Dominum noftrum-

Amen
%,

Deinde extensmanubeaedicit los dicens:

PAx & bencdiHo*J*

Dd Omnpofends Patris,&

Filij,& Spiritus iiiH defeendat fiiper vos , & maneat Temper. 92. Amen,
J. Poftremaipergitillos aqua benedi<5t.
M

E M

R U

IV.

/ '

Beneditones rcriim ad humani Corporis


conirvationem fervientium,
A&TICVLVS

I*

Benedictio terra iminatse.


jr. Adjutoriunjnoftrum in nomine I>om ni.
& Qui fecit ccelum & terram,

, - . [.fa Dominus vobifcum.

t]

Et cum ipirituruo.

.
Sss

Ore-

\]

506

tenedniHofuprffuge&
Oremus.

BEnedicat nos Deas , Dens noter, & terrx nolne li


bertrem concdt : in centuplum amplifcet fru&as ejus,utviventes,in exulcationc manpulos noftros
colli^amus Per Chrilum Domin noftmm.jj?.meiu
Dende aipergat aqu benedEl in modum cru eis
1

KT ICV LYS

Jjt

communis fuper fruges,& vineas.


jhi Adjutorium norum in nomine Domini.
vjU Qui fecit clum & terram.
fr* Dommus vobifoim.. . .
.'
;3gf. Et cum fpkitu tuoL ' 7

f:

Oremus.

1\ >.
!

'..

. ,

ORamuspietatein tuam , Qmnipotens Deus ,ut has


primicias creaturae , quas aris & pluvias tem
peramento nutrir dignaras es, benedi&ionis tuaeim:bre perfundas : & frutus terrae nfque ad maturitatem perduras.

Tribuas quoque populo mo de tuis

muneribustibi femper gradas agere,ut fertilitate ter


rae efurientium animas bonis affluentibus repleas , &
egenus & pauper laudent nomen glorias . Per Chri
lum Dominum noftrum. Amen,
Aipergat illas aqua benedicta4 in modum cracis; :
Liaibenedicliones majores iuperfrac"tus cum de
l\cantatione quatuor Evangeliorimi in raralibus
\

' "

maxi-

BcricdicboHerbaruml
[ maxime Eccleiis per adlatem cerco tempore ante Mil-I
im diebs Dominicas & feftis cri folic* , videanturj
infnL

. ;

. .

2, Minor quoque Benedicbo poil Milm tempore


pilaris in turalibus Eccleiis utilicer quotidie adhibenda,videatur intra.; j;
i_-

ART ICVLVS

III.

Benedi&io herbarum quocunque tempore.


ir* Adjutorium noftrum in nomine Domini,
Qui fecit caelum & terrarru
^Dominus vobifcum*
ip. Et cum piritu ,
Oremus.
DEfcendat bene d&o Pattis, & Filij, & Spirits
ni, iiper hanecreaturam herbarum : utquicunque ex eis fumpirint , corporis & animas alute potianrun Per Chrlum Dominum nolrum. p+Amen.
Afpergk illas aqu benediri in modumerucis.
RT 1 V L V S

IV.

Benedclo Herbarum in felo Tumptionis


B. Mariae Virginis.
^.Adjutorium notium in nomine Domini.
^Qui fecit coelum & terram.
^Dominus vobifeurru

*:

?.Et cum fpiritu tuo*

'v

,
Ore-

5oS

Benedicto
Oremus.

Omine an&e , Pater Omnipotens,qui ab inicio fecifti hominem ad imaginem tuam , &condidifti
ccelum & rerram^fokm & runam,lellas , & omnia cleia & terrelria : qui dommaris potclati maris : qui
habes poteftatem abyffi magnx : qui condidifti omnia
elementa : tu bene *J*dicere, & fancti *J* ficare d/gneSrishasrcreaturas herbarum, fcut benedxH quinqu
panes in deferto,& duos pifes ,& fatifti quinqu millia hominum : omnesquc , qui utenrar ex eis, bene^Jf dicere7&fanfci*J* ficare dignare , ut in eis fit/mcas
animie & corporis : in nomine Patris

Sc i\ij , & Spi

ritus fancb* : & ab omnibus hominibus pecoribsque 7


qui ex his guftavernt , omnem putredinem & omne
phan taima diaboli , & omnem morbum ac dolorem ,
.expeliere digneris : qui in Trinitate perfe& vivis & r
gnas Deus,per omnia iaccula feculorum. j. Amen.
Orernus.
CTVppIcter,ncle Pater,&obnixisprecibus tuam deprecamur clementiam , qui mirabiliter ex nihilo
Ctmcta creafti,quque terram diverfa proferre germina
praecepftj& varia medicarnentorum genera,ad ananda generis humani corpora, herbis indidifti : bene
|dicere,& fn&i ^ficare has-diverf generis herbas tu
jpietate digneris: ut quicunque ex eis in hc folennicate
bea-

Benediflio Herbarum,
beatiffimae imper Virginis Maria?,Dei genetricis , impturiunt , ram animas quam corporis dederabilem
percipiant fanitatem,& edem intercedente , ic earum
ufu jucundentur falubricer, quatenus , in tuorum odore
unguentorum , Paradili januas adire mcreanxur : piai
llante Domino nobroJeuChrifto, qui tecum vivit, &
rgnt Deus,per omnia ,&c.

Amen.

Oremus.
DEus, qui unrveris herbarum geueribus ihumans
neceffitatibus praelitili remedia : hanc herbarum
collecbonem tuae miferationis bent^

die dexter : ut

quisqus , languore depreflis , ex eis aliquid gulaverit ,


Eccleiae tuae fanctae repraintatus, optatae munus falutis,te donante, percipiat. Per Chriilum Dominum
flrum^?.

Amen.
Reiponforium,

f T Idi fpeciofm,ficut columbam , deicendentem deV

iuper rivos aquarum: cujus inaelimabilis odor erat

nimis in veilimentis ejus.Et ficut dies verni , circumdabant earn flores roarum,& lilia convallium^f-. Quae eil
ila , quae acendit per deirtum , iicut virgula fu mi ? ex
aromatibus myrrhae & thuris ? Et , ficut dies vcrni&cv
] Y* Ora pro nobis fanla Dei Genitrix^,
ciamur promiffionibus Chrili. ^,

Vt digni effi-

Dominus vobi-

fcum&.

'f
Ttc

O re-

Bcuediio ircvi PuteL


5io
xemus.
Enerandanobis,Domine,hujus diei feftivitasopem
confrt empicernam , qu ancb Dei Genicrix
mortem fubijt temporalem, tarnen mortis nexibus
deprim potuit; quzeFium tuum,Dominum noftrum,
deigenuitmcarnatum: qui tecum vivit & regnat in
unitate, ^'^.
*
,
h Deinde aipergantur.aqu benedi&in modum cru.-;
s: &ibendiiofolenniterfic ,xburifkentur cripl~
cuxu
A KTICVL VS

V.

Beiiedidi novPuoe.
- Adjutorum noftrum in nomine Domini.
^ Qui fecit ccelum & terram.
Dominus vobifcum.
^Etcum piritu tuo
^remus.
I^Eprecamur, Domine, clementiam pietatis tuse , ut
aquam putei hujus,ccelefti bendictione

anti-

ficesj &adcommunem vicam, concedas aiubem:&


ita ex eo fugare digneris diablica: tentationis
incurum, uc , quicunqueex eo abhinchauerit,bibertve,vel in quibuslibet necefariis ulbus hauft aqu uusi
fuert, totus vircutsacntatsdulcedincperfruatur:!
uc tibi femper Sancluficatori omnium Domino* gratias
agere

Benedi&iQ Agni Pafchalfs.


agere mereatur.

5"

Per Chriilum Dominum noftrunv

Amen*
Apergit ptem aqu benedi&in modum cruris*
M E M R U M

VIL

Bened&iones eculentorum, & pomlentorum, pro uii hominum.


R 7 I V L V S

Benedi&io agni,& aliorum, diefnto Frichx.


L Agni Pafchalis.
^ Adjutorium nollrlim ia nomine Domin
Qui fecit ccelum & terram.
^Dominus vobicum. ^ Et cum piritu mow

Qremus
T"> Eus>qui per famulum tuum Moyen,n liberatione
*-^populi tui de iEgypto,agnum occidi jufEti,in militudinem Domini nolriJeuChrili,& utrosquepoles
domorum de nguine ejusdem agni perung praecepili : tu benedicere ^ 9 & ancbficare^, digneris
hanc creaturam carnis, quam nos famuli tui ad laudcm
tua umere dcfideramus,perreurretk>ne ejuclemDi
noflrijeu CKrifti.Qui tec vivk &regnat,&c. ytAm*
J I.

A*u'mm aliarum carn'mm,

^ Adjutorium nolrum in nomine Domini,


Qui fecit ccelum & terrain.
Ttt

Beaediftio Agni pafchals.

^-Dominus vobifcum. cum piritu .


Qemus.
T^u utwv^fiscCiidkor qui intercaleras
^^(diverirum creturarutn fpecies humano generi
etiam volatilium genus , & reptilia munda ad uim ex
aqut producere dignatus es :

ex quibus No de arc

egrediens,holocauilum tibi oFerens placuic: & qui populum tuum ex ^Egypto edu&um,per Moyin fervum
cuum munda ab immundis fegregans,edere praccepifti:
te iupplices exoramus : ut has mundarum avium car
nes, quas fidelibus mis adufim vicbialem conceffifti:
bene **dicere,

care digneris: utquicun-

qi ex eis comederint , bcnedi&ionis tuae abundanti


repleantur, atque ad aeterno vkajpacua pervenire mereantur. Per Chriftum Dominum noftrum. $<Amen.
III.

Lardi.

^Adjutorium noftrum in nomine Domini.


#Qui fecit clum & terram.
^Dominus vobifcum.

cum piritu tuo.

Qremus.
|l^lnipotens , & miericors Deus, quinecesitatem
^-vhumani generis pravidens,clementer adminicula
Cemporalia contuliftirte humilier imploramus, ut be
ne ^dicere digneris hoc lardum famulorumtuoHim,
lit quae hc tua mifericordia pi contulit , nolro mrito
non

Benedicto Agm pafchalis.


non depereant.

5^

Per Chriftum Dominum noftnim.

^Amen.
IV. Caciexovis,&butyri.
Adjutorium noftrum in nomine Dornini.
J^Qui fecit coelum&terram.
T^Oominus vobifcum. 9.t cum ipiritu tuo.
-

Qremus.

Ene **dic Domine hanc creaturam caii $ quam


ex adipe animalium producece dignacus es , ad
uium hominum : ut quicunque fidelium tuorum inde
comederint,omni benedi&ione clefti , &grat3C tue
ituritate repleantur.

Per Chriftum Dominum no

ftrum. 2.Amen..
V.

Ovorum.

Adjutorium noftrum in nomine Domini.


^Qui fecit coelum,& terram.
^Dominus vobifcum. f.Et cum ipiritu rao.
Qremus.
v Ubveniat,quaefumi Domineras benedictionis
^gratia huic ovorum creaturae , ut cibus alubris fiat
fidelibus tuis,in tuarum graciarum actione iiimen tibus,
ob refurrecliionem Domini noftriJefuChrifti , qui te
cum vivit & regnat in iecula asculorum. ?e .
VI.

Novi pais,

"fr* Adjutorium noftrum in nomine Domini.


I

"~~

Ttt 3

Qui

5*4

/Benedict Q Agni Pafchalis,


*

^Qui fecit ccelum & terram,


^ Dominus vobicum. ^.EtcumfpiritutAio.
.

Oremus.

.7 ;

DO^ineJefi Chrile,panis AngeIorum,panis vivus


seternse vire,benedicere

dignare panemiftum,

icut benedixifti quinqu panes in deferto: uc orones ex


eo guftantes,inde corporis & animas percipiant nitatem.-Qui vivis & rgnas in faeuja faeculorum j. Am*
Alia, ejsdem bcediio*

Qtemas*
D Omine ancte, Pater Omnipotns, jeterneDeus
benedicere digneris h une panem tu {net4
ipirituali benedictione : ut fit omnibus fumentibus flus mentis & corporis,atque contra omnes morbos
univerisnimicorum infidias tutamen. Per Dominum
noftrum Jeiim Chriftum Filium tuum, panem vivum ,
qui de coelo defcendit,& dat vitam & ialutem mundo :
& tecum vivit & regnatin unitateSpirits ancti Deus*
per omnia feculakculorum.^ Amen.

VIL Benedictio ad: quodeunque comeftbile;

tempore paelwe;
Adjutorim noflrm n nomine Domin.
3jj Qui fecit coelum & terrant
^Dominus vobicum*
^t cum fpiritu tuo

, . Y

#-.Beriedf(3io Old fimpHds,


v"

515

Qremus.

, ;

CReator & Gonfervator humani generis,dator gra- f


tiae fpirimalis , largitor eterna: 1 alutis, tu Domine
mitte Spiritum tuum ln&um uper banc creaturam
cuam,utarmata ccelefti defenilone, qui ex e guitaveI rint, proficiat illis ad aeternam falutem.

Per Chrjftum

Dominum noftrumu Amen.


DejEnde aipergantur omnia aqu benedi&a eerfo)
modiim cmcis,&fiiiantiitee beuedi&iones feftivo ri*
xu,thuririceatur eodem moflo*
ART 1CVLVS
..

TK

Bcnedidio Olei fimplicis.

T* Adjutorium noilrum in nomine Domini,


9 Qui fecit coelurn & terram.
ji* Dominus vobifcum.

Et cum ipiritu tuo.

ExorciimuSo
EXorcizo te creatura olei , per Deum Patrcm ^Om
nipotentem, qui fecit cod urn & terram , mare ,&
omnia,qu2e ineis fimt. Omnis virtus adveririj , omnis
exercitus diabob* , & oirmis incurfus , omne phantaima
fatanae eradicare & eiFugare ab hc creatur olei , ut
fiat omnibus qui eotifuri font , Talus mentis & corpo
ris , in nomine Dei Patris

Omnipotentis,

Chrifti Filij ejus,Domini noftri,& Spirits fancli^Jt PaI racliti, & in charitate ejusdem Domini notri JeuChri

5i6

Bcnedio novorum fruuum

fti, qui vencurus eft judicare vivos & mortuos,& faeculum per ignemJjb

Amen.^. Domine exaudi oratio-

flcm meamJ}?. Et clamor meus ad te veniat.^. Domi


nus vobifcumji. Et cum fpiritu tuo.
remus.
D Omine Deusomnipotens, cui aftat exercirus ngelorum cumtremore,quorum ervitium piricua4e eognocitur , dignare repicere , & benedicereA 9 &
iaiT&ifieareJ* hanccreaturam lei , quam ex olivarum mccoeduxifti, &ex-eo infirmos-inungi mandfti ,
quatenus nitate perceptt, tibi ) vivo & vero gra
das agerent : prsefta quumus,ut hi,qui hoc oieo,quod
in tuo nomine benedicimus*j* , uifuerint, abjomni
languore, omnque infirmitate , atque cuneis infidiis
inimici liberentur, & cunebe adverfitates fepareutur
plmatetuo, quod pretiofo fnguine Filij tui redemi' ftirununquamladaturmorfurpcntisantiqui: Per
eundem Dominum noftrum Jefum Chriftum Filium
tuum,qui tecum vivit & regnat in unitate ,&c.
Apergat Oleum aqu bnedic*t in modum cruris..
RT 1CVLV S

111,

Benedicto novoramfru&uum.
r. djucorium nolrum in nomine Domini
?. Qui fecit clum & terram.
jj Dominus .^ Et cum pr tu tuo>
O te-

Bcnedicb'o Vini nuptialfc.

57

Oremus.
" Enedic*J* Domine hos no vos fratus N, &pradla,
ut qui ex eis in mo fanto nomine vefcentur , corpo
ris & animx falute potiantur.

Per Chrifmm Dominum

nolrum.jp. Amen.
Alpergac aqu bencdiil in modum crucis.
ART 1 VLV S

IV.

Be nedi&io ad quodcunquc comeftibile & potabil


quovis tempore,
jr. Adjurorium nolrum in nomine Domini.
j?e Qui fecit ccelum & terram.
j}*. Dominus vobifcum.

. ;

Et cum ipiritu tuo.

Oremus.
BEnedic ^Domine creaturam iftam N. ut fit remedium alutare generi humano: &praelaperinvocationem fanh' nominis tui , ut quicunque ex e imperint,corporis initatem & ' tutelam percipiant.
Per Chrilum Dominum nolrum.^. Amen,
Apcrgatid aqu benedi in modum crucis.
ART1CVLVS

V.

Benedi&io Vini in folennitatibus Nuptiarum.


i. SacerdospoftMiflm depono & ipons , Alb,
|flol\manipulo , & caiul , vel extra Miflm , fuperpelliceo,& ftol conveniente indutus,vino ante le pofito , &
|va,in quo continctur, aperto , ftans in cornuEpilolae
jdicit:

Vu

}jr.Ad-

5iS

BcncdiiaFira nntialis.

^.Adjutorium notrum in nomine Domini,


kQui fecit caelum & terram.
^JDominus vobifum, j.Et cum ipiritu tuo.
Oremus.
DQmine ncl:e,Pater omnipotens,aeterne Deus, bo norumomniumdator&conirvator: qui inter re
liquat creaturas tuas , vinum in hominum fuftentationem & betitiam , ex fruhi uvarum prodire juffifti : quique per Unigenitum Filium tuum , Dominum nolrum
JemmChriftum , in nuptiis in Can Galilese , aquam in
in vinum mirabilter permuttili, & Sacramentum pretiofiffimi Sanguinis ejusdem Filfj tui invini materia4 fanfcificari fecifti: te ppliees deprecamur , acpetimus : ut
ha ne ereaturam vni bene *Jlicere, & fanci

*Jd care

digneris : ut famuli tui & famulae ex eo guftantes animae


& corporis recipiantopitatem , & te omnium gratiarumlargitorem fine fine collaudent. Per eundem Chri
(Iura Dominum noftrum, $?,
%,

Apergataqut benedicta in m odum cruels, nihil

dicens.

J, ' Poftea vinum dributur per mann s aicorum.


in mundo profano vafe , prim'm qui dem fpofis, tum
aliis Chrifti fideiibus, qui Nuptiis interfunt, omnibus
modeft guftantibus.

~'

Benedicbo Vini S.joannis Evang


1 V LV S

51p

VI,

Benedicbo Vini in fefto S. Joannis Evangeliza?.


I, Sacerdos poft MilTam bencdi&urus, fit cafulA'c
Extra miam vcr uperpellicco & ftol alba indutus,
atque vino &vais ante fe pofitis & apertis , in cornu
Epiftol ans,dicit :
Adjutorium noftfum n nomine Domini.
Qui fecit coelum & terrain.
^e Dominus vobifcum.

Et cumpiritu tuo.

Oremus*
D Eus & Pater Domini noftriJefuChriiti , cujus im
perio codi firmati unt , cui omnis creatura deferI vit,& omnis poteras iubjecta eft , & metuit , & expave fcit : nos te in auxilium noftrum invocamus , cujus auj dito nomine ferpens conquieicit : draco rugit : vpera
I filet : & fubdola ilia , quae dicitur rana , inquieta torpejfcit: fcorpioextinguitur: regulus vincitur: fqualangus
nihil noxium operatur : & omnia venenata , & adhuc
fortiora animalia noxia terrentur.

Tu Domine extin

gue omnes diablicas fraudes,& omnes humano generi


adverfantes nequitias*& hunC liquorem vini per interceiConem fantijoannis Evangeliftas tu virtute bene4 dicito , & omnes ex eo guftantes , meritis & precibus ,
fandiifimae DeiGenitriCis Mariae, & omnium Sancto
rum tuorum intervenientibus-, ab omni malo culodias ,
Vuu 2

&

Benediftio Yini SJoan. Evng.

& ad regnum-glorix tu#perducas.

Per Dominum no-

ftrum Jefum ChriftumAcOrcmus.

eI

Eus,qui mirabili potenti viaum producs ex vite,


inde exhilarecur cor hominis , qui mirabili po
tenti in Cana Galilea; , ad potandum nuptiali populo ,
aquam convertifti invinum: quique mirabiliisim po
tenti per manus Sacerdotum,elemenrum vini quotidie
in iacratiffimum mum transformas Sanguinem. Deus ,
cujus poteftate Joannes Evangeiita venenofi potus digeflit toxicum,bene*$* dicere dignare hanc craturam
vini,utomnesexeoguftantes , expulototo genere no
civo, infuo tuae bene

di&ionis mylero,in anima &

corpore mereantur miericorditer exhilarari. Per Domi


num noftrumAc

Oremus.

BEatiJoannis Evangelifta;, quxfumus , Domine fupplicatione placatus , & veniam nobis'tribue , & re
media aeterna concede.
E t benedi&io Dei Patris

Per Dominum noftrum ,& c.


& Filij , & Spiritus faneti ,

decendat iliper hunc liqorem Vini, & manear. Temper.


9* Amen,
2. De nde apergic aqua benedi& in modum crucis j
utaliMiihildicens

'-

Et ii cum majori ricu fiat benedicto, ter per mo(dum itidem crucis ncenk , nihil dicens.

Benedi&ioDomorum.
^

<2t

Pofthaecubimos eft , fingulis model acceden -

tibus in cornu Epiftolae vel opporcuniore loco miniftro alcaris in mundo profano vai , aliquid ex eo bendum porrigitur.
M

It

VIII.

Benedi&iones locorum pro uu Hominum.

7 l

V h V

Beneditio & thurificaco domorum m Vigili Nac vi


taos : in profeto Circumciionis: & in Vigili Epi
phanias Domini noftri Jefu Chrifti.
bJ)Oil Veiperas Parochus , vel de ejus licencia alius
*

Sacerdos , pnecedentibus duobus Miniftris iiper-

pelliceo inducs , portantibus vas aquae benedicta; cum


j apergillo,& naviculam cum churibulo , inducus fuperpelliceo & ftol albi coloris ex Ecclefi model procedic ad domum & ingrediens illam dicic : Pax huic domuiA omnibus habitantibus in ea.
2. Turn aipergic afiances domeilicos aqu benedicta
in modum crucis,dicens: ^$1
& mundaborAc. ucfupr.
Deinde in principaliori vel alio commodo domus
loco ponic incenfum in thuribulum,& illud benedicens,
dicic: ab illo benedicaris, in cujus honorem cremaberis,
Amen. Ecmoxincipicdicens Anciphonam did convenientem,ut infr.

!
V "

4. Poll

'7
Benedcbo Domorum.

4* Potea lent,gra viter, V modeft, potiora, & magis przecipua do mus loca & cubicula , circumiens , more
confueto,aqu beneditt afpergit , & deinde thurifict ,
dicens dilit6tqPfalmumMirerc,& Magnifcat,&pro
loci amplicidine repetir cum atitem abfolvic incenfandoiTedic ad euadem priorem principaliorcmfbcum :
& profequimr Antiphonam cum. :

. Dominus vobi-

& oracione conveniente,ut infra.


5-

Quod fi duo adlnt Sacerdotes, unus a perget , &

alter inceiiabit,fequentia al ternis ver fibus recitando.


6- Caveat Paroclius,nt inter hunc relrgioum actum*
nihi.profanum,aut impertinens,vel ip vel minitri admittant :fed fiiiit incenfatione ftatim ad Eecldiam revcrtantur: eque ultrad thurificandum quisquamh
ingerac,niivocatus,& cum licentiaParochi.
$- I.

n Vigilia4 Nativitatis Domini,

Antiph. Ho'de fciets,qua veniet Domnusr&man


vdebitisgloriamejus*pfalm^a<rMiferere mei Deus&c,
ut fupr pag. *$o*Et canticuiti^agn^caC ut ipr pag.
: 20o# in fine urrinsque, Gloria Patri^ Qufos I ialmis
finins,repetrtur Anriphona: Hodieciets^Ce Deinde
ubjungitur. ir. dominus vobifeurn, ^ Et cum piritu
tua

Qremus.

DEus,quifanCcrariffimamno:em, veri luminis


fecifti illuftratione clareicere :da quaefumus, ut,cu

penedi&io Doncmm,

52 J

jus lucs myfteria in terris cognovrnus , ejus quoque


gaudiis in ocelo perfruamur. Per eundemChriihim Do' minum noftrum. R-NAmen.

"^Divinum auxilium ma-

neat fempernobifcum, ^
II.

InProfeftoeircumciizonssDomiiiL.

Antiph-Ecce Maria genutt nobis Saivatorem, quem


Joannes videns,exclamavit,dicens; Ecce Agnus Dei.eo
ce qui tollit peccata mundialleluja. P^almMifcrere mei
Dews, &c. cum canticMagnificat, &c. ut fupr. Quibus
finitis repetitur Antiph, Ecce Maria, &c. Et ubjung
tur. ^.Dominus vobifcum.

Et cum p iritu tuo.

. Qremus.
T^4Eus, qui alutis eternas , beate Maria? Virginitate
^-^fcund,humanogeneripr3emia praeftitifti ,tribue,
quaefumus , ut ipam pro nobis interceder fenriamus ,
per quam meruimus Autorem yizx fofcipre Dominum
noilrum Jefum Chriilum,Filium tuum , qui tecum vivit
& rgnt in faxula aeculorum,

* Amen.. "^-Divinum

auxilium maneat femper nobifcum. ^Arnen.


.

. In Vigili Epiphanias DominL

Antiph. Apertis thefauris uis,obtuleruntM4g Por


mino aurum, thus,& myrrham, alleluja.

PfelmMifere-

re, ^cMagnificat, &c*utupr, Repetitur deindc Antiphona: apertis thefauris ,&c. & dicimr. jhpminus
vobifcum. ^Etcum ipiritu tuo.
_____

524

Bcnedi&ioDomorum
Orcmus.

DEusquihodiern die Unigenitum tuum Gentibus,


ilell duce,revelili : concede prcpitius,ut quijam
te ex fide cognovimus , ufque ad contemplandam fpeciem tux celfitudinis perducamur.

Per eundem Chri- 1

fluni Dominum noftrm. 9. Amen. ^. Divinum aux- ;


lium maneat femper nobicum.
ART 1CVLVS

Amen.
11.

Benediclio domoram in Sabbatho n&o Pachar.


i)Arochus u alius Sacerdos fuperpeliceo & lol*
* alb indutus > cum mirriftro deferente vas aqua: ex
benedi&ione fontium ante perfuionem chrimatis ac
cepta,vifitat domos uae , apergens cas ederoj
aqua benedi&.
, Ingrediens domum dicitrpax huc domiti, & om
nibus habtantibus in e\
1, Deindc apergens loca praecipua domus & eos,
qui habitant in e,dicit Antiphonam : Vidi aquam egredientem de templo latere dextro,alleluja : & omnes,ad
quos pervnit aqua ila,alvi fati unt,alleluja,alleluja.
Filmum. Confitemini Domino* quoniam bonus : quoniam in iaeculum mifericordia ejus. Gloria Patrice Filio,
&Spirkuifan6to. Sicuterat,&c. Repetitur Antiph. Vidi
aquamc. deinde dicit. ^. Oftende nobis Domine miiericordiam tuam,alleluja. ?. Et ialutare tuum da no
bis,

do moi- um.
5*5
bs,alleluia.y Domine exaud orationeni meam. 9s-
clamor meus ad ce veniac>r* Dominus vobiicum. W- Et
cum piritu tuo.

O remus.

EXaudi nos,Domine fncle, Pater omnipotens, aeterne Deus , & ficuc domos Hebrxorum in exitu de
-igypco agni inguinelinicas(quod Pafcha nofirain,in
quo immolaeus*eft Chrilus,figurabac) ab Angelo per
cuciente cutodifti : ita miccere digneris fanCtum Angelum mum de clis,qui cuftodiat, toveat,procegac , vificec, acque defendac omnes habicantes in hoc habicaeulo. Per eundem Chriilum Dominum nolrum, ^Vm. I
ARTICVLVS
lll%
Bcnedicb'o dorriorum ano quovis tempore curii;
aperione aqu benedclae.
PArochus,feudeillius licencia alij Sacerdoces, voetes
aliquam particularem domum , vel generalicer do
mos fidelium alio tempore infra annum apergere aqua
Ibenedict, ingredientes domum dicant : Pax huc domui,& omnibus habitantibus n cL Deinde loca apergendo dicant Antiph. Aperges me Domine hyfopo &
mundabor i lavabis me & fuper nivem dealbabor. Pial.
$C. Mifereremei Deus fecndm magnam miricordam tuam. Gloria Patri*& Filio, &Spirituifanc1:o. Sicut erat & repeticur Aa Afperges me Domine,&c.
Domine exaud oratonem meamj^Xt clamor meus
ad

ucncaicuQ aomusnuv.

adteveniat.
.

TDs vobifcum.
...

^Etcum fpiritu tu.

. Qemus.

Xaudi nos Domine fancl:e,Pater omnipotens , aeter~neDeus , & mictere dignris fan&um .Angeium
tuumde clis,quicuilodiat,foveat,protegat, vikec, ar
que defendat omnes habitantes in hoc habitculo. Per
ClirillmiiDoininumnoilrum. #.Amen.

Deindeaper-

gat acju benedi&\


A R T I V L V S

IK

Benedi&io doms novae.


$*Adjutorium noftrum in nomine Domini
?k Qui fecjt ccelum & terram. ,

r omins vobicum. *Et cum fpiritu tuo.


Qremus.
I Deum Pattern omnipotentem uppliciter exqra-**mus pro Mc domo,& habitatoribus ejjus , ac rebus:
tit earn bencdtecre *f*r& tin&tite&t * bonis om
nibus ampliare dignris : tribue eis,Donmne,derore cliabmcrantiam , & de pinguedine terras vit fubftantiam , & defideria voti eorum ad eFeclrum miferationis perducas. Ad introitum ergo nofliumbenedice-*
re tf* >& fan&ifkare

*J* digneris hanc domum,

benedicere dignatus es domum Abraham , Ifaac , & Ja


cob : & intra parietes doms it& n5gtt lucis inhabitent,eaHKjutf&ejtis habkatores cuftodiant.
-

Pe*

chri-"

Benediio doms daemoni vexatac;

^7

Chriftum Dominum notrum.^. Amen. Deinde afpergit aqubencdic"tl.


i

RT ICVLVS

Benedicbo major doms novae, autdaemonio


1

vextx, aut tempore Peftis.

bT)!Arochus benedicturus monebic Dominum , &-paJL

crem domis.ut mundenrur omnia>& quae ad bene-

dicbonem aediumparari convehit , matur diiponantur.


2. Hortabitur quoque Patrem familias &: domefticoSjUt omnes,qui in domo daemonio vexat habitant,
ante benedicb'onem,pi Sacrament pnitentiae & Euchariftix,jej*uniis & eleemofynis i e difponarit,ut juila
Dei vindicta, & malignus pirims nihil in rps immundum & calligatione dignum inveniat.
Parochus man,antequam benedi&ionem ordiatur, Miflam celebrabit cum orationedeSpirira nto:
Dein iuperpelliceo & ftoM violace indutus , adhibtis
duobus Clericis,uno,qui vas cum aqu* benedicta, altero, qui thuribulum cum navcula ferat , aliis item Sacer|dotibus & CIericis,qui adei volunt , adhibitis, & alterntim Pfalmos cum ipio reckantibus * ad benedictiopemprocedit.

4* Ingrediens do mum dicit:


i ax Jiuia 4,& omnibus hbtantibus in el
^5. apergit alantes domefticos aqu b enedita
idicens.

Xxx

'

Afper-

5*8

Benedi&io donyus tempore peftis.

A perges me Domine hyfiopo,& mundabor : lavabis


me,& iiper nivem dealbabor,
6$

Tum procderas ad locum" doms principaem ,

vel vexatum,dicit.
..
fr, Adjutorium noftrum n nomine Domini.

."

^eQui fecit coelum & terram.


^Dominus vobicum, ^Et cum piricu rao.
Oremus.

mi:

alnipotens impirerneDeus,qui Sacerdotibus mis,


rzecrers,tantam gratiam contulifti,ut,quidqiiid
intuo nomine dign perfe&eque ab ijs agitur , ce fieri
credatnr; quaefumus immenfam clementiamtuam,ut,
quod modo viitarari umus, viites , &, quidquid benedturi, bene ^dicas : & ad ca, quse acturi fumus , dex*teram tuae potential extendas : sntque ad note humilitatis ingreTum&:int:roicum,Sanclorum tuorum meritis,fuga daemonum (depulio Peftis ) & Angeli Pacis ingrefliis.PerChriftum Dominum noftrum. ^eAmen.
7*

Parochus iacipit Pfalmum gradualem : A" ^o-

minum ,cum tribularer: qui cum reliquis quatuor primis : videlicet: Levavi:Ltatus fum : Ad te levavi; &Nifi
quia Dominus :

perficiuntur lericis, feu miniftrs

pnefentibus,alcernatim,vel deficientibus ijs, ab ipbmet


Sacerdote, cum Gloria Patri n fine cujuslibet Palmi:
Interim Sacerdote illum,fo alia vicina loca doms,aqu

Beneditio dorn us daciione vexati.


benedicta4 continuo apergente.
dosdicit:

52Q

Finitis Pfalmis Sacer-

Kyrie eleifon. ^. Chi ifte eleifon. Kyrie eleion. Imi


ter nofter. icret. f.Et ne nos inducas in tcntationem.
^.Sed libranos malo. ^Jsfihil proficiac inimicus in
nobis, Et Filius inquitatis non apponat nocere nobis. ^.Domine exaudi orationemmeam. ^JEc clamor
meus ad te veniac. ^Dominus vobifcum.
piricu tuo.

aJEt cum

Oremus.

DOmumtuamDomine clementer ingredere , & in


tuorum tibi cordibus fidelium

perpetuam con-

ilrue manlionem : & prafta, ut in domo nulla malignorum pirituum dominetur nequitia ( velmalignx
Peftis calamitas.)
i^,Amen.

Per Chriftum Dominum noftrum.

Deinde in eodem,vel alio loco vexato, princi


palidoms,dicanj:ur , modo iiipr notato , alij quinqu
Pfalmi graduales j Quiconfidunt in Domino : Inconvertendo:Nifi Dominus: Beatiomnes: Saepe expugnaverunt. Sacerdote utpris aquam luftralem apergente*
Palmis finitis dicitur.
j^rie eleion, y. (Jirifte eleion. ^rie eleion. Biter
nofter, &c. icret.^ft ne nos inducas in tentationem.
. Sed libera nos malo. ^JDomum tuam Domine decet fanfcitudo. ^Jnlongitudinemdierum> "^Domine
Xxx ?

exau-

5?0

Benedi&io doms tempore pelis.

Xaui orationemmeam. j?. Et clamor: meus ad te veniat.^. Dominus vobicumjp. Et cum piritu:tuo.
remus.'

OMnipotens fempiterue Deus,qui in omni loco doriitiationis tux totus affifhs,ttus operars : adelo
^pplicationibusnoftris: ut hujus doms axlificata fis
p'rote&or.7& nulla hc nequitia contrarie potelatis (vel
pelis calamitas ) obftftat : fed virtute Spiritus anti, &
beara Mariae Virginis intereemone fiat tibi hc purum
fervtium,& devota libertas exiftat.

Per Chriftum Do

minum,^?. Amen.
o. Rurius in eodem vel alio loco doms dicantur re*
b'qui quinqu Pfalmi Graduales 5 & videlicet.

De pro-

funds : Domine non : Domine: Ecce quam


bonum : Ecce nunc: Sacerdote interim continu aquam
jencdi&am pargente. Pfalmis finicis,dicit Sacerdos.

iCty mihifonty. Clirifte-cldionJC jric eleionP ater


nofler&c. fcret. ir. Et ne nos indeas in tenta tionem.
Sed libera nos malo.^. Non accedet d te malum,

?. Et^ageHumnon appropinqubit tabernculo tuo,


ir. Domine exaud orationem meam.iyj Ecckmor meus
ad te veniac jr. Dominus vobifcum.^?. Et cum piritu
tiro,

Orcmus.
"us^qui in omni loco4ominationis tuse mirabf-

1er aiiili$>exaudi nos,qu&fumus>ut inviolabilis hu

Benedi&io domus daemoe vext,

ft}

jus doms permaneat benediho beneficia tui muner is,uni verfitas,qux upplicat , mereatur.

Per Chrihim

Dominum notrum. ?Amen.


.....

-. 'rQremus.

r^Pmine Jefu Chrifte , fanhficator u nivera? creturae,quiantis Apoftolis. tuis dedifti potelatem calcandi fupra erpentes & fcorpiones : qui inter caetera
etiam mirabilium tuorum opera dignatus es docere ,
dmones eFugare, cujus virtute vi&us, tanquam fulgur
de coelo Satanas cecidit : tuum nomen cum pavore &|
tremore upplices deprecamur , ut nobis indignilimis
famulistuis ,dat veni peccatorum , confidentiam &]
robur donare digneris , ut ab hc dmo infernalis draconis infukus( vclpeftis calamitatem ) brachij tui mu
id potenti, fideliter cfecuripropulemus : Te praeftante eodem Chrilo jei Domino nolro 7 qui cum
Deo Ptre , & Spirifcujfno vivis & rgnas mxQuhfxculorum. 2*Ameri.
io.

Poilea in eodem,vel alio principaliort ioco do*,

msjlegat fequens Evarigelium.

V jbDamtrius vobifcum. ?JEt cnm fpiritu tuo.


Sequentiaincti Evangelij fecundm Lucam.
. ^.Gloria tibi Domine.

: '.

N illo tempore : ingrefusjeusperambulabaitj.er^fe<?.


IEt ecce Vir nomine Zachxus : & hic princeps farPu-

53*

Benecich'o dorn us tempore pififc*"'

blicanorum , & ipie dives.

Et quaerebat videre Jefum ,

quis eflet: & non poterat prae turb, quia ftatur pufiU
lus erat.

Et praecurrens afcendit in arborem fyemo-

rum,ut videret eum : quia inde erat traniturus.

Et cimi

; veniTet ad locum,upicicns Jefus vidit ilium, & dixit ad


eum : Zachaee , feftinans decende : quiahodie in do: mo tu oportet me manere.
excepit ilium gaudens.

Et feftinans decendit : &

Et cm vidrent omnes , mur-

I murabantjdicentes , qud ad hominem peccatorem diI vcrtilTet.

Stans autem Zachxus , dixit ad Jefom : Ecce ,

jdimidium bonorum meorum,Domine?do pauperibus :


; & fi quid aliquem defraudavi , reddo quadruplum.

Ait

Jeius ad eum : Quia hodie ilus domui huic fa&a eft : eo


! qud & ipi fit Filius Abrahae : Venit enim Filius ho
minis qua*rere,& falvum facere,quod perierat.
Laus tibi Cbrifte.
. Tum imponens mcenum-in thuribulum 3 benedicit,dicens:ab illo benedicaris,in cujus honorem cremaberi$.\ Amen.

".

i2.Poftea ncenitprmcipaliora locadomfts,dicehs: ,


Incenum ftud tebenedi&um aicendat ad teDominey&defcendatfupernosmiiricordia .
i}. Finit incenftione, reveriusi eundem primariumlocum,dicit
:
Domine exaud ratkmem meara*

Et

Bcned&i dom& dacmonc vexatar.

55J

^r. Et clamor meus ad te veniat.


jh Dominus vobicum. ?.Et cum piritu tuo.
Oremus.

v.

TE Deum Patrem Omnipotentem ippliciter exoramus pro hc domo,& pro habitatoribus ejus , acrebus : ut earn benetzt dicere,& anti >$* fie are , bonis
omnibus ampliare digneris: tribue eis Domine demie
cceli abundantiam,& de pinguedine terrt viese iibtan- j
, &deideria voti eorumad efpdtum tusemierarionis perducas. Ad introiram ergo noftrum bene

dicere,&fancli<tjf ficare digneris hanc domum , ficut


benedicere dignatus es domum Abraham , & faac , &
Jacob: & intra parietes doms iftius , Angeli tuaelucis
inhabitent,emque & ejus habitatores euftodiant. Per
Chriftum Dominum noftrum. ?. Amen.
Oremus,
irilita?qu2eiimus Domine,habitationem iftam^ omv ns infidias inimiei ab e long repelle : Angeli tui
I iani habitent in e , qui earn in pace euftodiant , & be
ne diftio tuaftiuper eamimper.PerChriilumDo*
minum noftrum. j. Amen.
14. JnfineParochusbenedicitdomurn j &habitan-|
tesincVdiccns
PAx & benediclio Dei mn poten tisjParrs fcjk Filij,& Spiritus fanCti , defeendat iupcr hanc domum >
~

Yyy

& ~~

Benedi^o Thalami.
& omnes habitantes in e&& maneat temper.

Amen,

15, Appendi hinc inde in cubiculis aoms poflnt


Agni Dei,rami palmarum, & cerei benedi&i , cruces ex
eisdem ramis vel cereis confeljCvC.
16.

Alia autcm ab his aliena ncutiquam adh ibean-

tur,nec Parochis,: abquenoftr reviione & approbatione,uUo modo toleretuv : .


ARTICVLVS

VU

Benediclio Thalami.
if* Adjutorium noftrum in nomine Domini,
Qui fecit clum & terram.
if* Dominus vobicum. ^.Ec cum pritu tuo,
Qremus.
BEnedic

Domine thalamum hunc,t omnes ha

bitantes ineo in tut pace confiftant,& in' tu voln


tate permaneant, &fueicant , Sc multiplicentur in Ion gitudinedierum,& ad rgna elorum pervenianf. Per
Chriftum Dominum noftrum. ^.meru
Poftea apergatur thalamus aqu bcned&a in mo-!
dum crucis.

'
ART 1 V IV S

: " !

VU

Benedi&io novas navs.

"

ir. Adjutorium noftrum in nomine Domini,


?. Qui fecit clum Sc terram .
if. Dominus vobicum. bEtcumfpiritutuo.

V .

Bcnedi&io novag navs.


. "

5^5

Oremus.

PRopitiare Domine fupplicationibus noftris,& benedic

na vem ilam dexter tu fan&, & omncs qi> i

in e venentur,icut dignatus es benedicere arcam Notambulantem in diluvio : porrige eis Domine dexteram
tuam,icutporrexifti beato Petro ambulanti upra ma
re : & mitte an6him Angelum tuum de clis , qui lib
rer & cuftodiat earn femper periculis univerfis , cum
omnibus, quaeineeruntj & fmulos tuos repulis adveriitatibus,portu femper optabili,cursu que tranquillo
tuearis, tranla&isque re& perfects negotiis omni
bus, iteraro tempore ad propria cum omni gaudio revo
care digneris. Qui vivs & rgnasse.

Aipergat navem Aqu benedict in modum ercis,


A T 1 V LV S

VttU

Benedico generali* cujiiscunque loci.


Adjutorhimnorm in nomine Domini.
.

jj?. Qui fecit coeium & terrant


. tf. Dominus vobicum. ?. t cum pircu tu
Oremus.

BEnedie*|. Domine Deus omnipotens locum iftum


( veldomum ilam ) ut fit in eo ( velin e ) fantas ,
calitas, victoria* virtus* hmilitas * bonitas , & manuetudo , plnitude legis * & gratiarum atio Deo Parri ,
& Filio, & Spiritui fanto , & hsec benedi&io fc maVyy a

neat

5}6

Bendi^iocnttainunidtioiicc

neat iiper hime locura ? & uper habitantes in nunc


&impet; ip.Amen.
I

Et apergat aqu benedt in modum cracs,


4 KT t ?*

/X

Benedictio contra inundatones , 5c incendia.


Ontra periculos aquarum inundationes , & inVrcendia?quae flammis jam mgravefcentibus , millo
humano auxilio opiripofle putantr: Parochus indutus fuperpelliceo&ftolalb\procedetadloecum tri
bus^ miniftris duojuxra crucem candelabra geftantbus , ubfequente miiverio populo , & Deum depre
cante;
14

Ergatur i commode fieri poteft, prope locurri

exundationis vel incendij men mundis imteis ftrata ,


in qut reponatur Crux Chrifti &duo candelabra cu x\
candelis ardentibus, doneofiant equentes preces.
? Ibidem in quatuor partjbro cantentur de vot ini
tia quam ir Evangeliorum,(?cut inProceffione feftiCorporis Chrifti infra: &poftfingula Evangeia ubjungantur equentes Verui & Oratio. ;
f. Adjuva hosDetts futaris nofter.
y. Et propter gloriam nominis tui libera fio*;
ir. Salvos fac ervos ru*. J '
t>eu$ mes perantes in te.
f. t>e nonjcundm peccata noftra facias nobis.

Bcnediio contra mcndia .

5^7

Ncq; ccundmnqutatesnoftras rtribuas nobis*


ir Mitre nobis Domine auxilium deincto.
ty. Et de Sipn tuere nos.
Domine exaud orationem
$2. Et clamor meus ad te veniat.
^Dominus yobicum
y* Et 011m (pintu mo,
,
DEus4 qui juftificas knpium,& non vis mortem peccatoris: majeftatemruam iuppjicker deprecamur*
ut fmulos tuos de tut mifricordi confidentes* ab his
aquarum ( ignum ) periculisa celeih' protegas benignus
auxilio,j&aiduprotcc^ione confrves ? ut tibi jugttet
famulcntur,& nullis tentation ibus te eparentut Fer
Chriftum Dominum noftrum*^ Amen,

Extcndens manum iiiper aquas ( flammas) & fa

jeiens lignum uniustantmcrucis,dicit caneando:


BEnedi&io Dei Omn^otentis Patris * & Filj , &
Spirks fan&i deicendat iuper has aquas(flamrnas)
easque coerceat clementer, - Amen,
?. Deinde eodem ordine ,quo exivit, redit ad Ecclefiam.
S0 Solent etiam quandoque in aquas vel flammas
inijci Agni Dei,palmae,aliaeque res benediebej unde mi*
rabiles iatp experiential unt vifeYyyl

.
7- AHa

'

5?%
J*

Benedi&io pabult animaum.

"_

Alia autem ab his aliena , nifi legitime approba-

ta,& Parocho revifa ,non adhibeantur,nec toleren tur.


MEMBRUM

IX.

Benediiones rerum pro ufu & confervatione animalium.


ARTlCVLVSh
Benedicb'o pabuli animalium.
"f, Adjutorium noftrum in nomine Domini. . i
.

yt. Qui feck clum &


Aa.Benedicat Ds hanc creaturam pabulufalisrhar-

de,aven2e: filiginisyAmen. Pilm. . In converreiido.


Gloria PatriKyre eleibm w.Chiic eIeifon.Kyre eletbn> Pater nofter&c. ir* Salvos facervos tiras & ancnV
las tuas. ^. Deus meus perantes in te. '-fr. Ec fi mortiferum quid biberint. % Non eis nocebit. f-, Guitare &
videce, quoniam uavs eft Dominus. ^.Beatus homo
pji fperat in eo. S}-, Domine exaud ora tionem meam.
Ec clamor meusad ce veniat. ^.Dominus vobicura.
?eEtcumipiriai tuo.

....

..

Oremus.
DOmine Deus omnpotens, Creator coel & terrae:
Rex: Regum * & Dominus dominantium : exaud
nos fmulos toos,clamantes & orantes ad ce : qui omnia
de nimio creali,& hoc pabulum cum ceteris creacuris
ad

Behedi&io pabuli aumlum.


ad uus animalium , & ad eorum nutrimentum fecfti '
quae cjuidem animalia in adjutorium & fuftentarionem
hominum crefti:te humiliter deprecarnur,uthas creaturas avenae , falis & caetera , quae ad ufus animalium &
anitatem eorum,iveinterr\ five in aqu degentium,
per invcH:arioiiemfantinoministui^& per interceilianem bcatae Marias imper YirgimsGenirricis , & per
preces omnium Sanfcorum cuorum : bene f* dicere&
fan&i *f*flcare jjgneris ; ut^nimaliaj quas-ex eis guftavermt,initatem ntegralkerrecip'>nr, per te Jei Chrle,cujus blo verbo omnia reburantur55alyator mundi
Rex aeterno glorias : qui Trinitaxe perfe&4 cuiji P

tre ,&Spiritufanc]to yivis & rgnas in ecula fculorum. Amen,

J^Eus , qui temporibus Elias Prophtie ccelum nibbus retringendo claufiiti , & rurfum aperiendo re
mirabilem oftendifti , exaud preces plebis tuas ut per
Unigenitum tuum^quem coniubftantialem & coasqua
lern tibi in Divinkate credimus,& per Spiritm antum
Paraclitum,quem ab utroque proceder confitemur, ut
bene+J* dicas , & fan&i .* fices hune ilem # avenam,
hordeum , &filiginem , ut quaecunque animalia ex eis
guftaverint, adjutorium fanitatis & incolumitatis recpiant :

per te Doming fan&e Pater , gui cum Filio &


Spi-

54

Benedicb'o filis pro animalibus

Sptrira fanclo vivis & rgnas in faccula feculorum.


f&Amen..
Man fgnans formam craeis uperpabulum* elicits
BEnedito DciOmnfpotents PatrsfJ* * & Filij,&
Spiritus fanclr defeendat fuper hanc
avcnae>hordei,iiginis,& ilisj&c. ?. Amen
Apergit omnia aquTbeneditt in modumcrucisr
RTICVLVSIL
Benedict: o fiis pro aiiimalibus,
Adjucorium noftram m nomine Domini*
?. Qui feck clnm & terrain,
y. Doininus vobicum.

Etcnmfpiricu tuov

,
Tus invifibilis cinacftimabris, piecatem tnam per
antum cremendumHIij tiii nomen fupplicker
eprecamur , ut n Me creatur fairs bene Aditio^
nem& potenciara inviibis operationis infundas r ut
animalia^qnse necefitaibusbumanis tribaere dgnatus
es,cm ex eo acceperint vel gulavcrint7bene u, ditioy
& fanti fcaciotua ab omni egritudinis ce Ixionis
incurfu teprotegentecuftodiat. Per eundem Chrifrara
Dominum notrum. ^. Amen.
Otemus.
Ominefncle, Pater Omnipotens, areme Deus:
fende quadmus omnia animaba noftra per hanc
1

crea-

Beedic"tio in pelc anfmiuml

541

creaturam Talis & a quae: dfende pijffim rapacibus


latronibus, beftiis, fcabie, morbo , naerfibus , laqueis, diabolo,ab mfirmtate,ab invid,& mati pra! vorum, malis hominibus : malis oculs : veneficiis :
ab arupicibus : & ab omnibus malis ilvare, & pecides ,
& alia animalia,quae morbis & infirmitatibus vexantur,
per hanc creaturam ilis, & per invcationem fan&i nominis tui fnare digneris.
ftrum.

Per Chrtftum Dominum no-

Amen.

. > jbergatur aqu benedicta in modum crucis.


ART1CVL V S

77

Benedictjio in peile animalium,


^, Adjutorium noftrum in nomine Domini.
% Qui fecit coelum & terram.
Dominus vobifcum*

e?. Et cum piritu tuo.

'*."Z

Oremut.
MIfericordiam tuam,Domine , upplccs txoramus ,
uthxc animalia, quae gravi infirmitate vexailcur,
in nomine^atque tux belief dictionis virtute , ianen-itur.

Extinguatur in eis omnis diablica potelas, ne

ulteris a:grotent,tu eis Domine fis ftentaculum vira,


& remedium fanitatis. Per Chrilum Dominum noftrum
. Amen.

/"

Afperganturaqu benedicta4 in modum cruris

54*

Benedicto contra vermes & aves.


ART IVLVS

IV.

Benedi&io falis & aquas contra vermes & aves


emna agrorum vaftantes.
$Jldjutorium nomm in nomine Domini*
bQui feck clum & terram.
^-Dominus vobifcum.
>e Etcum ipiritu tuo.
Oemus.
T^Omine fnte , Pater Omnipotens, aetcrneDeus,
JLAnitte Spirkum mum fanctum cumAngelis & Archangelis, cumThronis, Domiiutionibus ,& cum eis
omnes Sanlos & electos cuos : ut defendant fgetes
noftras vermibus majis&avibus, & magnificetur nomen tuum in omni loco.

Per Chriitum Dominum no-

ftrum. s^.Amen*
emus.
Ene

>J<dic Domine hanc creaturam aquac , uc tu-

giant vermes & volucres nolris geribus, pro


pter nomcn Domini noftri Jefu Chrifti : quod invoca,
turn eft in ips4 creatur meffis, ut fiat alimentum omni
bus , qui vivunt ex e.

Per Chriftum Dominum no

strum, jpAimn.
Alperguntur agri aqua benedi&.

~~

M E M"

De exorcizando obeffis Jaemono.


MEMBRUM

547

X.

De Exorcimis in genere.
A Rt 2 Y LV S

De exorcizando obesis demonio.


OBSERVATIONEN
I. Exorclae requfita.
C" Acerdos ,fu quivis alius legitimus Ecc leja minifier , vexatos damoneexorcizMurus, e quapar e,pietate, prden
tia,acvita Integrittepraditus effe debet : qui nonfu,fed divin\
fretus virtute , ab omni rerum humanarum cupiditate alienus ,
tarn p'tum opus ex* cbaritate conanter, & bumiliter exequatur.
Hunc praterea matura atatis decet,& non folm ocio,d
etiam morum gravitate reverendum.
2*

TaHum vero ngularem curam & patrocinium , Parocbi

Sacerdotes propter Deum , falutmque eorum fpiritualem &


corporalem,cum neceffe fuerit >fuipiant+
II.

Cautelas Exorcia?.

KT T Tigitur fuo muere reB fungatur , cum alia multa bi


i

utitta documenta , qua brevitat gratta boc locoprater-

mittuntur, ex probatis AuBoribas^ &1 ex ufu,nofftudeat : tum


bacpauca mag/s neceffaria diligenter obfervabit,
s>

NuUus proinde Parocbm aut Sacerdos, vel aliusinferior

boc munus damon't) exorcizandi exerceat, aut a Hum ad id exereendum admit at , nibabntapris infcriptisfacltate Nora.
Item nee aliis exorcifmis quifquam utatur , quamfequentibufyVei nulIis mk Nobis vis & approbatis.
Zzz a

4.

Non

544

^e exorcizandis obfefls daemonic

4* Nonfacile credat,aliquem damone obfijfum ejfe : fidno


ta habeat eafigna, quibus obfijfus dignofciturab ijs, qui vel atra
bilevel morbo a Iiquo laborant.
f* Caveat Ex'orcifia, ne uUam medicinam infirmo velobfiffo
probeat, aut fuadeat :fid banc curam mtdie is relinquat*
6 Mulierem exorcizans , femperfecum babeat bonefiasperfonos, qua obfijfam teneant, dum exagitatur damonio,qu& qui
demperfonfintpatient'^fifieripotefi ognationeproximo
# 7. Atque boneflatis memor Exorcia caveat , ne quid dieat
velfaciat, quodfibi aut aHis occafio efiepojfjtprava cogitations .
1 1 1.

Signa obfeforum.

**^lgna dutem obdentis damonis funt , ignota lingua loqui


\jpluribus verbis , vel loquentern inteiligere : difiantia & oc
culta patefacer : vires fupra atatis feu conditionis naturam
ofender, ($'idgenus alia\qu& cum plurima occurrunt , majora
funt indicia.
2* autem ut magis cognofcat , pofi unum aut alterum
exorcifmum interro^talfij^um^uialfin^rim animojvel in corpore,ut fiiatetiam,ad q anam verba magis diaboli tur, ut ea deinceps magis incuket ac rptt^
iy. Deceptiones daemonis in obfefls
/. A Dvertat }qtubus artibus ac deceptionibus utantur d&mo\nesad Exorciam decipiendum.
. Solent enim utplurimm f"allaciter refpondere & difficile
fimanifeflare3ut Exonifia diu defatigatus defifiat^aut infirmas
videatur nonefit damonio vexatus.
? Aliquando poftquam [unt manifefii , abfionduntfe , & !
retin-

De exorcizandis obfifo daemeno.

545

relinquunt corpus quafi liberum moiefii,utinfirmuspu


tei fe nino ee liberatum X fed ceare non debet Exorcia ^do
nee videritfigna liberationism
4 . Aliquando etiam d&mones ponunt , qu unque pofiunt ,
impedimenta y ncinfirmus fefubijciat exorcijmis , velconantur
perfuadere infirmitatem ee naturalem : interdum in medio exorcifmi faciunt dormir infirmum ,

ei vifionem a Iiquam oflen>

dunt,fubtrabendofe, ut inrmus librtus ideatur.


f. AHqui oendunt faBum maleficium ,

quibusfitfa-

Bum^tf modumadillud difjipandttm ; fed caveat , ne ob hoc ai


magos,velJagos sueI ad alios, quam ad Ecclea miniros confugiat, aut ulla fuperfiitione,aut alio modo illicito utat,
6. -Jguandoque diabo/us infirmum quiefcere, &fufciperefanimam bucbariiampermittit,ut difeeifievideatur.
7# Denique innumerabiles funt artes & fraudes diaboli ad
Recipiendum bomimm% quitus nrfaltatr
effe debet.

Exori autus

W Subiidia ad dgmones expeliendo*.

/~\Vare memor, Dominum norum dixi genus eedamonio\^rum,quod non eijciturynifper orationem tfjejunium : (a)
bac duopotit mm remedia ad impetrandum divinum auxilr um,
damonsque pellendos , exemplo anBorum Patrum , quoad ejus
\ fieripoteritttumpert tumper alios curet adbiberi, (4) Match,.) 7
V I* Locus exorcizando
IiV Eccleam^commodeferi potefi,vel in a Iium religiofum f
boneum locum feorfum multitudine perdu Bus energnme
nus exorcizetur : fedft fuerit agrotus , vl perfind nobilis , vel
alia bonefia decausajn domo privat exorcizari poterit.
Zzz

Vif. Di

^6

De exorczndis obfeis daemonic.


V 1 1.

Dipoitio exorcizandorum

Dmoneatur obus , mente ff corpore valet , ut pro fe

Jl\ oret Deum,acjejunet, fffacta confefsione ff communionefiapis ad arbitrium Sacerdotis communit.


2,

Et dum exorcizatur t totum colligat , ff ad Deum con

vertat, acfirmafidefalutem ab eo depofcat cum omni bumilitate.


J.

Et cm vehementis vexaturpatienteruineat^ibit dif-

dens de auxilio Dei.


4*

Habeatpra manibus,vel in coneBu Crucifixum.

Reliquia quoque SanBorum,ubi baberi pount, decenter ac

tute coigatA ff coopert ad peBus veI adcaput obfei reveren


ter admoveantur : fed caveatur , ne res acra, indigne traBen*
tur,aut Ulis damone uUafiat injuria.
SanBima vero Eucbariiafuper caput obfijfi , aut aliter
ejus orport non adm oveatur ob irreverentiaperlum,
TntcrrogationesExorcfif,
Y

Xorcfta ne vagetur in mu!titoquioutfupe> vacmea , veI

iL? curioi interrogationibus , pr&fertim de rebutfutur ff


occult , adfuum munusnon pertinentibm : fidjubeat hnmundumJjritum tacere , ff ad interrogata tantm rtondere: neque ei credatur,damon mularet ee animam alicujus/nBi
vel defunBi, velAngelum bonum*
%+

Necear vero interrogationsunt,ut de numero ff no

mine fpirituum obdentium , de tempore , quo ingrejfifunt , de


causa, ffal'tis bujusmodi.
3*

Ceteras autem damonis nugasxrits, ff ineptias bxorcia

cuhbeat.aut cmtemnat.
Cvrcumantes, qui pami ee debent ,admoneat , bac cu

rent y

De exorcizandis obfeflls demonic

547

rent , eque ipfi interrogent obfeffuni , fed potis bumilitet


enix Deumpro eo precentur,
IX, Modus exorciza nd j ,
,!
f/.T^ Xorcinos verofacial legat cum imperio auBoritaAJe, magnafide$ bumilitatclique fervore: &"cum viderit Spiritum VAide torqueri,tuncmag/s inet & urgeat.
zt Et quoties viderit obfeum in aliqua corporis parte cammoveri autpungi,auttumorem alieubi apparerejbifaciatfignum
cruets$ aqua. benediB axrgat , quam exorcizando in promptu babeat.
^t Obfervet etiam, ad qua. verba damonts magis contremifcanty 0* eaftpis repetat , at quandopervenerit ad commtnationem,eam iterum tffapiusprofrt ,mperpnam augendo.'
^Acvideatproficerejn ipsaperfiveretper duas,tres, qua
tuor boros &amplisfroutpoterit,donee viBoriama>nfiquatur.
fpum exorcizat\utaturacrafeript verbis potis}quam
fuis, aut alienis.
$Jbeat quoque damonem dicere , an detineatur in cor
pore ob aliquam operam magicam,aut malficafigna , vel inftrumenta , quafi obfiffus orefumpferit , vomat : velfi alibi extra
eorpmfuerint , ea revelct,

inventa comburantur,

<fbMoneatur etiam obJfustut tentationesfuas omnesExoreia patefaciat.


X. Cavenda poiUiberationem.
vero obffus liberatusfuerit,monealur, ut diligenterbi cajrveat apeccatis, ne cafo damoniprabeat in ip/um revertendhnefiant novitma hominis iiuspeioraprioribus.

54%

QfdQ cxorcizandi obfefos dsemonio.


A&TICVLVS

lh

~~~

Ordo exorcizandi obfelos demonio.


iTTaque Sacerdos , five alius Exorcila rite confefliis >
JLautaltem corde peccaca la dteftans , perc~to, i
commod fieri potel,fancT:immo MiTx facrificio divinque auxilio piisprecibus implorato , uperpelliceo &
ftol violace , cujus extrema pars ad obfeffi Collum circumponatur,indutus,& coram fe habens obfeiim ligatum,i fueritpericulum,eum, fe, & allantes communit
igno crucis,& apergat aqua benedicl,&genibusfleXissaliisrepondentibus,

..

2* Dicat Litanias ordinarias pofitas fupr pag. tf,


fque ad preces excluiiv.

"

In fine Litaniarum dic itur Anpiphona. Nereminifcaris Domine delicia noftra , vel paren tum rum,neque vinditam fumas de peccatis noftris. pater
noler,&c. f. Ec ne nos inducas,&;c. . Sed libera, &c.
Palmus5.~A
jDeus in nomine tira lvum me ac, &c,
Gloria Fatr, &c.
ft. Sal V um fac fervum tuum. j^. Deus meus iperntem in te. y. Efto ei Domine turn's fortitudjnis. jw \ fa
cie iiiimici.^. Nil proficiatinimicus in eo^ ^ Et lius
iniquitatis non apponat nocere ei.

Mitte ei Domine

auxilium de fanflo.y. Etde Siontuere eum. ^.Domine


exau-

Ordo exbfezand obffos xmoni

54$

exaud orationem meam. ij?. Et clamor meus ad te ve-j|


niat. -ft. Dominus vobicum.

Et cum piritu tuo.

Oremus.
DEus,cui proprium eil mifereri 1emper & parcer ,
fuicipe deprecationem noilram , ut hune famulum
tuum ( famulam tuam ) quem ( quam) delifcorum catejnaconftringit,miiratio tu pietatis clementer abolvar.
DOmine anle, Pater Omnipotens , aeterne Deus,
Pater Domini nolri Jefu Chriti , qui ilium refgam tyrannum & apolatam gehenna? ignibus deputafti , quque Unigenitum tumin hune mundum mifiili,ut illum rgientem contereret : velociter attende,
accelera,uteripiashominem ad imaginem & iimilitudinem tuam reatum , ruin & dasmonio meridiano
Da Domine terrorem tuum fuper beiliam5qU2e extermi
nt vineam tuam.

Da fiduciamfervis mis contra ne-

quiffimum draconem pugnare fortiffim,ne contemnat


iperantes in te , & ne dicat , ficut in Pharaone , qui jam
dixitjDeum non novi,nec Iirael dimitto.

Urgeat illum

dextera tua potens difeedere fmulo tuo N< famut


u N.)*J* ne diutis pneiumat captivum tenere,quem
tu ad imaginem tuam facer dignatus es , & in Filio tuo
redemiili :qui tecum vivit & regnat,&c.l)?.Ameiw
4

Demdc praecipiat Jagmoni hune in modur


Aaaa

Ifae-

ffio

. Ordo exorcizandi obiedos demonio.

PRaecipio tibi,quieunque es,Spirttus imnde,& omni


bus ociis tuishunc Dcifamul obidentibus , ut per
myfteriaIncarnationiSjPaffionis,Rerurreiionis,^Acefionis Domini noftri Jeu Chriftbper mionem Spirits
anfci , & per adventum cjusdem Domini nolri ad judicium,dicasmihi nomen tuum,diem,& horam exitus cui,
cum aliquo figno: & ut mihi Dei miniflro, licet indigno,prorus in omnibus obedias,neque hanc creaturam
Dei,velcircumftantes , aut eorum bona ullo modo offendas.
.

<. Deinde legantur uper obfeium hajcEvangelia ,

vel unum aut alterum.


dm Joannem.

Leftio n " E vangelij iecun-

icciis ignat i & obfum in

fronte , ore & pe&ore. In principio erat verbum,&c. ut


fuprfol. 191.
Lectio fn&i Evangelij icundm Marcum.
Marc. 16.
IN illo tempore: Dixit Jems difcipulis fuis : Euntesin
mundum

univerfum , predicate Evangelium

omni

creature. Qui crediderit,& baptizatus fuerit,falvus erit:


qui vernon credideritjcondemnabicur.

Signa autem

eos,quicrediderint,hxc fequentur. In nomine. meo dsemonia eijeient : linguis loquentur novis : icrpentes tollent, & fi mbrierum quid biberint, non eis nocebit : iipcr aggros [ ben h^bebune.

Crdo exbrcizndi obfcfos demonio,


f
,
m . - -

Lectio fan&i Evangelij iecundm Lucam.


Lucio.
IN illo tempore : Reverfi funt iptuaginta duo cum
gaudio dicentes adjefum : Domine, etiam dxmonia
bijciuntur nobis in nomine tuo. Et ait illis : Videbam
fatanam ficut fulgur de ccelo cadentem.

Ecce dedi vo-

bis poteftatem calcandi fupra iefpentes,& fcorpiones,&


iuper omnem virtutem inimici , & nihil vobis ncebit ;
veruntamen in hocnolitegaudere, quia ipiritus vobis
bijciuntur : gaudete autem,qud nomina vetracrpta int in clis.
Lecbo fancti Evangelij fcundm Lucam.
LuCt //.
IN illo tempore: Eratjefus eijciens daemonium, & illud
erat mutum, & cum ejecilet dxmonum , locutus eft
mutus}& admiratas untturbae.

Quidam autem ex eis

dixerunt :

In Beelzebub principe daemoniorum eijcit

cbemonia.

Et alij tentantes,fignum de ccelo quserebant

ab eo. Ipe autem,ut vidit cogitationes eorum,dixit eis:


Omne regnum in fe ipiim divium defblabitur, & domus fupra domum cadet. Si autcm &itanas in e ipum
divius eft,quomodo ftabit regnum ejus ? quia dicitt in
Beelzebub me eijcere dsemonia ,

Filij veftri,in quo eij- !

ciunt? ide ipi judices Veftri erunt. Pot fi in dgito E)ei j


eijcio daemonia , profecl pervnit in vos regnum Dei. i
Aaaa 2

Cum

<j<2

Ordo exorcrzandiobieos* demonio.

Cm fortis arrhatus cuftodit atrium imm , in pace iint


ea,quse polidet : 11 autem fortior eo uperveniens viceric
eum,unver arma ejus auferec,in quibus confidebat,&
ejus dilribuet.

Domine exaud orationem

m earn. bEt clamor meus ad te veniat, ^Dominus vobifcum.

Etcum ipiricu tub.


Oremns.

OMnipotens Domine, Verbum Dei Patris , Chrfte


JefujDeus & Dominus univerfae creature , qui intis Apoitolis mis dedifti poteftatm calcandi fbper fr.

pentes & fcorpiones , qui inter cetera mirabilium tuorum pra^cepta dignatus es dicere , daemones eiugate :
cujus virtute motus tanquam fulgurde coelo fatanas ce
cidia: tuum in6toni nomsn cum timor & tremore fiippliciter deprecor , ut mdigniiimomihi fervo tuo , dar
veni omnium delitorum meorum,conilantem rident
& poteftatern donare digneris ut hune erudelemdemonem , brachij tuiiantimunituspotenti fidenter&
icurus aggrpdiar, perce Jeii Chrifte Domine Deus nofter,qui venturus es judicare vivos & morruos , &iaculum per ignem, ?. .
& Deindemuniense & obcflum igno cruris , crCumponcpmp ftolx^d^Uumejus. & dextermanu
Ii capicrejus impofic. conbmter & magna cum fide
dicat ea quae ibquuntur.^Ecce Crucem Domini,fugite
par-

Ordo^xofcizandiobiiTos^xmomo.

partes adverfir. i. Vick leo de tribu Jud a radix David,


y* Domine exaudiorationem meam. ^Ec clamor meus
ad veniar.^- Dominus vohifcum. :. cum piritu tuo.
Oreinus.
DEus,& Pater Domini noftri Jefu Chrifti, invoco nomcn inclumtuum , & clementiam tuam fiipplex
expoica, utadverss hunc,& omnem unmundum ipiritum,qui vext hoc plafroa tuum , mihi auxilium pnefta^
re.dignejis.Per eundem Dominum noftrum Jeim Chriftum Filium tuum , qui tecum vivit & rgnt in unitate
Spirits fanli Deus ,

per omnia &cula ieculorum.

$Amen.
:

Exorcimusu

EXorczo te,immundiflime Spiritus -, omnsincurio


adveririj,omne phantafma,omnis legio , in nomi
ne Domini noftri Jefu Chrifti *p eradicare, & efFugare
ab hoc plamate Dei *J** Ipi tibi imperat,qui te de upernis clorum m inferiora terrae demergi pracepit.
Ipi tibi imperar , qui ventis & tempeftatibus im
peravit.

Audi ergo,& ciraefatana, inimice fidei , hoilis

generis mortis addu&or, vitae raptor , juftiri


declinator,maIorum radix, fomes vitiorum iedu&or
hominum, proditor gentium, incitator invidiam , origo
avariti,cauia difcordix,excitator dolorum, quid ftas,&
reiftis,cum fcias Chriftum Dominum vires tuas perde. (

Aaaa

re? ~

^54

Ordexorcizandi obeffos daemonic*.

re? ilium mccue,qui in Iiac immotus eft,ift Jofeph venumtlacs,m agn occifus,in hominc crucifixus, deinde*
inferni triumphator fuie. Sequentes cruces fint m fron
ce obfel.

Recede ergo in nofnine Patris *j* & Filij

** > & Spiritus *J?fani , da locum Spiritui fancto per


hoc fignum *f*crucis Jefu Chrifti Domini noibi

Qui

cum Parre & eodem Spiritu ancto vivit & regnat Deus
per omnia faeculaaeculorum.^?- Amen.*)^. Domine ex
aud orationem meam. ^ Et clamor meus ad te veniat.
i?* Dominus vobiicum.k Et cum piritu .
Oremus4
DEus conditor& defenfor generis humani , qui h<$*
minem ad imaginen! mam formafti : repice fu- .
perhuncfamulum tuumN. (hancfamulamtuamN.)
qui (<lu ) dolis immundi pirits appetitur, quem vetus
adverrius, antiquus holis terras , formidinis horrore
circumvolat,& num ments humanas impere defigit,
terrore conturbat,& metu trepidi timoris exagitat.

Re

pelle Domine virtutem diaboli?fallacsque ejus inidias


move : procul impius tentator aufugiat : fit nominis
tui figno *f* (in fronte) famulus tuus munitus,& in ani
ma tutus & corpore.
Tres cruces iquentes fiant n peftore dasmoniaci.
Tu pectoris*}* hujus interna cuftodias.
regas.

Tu

cor confirmes.

Tu vifeera

In anim adveratricis
pote-

exorczandi obfeflbs Amonio.

555

poteftatis tentamcnta evanecant. Da Domine ad haoc


mvocati'onemfoncbffimipominis tu i gratiam , ut qui
hucufque terrebat,territus aufugiac, & v ictus abccdat ,
tibque poffit hie famulus tuus , & corde firmatus , &
mente incerus debitum p rubere famulatum.

Per -

minum notrumjefum hriftum Filium tuum , qui te


cum vivit, &c. . Amen,
Exorcifmus. \
ADjuro te terpens antique per Judjcem vivorum &
mortuorum,per fatorem tuum,per fatorem mn
diger eum qui habet poteitatem mittendi te in gehennam,ut ab hoc fmulo Dei N. ( ab hc famul Dei N)
qui (quae:) ad Ecclefiae finum recurrit, cum metu& exercitu furoris tui feftinus difcedas. Adjuro te iterm *
(in fronte) non met infirmitate , id virtute Spiritus
fanti,ut exeas ab hoc fmulo Dei N. (ab hc fmula
Dei Njquem(qu)Omnipotens Dens ad imagine fam
fecit.

Cede igitur,cede non mihi , fed miniftro Chrifti,

Illius enim te urget poteilas , qui te cruci iiiae iubjugavit.

Illius bractiium contremifce , qui deviftis gemiti-

bus inferni , animas ad lucem pe^uxit.

Sit tibi terror

corpus hominis *|*( inpectore) fit tibi formido imago


Dei

( in fronte) non reiftas,nec morris difcedere ab

homine ifto , quoniam complacuit Chriito in homine


habicare: Et ne ojLtflinnjiym puces , dum me pecca}

'
S. . 5 - -i

>

A.-- I

-i.

torem
IPS" - :
1

556

Ordo exorczansfi obfeflbs demonio.

torem nimis elle crognocis.

Imperat tibi Deus Pater

imperat tibi Deus Filius ^imperat tibi Deus Spiri] tus

fan&us. Imperat tibi Sacramentum Crucis

Imperat tibi fides fantorum Apotolorum Petri & Pau


li , & ceterorum fan&orum
rum fanguis^.
rum

Imperat tibi Marty-

Imperat tibi continentia Confelb-

Imperat tibi pa Sanorum & Santarum om

nium interceffio

Imperat tibi chriilianae fidei my-

leriofum virtus jt

Exi ergo transgreflor.

Exifedu-

! tor,plene omni dolo & fallaci, virtutis inimice , innocentium perfcutor.

Da locum diriffime , da locum im-

pijffime: da locum Chrilo,in quo nihil inveniti de operibus tuis,qui tepoliavit , qui regnumtuum detruxit*
qui te vitum ligavit,& vafa tua diripuit , qui te projecit
in tenebras exteriores , ubi tibi cum minitris tuis erit
1 praeparatus interitus. Sed quid truculente renkeris ? quid
temerarie detre&as ? Reus es Omnipotenti Deo , cujus
ilatuta transgrefllis es.

Reus es Filio ejus Jeii Chrifto

Domino noilro^ quem tentare aufus es , &crucifigere


praefumpllili. Reus es humano generi , cui tuisperfuafionibus mortis venenum propinafti.
Djuro ergote, draco nequif me, in nomine Agni
7 * immaculati , qui ambulavit fuper aipidem & bafdifcum,qui conculcavit leonem & draconem, ut difcedas ab hoc nomine % ( fiat in fronte) difcedas ab Ec~

"

clefi

Oro tsLoxbizmi ohieuos cbcmona* "

T57

clefi Dei*J. ( fiat lignum cruets fper cxurnftantes)


contremiice,& fFuge , invocato nomine Domint illius ,
quem infer tremunt,cui Virrutes clorum,&Poteftates,
& Dorninattones ubjecbe funt , quem Cherubim v Se
raphim indefefis vocibus laudant dicen tes , Sanbus,
San6tus,Santus*Domjus Deus Sabaoth.

Imperat tibi

VerbunnJ* carofa&um. Imperat tibi natus*J* ex Vir-!


gine.

Imperat tibi Jefus^ Nazarenus,quite,cm i-

cipulos ejus contemneres , elifum atque protratum


exire praxepitab homme: quo prafente,cuirH ab no
mine feparlt , necporcorumgregem ingredi prafimebas.

Recede ergo nunc adjuratus in nomine * ejus

ab homine,quem ipf plafinavic.


refiftere *|*#
fA,

Durum eft tibi velle

Durum eft tibi contra ftimulum cakitgre

Quia quant tardis xis tanto mags tibi upplb

cium crecit , quia non nomines contemnis , fed ilium ,


qui dominatur vivorum & mortuorum,qu venturas eft
judicare vivos & mortuoSj& faeculum per ignem.^ ihr
-jf. Domine exaud orationem meam. .Et clamor meus
ad te veniat. -fr. Dominus vobifeum. i Et cum piritu
tuo.

Oremus.

DEus cceli,Deus terrae , Deus Angelorum , Dens Archangelorum^Deus ProphetarumTDeus Apoftolorum,Deus Maayrum,DeusVirgtnum y Deus qnipotefta rem habes donare vitam poft mor tem , requiem poft

abo-

558

io exorczandi obfeflos a daemonic).

laborem , quia non eft alius Deus praeter te, nee efle poterit verus,nii tuCreator coeli & terra,qui vens Rex es,
& cujus regni non erit fins : humiliter majeftati glorias
tuaeupplco, ut hunc famulum tuum ( hancfamulara
tuam) de immundis piritibus liberare digneris.

Per

Ghriftum Dominum noftrum. *.


Exorcifmus.
Abjuro ergo te omnis immundiffime piritus , omne
phantarna, omnis incurio tanae , in nomine Jeu
Chrifti *j*Nazareni , qui poft lavacrum Jordanis in dertum ductus eft,& te in tuis edibus vicicut quem ille
de limo terrae ad honorem gloras iae formavit , tu defi
nas impugnare :& in nomine miferabli non humanam
fragilitatem , fed imaginera Omnipotentis Dei contremifeas. Cede ergo Deo jj^*qui te & malitiam tuam in
Pharaone, &inexercimejus perMoyen rvum iium
in abyflum demerk.

Cede Deo +fr jqui te per fidelifl-

mum rvum fuum David de Rege Saule piritualibus


canticis puliim fugavit.

Cede Dea *f*qui te injud

lcariote proditore damnavit.

lile enimtedivins *j*

verberibus tangit,in cujus conpehi cum tuis legioni


bus tremens &clamans dixifti : Quid nobis & tibi Jeu
FiliDeiAltiffimiPvenifti hue antetempus torquere nos?
te perpetus flammis urget , qui in finetemporum
difcurus eft impiis : dicedice me maledi&i in ignem
aeter-

OrdoexorcizandiobreiTosIdagmono;
aeternum,qui paratuseft diabolo & angeiisejus.

559
Tib

enim impie , & angelis mis vermes erunt,qui nunquam


jnorientur.

Tibi & angelis tuis inextipguibile -

}ratur incendium, quia tu es princeps ^aledtti'Jtamicw


dij: Tuau&or incaefts, tu facrilegorum caput, tu actionum peffimarum magifter : Tu haereticorum do&or , m
totius obfcnitatis inventor.

Exi ergo *J. impie , ext

j ** federate , exi cum omni fallada tua , quia hmi-


nem templum ium elTe voluit Deus.

Sed quid' diu-

tis moraris hc ? da honorem Deo Patri Omnipotent


tb j cui.omnttgenufle&itur.
fu Chrifto

Da locum Domino Je*

qui pro homme Sanguinem fuum facra-

-tiffimum fudit.

Da locum Spiriting ino, qui per

beatum Apoftolum fimm Petram te manifeft ftra*


vit in Simone mago : qui fallaciam tuam in Anani &
Saphir condemnavit,qui te in Herode Rege honorem
Deo non dante pereuffit : qui te mmagoElimper Apoftolum iuum Paulum caecitatis calgine perdidit , &
pereundem de Pythoniist verbo imperans, exirepracepit.

Dircedejergonunc^^ drfeede^ fduclor. Ti

bi eremus fedes eft. Tibi habitado frpens eft : humiliare & profternere. Jam non eft differendi temps. Ecce
enim dminator Dominus proximac cito,& ignis ardebit anteipfm^ przecedet, & inflammabrt in circuitu
inimicos ejus.
\

-cri

Si enim^hommemrefelleris , Deumnon
Bbbb

po-

560

Ordo exarcizandi obfefos dsnncua.

~~*

poteris irridere. lile te cijcit,cujus oculis nihil occulcum


eft.

lile te expellit , cujus virtuti univerf fubjecb iint. '

lile te excludit , qui tibi & angelis tuis preparavit arternam gehennam : de cujus ore exibit gladius acutus. Qui
venturus el judicare vivos & momios , & eculumper
ignem.ip. Amen.
7. Praedi&a omnia,quacenus opus fuerit, repet pofc
untjdoncc obelus fit omnin liberatus.
Juvabit pneterea plurimum,h2ec quae infr notantur,iiper pbfeflum devote dicere,faepque repetere.
Pater nofter, &c. Aw Maria, &c. Credo,* &c.

Canticum Beatae Marias Virginis. J_uc f. Magnificat


anima mea Dominum, &c Canticum Benedictus Do
minus Deus Ifral, &c.

Symbolum fanti Athanafij.

Quicunque vultfalvus eile, &c.Pfalmus oo. Quihabitat


in adjutorio,&c.Plalmus 67. Exurgat cus ,& diffipentur inimici ejus, &c. Pfalmus 69, Deus in adjutorium
meum intende,&c. Eialmus 5$. Deus in nomine tuo falvum me fac, &c Pialm. 117. Confitemini Domino,quoniam bonus. Pfalm.^.Judt Domine nocentes me, &c,
Pilm.^o. 1 te Domine peravi,non confundar in termim,&c.Pflm.2i.Deus Dens meus,repicein me,quare
me dereliquift ? Pfalmus ?. Domine , quid multiplicad
int,qui tribulant me ? Pfalm. 10.

In Domino confido ,

quomodo dicitis anim* mear,&c. Efalm. . Viquequ

Or&exorczandi obef d^moao.


Domine obiivifcris mein fnem > &c* Gloria Patri , *4
y?

Poteft quoque-Exotciib. hatc omnia ikpis repe ;

rere,donec obfeiTum liberaveric. Im iblentperiti Exorciibe nonnunquam accepto in manus crucifixo , vel
absque eo propriis etiam verbis ex exorcimis , Evange
lio , & iacr criptura deumptis (finitis tarnen exoreik
mis ilis ) dmonem urgere , & ad exeundum impeliere
non fine fru&u.
. Qudii uno die nihil profeceric, diffrt nego
tium in iquentem diem , & fie deinceps 5 iemper ta
rnen meminerit imperare diabolo , ne in aliqu parte
corporis principalireideat, fed forte in articulo aliquoi
extremo digitimans vel pedis (circa quemllolligari:
poterit) absque nocumento , infehtioneque pofleffi ,
ubfiht.
Oratio poil liberationem.
Ramus ce Deus Omnipotens , utpiritus iniquitatisamplisnon habcat poteftatem in hoc fmulo
tuoN. ( Me famul tut N. ) fed ut fugiat , & non revertatur : ingrediatur in eum ( in eam ) Domine, te j ubente ,
! bonitas , & pax Domini nolri Jeii Chrili , per quem
redempti iimus , & ab omni malo non timemus , quia
(Dominus nobicum eft. Qui vivit & rgnt cum Deo
i Patre in unitate Spirits n&i Deus , per omnia fxcula
iseculorum. ?( Amen
"

Sbbb~f

AR~

$_
t

r /;

Remedia tentatorum dxmong.


rf R T L C V L V S

121.

Remedia on obeTorum , fed alis tentatoruni


dasmone affitente.

\(^\ Vodfi certa & manifea gna obivel injfionisinferfana


^~<** tentat non deprebendantur^ihilominus tarnen illa tentlri conqueratur,Paracborum inprim cura & cbaritas, non m 't\ nus in bis,quam in objjisintenta ee debet\utfiquentia remedia
] adhibeantur.

....

Inquirenda eft diligenter origou radix malt : nan\nel naiturex causa intrinftca,puta, debilitate capitis , cerebri omaI \cbi,&c. Complexione melancbolic , phrenetic : 5 tum Medici
confulendierunt ,purgationes ytnguinis mijfwnes,

bmilia

adbibenda; vel malum nafcitur ex occult alt quopeccato commi


fot nonconfeo : ac tum percram coneionem ferio deponendum e*
2.

Si vero ex nulla barum caurum ,fedmere indiis diaboli

perna tentetur^inquirendum eft e*parentibus,patrinis , adituo>


faliisnotitiam babentibus,a quo (fqua bora diet, an mane vel
pofi prandwm , baptistafuerit ; an abobetricey vel ab alio haptizandi imperito- ; an Sacerdotefortais temulento , vel /titas
\ male diotot ita ut verba carimonias rite nonabbumt 9
lab baretico prafertim Ca/vinia }qui formam haptifmi pronuni avertt alius aquam auderit : acprobabile dubiumfit ptifmi non l'ex adminiratiy denuo baptizet urfub conditions,
precedente Norapprbatione^^ * ' >
f

jp

_S de bptifmi veritate nulla dubitato eft , perfona autem

tentata Conrmation Sacramentum non dum accepit, diona_____

tftrp

Remedia tenttonim- d ,'


ktr\

$6?

ad earn fufcipiendam ad Norum Suraganeum mit\

. ..

....

"'.

4* Semper utile & valueproficuum e tentatis , in bis &milibui eventlibusfiep peccatafua cofiteri Sacerdoti uni
eidem,
piOjdoBo,&'prudenti,atquecrebro acciperefacram Eucbarifiiam.
Adcollum perfinx tentat appendantur reliquia San.
rum^gnus VeifacriExorcifmi, Initium Svangelij S, loannis ,
fat benediffus, ceratpalma,

fimilia benediBa.

6* Adbibeatur tarn privat a ,qumpublic aferuida ,

fidu-

cialis oratio ad Cbrium3Beatam Mariatn Virginem^Angelum


cuodemyCumpr'imh autem ab ipsa perfond tentata.
Faciatetiam profeionemdei , fijudie averti confejfarius \
conducere*

, . ,..

8+ SignetfefrequentergnofanB&Crucis$ aqubenediB
ajpergatjprarthn tempore tentationis.

Mifieatur in "ejus ibis &pot aqua benediEl , &falmiliterbnediBus.

TA Imo & interiores line vees ejusdem , aqua benediBa


bumeBari & lavari pohnt.
jr. Adbibeantur caigationes corporis yproCnfejfarij judiciot difciplina^ciliciajtjunia, peregrinationesjacra , votafacra
bumiliationes corporis ffpiritus : occuptiones externa, labores
mAnuum,ut nihil temporis y otio & inutilibus cogitationibust
reliquum : Mia votiva, preces abaliisfacienda : eleemona,
opera tmfericordiacorporalia, fc*
Ii. Skp repetat baiverba\ abrenuncio tibi Satbana: adbart9tibibriet
IJ* Cavendum t autem quam maxime fiperitbnibus ;

54

Benedi&iovexatQrarajmijmo,

puta , exorcifin muliercularum ( vulgo t>Cv CUtfpfCC)Ctt /


(UtfCftttM,) cbara&eribus,orationibusy & baptizationibus ab clea non approbate, circuit*, crucibus magic> berbis , radkibus
Sacerdote legitim non benediBisgisque buj usgeneris : qualiaeruntfere omnia quaprater jamfupr enumerateprartim
muliercul ,aut vir de magiafufpeB,adbibebuntur,
ja. enim ultra peccatum mortale, damonemetiam - .
grsaUiciunt , & in ejus poteatem perfonam tentatam tradunt:
Et quando corpus curant , anima tarnen graviimum <vuinus
inigunt*
ART1CVLVS

IV.

Exorcimus &benedicb'o domorm daemonic?*


vexatarum.
Videatur fupr titulo de Benedi&ionibus pag. 527*
ART1CVLVS

\Yt ...

, \ \%

Exorcifmus & benedicbo maleficia patientiur&y v


autdemonio ve^atorm. . o i..,,

Exorcifmus.)
Vi Verbum Caro factum eft.

Et in cruce affixus ,

idensque ad dexteram Patris, ut credentium exaudiat preces, ille per fuum incbim nomen,cui omne ge
nu fle<5titur,ac per mritaVirginis & Matris ejusvnec nor*
per preces omnium Sanctorum & Sancbrum Dei, praeirvare ab omni maleficorum dacmonum incuru dgnetur,qui in imitate perfecta* vivt & rgnt : ecce en im
ffc' Crucem Domini noilri JeiuChriftb in qu lus,vita,
._
.
.
_
^

Benedic"t.io vexatorum a damiono.

56$

& refurrecbo noilra : confufio omnium maleficorunr


acdacmonumjfugite ergo partes adverie.Nam ego con
juro vos daemones infernales,& ipiritusmalignos,cujuscunque genetista praefentes ficut abfntes ,. quomodocunque & ib quocunque pratextu auc vocatos,,aut, in
vocaros , aut fpont, aut miios,iu per incantattonem
feu per artem malorum hominum,aur nuilierum , p
rat is ad habitandum vel moleftandum , quacenus fe! mot diabolic fraude incontinenter debeatis

per

! Deumvivunnj* rerum ^/antum ^fatrerm *jFilium *Jf^pirtumfancbim,praierrimpereurr% *J*#ui


in Iiac eft immotatus *| a Jfeph venundatus *fcin
Ag4io occiifc *J< 11 hominccrucifixus : in cujus {arfguine. vicerunt vos,quandoMichai pugnavit vobifcum, &
fecit vi&oriam, recedere, appropinquantes retroceder
nee valeatis ub quocunque pnetextu moleftare creamram iftam,nec in corpore, extra corpus , per vifionem,necperterrorem,neque de die, nequede noc-fce,
dormiendo,nec vigilando , ncccomedendo> orando,nec aliquid naturale aut fpirituale faciendo, ali
ter vobis infundo omnes maledicliiones

pce-

nas tormentorum , detruionis in ftagnum igns & lulphuris,per manus inimicorum veftrorum y fanl Trini-,
tte ubente,Michale Archangelo exequentc
Nami teaeminiaJiquo vinculo praecepti: * adoration
.; :

Cccc

:;nts,

^56

Benedicb'o vexatoinm daemono*

ns,ifFumigij , nnodatons , arris & fa&une ad quemcunque perveriim finem & efFe&um compilato & fabricato,five in herbis , verbis , lapidibus elementaribus ,
five nararaiia nt , five fimplicia auc mixta, temporalia
aut fpiritualia,aut fcramentalia , auc in nominibus ma-
gni Dei, aut Angelorum, five in charaeteribus , horis, I
minucs, diebu*, anno , meni , (perftitios obirvato , I
cum pacto exprelo aut tcito , etiam juramento firma- !
to, omnia illa ** irrito, annullo, deftruo per potentiam 1
I Patris,qui totum mund creayit*J*?periapientiam Filij |
Redemptoris

T per bonitatem Sprits ncb', qui to-

tam legem admplevit** qui eft *J*erat **rventurus


et** Omnipotens Agios ViAthnatos^ Mother
cetragammatontf* Jehova *** Apha & Omega
principium & finis.

Extinguatur ergo in creatur ift ,

& fugetur omnis virtus diablica per delacionem antimac Cracis,invocationmque Angelorum,Archangelorum, Patriarcharum , Prophetarum, Apoftolorum ,
Martyrum,ConfeIorum,Virginum,necnon B.Virginis,
& omnium in cloregnantiumcumAgno occio ab ori
gine mundi,& ben viventium in Ecclefi in& Dei.
Recedite ergo,& ficiit fumus jecoris pifcis combufti,
dictante Raphale , ipiritum Sar fugavit, ita benedictiones ifbe expellant vos , ut non audeatis acceder ad
fcan creaturam infigntam figno fanbe crucis , per
mil-

Bencdicb'o conjugum maleficio impeditorCtm>

5^7

miHiara centumiquia mandatum mcum non eft meum,


fed ejus, qui miTus eft finu Patris , ut opera veftra deftrueret,& in ar Crucis deftruxit, nobis talem dedk pGH
teftatem,ad gloriam fuam , & utilitatem fidelium vobis
imperandi,prout imperamus & praecipimus , ut non audeatis acceder per ChriftumDm noftrum^ Ecce
Crucem Domini fugite paites advere,vicit leo de tribu
jud , radix David, Alleluja. Amen. Amen. Fiat. Fiat
Initium S. Evangelijicundmjoannem..
I n principio erat verbum, totum,&c, ut fuprpag. *9**
AKT CVLVS

VJL

\. 1 . Exorciimus & beneditio conjugum maleficio


imped itorum.
iX^Ir&mulier maleficio abuu matrimonij fpermittente Deo ) impedid , primm diligenti confeientix examine & confeffione facramentali pramiis, uae
plamitatisftatum fideliter exponent Parocho,qui le&
I femfs deSpiritufancto , aut Deipar VirgineMart ijguentes orationes iper impediros Conjuges loco opi fortuno intra vel extra Eccleiain genuflexs , & pi
! beum deprecantes dicat.
I

2$re. Adjutorium noffram n nomine Domini.^ Qui

;; j fecit clum & terram.^ Salvum fac fcrvum raum&


aneillam tuam.w, Deusmeus perantesin te.^# Mitte
eis Domine auxilium de fanfto^ t de Sion ture eos.
Cccc %

jrm

\5#8 Benediio conj'ugum maleficio impedcorum.


-ft. hlprofidatinifnicus in eis.^. Et filius iniquitatis
non apponat noctrejsis.^. Eftoes Domine turris forcif ^. facie Mt&icLf. Dominus vobifcum.^/ Et
cumpiritutuo.

Oremus.

D mineJeu Chrifte , Fili Dei viv , qui in paradifo


terreftrimatrimonhzm inftituifti in officium ,

&

poftmodm pro nobis Homo faclus es , & ex Virgine


natus,etiam in Sacramentum : & tu prainti mitaj culorum tuorum primiciis dignanter illuftrali: quaeu. mus, t per mrita Beatiimae Virginis Matiae * Matris
tuae,Beacorum Apoftolorum Pea i & Pauli,omniimque
Sanfcorum & San&arum tuarum hos conjuges macrimonij Sacramento copulatos,bene*J* dicere, &ab om*
ni ligamento,fafeinatione, & maleficio Sattara^iaeoun1 ditatem& klutarem Obols propagationem eis impar
tiendo, tut pietate liberare digneris: Qui cum Patre, &
fan&oSpirtu YVfis&c.
2. DeindPalmi fequences dicuntur. Pfalm.i.Bca*
tus vir, qui non abit. Palm. oo. Qti habitat in adjutorio. Pfam. 127. Bari omnes^qutiment Dominum.
J. Demdepreces equentes. ,

- *

yrie eleion. hrilte eleifon. Kl yrie eleifon: p ater


nolter.^ .Et ne nos inducas incentationem. r% Sedliberanosmalo.^. Salvumfacfervumcuum &
tuam^. Deus meus (petantes in te. f. MitteeisDmi1
1 , .
_ _
J

I1C

Benedi&io conjuguai maleficio impeditorum;

169

auxlium de in&o. y. Et de Sion euere eos.#, Hihil


proficiac inimicusin eis. jr Et filias iniquiratis I
ponat nocere eis.^. Efto eis Domine turn's fortitudinis.
?. Afacieinimici.^-. Domine exaud orationem meam.
. Et clamor meus ad te veniat.^% Dominus vobifeum.
. Et cum piritu tuo.
: Oremus.
OMnipotens fmpiterae Deus , qui Beatce emper
Virginis Mariae uterum mirabiter fcundfti * ut
deSpirituanto verum Deum & Jiominem , Salvatorem noftrumJefumChrifl;um,conciperet: imploramus
dementia m tliam , ut his famuiis tms,matrimonij nexU
conjun<Sh"s,iublaro omni dxmonis impedimento v ma
leficio , ilutarem matrimonij fru$umargri digneris.
Per eundem Dominum noftrumJefiimCiriumjFilium
tuum,qui tecumi&c.
4 Deindebenedicens utrique,ibijciat.

CReator cceli & terrae,qui primis parentbus , matri


monij feedere ociatis?dcit : crecite & multiplicamini,& replete terram : ille & vos bencdi&ioae , adverss omnes diablicas infeftaeines , foecundet atque
mulriplicet: & chrilianae obolis ialutarem propagationem mifericorditer vobis concdt , in nomine Pa & 4
tris,& Filij,& Spirits nb*? Amen.
5 Foftea afpergat illos qubenodiftfu & dimittat
Cccc X

6. po-

yjo

De certis Ritbus & fnft, per annum.

6L Poteritetiamdiciexorcimus priore articulo pojficus. Qui verbumGaro factum eft,&c.

PARS
R

I T V S

Certis fels , temporibus , locis , & devotioni- ;


bus afgnati.
r"l 1 Kiphefitnt ordin bi Ritm
YJL

funtfiones :vel enm certa

temporferiesoel ex voluntaria utplurimitm Religio-

E?,vehBnecetatem quandam peraguntur : tribus proin de paUtf membr defcribuntur.


M E

itus,cerimonie? preces & funhones, in parocfialibus


imaxim Ecclefiis, Dominic prim Adventos uique
-

; . adeandemDommicamfequentisanni
v"
eccurrentes.
V IV 1 S 10
/
?"
Communia omnibus hebdojuadibus per ' >
"
AR

tocum annum.
T I V L V S

I*

BenediHo Se afperiio aquse omnibus diebus


Domjnicis.
r*C &knnt (flfniiimpomtftteu &uftetiufatt*,e4ikm mar |3 4***fifi0 impeditjg, quod aquabenedicatur per Parocbum ,
populusper Sccleamantemia initium afierg/ituTypracedente tninirogeftante 'Vas- aqua bewdiSta*

De ccrth R tiKus Ik fun dt. pec annum.

571 ;

. MoJus autern benedicendi aquam>& ajpergendi d/ebus


Dominicis videaturfuprapag^.
Interim cantatur a Choro vel Parocbo extra tempus fibule dntipbona Aipcrgcs , &c. vel tempore Pafibali. Vidi aquam,&c. ut infra.
4. Finita afperone Sacerdosad altare rediens cantas verculos & orattornment in Miali Romano.
ART1VLVS

II

'

& iufFragia pro morcuis,diebus Dominica,'""


in Ecclefiis ruralibus,

/T Nruralibusporro Eccle , completa populi per bccleam a


fperfione> ex

confuetudinefitprocejfio circum bccleamper

cmeterium in filatium animarum, quarum corpora ibirequie(cunt.


?. Modus aufem, ubi bac circumeundiconfuetudo e , firve^
tjtrfiquentiritu,

$. Pracedit cantor , & profequitur Antipbonam: AipergCS


mc : vel Vidi aquam pro tempor divertatefequitur minier
\ Crucem geans :po bunc alius deferens vas cum qua benedi*
:tum Paroc bus circumeundo cmeterium>ajpcrgit(cpulcbra,
recitans Pfalmum Miferere,w/Deprofundis. ^Rquiem
anernam dona eis,&c. Et lux,&c
4 Si deeft cantor, Parocbusipfi cantabil \f$ totatohtbi
cumfuperpeUice baberinequeunt , pradiBa geentur ordiper
Laicos mares, nudo autem modo perfentinas:fedfi Uli nonOffi
ciant potis ifta omittant.

\ 1

S% Cumpcrvenerint adoffuariumfubfiftunt omnes:Parocbus


autem,

57*

c cerc^ Ribus & fun&. per annum.

au tem, ubi morts e , dieit Pfalmum

orationem cum reliquis

utfpra tit. de vitatione quotidianafipulebri pag. 2 66. diBum


ejfcx & atrgitojfa ter in modum itnim cruets, id e in medio >
dexterit 0'finiris ojfuarij, ut alias dea/perfionejfpis dicum
fuit*
6, Deindefit Mijfa , &billa concia, ve[pop miam cateebe[fis^alternatim^c. inlialibusprafertim parocbiali longe diffitis Ecclefiis: & infinepopulas rurfus per Parbum afpergitur ,
inpae domum dimJsi tit ur;
7. ParcbipiofifnulacdifiretoZeloutantur,prafertim inten\fi biemlsfrigore,aut nimio aatiseahre , nepopulas prafirtim
in ptagis,juam conquerendi^ ex Ecc lefia ante finitumfacrurrt
tf'concionem difiuendioccafionem arripiat : tffi prudent'tmiliumeventuum conderatione aliquando de re divina x excepto
Mijpefiterificio,aliquid brev'tari,aut omit i neceffefit , alia opportuHitAteParocbiJupplefeudebunt*
8* Serio autemprobibemus,ne peradituum,autper ejus dorne*
licos,aut alioirve maresfive ( multomins ) feminas , cumfolenni campanorum pul/u, aut etiam nebis diebusfabbatbinis
rvefperecircumEccleampercosmeterium , nulio prfiniefacerdo,proceonesautpulcbrorum &ojfUariorum ulU publica vitiones, afperfionest incenfationes peragantur..
PLT1CV L V S

Gatechels omnibus diebus Dominicis,& vefperse


ijsdem Dominicis,& feftivis diebus.
/. Y^VEcatecBefiqwmodbfit haben da, dicetur infra*
*^cura?o&fii;virivolujnus..

De ccrtis Ritibus,& funcT. per annum,

57?

2. Vetera,ubi baenus in ufitfuerunt , diligenter fuis diebm


fjbor bAbtant :

quoadfieripote, in omnibus Ecckfi Pa-

rocbU Ub us quantumtunque exiguis.fi Itemfecunda veffera diebus


dominie S feivis introducantur^ populus>ut Ulis fi intert,admoneatur.

3. Decanten tur autem devotjent\&graviter fer cantores ,


vel ubi nullt[untrer farocbum.
ART1CVLVS

ly.

MifTa v Proccffio de Venerabili Sacramento iingulis


I

Feriis quintis per annum.


Videatur infra , titulo de Troceffone in fee Corporis Cbrii.

art.y.

DI

VISIO

Parochiales fun&iones Dominica prim dventus,


uque ad Domihicam Palmarum.
ECclefia Dei tottus anni decurfum , in Mijfali & Breviario Ro
mano 3ordHur ab Adventu Domini nori lefit Cbrii: borum
exemplofuntliones Parochialesfingula, quoadperi pote ,j>er an
numfueeeive otcurrentesjiunc traduntur.
ARTieVLVS

Ritus in Ad ventu : Mifla cum introra Roratc :


& praeiepis Domini inftru&io.
/- Ii IiIff deRoratefeivo rit decantarifilet in muiis titile*
It iquotidieper advent'umne Gloria & Credo juxta
generales rubricas Miffalts de mifia votiva, except(abbatbis, in
yuibus dici debet Gloria : infeo autem Conceptions B.J.V.
i

Dddd

&

574

^c ccrtk Ritibus , &; fnft, per annum.

f per illiusoBavam , dicitur Miffa de feft , cum Gloria , &


Credo*
t,

Populas ad bujus devotionts ftudiutn fuaviter excite-

turtumfitpia ad Jtfativitatem Domini.


Cum prape Dominijoco intra Eccleam opportuno , prafertim in ruraltbus Ecclc, ad incitamentum ruten & impe
rita plebis,pi 0* utiliter erigatur , /Vfue rnodic etiam impenfis , prolocorum qualitAte fieri queatura boni & zelo Parocbi
eripyet'tamprofuparte conl'19 & auxilio adee, aej uxt cavere,
ne quid inconveniens , impertinens 0 devotionem turbans , admieaturf A KT 1 V LV $

//,

T hurificatio Domoram , in diftri&n Parocha?, in Vigi


lia4 Nativitaris , profeito Circumciiloriis, & Yigiif .
Epiphanias Domini Noitri Jesu
Chrifti.
/, r\/irocbus Worum tantum Tarochianorum domos hoc triduo
Jl

kenedicet aJpergendo$ tburificando,a amb/ftfuerit rqui-

tiu : ensdem autem domos\irrequifito $ invito Parcbobenedicere,& tburificare nullus alius Sacerdosprafumat,
ga

Modmbenedictndi,ajpergendi ,

tfatrififandidefcriftus

eftfupr pag. jir.


4 KT ICV IV S

Matutinum in Npftenft.Nativcatis Domini, cum


tribus Miffis ,, & de ablucione.
/, Nno&efanBa Nativitat Domini toea boram undecimam
\j$ duodecimamper quascunque Ecclefias. Parochiales ,etiam
rura-

De certisRitibus,&fun$. per annum.

575

rurales,cantabitur, vet eerie alta vece recitabitur Matut'tnum


cum tribus Nolurnisintegris , & laudibus , juxta Breviarium :
Romanum.
2. Finito Matutino po boram duodecimam diettur Miffa
folenn : fub qua deinceps exelufo quotes pratextu nulii Laico
( except infirmt )Jacra communio minifirabitur ,fid difftrenda
erit ujque ad tempos matut'tnum i ni alia fit quorundam loco*
rumrationabilts confuetudo.
3. Circa pufificationem po fumptum facratimumfanguinem in tribus bujus diet Mifiis>advertendum eft , ne aJuma tur \
perfacerdotem in prima &fecunda, eque tum Ca extergat:
fed digiti duoprimi utriusque mans abluantur in parato aliquo mundo vaft ad hoc in altaripraparato : idque obfertteturfimpert quartdoprafata tres Miffafueeevemulftper eodem altart
dicuntur : tummper maneafiibftratum corpora leyufque dum
in ultima & terti Mifi(umpiafuerit ablu io.
4.

htodfi autem finita prima telfecunda M'tfi difeeden-

dum efi ab altari quoties id fit , facerdos abluat dgitospradiclo


modofuper calice , in quo turnfacrificavit eque farum eircumaBo , purificationem illaminfundat na alieui mundo fuper al
tar i, atque deinpurificatorio calicem extergat,ut alias : in tertio,
deindeM/a,femptaconfuet purification & ablutione , etiam
tandem purificationem , ex vafeiUo mundo in calicem infufam ,
fimulfumt,
f*

Jnjuper pit &fruBuosefuper altari loco opportune' , olio-

catur mago Cbrifit pueri Nati , notfe fanfi Nativitat


Jque adfefturn purifieationis : quod obfervari
mus.
-

retinert wlu-

i
vddd

'

^IrT j

576

De cercis Ritibus, & fimLper annum.


A KT 1 V IV S

IV.

Beneditio Vini SJoannis Evangeliilse in


ejus dem fefto.
Videatur /upr pag. f/p.
ART1CVLVS

V.

Benedictio Aquae in Vigili Epiphanar.


Vtdeaturfupr pAg.a\jpt
ART1CVLVS

VI

BenedicYio^roceiIo,diftributio cande larum in


fefto Purificationis B. M. V.
/ T Ideatur in Mifali Romano ante M'tjfambujusfei i (f
y
2.

obfirventur omnia ibidem pofita.


Qua autem in ruralibus Eccleis cantandafunt , infr

tradimtur.
ARTICVLVS

VIL

Benedi&io & impoiitio Cinemm


FerilV. Cinerum.
Cum totatpota in Miali Romano, inde defumatur. Qua
fem in ruralibus Eulefis cantantur,tradunturinfia.
A RTl CVL VS

VJIL

Funciones particulares tempore Sacra


Quadrageimae.
N mult parocbialibus Eceleis , quotidie cia Vejporum
decantatur FfilmusMifctCtC : in cujus fine Sacerdos ante
fummum altarj genuexusfuperpeUiceo & fioa violcea indutusgantt remijpori aliquantulm voce.
___

De ccrtis Riribus,& unh .

577

ir.Dc non fepjmdftm pescara nqibia facTloDls,


^. eque fecundm iniquitates noftras rtribuas nobis,
ir. Domine exaud orationem meam,$?-Et clamor meus
jadteveniat, ^.jDominus yobifcum. ?. Ec cumipiri^
Itutuo.
*
l'"
1 ' 4
2,

Tumfurgt , &fiAns antat rationem Vefler ' die\

convenientem :

redit adfacrifiiam. Qua omnia retinen ubi

\mos*fi,t (mpotefl, inali beclefits introduit,optamm*


$%

Ubi condones\exbortationes, colla tiones/pintua Les , mane

aut veere\pro Ecclefiarum confuetudine,etiam diebusnonfefiiv,per quadragefimam infiituifilentfirmiter retineri, atque ubi
commodefieripotefitintroduci defideramus.
4 Veera (S Compktprwm , ubiJicifilent, per Quadragefi
mam bora in Breviario Romamprxfiriptdicantur.
f,

Dominic, & ali diebut intra Quadragefimam , popu

las ex cathedrafkp &folid cum Zelo de gravitate pecatorm,


eorumque legitima confeone, & ponitentiaadmoneatur.
6,

Expliceturetiam matur fkpis preceptum Communion

Faft halts in Eccleh Parocbiali umen* , & debita ad dign


\frmendum dijpofitio.
ARTICVLVSIX,
Benedi&io major fl is & aquas Feria quin. t ance Dominicain
teare*'"

Vidcaiurfupra pag, V

DdddTs

^$

De cenh Ritibus , & fundi, per annum.


DI

VIS

II L

Parochiales funciones , Dominic Palmarum


uque ad diem fan&um Pafchae.. ". . .
ART1CULUS

"l'</.i..:

Beneditio3Dilributio , & Proceffio in die


Palmarum

[tint h omniatntpVt Romaneante tjfam iim &ei:qtt* om


niaaccurate ubique obferventar- ,\v.
' .v. / . ,v. \ .
, m Rnratibus antcm Ecckfiis Rarochu* cum Canton radeTvtl[olusr
omnia cum minirisgraviter & devoteprafcripurituperagercfittdebit.
J* Nota pro canta infra traduntur , cantandain Ruralibusprafertin*
Ecclefiis..

-'V .
R TIC F L&S

IK

Parochiales fun&iones , infra Hebdcmadam ndrarr ?


feu Majorem , fqe ad felum ianlum
Pafhae. 7
I.

Decantacio Paffionis,

l.T)Jjfo2fo*nf Mri JfE Cnrr^drtf, i***?* tjuataorfana Evange"


* lia >x>bftrvatoaeourat in nth* rktt in Mijfafc Romano prafcripto-r
fectwdm notas recns alibi impreat , per Farocbum\ Dominica Palmarum
fyeritertiri^rt,.ejrfext hujtsfincla tfebdomada;decantetu , adbdoi"
ta y ubi haben\pojfum, competentibusSacerdotibus , & Miniris. in debita*
, in minoribtaautemvitRur atibas EcclefiU ubi nceeffaria& miniri
deejje jitlent,predicta fef Fat'ochum folum devote peragantur yejr quatuor
Evangliapa'onis inprivatis ftjs ex cornu vangdij legantur.
II.
I

Calicmn&aliarumreito^oAfbci'atmm
annua lotio*

.'

......

i i

.i

Pc ccnis Ritibus, & fundi, per annum.

579

I . f~\ Mnta vafafacta, utprimnm aliquidimmunditia , pulveris , ut mde^-*centi* contraxerint , per annum fepis , prout ntceflefuerit , furgentur.
Z. Spcialiser autem pracipimvs , ut omnes cu)mcnque- Scclea calices >
patena ,aboria,pxides profiteris stets , aut pre Communione Infirmorum ,
cftenoriafeu MoufirantU , cumprimts autem ittarum lunula, in quibusfanfiiflimum Sacramentum reponitur , in aqua ex einerib modice decotf ,finguiis annis minimum fme^feriquarta majoris hebdomad* ,poftperatlam
rem drvinamjior.k opportunper Parochos , er aliosfacerdotes diligenter lawentur y atque dein, debite exccata, mundo linteo exterantur,
5. Aqua vere lotunis tfixeranum effundatur.
1 1 1,

Tria Matutina Tenebramm.

^t~\Irca tria MatutinaTenebrarum , qua feriji quarta , quinta.,fixt pofi


: *^>Compictariftm Vcfrerr. hahertjdet,necpo.cireariiquas lur.is mcts hrum tri um dterum- candelabrum triangularefirvetur BrtviariumRomannm in omnibus exatf.
., . . , .
Pueri autcm ejr alq, immodefie adpcclefiam concurrentes fragoris.ta.
tum faciendi gratia amittantur 3 adhiktffi etiamfubfidi brathijf*\,U,lar.
. - . . V
. 4
. I V. Ritus ipeciales tridui Hebdomadsefan&ar ;
feriy.VL&Sabbatho.
j0 T>Jar<aMi(pefacrificium9reponendum Veahile Sacramentumjenu^<Janda altaria,adorationem Crucisjbenedic~tionem noviignis, Cerei Pafchalis"., Fontis Baptifmalis,ejr reliquum offum antemcridianum hoc triduo agenda funtyeaJmnia accurate Parachusperagatjuxta Mijfale Romanum.
\
2. Judfiiecials Inf advertat diligenter Parochas., nandes tant km , ut in
' Miffali Romanoprafcriptumeyfedpropter fepulcbrum Domini , prout mos
1 eyferiaV. tres majores hoiasmpl conficrantLu ejfe : quarum nam feria
V.fubeademMtfsa fumitiolterampofero diefish re divina fumendam , ter1 jtiaminoenforiofeuMonflrantiiad fepttlchram Dominipro publica adora tione exponcndamdntmm in caUce,patena,&palla cooperto , tuto ejrdeenterfuo loco affervaU .
5, Retjnendus et*amfolennis Ecclcfimos e,ttt poft cantatum in fifia

* -

* "

...

1 1

5?o

Pc ccrtis Ritibfts,& fnft, per annum.

frta V hyrhnum , Gloria in Excelfis^c. deinceps ufque adSabbathum finBnmjonec idem hymnus in tila Mifs cantattir^campana Fxclefiarum non
pulfentur, adhibitis interim crepitaculis , feu ligneis malleolisfuper ligne
tabe IIim alter hatim lente & ordinate crepantibus.
4, Pofi cantatum hymnum,G\oz'm ExcclCis,Sabbatho [anclo , deinceps
per totum Sabbathumpulfanturcampana,nonobante, quod corpus Domini
adhucfit infepulchro,
5, Finita Mifs feria quinta fit Procefo,ut aliisferiis quintisper annttmjnorefolito,fubbaldaclnno,per Ecclefiamufque addejtinatamcapellam
velaltarcyaut apttd Rurales in facrifiiam cum Venerabili Sacramento intra
calicem affervato,driuxta Mijfile Romanum itacooperto,ut- necculix , multa
minus hofiia apopulo videripoffit,calix autentfiniftra man Sacerdotis circa
nodum,patena verb calicifuperpefita , dextera ejusdem manu firmiter teneatur, cdmitantibusfactbt*s& intortitiiyCHtn lignas malleolis,
6, K^bfoluta proceffione, in definata Capell vetAltar i}aut alio loco calix
cum Venerabili Sacramento,mcnonCibmum proCommunicantibus & Infir-
mis, fub clave & tut Sacerdotis eufiodi recluditurjuxta Mijfaie Rma~>
num.
jt Ofiiolum autemtabernaeuli , in quo Venerabili Sacrament am fer an
num affervart confuevitjjoc triduo maneat apertum , ne populas ibi adoret,
quodtunc non ado.
8 , Ji*odfihoc triduoxttm Venerabili Sacramento ad infirmes progrediendumfit,ferventur omnia confueto modofed loco campanula adhiveatura mifiroprocedenteligneus malleolus, quern alternat immodeft & ordinate quatiendo ,fupertabellam allidit.
, iuand inpluribus,vel diverfis ejusdem loci , qnibuscunque Ecclefiis r
Sabbatho fanftofit officium Mia,nufquam aneapulfentur campana, quam
fint audit in Ectlefia matrice illius loci: quo nomine etiam intelligiturparochialiSyfinon adfit dignior : ubi autemplures in codtm locofunt Parocbialcs,ea, qua aCiis eftprincipalior.
V. Dilributio hrimatis,& icromm Oleoriim
Feria VMVh
, f~\ Vandoquidemprafaf Feria V.facrum Chrifma cumaliisOleis ah Epi~
(copofolenniter benedieitur , ex quibus deinde adfingulos Decanatus
rura-

De certis Ritibus,& fund, per annum.

581

Rurales , ejr ab his, adfingulas parochiax , quantum ubique necejfe , transferendum e: meminerit Parochus , ut tria vafeula , in quibttsfefaratim S.
Chri(ma , OleumfacrumJeuCatechumenerum , atque Oleum Infirmerum re
cen'dit , diligenter purgatainftruat kovs bombactis : atquereconditain
clausa lignepixideadbunc ufum faifa , ejr infnper aliofacculo exferko-vel
aliafimili materii , inclufa , ejr chordis conria, atque [igtliofu obfig.4<tta,
una cum infert fchtduU de nomine [ ejr numero Ecclefiarrtnt
ejttidem pareehi* , ad qua* dein eademfacraOlea rurs dtcrtiendafunt ,
per hominemprobatum ,fidttm ,ejr attentum , eraffine-die matute mittat ad
fuum Decanum duralem , aut adcum locum , unde baffenos novum Chrifma ejr alia[acra Oleapetifolebant : quibus obfignata infuis vafculisfacra
Olea itidem recipiet : nemo autem, qui non e in majoribtes Ordinibus, ad divifienemejrcontactumfacrorumOleorumadmittatur.
. Decani autem Rurales , ejr alij , qui ex Ectlefia nofir Catbedrati im
mediate[acra Olearecipiant , eadem obfervent , curentque, ntij' , quosip
pro SS. Olis mittunt, tempefiive feria quinta manepofibenediffionem SS. j
leorum in Cathedrals Ecclefi Nofir fefifiant.
|
5, Similiter Decani Rarales,ejr Parochi, latoribtts fuisferto injungant,ut \
facra Olea itagefient, ne bine ejr inde verfando , autfurjum deorfurn verten- !
do , vafculis effundantur , multo minus incurie in find , velfuis vefiimen- \
tis ,vel irreligise adpublicas tabernas, vel profana conventcula, aut ad
alios impertinentes affus in via deferantur.
4. Vafcalaautempradiffa ad vitandumomntpcriculum errorisfignentur inpropriisfingplis operculis, utrinque , interi/ts r exterius , eodem modo , his charafferibus C. S. I. ide , . Cbrifma , S. Oleumfacrumfeu Catechumenorum, I, Oleum Infirmorum.
5, Serventur quoque nitidiffime foto deinceps anno in locofuo , prout in
Sacramentorum adminirationefitpr fiepius dtffum eft ; atque nihilfordium ejr irreverenti* cira eatoleretur : him Parochus aliquoties per an
num vifitabit locum , in quo a(fervantur , clavefemperpenesfe ejrfubfu cu
fiodipermanente.
.. Vtus autem Chrifma, Oleum quoquefacrum, & Infirmorum , qua: re-
manferunt in Vafculis , cum veteribus bombactis , intere, dum nova adnt j
facra Olea , adonfcrendttm in necefftate Baptifmum, ejr Extremam Vnffionem,feparatim quodlibet , in mundo vafe reponantur , ac tutofub clave

Parocbo

$2

De certis Ricibus, &uaft. per annum*

P or-oche cufiodi ant , u/que ad SabbathumfitncJum ; tum in now igne


fofehaii ante benedicJwnem cumfuis bombs comburant.
7. r{ova facra olea novit bombacqs ,infrofrijs vafcnlis afferven-r
tur decenter & tuto , ut dictum eft,fu loco , adttfum totms anni.
8 Deficiente amem[aero quo que Oleo,fia?per annum fneeevanon
benedieli Olei afufio in minore femper qu intitte , quam benedi&ifit Qlei ,
promtfvprafag.zo. diffume.
V L Adoracio Vencrabilis Sacrameim Fedf
<juintl:& Lotio pedum,
1**. facrefanffum EucharUSacramentumbocip
^idieferia quint (quo /citur Cbrio Domino inflit *
tum ) in l'iqua Capell 1 Altart , exprafcripto Mijful Roma ni ,*ueiis (j luminaribus decenter ornato , f benmumto , adorandumtf venerandum exponifolet: Parochi cura trit tempeivemonerepopulum , utforporaliter inejfabi modoprantem
Cbrium Deum

Hominem pi ador 3 & vetteretur }nec non.

de tam falubri , & tamfuami infinit mi/eration beneficio de


bitasgratiarum aQ iones Dep hodiefpecialiusperfehat*
2 1 Lotio pedum facienda aPralatvel fuperiore illius Eccle.
tjAtpofl meridiem , bor opportune , juxta Rit um in Mi{fait
\JLomancprafirij)tum,

- < .

.VIL" Sepulchrum Ghrifti omini Feril VI.Majoris Hebdomadac , & Veipertina per
: "v ;

placeas proceffio.

/CjT^w audabilibujuf Tote , # aliarum pafflmGer.


^mania Dioeceum AntiquijflmA confitesdine , tempe'iDt
paratur locas, velCape/a EccJea ,pro[epukbro Cbrifli Domini,
velis luminaribtts , lampadibus , alihque religios pajflonem

De certis Ritibus, &fuilLper ,

<l

Domini ejusque fepulturam reprafentantibus monumentis ,pro


Eccltfiarumfacultatibus, autpiorumparocbianorum liberals
bus fubdiis decentime , quantum fieri potefi, adornata ,
tanto quidem magnificentis , quant feiviore cult digniffimumefl Sacramentum,ex allgate confuetudinis beneficio intra
hoc biduum inpublicopatenter exponifolitxm.quod alias ab Ecclefi juxta rubricas MiQal , obmemoriam paion Domini
ez iia occultandum effet , ut Calix , Hoia in eo repota
populo patere deberet:, ...

. .

:. .

...^.Feriautemfixta Parafceves , peraBis omnibus , peut in


Miali Romanoprd/crihuntur,Ociator,fumpta un Hoiafub
Communione, alteram Hovimfori in eodeniCalice repofitam ,
ut dictum, ajfervatam, in Oenjoriumfeu Monfirantiamfitper Altaripofitam,pro Adorat'tone adfepulcbrum Domini , intra
peliucidum'vitrum impnit,
"- $\ & Commnnione,, ardentibus adbucfacibui

intrti-

tiis , & candclis , in choropro muerentia [anBima, HoU} celebransansjmpomt incenfum in duo thuribula {inmajoribus
faItem Eccleis ) fine benediBione:

genuflexus > utfuprad

BenediBiones notatum fuit, triplici duBu , faB ante & pa


profunda capitis inclination , Sacramentum incenfat quod
mox velo albi coloris , ita utfacra Hoiavideri populo nonpofi
fit, obtegitur, (jper manurn Diaconiantis celebranti genufiexo,

haben ti aliud velum album, oblongum pulehre orna?

tum j ex burneris utrinque pendens ad cbtegendas defuper ma


ntis , quibus Monrantiamgefiatjinfummo Altarisgradu por
rigitur.
4,
'

* v . .

Interim ordinaturlugubris froeeio per Ecclefiam : 2

cedit

5$4

De cercis Riribus , & fun$. pe: annum.

cedit 'bor us Cantorum\ tum Sub diconos alius ab eo , qui celebranii ajfiit , cum Cruce mdius inter duos Acolythos candela*
bra accenf^geantes : fequitur derus morefoita, manibus can
delas tenentes, bini&bini , indutifuperpeUicets: Miniricum
intortitij s } t duobus ligneis malleoli alternatim crepantibus
loco cjmbalorum: duo tburiferarij , velunus in minor ibus Eccleis, continuo incenfantes. Ultimo loco Ociator ,pluviali nigro , vel ubi bac baberi non pote , afula ejusdem coloris indutus, Monrantiam manibus ante peSus geftans inter Diaconum t Subdiaconumfimbrias pluvialis utrin^ aliquantum an
te elevantes ,cum minir bBaldacbinou Vmbella in cedit.
S-

Chorus autern Cantorum interim cantat pia Refpottforia

infra deferipta.

me, qui con

iabatur
me:

De ms Rrbus; & ilm&, per annum;

me: vide

te

omaespo

pu ii:

^,

Si

eft dolar fi

5S5

jj "k*

milis,

fi cut

.1 J~

dolor

me

omnes , qui mn fi ris

* v
1

- -

de

us.y. vos

per vi

te.

am,atcendire*

SI eft.

5$6
&

De ceras Ricibus > & fimflb pcrannum,

Cum ad locum (epulcbri centum fuerit , remoto velo 3

Monrantiacumfeinflfim fifofiiain deinatum locum i carI porali mundo-ratum , reverente? per aentis t>aconi
deponitur , */publicumpopuli conefium , & Adorathnem :
/ > /

ter^feu triplici dufiu ,aBa ant & pofiprofun

da capitis incln attone , ab Ofetatore incenfatur.


Pobxc dicuntur Veera bujm d'teiakOciatore & ^t\
\entihm- Dicono & Subdiaconofubmih vbee Alternatim Ver1fus-pfalmorumrecitanbus: quos interim ufque ad initium Ora
tion is Rfpice, 0V. clarad lugubri voce Cantores lente

de

vote rcitant,
jj

9. In fine Ociator dicit intelligibiliedremia voce Oratio-

, Redice quaefumus Dom i ne , V ut in Breviario Raj mano,


y

0
' ,
"
*. "\
. ..
g* Caveat farocbus,ne adpedemleffikafepufchn t in efuibus etiam,tenuim Exfle VenerabileSacrament ligneis
I pericuis la tris claufum edpotiusfuper opportuneAltari lumii nibus &' velOr ornatum, decenter pona t., ai quepopulo ex le
fia digrejfb , diligenterpeo loco , velfi alius tutos S bent cfaufs^
\ [ac decens in Ecclta locus non e , cnfuetofuo tabernculo re' cludat :fin minus , Venerabile omnin non exponafur : eque to|| hrandume}ut velnemineprafmtein Ecelefiaveln* teibus ,
sveldo euode , Fenerabile Sacramentum unquam publice t
\ expofitum ; quodetium a Ii is tempofibus accurate e obrvaudunut

ff.
!

to
1 "
'
Ks,
jros. Venerabile Sacramentum3 quam diu erif expofitum

; I nonipfum Domineum (epulebrum , pro loci aut beclefia, viribus


duentimit continuo illuminatum ande lis , lampadi bus, &
il1
I I Uli
I . I I III, I I
.-..' i II... - i.i I .
ft"-

De ccnis Ricibus,& un&, per annum*


587
~\

i i' i )

...
1,1
. J
facibus . interimfitUmjuxtA[antiquum Etclefis Rit um> AjirU
fiviper , qui vel Mufic Not myfieria Pajjion>vcl pfalterium
graviter & jieyot fitccinis verfibus altewatm dcantent ,
< coUoqui , aiusque libericribus , aut inconvenientibus
atfbus, tant intr, qumtxtra EccUfiavttiam in vi' dum vi\fitnturfepulcbra>ubiqueprocul amot.
. in minor autem
dotes,minifiri,

Rura/ibus Ecciefts , ubi totfacer-

alia ad folenmtatem fepukbriDominiciha-

berinequeuwt , jupraferipta , quoadfieri potefi, omnia fijnt per


folitm Parochum, c-unutno Aut duobus minir, adhibit Cruce,
q-u procedat , 0 tburibwie cum navcula irtcenfi Ante/cerdotem,dum MonfirantiAm majnibus geftat.
is Difponat quoqut1 Faroebusprudentertffitaviter parobianos, tttper vices, mutatis bor ,coram VenerabU Sacra-men*to,f$fiepukbrojbocbiduo , aliqui mtinuo orent , [altem ubi de
votpfafcntes nonpojfunt* . .
III. Vefpertina per piareis Proceffia
Feria yL Paracevesc

^.\T Ibildifiolutum y aut inconvenient Patocbus in bac Precefi* ^fionefriperjnittaixfidomnia cum debita compunciones
filentio peragantur.
f' Myficrda Pajfian qudfitb-bc Procffiione circumfierri aut

?4 modefi[dient, itainter dfias yFiAteruitates


[Aodalitates ordinentarjit Pafio Domini norilefit Cbriftijufi
fie.injpeBantipopulo..exbibeajt.ur caveatl> que quantumfieri
ipotefi, ut eademfiguraJapis non redeat.
S* nfiituaniurplurs certiM^giri ^, tfin11

'

Ur-

|)J||-| , - - |- ,i
ffi

i - . -i

'

i i

i I

De cercis Ririb us, & funct per annum*

ternunct) bifitbordinatiy ne $ ttcl interrumpHttur Ordo


proceonis*
^
v * " " A. " 4 ^
:\^i4<iO ;.%4v4 \'
IX. Sabbafiia oBfervariir.4;\ J>lKmajoribm Ecctefiis exA& rventur omnia , in
A Romanoprafiripta2. In minorihm autem Ruralibus Ecctefiisquenti modo >
quain Miati continentur, obfirvaripoterunt.
3+

Aqua baptismalts, antequam nova benedieat in Saba-

tbo Pafila ($ Pentecoes , ex Baptierioper Parocbum **fac$a


riumejfundatur: tum lavtur tfmundatur vas Bapticrij.,
lmpida aqua repteturv &' bacfiant , antequam Parocbus ad ber
nediBionem lgnis$ adalia procedat.
4+ Benediclo novo Jgne , ut in Miali Romano Parochut
Rural, vetejm nomine alius Sacerdos}0ffdansfineViacono &
, Subdiaconojumitolampiper bumerum dexterum 7 fuknifiro>
bracbio confiringens , 01 induta dalmtica albi color 3 vel ubi
j haberi nonpote^fineea, accipit arundinem marinam , vel, ubi
illius copia non emundum communembaculnm , cui infitmmr
tte algatafant tres candela triangulo diinBa, ceferquefa
cti,qua in Miali Romanopraftrib/wtur} ter cantando-\%
Chriftbfifo.

..v .

v. \ .. v4

Cm adAltare pervenerit^accipitens Miale antepeBasy


in nfimo gradu Altargenuflexus,dicitficret: lube Domine
benedicere: Dominus fit in cordemeo,& in labiismeis t
ut digne & competente! annuntiempraecomumfouni
paichaIe,Amen^
!
toeavadit adpu[pitum,atque in cornu EvangelijTea
modo,

De ceras Ritibus,& fur.per annum.

modo, quo Evangeliumfer Viacmum alias canlarifolet > ante


fi hahens Cereum pafibalem benedicendum , triangulrem arundinem , feu baculum,

in mundo vafe quinqugrana incenfi

genda in Creo pafcbali,qua teentur ab aliquo miniro:Cereus


autem bjtbla & arundo vtl bculos inguntut fiper cande*
labris ad idpraparatis.
? . Completa. benediBione Cereipafib.il,depofit albis, affumitparamenta facerdotalia violaeei coloris^ in cornu Epifol*
ad Altare legit propbetas omnes cum gradua lib , & orationibus*

'

*o Ceteraunt, ut in Miali Romano, un cum Utamis ,


5*fubfequente Mi.
X. AccenlaCcreipachalisy&criangu*
. .

laris Luroinis.

Ereus pafcbal a SabbatbofanBo ufque adfinem antati


K^vangelij in feo Aenonis Dominion Collegiat *
clefiis quotidie acceni debet ad Laudes , Miffam Conventua
les ,

Vefperas tantitm*

3: In Parocbialibus autem Eccleis tantum ad Laudes }


quando dtcuntur publice in cclefia , deinde ad'Miffamfolennem
Parocbialem diebus fcis& Dominkis

ad iorum Vefferas

Vaccendi debet : al itque continuo prope Altare extra cornu E\ vangelij.


3. Infeo Aenonis Dominipo Evangelium Mit extinguitur, amovetur ab Altart*
|;

4. Triangulare Lumenfuper arundine ,finita Mia Sabba-

V tbifnfifi,extinguitur & amovetur.


\

Ff ff

xi:

po '""''Dccrtisintbus;'^: .annum.

fanftpfch*, hor cttgruj , Socerdos iniutus. Albivclfuptr.^

fumigautibus , ubi habenpoffitnt : duobus ceroferariif cftdfihhif^Aiz S


[cenfls intet Subdt. cum Crue,indutum 4alm,4tttMbifolawfcquejn.tibiis un'rOffis Clerkis bin & bin is cum ptis cqndelu yprocedit wdtHAitik
\Sefulchrumyjtb rijsferndfanp0mt Spr^tffl. Wvt\
*
i
2 ; Ante Tenerdbile Sacramentum conflituti, omnti unagcnufieclnt ,
fubfilento allouantij}er orantes ,/asfingulndelas accendunt, -7
Sicerdos furgens acflans, imponit incenfum in. dm thurtbuU abfque
\ bened'iciic ne : deindigenuflextis thurificai Vpnfrahile Saxr.imentum triple
:tdiitlu"-, ajfumffitoquefupr humeros velo albo oblongo , atque
Wmhh^w-^icerdos genuflexitt aeeipiens Sacramentttm , max fe frtgens &
flans versus populum nihildicens , faciens beneditfioncm proceffiondi
Kitu-tpratedentibtts Subdiacono cumrce,tir duobus acolythis cum candeylabris ftantClerkis cum luminibus accenf/s, tum aliis minifirisfaces
tortftit accenfa geflantibus , atque duobus aliis continu^incenfap^tibHSiCyny
iUsef^onfue'tisperfonantibuSy ex loco Sepulcttr per Ecclejttm illitddepor
tatfub ttn)bcx\ficut in aliis Pnct(fionibus Venerab:li Sacramento ,af\antibifs utrinejue Dicono & Subdi icono , &pre morefimbrias pluvt.is
ejusdemfaterdotis aliquantum elevntibw.
^ v, .>..
; 4. guamprimum tutm cer'dos ^i'^am nihil tantatt in dat bene-\
i dicHoncm cum Venerabili Sacramento in manus accepto) fian s adpopulum
fe converter/1, max Cantor aliquisfiaus n loco Organi ,gravi ejr dar, voce

Pc Ritibus iun. j)er ,-

59*

ncptfcantare lingui germanica primum Verfum: <\)Vft iff ffitibmX


Ifubfequitur Chorus Cantorum ans adOrganum , quod 'tito eo te,quo
Proceffio perEcclefiamfit ,fefiivperJonabit.
5". Finita ProceJfioneycun?Ad,M&repewtytHmfKtrit,Hbft
Sacramentum affervariconfevit , per manus ajfient.is Diacont ibidemfu\per mundo Corporall depoto Sacramento ,faceniosfacit cum omnibus Mini\flrif fimttl profundar ufque ad terram genuexionem, & moxfe erigens ,
minirante Dicono , imponit incenfum abfque benedicJione , & rurfant
genuexus, Venerabile Sacramentum triplici ducludtmore incenfat.

7* affumpto rurfusfuper humeros velo albo oblongo , qitodfub in~


tftiorieCeremoniariut teneot , fcendit ad Altate y &fact ibidem ad
terram ufque genuflexione Venerabile Sacramentum t&anibw oblongo ilio
velo extrinfects obduelis , fans ane'petus reverenter acpite m ox ad
populum fe^Cbnvicns, ihcipiens ltete EpifioU , graviter ejr reverinter
elevans Monftrantiam ^femelin dum cruets populo benedicit , nihil dicrts & petficienscirculum,atquc ad latus Evangelij tediens -,fanclifjmum
Sactamentum rrfo decenterfuper Altari coUocat: quod acceptum Diaco absque ulteriori incenfaone ^ infolito tabernculo recondite clavepe
jMrochim dtitgentr kftodita.'* ** '
" [\
~ v . u t.V.-V
~. Turn fail Altari profunda reverentiay omnes eodem ordine y quo
estiertint, adSatri{tiam-,,velchorum->rccedunti
-'.

-Pftedper Ojpttatorem tncoatur Matuttnum & Laudes , qu<*cantafituf cboroCntprumadbibito etiamOrganOytnore confusto , c^pf^enni
Interim cumfilentio amovetur Sepulchrum,in quo luminaria ejr lampads exttnguuntur mox > ubi Venerabile Sacramentum irtdefuerit deporiJih
amovtri
^
,
,
^ro AdorahOnefuiteXpofita, imago Chtifii refurgtnt cum vex iHo ponatur,
amota tomenflatkk Cnrii in Spulchro>r extinct lumimbw.
i . Super ltari mximo i vl alio publico Ecdcfi\t loco opportuno , 4
hk ufque d feum Afcenfionts Domini* piheti.4m pltocatur eadem
TfnglH$Hf'rTfiifr
netktfkede"H}ie riftfiAfcenfionis Dominifeive intra fornicem Ecclear
eamllendajnodo infraprxfcripto.
,Xill.

5pi
XII L

De ccitis Ritibus,& funL per annum.


Pip minoribus, &RurpIibus Ecclcfiis, *

).~wKmiUbtuEccleu foterit mumprkfcrptum actum film


\* uno faker* a*. Itero mipifirt ,fiplures 9^&,$~
quentinude.
i Rurdt* AlbAfiela ad per nudum eruc.circumdaMg
r pluviali albi coloris-, vel ifto deficiente, Alba, cumoUcjusdem colora
Ante pecttu liber pendula, matiib us item ante pc^us conjune?is & levtis*
precedente uno Miniflro cum Cruce^r die cum ihuribulo&incenfo, nmnd*
fitperpelliceo veittt , dem modeftc er graviteryd locum Domtakt $cfulcbri,ifoikmgenisflexuf^i<l*antuminfilcntio,&^
.... iq $
3. Tumfurgens imponit incenfum in thuribulum, nihil dicens, fp&
to ob prafentiam Vener abilis Sacramentoformant crucem : genuflexut
Veucrabile Sacramentum triplfciJu(7u,ide/f,:n medio , ad de*ter.im &ntrameiusdem xrevercnter incenfat , falla ante jfylffyerfffaqffiffi.
\mufn Sacramentumprofunda" capitis inclinatione.
\
4. Heindefumem de manu Minifiri oblongum album velum fut'er bu meros,& afeendeus ad lecum Venerabilis Sacrameti,fatir#rfu4 aaterram
: ufque genuflexione , devot Sacramentum ^Sepulchre , nihil dicens , nee
tans cryptepeftus tenet.
,j
f. ^j^J^cedenjs immediateraviter,#modifie* non data fuper
j lum Benedict ione , prAcdente CrucetLumMidr thurtbulo circuitpi
I amfub w bella, ubi haberipote.
t
.
Vbi autem Ecdefiapropterftatij Anguftiam no admitit rcuitum*.
' /^fitrnwm.

jriLaU 4

VVf re

-i -i

xc paftor

bo^yusgquia

4
! i.

nniam fiiam
po

De cercis Ritibus, & iim&. per annum.

*^<eft*

1 le lu ja:

4} le

ja.

al le

luja*

E tenim

Pafcha

L j

55^

ffifr

De cents Ritibus,& funciper annum.

Glori a

N Pa tri, &

Fi Ii , & Spi

&o t i le

lu pt

^\ vvs

V, fnttrm vero, & qmamprimum Monrantia cumfacrJiHou Parocho ex Sepulchre e Uvata^cantatur Antiphon*: SurrexitPaftor,er.
fer Cantorem ade,vei conteti Uli gcrmaniciprscentotes inpagis clara
voce intonant germanicum Hymnum , ' jft Cf{^b(M&^l.i^afpr^
afaspfas germnicas cantionesmul cantante e- projeque te tot o populo.
leHttHircuitu Parochus reversadfimmUm 'Altar ve ad Locum
rnaculi i in quo reponi debet Venerabi Suramentum , depoft^ Mohrantiafuper Altan Uud rurfus incenfat triplUi ducfu , prsfinpo fitp+>
Htis modo ': ffumptocfue>utaniea, Venerahili Sacramento , dut Bcneduro! nemtpet'populum, exprimendoformam crucs-/tihil am an s; ducm : dr
per circulum {* verttns ad Altare , nonridiens ad cornu Epiftofa, quofe
verter catfit , in tabernaculum dil'igentermundatun.
atque fotaproximoccafione fub Mijjsfkvo-tfimif.
<. fo-ea Matuti & Laudes per Patochm estriintcUigibilivs\ a,devot & Unte reintur :adnt CUeriti &facetdotes, auf Cantores , in
omnibus adjuvaiuntprouis viribus^ loci opf ortum tte.
jo. Populus autem Parocho uidiose & mature ex,Cathedr*m<mcbitur , ut huic gratiarum cceleitmt plenimo divino oteio , omnes chiani , cum pi gaudia & , lieclis mentibus adnem ufqwe
internt,
.
; ;
;WJ
."!.
~J

ir

i
" -ft
De cercis Ritibus, 6c fundi:. per^annum, 59$_ !j
i

ue ad Adven tun- Dom ini. .

ycncViftio Agni Pa&alis


*

alionim, in die

. ,

iano Pachx.

MOus
Odas hencdicendifuprpAg.fTr,

univerfim t.prtfcn-

ptus,.
_ptus,jqui
promdeillincfumendus^

Ad Ajperfionem Aquabenedi8& ab dkufque ado?a~

... m Pentaoesejcclufii>e co Anpbona. A(pergesmcJ&c


Antipbona , Vidi aqua*n*&. ut in M'tfla Romano,

Y Ac Dominica digenter a Parocho ab/ervetnr, quodfu


J["i p.* cvrca Communipnempafebaiem pag. nS\ dijpotun.
efi depublicAfume coUeBionisfebedarumpafebatium , 0f tnquiMane acpoena inobedrentipm circa/ptum fafcbalts *

Sc

Iniis asttem lotis quibus ulterior terminus adComtnu

nknem pafebakm indu&us e }elapfi io termin adem ojjr


yabuntur*

i/,T""4/*#x Domimc prABfymporifa0e miffam , /^y^JquAm farocbus ad dum ifi Miali Romano V&fpr
fag. /f.#: prafcriptum, Altare, fe ipfitm >minit9s , pbpulum I
Aqua benediBaafperty in pag, ubi confuetudoe ,poterit ex
traEecleam versus quatuor mun dipartes cantando Initia quatu Evangeliorum , femna & fruBus terra benedicere: Et id
tum propter antiquimam bujus Diorcesconfuetudinem, tum
propter majorem popult devotionem , pariformiterai cum de
portatione Venerabiiis Sacramenti in Monrant' in omnibus
Ulis Sccleis Ruralibus,in quibusMonrant\ja habetur, & quo.id
eri poteft , ferventur, & canfnturfnn^^qv fiifct pota in
Proceone fefti Corporis Chrii infP.

in tiberio autem Vene-

rabile Sacramentum ad hasproeeones ctrcumferri^onmino pro*


hibemus: ac tum ut bujus BentdiBionis u/us non owittatur ,
rventur ea^quahk num.j. ufquead * /j.ponutftur. *
2. Tempore pluvio out alias impedit , quo minus extra Eccleam procedat ur , pount eadem fieri m ipsa, Ecclefia divers
quatuorationibus adeafdem mundiplagas,
. Ordo autem talis eft, quando Monrantiapro Venerabiti
Sacramento non ade: praceunt vexilia:fequitur, quis ade,
Cantor,dein aliusgeftans vasAquA benediB&JuCruxcum hafta
inter duos geantes candelabra $ accenja luminaria poftremo
Parbus indutus Alba

ola conveniente,pendente ab utroque

humero, & antepeB us tn modum crucis conriBa : fequitur totuspopulus hint 0*biui, Deurn pie & devote invocantes.

4. Egre Ealeamfiunt adprimant opportunammuni dipfagam : & Parocbusans, abfolut inpit cantare.

Pe erci'sRitibu^funft/per annum."
% .^^^^^^ ,
Et cum fpiritu tuov w*V.-.^i

~WJ^

--. f. . .;. ;.r />


:.n i

i ^ aa&i E vangeij, fec^dmMactkcuhi :


fignat libram & , ut aju'>;-

. j

-4i|?.<jta ti&0omm&

iA^I

. Virer: :i:5

y4 * i

V. liber generationis fcfii- Gbf&fct ttHttfcfc* *


In fine ocuaturlibrunr, cns ? per vangeUcadiQL deleantur nra <fcita*mefi*

i.

op. Libr$ ns Domine*

; ;

. m1::uLu-j a m

. .. .;

".p

W- /I .

n^fatnrie^dia t &* -
^ Quemadmodum *avimus in te.
r, Domine ctmi meam,
1 ^. Et lamof mc-'ad te venias
C^.'Domfcais Vobifettm*
' v'..ccinfpMtt.tuwi

ilA;

%, : ;

; , ;

. ; ,;;>
;,.r.7 /.;.:i:i!

' .:

i>* - '"*! "

A Cmo u5,qu3eiumus Pomne, /piritae nqmae


repeljanmr , & aerearum diicedat malignitas tempeftatum. PerQiriftum Dominum norum. ^ Amen,
.|

6# Hnit f^pn^-;^4j|q^f|t^m^ l^e^j^idnm


cura wd <dntasc &!^^
Yers a4, jlicfadc,cantan*s, w--r.vvi /.v
_ 1 ! -,
t_
i_ i . ' il ^^- ~*
gT^^ftfTYTT

___
F

i iimmi

^98

'

'.I ' I

> cert^Riubu^&fon&.per annum.

Oelefti BeticdiioiiB^smdicacur, cuodiatur, &


O^m^ur^^iQx^mtds, hafottnces ,
agri quoque & ^

-quam bctiedidbm verf&peputam&tt^r^


un vis cmci, ter,3id eil , 11 mDv i dcxratttfelkzrii*
8

Quibus fnids pracedc ad fecuftdam iacn^ &

similiter versus $1>|1>11 ^1^^1^^!)^1111;


captare ncipir.

Doreinus vobifcrim.

' : 'A
''

.01 '

: ; \-i .jjf'

^.Etcmpritucd; r :-' i'ro'.i

. :".

^InitiumS.-Evangelij fopw^ite'MaTtiwa^ignat
librum & fcl
' r 1 :
: .

InitumEvangelij JeluChriftifilijDeiAb*
In fine ofculacur jibrum , ut fupritad^rminfo Evanjgelium, diccns r per EvangeliqteI ai !
I

A Pefte,fame bello.

1*
:
i

?. Et clamQr,m^lw^^at:Vmm^v^
"

-,

'

'

"

re-

\\

De cercisEUribus,& fnft, per annum

Enedc Dem Onmipocdis:(^miiftm>^fit in


eo anitasicaftitasvvitoria j virtus , humilitas , bo-
nfcas & manfuerado,plenit^^b^

a#io[

Do Patri & Fili,& Spiritui n&o : & hc benditio


manear fupra hunc locum , & uper habitantes in eo
nunc & m fsecula fculorumj$? Amern
'
r 1$: infine caraatujrupridi&a Bencdiftio

-Wi -rL
& '->n

Coelefti benedi&ione benedicacur&c,


IO. Dein afpergit ut iupr ad primum Evangelium,
* In tertio loco versus plgani correpondcjpLtcm>
odo,quo ipr canit.

ii

. Etcumpiritutuo.
^. Initium fancti Evangelij fecundumLucam ,S;nat libruHx tifti |bp bihdQ
G lria tib Domine

ft-

Fuit in diebus Herod$&c>:

rL -

In fine ofculatur librum, utad primum Evatgeurft,


Icens : per Evangelicc,

- * > ^ o *.?:;

f. Aubitan^impro^Sr perpetu mort*,


r* Libera no^Etemii^
a&i&xtLx*4^! .->
Fiat mifericordia tua Dmine fuper nos

!)? QumadmteftfperaVimminxe* ^ar;^l.


J^JDbmirie. e^audwatfon^priirioroH^i^ : ^
Gggg *

* Et

6oo

De cettis Riribu5tfun&per annum.

qi amor meus ad te yeniac.


/

v\ Dominus vobi&uet )'&.1*;^%&:

<

n;f ;/

. .-. .: . : , : . ormus,

-i :

: \ 7lfica,quximsDomine,locu m iftum,& omnes in^

lidias inimicocum afe^ togi^ltespMi^n

nti habitent in eo^ui cum in pace eulodiant, & benedi&io tua le Temper fupereunv

Per hriffen* jDor

mbttmnjQi^un^^.^hii^filil. a^ctf&iiWi* Afe>


-fei#r^ifcnimlubungi; btttediHi^is&'Ber

? iTiffil apergk ut fapnV v

A?

;J: .; '

.Q .vi

PV In quarto lco va:is^^m^ppf^sm wpa


fp rdifckidem cantar. '

:-?<; ifrA ^

. i 3?, :r CUnt fptrtU tUGU

&!

Signaeirbrmn &l,; r A ~i^ioHsiid

.Hi

vf^.-^fefcwinft'%rtiiM 1011!^ ;i

foprcjpQCi^yerb^^
In flhoafularar Ii bmubdiceap# $a**g^*&c.
; -jr. Abornni ?# -, .

^vEiac^feio^^

x .*!'-: .1>1? j

Daniel

Do-

t; RiUbito ce per annum;

?. Etclamor meus $;:^

|3lVwnj& jani^jGoeli aperts

<ju transfers Ayti

mantes de fupexothxis fis , & operum mo J


, mmfztnbkm ierra; *ju Ajrigeio p&Gcfxftu g terral
mari, & arborions non noceret ; parce mecuentibus , &
propiciare fopplicantibiis.
ces exoramus

4*>

: ^ rcfemtim ,

calamitas tempeftatum , fragor granefnum, percaio


fulmiuum ,
tur

& quaclibet tatdise

inimc

temperen-

in&ik tonitraa noxaeque pluvia: , yerkorum

flamina fiant moderare upena 4 omnis quoque pi-i


ritus procellarum , & aerea: tempeftates dexter4 tux
vircutis profternantut. Deeenat,<pactewl>tOTne,|
deuper %mtts fan&us* ut fogats omnibiis
poteftatis virtutibus fouges manus feryet Angelica, & |
ipoiliopkosn^m^impem^ku^ra^dewrion^to

iatis. Qui vivs & rgnas Dens por amia fecuU a>
culprran, $.Amen,

- is^^r??. ^^& < & iaq Qfinero Miff* , can tajeo$Jeaa^is


simios

3# ^|^^&^ m i - ?u

-. -"-'&) ;L:.:;'ri-

"/v.; -

Dornt) cu^,qiaefe!ius^ Domine , Q>irica;e$eiqiiiVtix repeikntur & aerearan* diceda* magnitjj


ttmpeftam2 Per CkiMfet&m: aoftratft>y* Amen.

magm

"* 1 -

^^^^; per

"
|gj

one;
I
SarfoDei Genimets Mariae,& Sanctoru
. t
01
iorum, Patriarcharum', fmphctarum j Apoftobrmn4,
Martyrum , 'Conf&oYum'i V&glhm & Viduarum,j
; arque omnium S|auc]tQ^m rnprum . oaitinuum nobis
praeftes fubfidiu^wanqum au^m^ermictas,at<|Oe"
contra fulgurad tempitates deuper nobis ndignis
tuam alutem effridas de cl*s,&:generi huxmo emI mulac . AfvrerS. ftntentiziiue } aereas conceras po-

qui omnium rerum ribi ryentium natu.4


MS A* Y 4

, re-

motis aris terroribus permanerc perrmttas vi cujus


iram expavertius^dcmentiam fentiamus. Per Qtfilum
Domintim noftfum;

^ whptsibt^aauQ

2. Tum dat&f&dtffefcutm cmtms* difcne bencdicauu euftodiatur,& conierveoir locus


fte , & orones in eo habicnte^ai#*<jiiorj[He^ terras
fru&us.
r* "'jjt &?htq| '*
}, verteos ( aic^ulnm &perflckns circu-

^)^*!

: 'o^^TMicrrJ^L-t-*'.-

004

De ecrtis^itibm^iHt.p^aflnmi
R I\ V t S

Proceilio in die fant^ ^1.^ .

Sumatur infra tit^de FroceJpontlruK


.i 1
adem Proceffip a pags
Sumatur itidem mfrjit. de Procefftombuf*, - ,

: - . = . 1 Afcenionis GhnjlfDorniiii Repfenpajt?,


.

ineoderafelo*

. ,

/. T"\/^ meridiem, bora ex audahili hjus ixtef


:

JlT con/uerudine, campmrtma^r'pu^ucon^ocaturlerut &

fbpuks-ad Ecckfiart: diftoQue infiareto FatCindftcf, 6bve


kcerdotem in choro intanatur Nona kufus Fei caMattd*
Verfum$)t\3$\tL adjittOTttt meumlintendc,cc Refrita
proquitur Cboruf Cantoram ujfyue adCapituhtmi- ''-i'-b
r# SaceMot cantatCaj>itufam,Or,ationem}& alia po mofe.
t

Siver&anroresnona^int,P!arocbusdeiJct^^gra^t^

fe lus ' omniAT$fe>tfdfatmJ$pna'.


'.

\'.

' ,fi

Finir Nona, faccrdorintfatuf pfaviaft albi colorif', cum

Dicono

Suhdtacono ^\(U^fU-0'finjris)^ri^pktviaiifi

ejusdemaliquanwm ameJ etevanbut }fimihter pluvia ha cum


uperpeUiceogeantihusdetcQo capite}i0 cum Urretipra'cd\ put prccdit aalocm, ub Imago Gbrifi feitfienbifieceMerornatafupermtrf mappa mundo, f^oAhvtS'inrata, repotae,
praxedemibur diivbu? ^^^ aeeenfp candelir & mo*
alioacciytbo cum boc ifaualh&eemtiniaiQr
f.
.

In

a*

Interim feivfJonantilfUS^Orfgapis canitur Mottetum >

Utiti&bujusFei conveniens.
6.

Cm ad menfam pervenerinty facerdote (fminiris -

mulfit profunda capitis inctinatkflmaginiCbfi \ ceroferarij


autemt librnm forions modic genua curuantr ff. mox cande
labra utrinquie ad latus menfk deponunt * & ibidem fe unt:
Ceremoniariusautemaccepmmab acolytba librum in mensa to^
ramtcerdote deponit*
fr

Dum canitur Mottetum r Saeerdos & omnes mjniri ~

mulant ante diam Imaginem0


finito Motetto i.Sacerdosans,terfemperrvocemalti$Y
Q? jimufftatuam Cbrii aliquantier manibus etevans ,.vocc?
gravi & alta dcantt.
' ^
...'>/,
r\.\ v*

[ fe- fcendo adPacrem 1 > &.P^cm veftruin : aJU

4i.
e fa ja: al le luja*
sbfiondet ' Orgam O emfifCm &E)eum
velrumi Allel uja, alleluja%
.p.

Adfinembuju trinAtnfonafinifJmago trahitur inal-

tttm , motu lento & grat, duobw Angel fomice Ecclefia


Hhbh

cum

Ritibm&^*.

cumcandelabrit
andelu accenfis, obviam defiendentib*4s,&
furfum cum jubilo comitantibm-: velfi prisfuerunt infr
fiantes ad latusfit Cbrii , fimulcum edemfiat afeendunt.
fft Interim dum Imago intra fornicem Ecclefia uobus
Angel recipitur , cantantur Motteta latitia buk folennitati
accommodta , &facerdos cum ajfifientibus minifir interim
umperfiat eodem loco.
tri il**i** iiffornicem recepta , Diaus

Subdico

nos 3 utrimque ad latusfacerdoits, ante menfam fiantes , canunt:

^. Afcendit Deus in jubilatione,alleluja.


Et Dominus in voce tubae , alleluja.
. Sacerdosfians antat :
jjr. Dominus vobicum.
;. Et cum piritu tuo.
Qrcmus
Oncedcquxiumus mnipotcns Deus, utquiho^.ydiern die Unigenitumtuum, Redemptorcm no[ftrum ad coelos aicendii credimus , ipfi qoque men
te in cleftibus habitemus. Per eundem hriftdm Do-'
minum noftrum.^. Amen.
tft -Hit peraBis>redeunt adSacrifiiam eo ordine , quo exerunt.
/4t In minoribus autem & Ruralibus Ecclefiisfiunt omnia
quidem praferiptomodo ,ijs duntaxat omis , qua ex defeSu
Minifirorum

Cantorurnfieri nequeunt .fbjungi tarnen, aut


ctiam

De wsRicibusA fnft, per annum,

607

ettarn interponi opportune pouni anfiones germanica in po.


pulopium gaudium & Utitiam excitantes.
J

// Ceterm ad tollendos omnes abfus , defuper ignis ,

\ aqua, aliud quidquamfiperpopulum quomodolibet effundatur ,aut deijeiatur : fed pottits indueaturpopulusfuavu
ter,ut cumgt at'iarum aBone laude Dei inlentio fimul congregatus perveret , autpias & approbat as germnicas cantio
nesproquat*
I

A RT I CVLVS

Vllh

Benediio Fontis baptifmalis Sabbatho


n&o Pentecoftes.
f^m tota bac BenediBio accurate t pota in Miali Ef^ , iUincfumatur*
.

R TMP LVS

IX.

:..*;

Miffionis fan&i Spiritus Repraefentatio


in die Pencecotes.
i.^^dnU obrvantur, qua in dieAfienon Domini circa
^SNonam , & elevationem Imagin brifti refurgentis
tnt annotata : excepto , quod loco Verculi, Acendo ad Patrem,&C. Sacerdote itidem tergravi

alt voce,fimper al-

tis earn elevando,intonatur Hymnus.

y ' '
i

Ven fanfle Sp
,

rttlft
.. . ..

Hbbb *

ti A21

Reondet Chorus totum fymnum fefivo cumOrgano

$i Interim ex forma vel tabulate Ecclex , lento &gravi


\ fttotu demittitur in forma columba, SpiritusfanBus, ex ligno
<vel alia materia, decenter piBus f$ ornatos , comitantibus defurfum femper duobus Angel , ex ligno vel alia materiafaBis
&pulcbr ornatcumcandel acoens: fui einceps in eodem
loco Ecclex aliqualiJpatio a terra, ita ut tranfeurUibus tang
non poffmt, tranfitum impedante defurfum in aere penden
tespermanent ufque ad Feum S^Trinitatis excktfin^
4o Interimat Sacerdos cum Dicono & Sub, & aiits Miniris.
f* Subentibur,ut diBum,degnato UcoSpiritufanBvff
duobus Angeli Diaconustf Subiacmus cantat:
7^. Repletiint omnesSpiritun&o , alleluja,

Sacerdos canta/:
y- Dominus vobiciim.

i .
* *

' -"

^ Et cum piriru .
remus,
DEus, qui hoderndie corda fi(klium,kn&i Sprrs illuftratione docuifti : da nobis in eodem Spi" rtu recta fapere, & de ejus emper conibkcionegatt' dere, Per Chriftum Dominum nomm.fy<> Amen.
.

& Po hac odem ordine redeunt ad Sacriiam , quo venerunt*


...
: 7. In m'moribus & Ruralibus Eccleis eodem Ritu omnia
at

, De certs . tbus,& fu&.pcr anmini

609

fiant , except JuntaxAt , qua obMinifirorum aut Cantorum


JefeBum neceario Omittendafunt :ac tumfaitemperfolunu
Parbum ifgermnicos cantoresperficiantnr.
;

A%TIVLVS

X.

Ritus in Fefto fantiffimi Corporis thrifti , iflis

Proceffione , & Officio infra Otavam.


H mnid accurate ejcribunmr infra titulo Je Procefftbus, illincproindefumendafunt.
ART 1 VMS

XL

Licaniae Veipertinac die Aflumptionis Beatifllmae


.

VirgnisMariaeufqueadFellumNatb
vitatis ejusdem,

aliqmbm Ecclefiis laudabiliter & fruBuos per conti'


X Af triginta dies Litania Lauretana in honorem Beatima
Virginis Maria vejpere ,fefiivper Muficos cum Organo
tant ,prtniJfo mature pul/u campan x , quo populus convo^
catur,
2m Sub Litaniis SacerdosgenufieBit ante Altare : in um
finefrgens,eantat Verficutum & Orationew Fefio convenientem , juxt a Breviarij Rubricas.

Ad-vertendum tamen,ut ante noBemfiniantur omnia,


populusfaltem^fub crepufiulo noB,ad/ redirepot. ,
4 Prohibemm autemyenerabile Sacramentum ad bas Li*
I tantas exponi , nifi quandopublica neeetas de Nofir licenti
^poulabit.

Hbbb 3

AR-

6io

De certis Ritibus,& funbper annum.


R Tl VL S

X1L

Ordo fervandus in die omnium fidelium


Defunfcorum.
I. - Ordo in maioribus Eccldlis.
/. Eccleis ntajoribust alifucientesClericosiMinirosi
Cantores babentibus,pridie omnium fidelium Defunftorum,po Yeeras omniu SanBprumdiBo,btnt\czm\is Dominosantantur Veera, DefunBorum,juxta Breviarium Romanum$ in Eccle tprafertim Parocbialibus , propter populi
commoditatemfiatimetiamfbjungitur Matutinum , cum tri
bus NoBurnis & Laudibus , ficundum eafdem rubricas dicendis.
Quibus omnibus finitis ,pro more bujus& aliarurn Ger
mania Dicejtum inflituitur Proeeo funebris per Ecclefianu>
& Cmeterium , eodem modo, qui ad crafiirium diem infra e
prafiriptus , excepto tantum, quod acoljtbus bodie ferai rucem, f Minifirinon afiant Sacerdoti in dalmaticis yfidpluviabus, velfperpeliiceis tanturn.
jo Completorium autemOcij de omnibusfanBis , dicitur
more confueto.
^ Po meridiem Fei omniumfanorum erigitur in medio
templi aliquod afirum dolorisferetrum, nigropanno obduBumydefper cum Cruce & duobus ltete candelabris : ponunturetiam in circuit feretri ad ejus pedem undequaque cande-]
labra cum flavis cereis candeIts autfacibuspro qualitate loci
principio Ocij DefunBorum u/que ad finem ejusdem accenfis :
ceraenim alba funeribus non convenit.

Altara quoqueom

Pc certis Ritibn5>6c Fnft, per annum.


nia intra Ecclefiamnigr colore veiuntur ,

6n

fuit cortints ob-

ducuntur.
In ipfb die Commemorationis omnium fide DefunBorumt man> hora competenti , ante Miffamfit Prcejfwper totum
Ecclefiam,& eonjunBumCmeterium , fient beri po Laudes
Officij DefunBorumjfprprafcriptumfuit,
tf#

Ritus autem Proceionis eft talis : procedunt omnesex Sa-

criia ad Altarefummum: pracedit nigrum vexillum: fequitur


Chorus Cantorum: dein aliquis acoljtbus vas Aqua benedicta
gefianscum afperfori$ ab ejus dexter thuriferarius cum thuribulo 0 navcula incenfi: tum Subdiaconus veitus Albt&
nigra dalmtica cum birretofupra caputCrucemgeans3 mdius
inter duos acoljtbos candelabra cum accens eris portantes :
po bos Clerus , bint & bini infuis fuperpelliceis : poea Officiator indutus Albaola nigra,&pi iaIi nigro,fxmris comitan\.te Dicono veito dalmtica nigri coloris , manu dexter fim\ briam pluvialis elevante^ tenente birretumfuum in manufua
finiraitfpoquamomnes fuis locis ante fummum Altareete,
rint,depotis ad latusperCeremoniariu birretis,excepto Subdiacotto Crucem geante,fa&amulab omnibus Altarixompetente,
reverentiatminirante Dicono cochlearejOjjiciator ex navicu
limponitincenfum in thuribulum,dkens morefolitofiky illobeJ
nedicaris,0V,d tum omnesfuo ordineproceduntyOfficiatorultU
jTt loco cum ajperrio, Dicono fibi porreBo continuo afpergens loca fepulchrorum in & extra Eccleam alternatim recitans
jylmumMifcrCie & De proftindiStCumDiacono affenteiad
Ociatoris dexterum latusfequitur acoljthus vas Aqu&beneditfageans: ante Ojjficiatorem autem immediate incedit alius Sa*

cerdos

6i2

Pe ccrcis Ritib5,&unfl:,pcf amiumV

cerdos cumftola pigra cireA coUum , hidem cmtinuo incenfansfe*


fulcbra y babens pop fe a dexterafu fequentem tbur'tferarium,incenfumprOtburificationeminirantem. Sequilar fopu^
' las bini & hiniy devot orantes.
J, Finita Proceone,fit Mia de' deRequfcm & #/f Commemorationisprapripta in Miali Romano : & Sul?diaconus,depofita in mann alicujus acolytbiCruce, redit ad Altare tuhi O
ciator dimijo jtluviali, induiturcaful nigra, & prosequitur
Mijfam.
s*
Pro more bujus Provincia, fub Miat Exhortatio , wr
faroebudibm praftrtim Eccleis , profolatio > &fubdiode*
Humpurgantium Animarum,
9* Finita Mia , Ociator dpendit ad inmum gradum
Akart retrabensfead cornu EpiftoUydepofit cafula & manipulo,accipitpluviale nigrum,

cum Mimris eo modo, qui

fupra pag.2sS.de Abplutione mortuiprafcrptus e, dpendit ad


Carum dolorisfeuferetrum in medio Ecclea ^
o.

Turnanteferetrum Ociatorfefiit,inter ipfum & Alta

re: & econi/eradpedemferetri Subdiaconus cum Crucejnter


duos Acoljtbof cand labragcantcfjUt alis ad Abfoluonenu,
fu
//#

Cantantur adferetrum

uAt omnia more confueto

quando carpus folenni Bitttfepetituf, modoiprap'agai^praferipto: nifiquodOiratio propria fmiiur ex Miafeu hoc
Ritualiipra pag^p:
il*

omnia dicumur tnpiurali.

Omnibus adferetrum itperatir

redeam ad Sacri--

ftiam eoekmordine^uovenerunt,

IL

Or-

De cercis Ricibus, & fiind*. per annum,


1 1.

Ordo in mjnoribus , & Ruralibus Ecdelis,rk


die Commemorationis omnium fide-

liumDefimclorum.

'

- ;

/. \Ji Ane , bora competenti , Parocbus imtutus Alba , &ola


*-*-+nigri coloris ,faB Altarigenufiexione , dpendit adfe
retrum in medio Ecclefia ereBum , quodardentibus candelispro
fiat loci circum circa & als duabus candel ardentibus[upw
jfieretrum un cum Cruce &panno nigri coloris ornari debet : (f
dumfiat adcaputferstri , contra autem adpedes, ejusdemftt*
tri minierfe ftit cum Cruce inter duos ceroferarios accenfas
candelasgeantesjnterim cantorfadetvelip Parocbus cantat Reonrium ultimumfuprpag^^oXhcxz me Domine.
. Deinde Parocbus cantat abated lugubri voce*
Kyrie eleibn.
?. Chrile eleibn.
Kyrie eleilon. Biter .
Et rcitt ufque ad ^.Etnenosindudasin
eentationem,&c.
3. Interim aergit (j incenfat feretrum , more confueto 3 ut
fiprpag. 267.
4. Turn pergit cantans :
frjit ne nos inducas in tentationem.
jj?ed libera nos malo,
"jr. A port Infer.
. . , ?.Erue Domine animas eortim.
^Requiefcant in pace. y.AmeiK
~

liii

L
,
fDo-

>

'

De certiYRkibus? & fnft, per annum*.

Domine exaud orationemmeam.


?. Et clamor meus ad te veniat,
5^. Dominus vobicum.
. Et cum piripu tuo, -, "
Oremus.
Jp Idelium Deus . ut fupr pag. 196. in fine hoc die
fie clauditur : Qui vivis & rgnas cum Deo Ptre in
unitate&c.. \
S%

' . .

Extendens manum, &formans crucem versus feretrum ,

cantat,

lv

, jf* Requiem aeternam dona eis Domine.


9?. Et lux perpetua luceat eis., : ...

'

ir. Requiecantinpace.
Jj. Amen.
6+

.r. : v V .

Deinde fit Proceo per, Ecclefiam,

aijun&urn temete-

rium : Parovbus imponit "tncenfum in tburihulum, illudbeneditensmorefi/ito,ah ilipbenedicarisjn cujus honorem cremabzns'. tum circuit per totam Eccleam$ eodem modofipulcbra
afpergensrirtumit ter cmeterum : Primo ,juxta Eccleam}fi~
tundo, per medium cmeterum : Tertioad extremitates ejusJem: ad O'uarium autemeum pervenerit >ingreus vel ans
Mnte illud, afpergt & intcnfatojfa^ dum autemeircumit9 dicit
Pfalmos Mirere,& De pioftidist&atfohit,rcpetit.
?l

Pracedit autem Cantor, adefi , fiquitur minier cum

tburibulofumigante & navcula .tum alius minier cum Cruce,poea unus cum vafe Aqua benedi iporemo .
*

Obfervat. de Proceflioriibiy

6ij

<P Interim cantatur Cantte ,Qf in hujm defett Paro\cbo,quoadpotc, Refponrium Librame Domine, utfuprh.
p. Cumfuerint in Eccleam rever, celebratur Miff bujus
: dieipro omnibusdelibus Defunfitspofita inMiJfali Romanopri' mo loco inter Mias Defunaorum*
/# Sub hc Mi habetur Exhortato accomodata did &
funBioni , de Purgatorio, de remedijs junandi Animas in ofin- :
lo Domini mortuorum , de faffragiispro ijsdem, demeditatione
mortis, ffimilibus.

\t

12, ybi mos e ,unt denunciationspo Exhortationem ,


omnium hoc anno intraparocbiamDefun8orum,($fiunt confie
rai vel etiam arbitraria adfinem pro ipfispreces,
M

De Proceffionibus,&peregrinationibus,tam ordinarife
qum extraordinarily
Obfervationes geeraes,& R egube de ProcefEohibus,& peregrinationibus.
.

Proceffionum Dicrimen.

t^Roceffionesfupplicationestpcregrinationes&elfuntpuUi'
cdfVelprivat: a expublica ausbautboritate Eccleaica, indicuntur : i, ex causapartculari^utplurimm, liber
pontefueipiuntur-.publica oute* Procejones rurfusfunt duplices*
2* Ss^adam funt ordinaria, qua fiunt certis diebusper annum,utinFeo purifie at ion Beat Mariamper Virginis,in
Dominica Palmar um, in Lit aniis majoribus in Feo S.Marci ,
! in minorihus Rogationumjriduo ante Afeenfionem Domini, tfin
\ die Fefto Corporis Chrii/aelaliis dkbtispro confuetudine Eccle

Obcrvac. de Procfionibus.

\fiarum, qua omniapartim fupr in ordine totins ami dexipta


\funt ^partim nunc defiribentur.
S* 2>u<tdam tverfuntextraordinaria,velutiqua variis acpublicEcclefia decaus^autboritatcvclconfinfuNofiro , in dies
indieuntur.
4. De privatif Proceionibusfeupere^rinationihus infr*qua
magispro Nora Dicece necejfaria videntur, annotabuntur,
IL Origo,cauf*e7utitas Proceffionumpublicarum.
PVblicaacraque Proceones>ufupplk aitones\quibus ex antiquiimo SS. Patrum inituto Catbolka bcelefia, velad
fxcjtandamfideliumpietatem> velad commemoranda Dei bnfi
ciaitquegrat ios agendas , vcl ad divinum auxilium implorandumuticonfe&tt> quparefi} religionecelebrari debent : conti
nent enim magna ac divina mjea , f$filatares Cbrifiiana
pietat isfru&usfas picexequentes Deoconfequuntur.de quibus
fidtlesprmonere & emdire,quo tempore mays opportunumfuerit^paroeborumoeiurs e.
III.

Modelia & re verentiain Procefllonibus.

ftT T Ideant inprimrs Sacerdotes, aii'rqut EccleaiciOrdinis,


V

ut in bis Proceonibus ea modeia ac reveremia, tum ab

ipsttumabaliis adbibeatur , qua piis & religios bujusmodi


aBionihus maxime debetur,
2. Jpfa^A>p^qnam transeundumefprius de mandatofiecU'
i aris in loco Poteatis,abomnibus in e babitantibus mundetm\
. IV.

Velits,&attentioiaProceffionibus;

/,~\ Mnes decenticlerkalibabitu ufque ad talos dcmio,fuV/ jperpeicet vel aiiisfaerts veibus ,finegalerv, ni plu
via ^mea^ndtti.graviterjmdffieyOcdevoie^'mJkQ locopro

Obfervat. de Proceffionibus.

615

cedentt syfact precibusitafmt intenti, m remotorfu ^muttique


cpUoquiot vagooculorum afpe8u,populum etiam ad pi devotqueprecandum invitent.
3 Proindeneminem in via fub Procejfwne falutent , am im
pertinent! humanitte, veI privatis benevolentiafignis hono
rent i Epifcopis tarnen & Principibus debitus honormodefi, &
graviter exhibeatftr
^

'

Sacerdos autem pluvi^li cum Minifiris , vei1folternfuper-\

, pelceo

ftolviolaeicplorjit indutus ; cujus coloristhabitu.

in omnibusproceffionibusfimper utatttr,praterqfttn in pweeioA


nibus Corporis Chrii 9 five umVeneral Hi Sacramento ,

qua

fiuntfolcnmbus dieiuSiVelingratiaruwASfyonemyquMw diekuf


utitur colore propriafilennitati congruente.
V.
r,T

Ordo Pfoceffionum. '

Aicia Clericis ,femina a Virisfeparata^orantesClerum

I fubfquantur, incedentes bim, 0'jufto ordine, cum durum


communium aut triumpajftmm ab invicem diantia , fbifuccedenteSt
s Procesiones prisferi debent: deinde Miffafolenniur cele-t
brari, nifiobgravem caufam interdum Nobis vel Clero aliter videatur.
i '. ; J

Vtomnesjuxtacujusque gradum,dignitatem ,atum3&

I conditionem, inperturbatfi ordine incedant, prafertim numerofore


[populo prafinte, infnglts Colleg, Sodalitatibus, tratemitatii/w, $ parochiisycerti Magiri ceremoniarum$ internuncio fibt
i invicemfubordinati,conituantur , qui , ultro citrique commeando,totum Proceonis Corpus conjuncJum ordine certo dijponant,
fS' contineant*
Ii H ?

4-

Jn

De Ordinc Proceffionm.

616

4* In ProcejJionibuf,fiu peregrinationibus adremotafanBa loca,benedtcitur populus ante cxitu,&po reditum}utfiprap.4pp.


VL

NcceflriainProceffionibus*

r* PraferaturCrux,facie Cbrifii adprecedentes versa.


2 Eft enim Jpecialis , prrogativa bonoris,fi Imago crucixi
\ftciem adfequentes vertit , propter eminentiam cura paoralis
competensfolfummo Pontifici,Archiepifcopis, Patriarchs, Epi\fcopisvero exfolofummi Pontificis Privilegio*
3' Vbifuerit contetudo ,ptaferantur etiam ante Crucen?, unum vel plura vexiUa,facr imaginibus ingnita, non tarnen fa4 militarifeu triangulanforma: &'fiEraternitates
numerofiorestnt ,

1erus

pluravexilla , poterunt Ulis / commode,

intermrfieri,
4* Vnus faltem facerdos cum fuperpelliceo , (f conveniente
\ola,po Crucem incedat.
S Pulfentur campanafeftivo Ritu, in exitu, circuitu ,
ditu adEcclejiam.

re

VlX Caittefo.

$^\veatomnis Sacerdos,Epifcopo inferior, ne inquacunque


Proceonc,Aut in ejusfine, cantare Verficulum i Sit NomenDomini Benedictuirb&C, aut manu, vel cum Venerabili Sacramento tres crucesfuper populum producere : aut cum
liqua Crucepublice BenediBionem dareprxfumat: bac enim pi\fcoporum,& ex fpeciali privilegio Apojfolico infulatorum Praiator urnfib re divina inputs Ecileftisfolenmterpopulum benedicen*
tihm,fitntpropria.
** Edendi aebibehdi abumtcumve efculenta(potulenta
deferendi infuris Procejftonibus,agrisque lurandis$fuburbanis Eccltjlis vifitand , tollere parocbiudeant : fidles pra
fettim

DePfoccffionc DominicalL

^617

\firtim die Dominica ? quapro^im Rogationen antetff'tt , quam


' bac dedeceat, corruptela ,fapis admoncant, ;
VI II. hftruio Pafochi ftqral circa

, ,

PioccfEouesi
r.T\ Aro busRuralifyjflfi mUosntoresi)ab^ttinTr.QcefiQnibuf
M.

Dominicalibus anteMiffam^ aliis quibuscunqueProcejfio-

ntbus
BenediBionibus^canatfolut^qua pote^ qua commode
nonpote\diligenter
devot intell'tgibili voce legat.
k."
2.

Si defint AcolytbifupcrpeUicjs induti iferenttsCrucem,

eandelahrajbmibulumy vas Aqua benediBa^alia bujusmodi,


utfafilis diftum , curabit eaferri laie martbits*, nuUo^autem,
mpdoydfoeminis,
#

Reliqua, quafont inTroceombits & peregrinaripfiibut.

bfirvanda,prfirtim4plebe Ruralifuidcantitr infra,*


DIVISION
De Procesinbs Oirdinarik
ART1CULUS

Procesio ingulis diebus Doiftiiucfc.


L,AD Aqua Benedicta afper[tnernngulis diebus DotninkisJ
J Ix. FeoSS/Trimtat^HjqueadFeumPafcbaexclufivecantdturfequens Antipbona.

Sper ges me , Do

....

vi

mi nc-hyTopo y 6c
.1 Vi
mun-

JuDe Dominical.

AS

mundabor,

la

va bisme^ &

fupernivem;

I
de

alba

, V

zji
1 t

Pfalm. Mlft rere m

i De us,

fecundm magnam

miiricor

^. doria

diam

mam.

Patri, & Fill , &' Spiri

tu i fan&q.
Sicuc

Froceffio Dominicalis:

Sicut e rat

in fas

cult fac

Regq^eur Im
.

in principio p *& nnci &fenipM^,&

culorum, Amen.

I
IL
Ul

ib
'

1,

cl Afper

ges me*

: '*\

In ominicisPaonis & Palmarum , non didtur , Glora

Patri : fed po tjerfum Pfiimi Mjirerc, reptitur immediate


'AnbbonAt Afpefges me,&C
i . . ^T. s

.
4 Dominica autem Pafib* ufyue Ad Perttecoen indufw ,
3
taturfiguns Antipboha. '*
cantatur

a quam egre

di entern

de tem-

po

Pjroceffio Doiniicalis.

'22

po

la

lu

ja:

a qua

i fia,

iint,&

lu

ja.

Ice re

des

& om aes,ad

fal

cent alie

-lu

tro, alle-

quoi pervenit

vi k

ja

alle*

Pfalm. Confite m ni Domino quoniafn

bo

Proceflo Dominicaiis.
6tf

bonus: quoniam in fzculum nrifrfcordi a ejus.

4
^.Gloria

fi

Pacri,&Fi lio, & Spi ri ru i fanfto.

* NM M M

Si eut rat in

principio & nunc,& fernperj&

in i culafaeculonim,Ame.
1
i
"*.

Vidi.

4.

Vi oceE in die PuriScatons B.M.Vlrg.

4.* Reloua Ht in Mijfali Romano^ utfuprapag. $jq4


\4fLTirt,Ks .
.,.

Prceflio tcPurificaciopis BetiiJmatMa-

'..

Virginis.
f~^mpletjt beedifilione tf'diftributione candelaram , m in
\**jM'iah Romano nformato ,fit Proceo, Et primo Cele
bran? imponit incenmi in tburibulam: deindbDiAconus vettert*
f 4 populum,dicit0

4^

L .'....j- .

i
"

In nomine Chrifti, Amen.


2. Pracedit tburiferariut cum turibulo fumigante : dtndc
Sabdiaconus paratus deferens Cru mdius inter duos Acoljtbos cum Andelabris , candelis accens : fauitur 1erus per
ordinem , ultimo elebrans Dicono efimflrhyOWneifum
candelis Accens in manibust cantantur AntipbonAfiqutntes.

i
JE
TS"
Ant. Adorna thalamum tuumSi qn, & fufcipe Re
gem

ProccT die Furifca ci onis B.M. Vrg. . ^625

gem Chriftum:amplctereMariam, quaeeftc-

letis porta: ipi enim portt Rege mg lorian nov

lumbs Subfiftit Virgo, adduecns manibus Filium

a iSji j ij!!jl
fl- --0
an te lu cifemm ge nitum^ quem accipiensSi-

S
's.'
meon n ulnas as

praedicavt populis Dominum

K-kkk

cum

Il

626

eatn

ProceT. in die F urica ton is . M.Virg.

efl

vicx,&mort$, Salvito rem mundi.


Alia Anriphona.

Ut

t
Refponfum accepic Simeon

Spirtu anto^pon

viumm i mortem > videret Chrilum Domini:

& cum inducerenc puerum intemplum, accepit

cum n aInas * & benedixic Deum , & dixit ;

Nunc


Procfl. indk Purification's B.M.Virg.

gfcfc

te
Nuncdimitcis crswoa Domine in pace.

f. Gum iduccrcntpucrumjEsuM parentes ejus,


i

j_ j

rzrTj

"I ' " 1 VTit"^

ut facerent fecundm conietudjnem legis pro

TStS
la
:

ipfc

accepk

euni inulnasuas.

3+ EtingreiendEccferiamCafttaturJ r. : .

^.Obtulcrunc Domino par turtum m , aut

duos
pul-

62$ "Prccefli Li die Purificatio^is B.M.Vir r.

pullos columbarum; Sacutfcriprameiii legc

Domini, jr. P oftquam'

i.'i;
nis yari fccmidm e gem
ti

i* ' .. ^
...

Mq^ y fi > tuenmr

-. if* ...

F M 1
y. .-

jEsim ia Jemilem ?ut fifcerenc

umDo mino.

S icuc fcriptumV
V '" "

1
y-

Proeffio m die Palmarm.

* cut Jfcrmtani.
Firma Celebraos& mimn tdepfit muda
cetaccipiunt paramenta albapre\Mia9
f*

i..

.j.

Et candela tenentur manibm accent, dum fegituf E\

#>$\{t&urfa4elwationemSacramenti ufque ad Gotft


[munfMenu
, InminoribusEcclef'Ventureademritubtcpraripto ;
erfelum Parocbum,eamorem & aditnum^uoadfieri pote4\% ; i
AK T 1 V LV S
r

III.

ffiDcffio in die Cinerura

/^ in die Cinerum^m fit de confuetudine liquaJL

rum duntaxt Ecclefiarum , ideo textus

Nota publico

buk operi non inruntur*


2* >hia autem ad Benedi&ionem 'inerum cantandaunt ,
\fumantur ex Graduait Romano.
T1fC LV S

m\* *

Proceffipin . .
/"T Vminiea Falmarum,fatf benediSfme (f dtributione
JL Palmarum fin Olivarum > po ltimam Orationenu* ,
LUI

in nomine Chrili , Amen.


I

*e Pracedit tburiferariuf cum tburibulo fumante:dein


SuWiaicnutparatus dfirent &n&m$teJ*slnter dumidc^
thos candelabr, &hnel accenfis : fequitur C/ert&per
ordimm^ultimoCeUbrant^cum Dicono afinir , s cum
ramJi* )panPJ$ : & canMurfcqucnt'esAntipbbn^^o^tnej t
velaliqud,quwjfue durt PfoceQt

v \

>

me

mficduos ex difwpufe >$* '


- >| I I I I i
J ; !

saetea * : - - - _;

froceffio in die Palmarum.

lum, quod contra vos cil > & in ve ni eis pullum

> fu

<| fr

alnae alligarum , fuper quem nullus hominum


-

feditrfbluite, & adducte mihi: S qus vos in*

teriroga^erk, dioce:Opus Domino eil* Solventes


i * 1i

![4111

n i i

iu iu

adetacronf ad Jesum , l& xmpofuerunt il Ii veilf-

Uli 2

menta

6p,

IJroeeio in die Palmar um.

menta iua,&fedit iuper eum:

a Ii j expndebant

veffinienta a in vffi aJi j ramos de rborbus

ftemfafrttfft &<<}, clamabaht: Hofan

na , benedi^bu$,qi renie mnamin Domini s.b

..i

-, T
Vrctffio in die Palmarum.

in efccelfis : mtfe re rc no bis


i-

Rli

Da vi<L

aatiphfcaa. :
i

Cm audiflt populus, quia Jesus yenitjeroiot

lymam, accepc runt ramos palmarfi,& ex i runt

viamr& clamabnt pueri, dicen tes: H

dEU^ui Vamifliscft in fiiutrm poplt. &


LUI ,

Anee ix di es bleranisJFfech^ , guaudo

^Drntati ^^^ oroirrerunte

7.

dic

Proceffio in: die

dine mifericordiae x rHofananvcxcd^fc.


Alia Antphotta.v v *; 1 t

' * Occurrunt cum floribus & palms Reden*-'

I ml
[1 i

ob vim > &

vifco r triumpnanti dignan

tt bfeqia : Pilium Efe i ore gentes pfed*

estoc & in audem Chrifti voces Conane per nubila:

Ho-

ProceEo in die Pamarum.41


*

J'

Hoi
Hofanna in excel

fis.

Alia Aniphona.

Um Angelis 3c pue ris fi de les inveniamur, trium-

phatori mortis clamantes: Hofanna in excelfis.


Alia Antiphona^

-III

M :

Turba multa, quae convenetatad diem felum, da-

^ I +:

mabat Domino :Benedi&us qui venit in nomine

Mm mm

DO-

~" {ijT

Prcefllo in die Palmarum *

*
il

Do

mini, Hofanna in excel fis,

/ reverfione Procefftonir, duo vet quatuor Cantor in


trant in EccJefiam, & lauf) ofliofiantes versafacie adProcef^
ceionem , incipiunt.

jfc loria , lius, & dcantant duospri

mos verfits. Sacerdos vero cumMijs extra Ecclefiam repetit eosdem* Deinde quifunt intus , cantant verfusfquentes , vel omntstuelpartem,proutvtdcbitun & quifunt extra , adquoslibtt\
dkos verfus rej^ondtnf: Qoria,lus; peut principio, ifr

L
nra
EU
W
Gloria, laus, & honor tibi fit Rex Chrifte redera-

ptonCuipuerile decus piompfitHoinnapium.

Ifral

es tu Rex,Davjdis finelyta proies: Nomine


qui

Ctus in excel lis te laudar codkusxunni^Ec

mortals homo, & cuncb creata bmul.

G loria.

ti \
(
ti m
jI
ri 1
^JBeww

TjS.'o-^-,
Plebs t

b cum palmis obvia venk: Gum

piece voto,hymnis,admusccce ti

Mmmm %

bi

Gloria.

.H

Proceffio jndi Palmara

U tibi ro foivebant munia hfjgjf jbi

regnantipan gimus ece melos,

j-p placu re ti bi pa

Gloria.

ceac de voti o noftra. Rex

-1
bone? Hex dmens, cui bona
-

. .^'.i ..

fcs.-*', -

Wi ".ft
. ...

i
I* 1
if* Foea Subdut ons baili Queis percutit porUm : fU.
fiatimapertA, Erocptkfat EccUam , caHtdndo /

Proceffio in die Palmaram,

Hebrxorum pu ri

jrc furrftion^m vi tx pro-

nuntiant-; cum ramis palmarem, Hofanna cla-

TT

"i ^

mabanc in cxcdfis* jfc C um audiffctpopulus,

^iib Jsu$ vcnirt Jcrofolymam , ex i.c

riwP

1.

Mmmm j

ob va m

PfQ * - *e Fella S. Marci,& Rogat.

Jri

i.

Com rami's..

..>.

Et non dicittcr Gloria Patlf. deindedieltur M'tffa& rami

tenenturin manbus, dum canttur Pajfio &Evangel'm tantmv


6,

In minorthus Ecclejs idem Ritus obfirveturtf ex defeft

Minirorum & Cantor,fiant omnia quoad fieripotefi , ferfoitm Parocbum, Cantorem,

adituum.

R7 1 y LV S

V*

-RJras (biennis in Procefsone licaniarum ,


fftft S.Marci, ridtfb Rgat|anum,& a.ls'Vrb'cctionibus , obervandus in fhajoalus
Ecclefijs,
fXr\dt* &.}^8*<> tf*/at4hor,man Clerus
I j tfpopulusin Eccleficongregati, nes contrito & butmttcordc, Veum extsgcnibuspaulifperprccentur,
2'

Interim SacerdostAiy,ola, & pluviajk moiaceo indu-

tut, aientibus deteftocapite utrinque Dicono & Subdiacono


cum dalmaticis ejusdem coloris, (g> fimbrias pluvialis aliquantttm ante feelruantibm, cooperto apite ,ereclismanihs{aut fi
\t infulatm-rucem manibus ante peBm^gcans) procedat ex
'criia ad Altare majus , procedente acoljtbo cum tuce inter
1 duos acoljtbos candelabra cum accens andelmgefl antes4
,

Sacerdos , faBa Altari debita reverentia ,at in nfimo

grain Altar cum minifir'u : interimfacerdotes & Clerici (vel


borum

Froccir.dk FeS,Marci,&Rogat,

! borum loco duo Cantoresfuperpeiceis induit)ftantespoflSacerduem extra cance/tosgravi voeeJequenJem Antipbonam comb
1 rant;

.fe'-V-

propter nomen raum.

Pfalm, Efeus -

ftrs ajidi virnus:patrcs noriri anmmtiaverunt

HP!
4
Mi

no

bit.

I
i
1
i

Qo ri a Patri F fio, & Spi n tu i

f,,

. Seur rat in principio, & riiinci&fn.

per,

J
[

1^ 44

FrocefT. die Fcfto 5 Marci &Rogat

T-rr
: per* & in fxcula faeculoram , A

mem

*4: RepetiturAntipbona, Exurge Domine, &c


J}2/i*. Deus auribus.
j.

Deindegenufefiunf omnestf duoClerici (Cantons) ante

Altare mdjm genufexi , wf tetanias SanBorum pofitas


fupr pa^f. alt vocefingulos -verfsfemper ntegros gravi*
ter & Unt $1* yantare incpMns,<w
ierdotibustf Clerk omnibus edem voce nytlarepctentibus.

Kyrk el eifon. Chrile eleibn.

Kyrie cleion.

hrifte audi nos. Chrile exaud nos.

pacer de cb's Deu * Miferere nobis.


F-

ProceiT die Fcilo S. Marci & Rogati

645

Fili redemptor mundi Deus, Mifeirerc nobis.

J
1
S piriras in&e Deus, Miirere nobis

IT-

=55!
San&a Trinitas unus Des , Miicrere

nobis.

San&a K|aria , 0;ra pro nobis.

Projtius eb , Parce nobis Domine*


Nnnn

ce

6^6

ProceT. die Fefco S. Marc!

Kogaf.

m
3

eccatores, rogamus audi nos.

il
t

Agnus De ,

qui tollis peccata mundii

Parce nobis Domine.

Chrifle audi nor. Chrile. exaud nos. Kyrie elei-

fon. Chriftecle i ion. Kyrie

le i fon.
6. guan-

Proceff. die Fefto S. Marci Rogar.


,

647

guando anient antatum fuerit , Sandta M aria , Orai

I pro nobis: furgum omttes, & ordinatimprocdant , egredientes


Ecclcfiam>&' tetaniasprofiquentef.
7.

Ordoauteme talis : pracedunt duo vexi3ar ubi haben-

tut: & i alia adfin t , fuis locis opportune intermifientur Proccffioni ufque ad 1erum : deinfequuntur cum[ quisque Cruce Uli
Ordines reIigiofi,quiitdProceioner contiendas>funt obligatibi
eo ordinefuccedentes , qui juxta pr&rogat'vvamfen'tj > cowventioniSypaiyatttti}aut confuetudin U' : hos. equiLiUr Chorus Cantorumideinde acoLjthus cum Cruce [facie Cruetxi adprecedentes y tergoautem ,quaCbrius aliis ptaire videatur,adubquentes,erfo^ medius inter duos acoljthos can
delabra cum accents: candelisgeftantes : tum Urns , ultima loco
SaccrdosparatuStUtfpr <1, miniris itidemparat
Po hos incedunt LaidJjini & hintprimo Vtri> deinde mulleres.
I

Hic Ordofer-vatur in omnibus aliis Proce'tonibus9

Quodfi pia. etiam Fratermtates , Cangregationes , Soda-

litta internt , qualibet ta ordine cum propria Cruce , amt


Ordines Religioforum mtedunt (fpracedentia ratio abiliisfumenda e ex ijfdem titulit>ficut de Ordinibus Religioforum wax
difum eft*
10,

Sipfoeeio-fit longior, velrepefantur LitaniEf/ojtyfLitanils'

ablutis ufque ad preces txcfuvt' , dicantur aliqui Pfalmi ex


Posnitentialbus, feu Graduations*
it, Hymni vero, vel Cntica fatitta in i}s} t>el in Rogationibust aut aliis puenitentU causa initut Proceonibtu non di
cantur. -

#2 Si aduiiant .velplures cclefias in yia fit diverrendum


-

in-

648

ProccT dieFclo S. Marri & Rogat.

ingrejfis Eccleam,int1ermit i que Litani vel Pfalmis , cantatur


Antipht cum verfi & OrationefanBiPatroni illius Ecclefi*. He
inde egredientes ,refumptispreabus , eodem ordine procdant tt
que ad Eccleam,uhi cum preeihus

Orationibusomnibuspro-

ccjjfo terminatur7ut infine Breviarij Romani poP[almos pnitentialcs.


'S* Pea clbrtur Miffa de Rogationibus , ut in Miali
Romano.
/4. Finita Mia Clerus & Religio otnnes , quilihet cum(ha
Cruce , fop4lus eodem ordine ,rcdeunt ad cclepam, undc*
exirunt.

ART1CVLVS

VI.

Rims miris folennis in eodem Felo S.Marci , triduo


Rogationum,& aliis Proceffionibus in minoribus
& Ruralibus Eccleiis obirvandus.
i.~T~\rocbut [uperpelliceo&fiolvioUcea veldterius colorisfolennitati
jL & cujuscnque Procezon audit cenvenient indutus , cum uno
acolytho ferente duobushaberi poimt) acolythis candelabrjgeftantibus, faperpeiltt indntisprocedtt fid Altare; ibique genuflextu cum
toto populo, contrito & htimili cordepaulier orat.
t . Tum[urgentibus omnibus, confueti inpagis germanicies intonartt pas, temporrtjr Proceioni accommodtasgermnicas cantiones^tdfHvante&fobfiquentcpopulocamdevotioneejr dfit.
y, GermanicA i camiones omhespriuS accurate Parocho rcvjjtantur , ut nihil abnum aut indecorum contintant '.mult0 minus tolerentur ,
Parocho camiones ill tquat prafumptao/ecentores prolubitu >drprout
inciduntjnter [um Proce(Jt$nis actum imperiie cenfinguntjtjr temer dedamant. .
a mai , -vel germante* camiones Utitiamfonantesinhc, wl aliis.
pnitenti causa , velut in tribus Rogationibus , he. initutis ProceJJwnihits /.tent .
Ordoautem erit ie ; prdum vexia : quitur minifier Crucem
;

_>

/<-

ProceiT. die Feflo SS. Corporis Chrili.

649

ferens ifacuLbrifii^dpracedentts versi cum daohtts candelabragefantibus: tum Parochus; omnes compofito geu , &gravi ac moderato tnceffu:
deindepopulus , bim&bini, mares drf(tmina,fiparatim,fuordine.
(5; Cum ad deinatam Ecclefiam pervenerint , ubi loetu aut confnetttdo
admittit , ordmatim circumeunt Ecclefiam
ingrejfi omnesgenuesiallquantum orant.
~. Deindefit Mi(fajuxta Miffalis Romani Rubricas , neljuxta fpecialem
intentionem peregrtnantium, autfolcnnitatis exigentiam.
. In Procejfione Fefti S. Mar, & tribus diebtss Rogationum, obfervetur
ab omnibus,quifunt in majoribus Ordinibus conftituti , Rubrica Breviarij
Romani circa Litanias majores rcitandas privatim , fi Procetoni & Li ta
nt is antatis non interfuerint,veift in Procejone, prout in Ruralibus Ecclefiis ex defectu Cantorurnfieri filet, cantata nonfusrint , quiafuntpars de
pracepto ofjcij divini feu Breviarij prafatis quatuor diebus.
. Finita Mifs, redeunt omnes, eodem ordine, & cum modeia , idfuam
cclefiam,de qua exirunt.
10. Sifuerit Procejfovelperegrinatioadfntfa remota loca, ante &po
redit um,qui interfunt, benedicuntur, utfupra.
A RT 1 V LV S

VIL

Ritus in Felo & Proceffione fan Hlimi Corporis


. . Chrifti, & infra ejusdem o&avam
obirvandi,
I.TTiVm- omnes Catholica Ecclefi* FefiivitJtesvix e magnifie ntlorhoJ[ dterna : cum Majeas Domini , velut epropitiatorio, aut regio throfto ,
fubjjbecicbus Sacramentalibus,cmnibusrecie credentibus,publice ejr corpora! ter bodie ex initutofit pe7abiIis \ejrnuaefolennitas in Ecclefi ,qua
Catholicos magis difeernat ab hareticis, iorumqae oculosacrius ojfendati.
quamfila Feivitasfacratifsimi Corporis Chrii.
"* ' l i
I
Vnde decet, earnpro eujusque locifacultatibus folennifsime tarn mdi-:
vin'ts Ojficiis,quam Procefsionibus, celebrari.
3, Detigitur operam Parochus,ut omnia tempeiveparenturjmnsqitc
homistum Ordines congregentur , qui veram & Catholicam fidemfuam ex
1 er no etiam rttu dclarent,& comprobent.
4
Nnnn

, I.

6$9

ProceiT. die Feilo SS, Corporis Chrti.

. I. Preparatoria in templo ante primas Vcpcras Feli Sacratiffimi Corporis Chrili.


1 .T} Hiie Teivttath ccnfecrelar Hoia major , quaful MifsapfiCam muni in Monfirantia (tit vocant) intra traluciduni du m vitrum repofita, reverenterin tabernaculum trausferatur.
2 . /intefrimas Vefperas mundentur Altaria,parietes , pavimentar 8cclefia^rnentttrque arboribusyfrondibus,oribus , alisque ornatibus Ecclcfiaicts.
r. Super Altare m]s extendatur um be/la : in ipfo vero Altart majori
(ttoi inopia Scclefi* id nonprohibet) ad omnia officia per totam offavam
{cut ejr aliasper annum , quotiescunque Venerabile Sacramentum in Alto
. ri adorandum exponitur ) maxime vero ad Miffas,Vefieras ejr Laudes , mini- \
1 mum quatuor candelas, infupcr aute'hoc die^dr infra oc7ava,extraiAltare
candelabrt m aiortbusfacesfeu intortitiay ejr majores creas accendi,ejr continuo,quamdiu Vener'ahile Sact'amentum'e expofitum , arder conventt: qua
tarnen faces & candela, durante concione yejr interim obvelato fanflifsimo
Sgcramento,extinguipoflunt omnes, exceptis duabus in altari relinquendis ,
cum Venerabile Sacramentrn five-abvelatum five piene patens nunquam
expofitumejfe debeat abfque. litminaribus accenfis,faltewduobtts,Jedpotius
reponi rclaudi infolito Ttbernculo.
a, Nunquam exponatur Venerabile Sacramentamfine umbell Jeu tegu
mentofperis Monrantiamobumbranteyim quvis Ecclefi etiam ruralit
quadcolorealboprofacultatibas locifieri convenir.
yt Mcnrantia autempatenter expofita fuper Altari ita cottocari debet ,
tfuper locum Reliquiarum drcandelabrorumtotafuperemineat,nec tarnen
halta fjr emtnens , ut facerdos ibidem diim deponen* vel inde remover,s
cogatttrfuper'hitarepedesponer,fiautem aliter fieri nonpofsity fcabellum ,
quod aliquot &fufficientes adafeenfumgr.idus contincai,adhibeatur.
6;t Summa Altariadeinceps in EcclefiU ita erigantur , ejr ad illa totgraiusyquibus afeendi tur, debito ordineruantur,ut Venerabile Sacramentam
ibidem expo//tum,ejffacerdos, dum ibidemfacrificat^levans HoJham,liherc
pafsit ab omnipopulo extra Chorum vtderi; unde convenit aliaonrniainterfofitaprojpefium 'nunc intercipicntia amoveri ex Ecclefi,
Ex.-

Proceffdie Fefe SS, Corporis Chrift

651

7' Expofit Venerabili Sacramento, null* Reliquia vel Imagines Snelo- '
rum
^fiuper Altaritfidfi>Ufioresverivelfiaditij , in proprio va/t, coUoeentur.
8. Hinc etiam Monflrantia , qua deincepsfient,fine Imaginibus Chrifli ,
.aut Sanftum effrmentur,cum ob corforalemprafientiam Solis omnia afira
IJplendorem amittant.
l In minoribus Ruralibus Scclefils Zelus ejrDevotio vigilantis Panchimultafubmiuifirabit^ua loco iorum, cum omnia haberi nequeant,
fubfiituaotur ad ornatum Ecclejiajtjr adificatiwem populi,
, II.

Modus , Horas Cannicas, in Fefto Corporis

Chrifti ? & per O&avam, coram Venerabili


Sacramento decantandi.
*'TJT Or Cannica vmnes diflinfte ac devote in Ecclefiis majoribus canJL . tentar, intertm ,pro confitetudme bujas Provincia , expofitpublice
Venerabiii Sacramento.
1 * In Veneris dr Matutmis cum laudibus per totam Oftavampulfintur
attarn Organa,
3 CMijfa per totam Oftavam ,fifieripotefi,figuraliter anteturpro ma
joregopulidcvotionc excitando1.
.
4 Sub toto officio per Oftavam nemo capitt tecto in Ecclefiifiet autfedeat} tergum vertat Venerabili Sacramento publice expofit.
S Pofi Horas ejr rem Divin Venerabile Sacramentum recondatur in
tabernculo, velfimanet expofit am, albo velo ehtegatmrin urbtbus ,praficrtim quando paucivelnu/li adfint, qui continuo adorent. .
* In Ec-clcfiis autem minoribus ejr Ruraltbus , ubi Cantorum <jr Organi
copia nonefi,expofito Venerabili Sacramentoper Parochum ejr [altem
minifirumfuperpelliceo mundo indutum ,peraganturifia , modo, quo decentifsime, iuxtaloci vires,fieri potefl%
7 Finitk re Divina, femper recludatur Venerabile Sacramentum in ta
bernculo , turn propter decentiam ,tam propterfiecuritattm,prafirtim in
4>ppidis ejrpagiSiejrtiunquam abfentepopulopalm relinquatur expofitum.
* autem admajorem tum Procefisionis,tumDivinorum Ojficiorum
ceUbr.itatempr0 locorumqualitate (falvif tarnen hoc libroprafiript is Riti

tibus)


Ii

Troceff die Felo SS. Corporis Chrili.


*0 *?^*1^~5~*~^ sas -~ mi

) adjungi pofunt ,cu]tisque Pafckiprpdentta , 2?/o ,

\<

devottoni- re-

MWrVlna I .. ' jauch) abeutoaealtiflto &* ,\


fiper alio, qum fum mfo Altara
, * 'w1

'\tftndo Vetterabile Sacramenium nftfajtytmfifrtt Alttitfhu+tmh

(te Kttn&epomnaum tjrt an, ^. . . , . 4 ,


^btfiributfccndelkfreniimcro&erwnm' Laicorum,fi qui,::* }.%*
ximonbenit, Prcehnem bujusmodi comitart \whant \ yrocedunt es Sa.
crtftiad'bernactUumwi[Altare FleraitIfs Sacramnti -.primo ioco duo
',^*/4**1^
'fcthjjtfh um adhucpulfantes*
-

,*rtu*'.V v

Hosfiauaktrdubt%firtferarjj cum prunis ardentibus dmavictilis : JDeinde Subaaonus altquts vel acolythus deferens Crucem inter duos acolythos
\ftrente}*idelabrd cum candelis acctnfis : fequuntut Giertet per ordiuon
btm,candelasmanibtisferentesnondumaccenfaslultimo locoOjficiator Alba
^y^^jtSMyfii &plnvialialbi coloris indutus, cutfemper aflunt
jl^iacWdoteSiVelfaltemDiaconuidrSubdiaconusyAlb {velfuperpelrJiceis)^plkvtalimiliterinduti-) inter quvs,qui dextr ojciatoris ajiit, ettarnolj albi coloris propter VenerabileSacramentumy quod tanet>int
\dufhfpt debet* fequuntur atcf candelasmiliter na&dum accenfas feremes.
* w-'~K*^-*^V
^^ Cm ad Altare feu Tabernaculum fancliimi Sitrdmentiperventum
fucrit,omnibus genucxis,accenduntur candela : Officiator, aporto TabeTHaculoperaienten/Subdiaewumfacta revtrenti profundi u/que ad terrant,
j frtins mpvmt thus in thuribulum abfque EenedtcHone , & mox accepto uno
thuribnlck ttrheoni > abfque oulo mantis , genuflexus tburificatVenerabile
SacramefUm triflki dkilu \~deinde reddtto tlmribuUexpanditmr vejum
^

-.j^

pul-

ProcelE die Feo SS. Corporis Chr

/65)

fulehrumfufer humeros iffins Ociatoris r qui acceffis amkibttt velifartibus , fravia reverentio. , atraque defuferveloconte, fumit rantiam^qu* regulariter iffarrigiturgenufiexo ab ajfientc Diaeons , qui
dumforrigitat :& ab eodom Dicono refonitutfuo toco.
4. Dum Dtaconus i netfit Monrantiamtper Altan tollere, ^ulfantur
cymbala continuo ejrfroceditur ad Altarefummum ordine fuferius afgnaj to,excepto, quod thttrtferari] immediate ante Offciatoreminctdentestburificant continuo Venerabtie Sacramentum , inter cunden nunquamgenuetfentei.
f. Cum accdant adAltare fuerifeu dngeti,Crucemgeans, & duo lyihi candelabra geantes laterib: Altarts intra gfadus ejusdem genufieclunt,pofiillos genufiedit Clerusmiliter duo latera conituens , ut fer
medium eorumofciator tranrefoft : Officitor un cum Dicono tjr Subdiacono afctndit adfufremum Altaris gradum , & mox ibidem accefta ma
nihot Stdcerdotisantis Diconogenflex Monrantia fufer Altaricolio
atur,quant Sacerdos trip Itci duft incenfat , refumftoque oblongofufer hu
meros vel,e manibm Diacomfiantis iffe genuflexus rcifitantante inte
rim Choto Verfum Paftgc lingua', velalium, quem dam ifie abfolvit, mox aa
pitare afcendtt , at que Sacr amentum antefec7us tettensvertitfe ad fofuluntidrfrtr more hujus Dicecefis cum Monftrantik hencdicit fofulo faciens
!femelfignum Cruetsi&circulum perfictcns,kcornu EpifioU ad cornus van
gel) nihil cantando dtcendo,actum refonit Monrantiamfufer Altart,
quam Diaconus accifiens in locofrafaratopublice exponit.
6. Deinde,facia reverenti eidem Verterabili Sacrament , Ociator ,
derici f & quivis alt/ extincits cndele , recdant ad tocafita, Ojficiator afudfedernfibifrafaratam,flans dtcttfecreto Pater nofter , &c. deinde in
choat Vejpet ai veilalind dtei Officium.
7# guandofinito officio difeedendum efi a Choro ,diflributrs & accens
candelisaitfnfr:,Officiator redit adfummum ^Altare 3facit reverentiam ,
imfonitthusjhurtficatfumftfrvelofufer humeros , ifit Monrantiam,
utfufr3dr verfus adfOfulumbencdiert ntfufra : ejr moxeodem ordine , quo
accefsit, cum omnibus dfendit ad Ahorcan quoeconfuetumTabernaailumfanclifsimi Sacramcnti& ibidem defofitum Sacramentum genuflexus
thurificat triflici duffu; & fiatim in Tabernculo DtaconAsrecondit;tum
facJAUarireverentiacandelts^ exttnc7if,infilentiorecednnt ad Saerti.
Oooo

II. Ob-

'

#( officiatorem adfummum Altare cum prajcriptts miwfiris*icolythtsj& ceremony's, excepta Cruce^qua ht.nonprafertur,& ijfqnA rstione
Procejonjs loco Tabernaculi ufque adfummum Altaret annotant : rus at&in Choro genuexus teneat accenfas candelas , prtfirtim dumfi
le9 expo nitur Venerahile Sacramentum.
I, Hic modus exponejtdi Monrantiam cum Venerabili Sacramentofir- :
vat etiam i aliis Procefiionibus , & Benediclionibus, aliis anni temporibusyobfirvafo tarnen rifu, quipro alius aut temperis divertate filenni &
no (olenn'i exfoitohl Vener"abilis Sacraments congruat.
i i- ^^oHfisacerdos ante officiumi privatim fine incenfo & Benedict"ione
cumfuperpclliceo rjrolafiuper Altari,fubparva umbella , abile Sacra- \
menturn exponer-e velit , ficutfit in omnibus Ferits ^uintUper annum , id
fiat unofaltem miniropra-fcnte^ejr aecenfis duabus (altem andelis Altaris.
A in minorthus autem ef-Ruralibus Ecclefiis obfervabunturuprafiripta j
omnia,nifi quod ea,qukper Cantores & affientes Sacerdotes, aut
- SubdiaconuWifieripraftribuntur t ob iHorum defectum fcripfummet Parochumtfuoadfieripoteifuppleantur.
: v IV. Tempus & modus dandi Benedi&ionem cum
..

yenerabiliSacrame4itoin Monftrtiti. ;

1 '~\ T &erahile Sacramentum extra hocVefium raro &nonnifi ex gravi


V cum Nofir licentipublice exponat.
%. Propter( exponaturpublice , ideo duntaxt , quia in Ecclefia vel j
capeIIa efilndulgehtia, fat'rocimumtBecUatio^aut aliaeivitas> velPre- !
ceo, aut concurfus^opulv .
y. llludminime tolerandumjttpcregrinantibusgefietur obvim.
4. Sed eque Benedictiovcs aliter aut fepihscum Fcacrabili Sacramento ,
etiam Noflrlicentiapublice expofit0 ,fiant , quam hoc Rituals prtfcriptumy aut Nobis infiriptopermiffumfnerita
y i Benedictio autem cum Venerabili- Sacramento fuper populumfiatfin e
cantutwn utwduntaxat Crucejuhildtcendo,nec cantando.
.'

o c'

& *-

-. I fa.

r-, ptjcopi wrV&InfulittiPrataHmsfMiu^i^uxetmnVenerabili


iacramentOynibil tarnen antandonee duendo.
>
7, Rttut autembenedkendi cum Venerabili Sacramento e talis. Sacerdos
ans versuspopulum,Monrantiam cum Venerabiii Sacramento antefttus
manibus tenet: deinde elevatiUam deetnti mora.nonfuper caputfedl antum
ufqueadocuhs,& eodem modoitiuddeminit infra : moxiterumrecl
ttollit qe adpecfus^dr deinde adnirum humerum/ntxa^lekxferum t
tnin^fumfeicU^ediensadAltare : & reponit in Altari, vcf Tabernculo
-

V* Preparatoria ad Proceffionem Corporis

l4 V^Arietes domorum per viai &plateas ^ubitranfeundum efi , tjpetibuf,


* auUUiReligiosormmentUi&facru
autvan'tsfigurisrfuoadfieripotcfi,decentifsimvefliantur>
-C'1 " *
2. Via queque ejrplat,fer efuas incedendum erit ,fint ubique mundata>ornatx arboribnsfrondibus,atque inratafloribus ejr viridtgramine.
I
j . x confuctudine hujusjrjraliarum Germania Provinciarum , illudfolenni hoc die peculiare e , qtiodfub hc Proceione opportunisintervak.
versus quatuor mundipartes decantenturlnitiaquatuorE'VangeliorumtbnecJantur aLiqua(emperprecesfro hominibui^ammalibusfrugtbus terray &
averfionemalorumatque infingulorumfint Benedi710 cum Venerabtli Sacramento,qua omnia ad Romanorum Rituum regula*. }quo aderipotefl >infrfuoordmefrafcribentur.
\
4 Hinc in quatuor difiinclislocis versus quatuor mundi plagas , Orten* ^
tem,ccidcntem,Meridiem,ejr Septentrionem rejpicientibus , erfini qua*-
tuor Altana ex lignofulchre at decenter ornata, ejrmundis mappkrata
defuper cum umbeUfeu tegumentis ,fdb qtfibut MonfifantiX inter quatuor
vangeliorum decantationem deponatur.
^*^ ,j. Kjdfit mundum Corporate infolit hurta depopuftflofyeremb.
niariuminquaiuorpraitUAltaribitfy dum inter Svangelia Venerdbile Saaamentumibidemdeponitur,fuber:naturr ^: y
' \'". V
'
& ybiviaekngioryadt prater alios Saeerdcti afsienfss afiqub colythusfuperpeicco
veitus
,geanie
levtumJeabeHum
ligneum
oblong
- - -
J
"JJ
J

ibtngutn
Jerico tectumjupcr quo Monratiafubrato cofyr0vjm inter,
afsientis Diaconi depota teetur,dum officitor re/plta^ ' L '"1 ;
Odo 2

7. Ad-

6$6

Proceff: dicFcflo SSXorporjsChrifll

"1

7 oid^noq^lmjuoiytbr^ftrpeK
giorjtosfaceuU carbonesgeet , q&s'fitccefst in duonhuribuia ad con*
fervajrduw tempere Procefsionis igntm'pr inccnfoammittat: v '> v
8 . Deputentutfrincipaliorcs aliquot viripro fortandi umbetl ,tb qui
Sucerdos cum VeabHi Sacramentoprocefsionattcrprocedit.
y. Indnicttimpount aliquot puerorumfcriei , qui ordinatim &
bini devotcincedant,adformam AngeJorum cumfertis in ptequorum aliqui caniris dfrantfolia rofarum versus Venerable Sacramentum quandoq'nein ProcefsioheJpdrgenda': cymbal forteilt : aly actanfas candtlat :
alij armafeufiiyeriaPafsionts Dominike.
i ' * 1
i
ig. Aafintetiam aliquot Viriltecenttr vtfiiti cum fertis rofarum inca- \
fite-jqui ab utriquepafte VmbeUa dfrantfaces & cerew candela: -vcl ht- ,
rum locoF*iifuperpeKeiialbh di s ante Monrantiani quatttorvelfix
pueri cum intortitt] s accens\
'
v*c-,
- v
' iJ. Extra Eccleatn femper fraferaitur dua decenter ornatarlatcrna
fuperhitibusoblongiseleyatajn quibus exoriente vento > s luminthus
omnibus extincjis , lumen ante' Venerahile Sacrjmentum tutofintperonI
I l.*jfdni quatuor Veltluofaltm Piaconi indti dalmaticis\ antat/tri
\ quatuor Evangelia ^prater duos Ofciatori afsifientesjtbi tot haberi pojfunt.
j
j AdntetiamofuseflipluresCerem^marumMagiribifub
nati,& internncq,(jui di/ponant & dirigantytit omnes tnfuo or< li#eent,&
\procedatneinterruptionerjrhatutione.
-\ ;*.

.
J 4.', A minorthus (fr Rtralibus Ec(leiS,ubi cXnecexriorum defeclu+hac \
omniafervari nonptffitnt.udebit Parohusjtt in y s filtern, qua obfervari
atqucipfius Zeh yilantiprdent4rfubfiituipoffHnt#ibtldefit.

%. Clnito MitfacYicio , quodpropter calorem &<uiA*longitudincmj>cnb\


..t4ficritpriirti) ojfifiator depotcafuUad latus Epiola ingradn
inferiore Alt arts,ey accept0 pluviali alboyvcl'pluviale haberineqncatMt\
rtuusjdfit minier dalmatic* induius, qttiE'vAngclU decan:et ,rvat* ca-\
futiimponit thus in 4*0 thurtbula /altem tnmajortbus Ecclei,tfitpra,
dein ificaf Venerahde Sacrament um %affumtque in humeros & manus
velo,4>cipitgenucxui Monrantiam infupremogradu Altarts manibus
Dia-

Fr.occE die.Fcfto SSXorporii Chrifib

gffi

ifaMfcM rti**mifitflMflw iywiff&/^^-"


iu*ccriciyvl^tbh*m\thmk^i^m^^i^<iihk\,,
44
7. - Cantores $mi &*?* cAfitf ##$^^
geftantes-.,
ffjMM ^.olbmittdine Procefiity^jg^ conci-

XJantorum incipt cantAnfitptentem n


pJg.lS. _
.\ 5u4v..
VwWI
Incboato ifymm^Prttcefsiffpris}^4^.^((4^ &fr$-\

\ feufis Congregations, quolibetfuo ordine : Retigio {^^*


' ri comparere foliti cum fu ruce ^.jtfque eandcUs > jttxt&or}ipem *.
tiquitatis,pHim,fiatutj,cofuetudinisfefefubfeqi<enses:THm vei .
adformam A&bm&<WpiM$Jfar
#-.
*/, fcw rttini. Chorus Mueits, Cr Clerijjtam jfert Subdiacqgus^ dal*. m attea indutus,facie Chrtflt adprecedentes versa, med;us inter duos acotjthos tndutos fuperpellicets mundis candelabra cum Afe^j4$Usjfirejo' Jes, quatuor Diaconi Svangelia antatet , tnduti dalmatids : Clerks perrdincm indutus parameas fiicris. Quatuor Acolytbi ^eJt^{JpWtjca.
Duo acolythicontinsto in vipulfantescymbla^M#s^ca$og^
pro
j'gne thuribulorum fovendo. Duo thuriferar.jj f^iuelJal^t^^us^continuo
incenfantes Venerahile Sacramentum. / it acofath^ &$fairijjint
mundis fuperpetliceis induti: {^ag^eroeremoniarMm.aJUtu^ ^ipeinje
circumiensgeans burfam cum corporaldr hoc libro Ritualistqui opportu
ne ubique totam Procefsionem dirigens promovens. Tandem umbetta,fub
qua Sacerdos cum f&wabili Sacramente nuA^cafpe^n^^^^^Jnter
duos DiacontSyOUt inter Diaconum & ubdiAwnumyefltfs 4aItv#ks , &
mbrids pluviaUst vcromcjfii}iAbex^i^
rij Viriensdem fimbrias tr^iueLcvAptxs. rbiws e,
> que umbelU f.arft,&ri #>&^&^** Vfl cerfit
candis.
-.1 4tVMR&4^i *V^nf-..A;
Poft Magiram fecularis. Ulms loci* Nobi'es, Cives, f>le

,;

$58

ProcdE dieFe SS. Corporis Chrii

bei , btut & bini , nes diteelis captttbus cum facibut velcandelit fis .
6. Abfe luto Hjmno pojfunt cani Pfalmi aliquot buk Fee convenienm.^ljCredidipropterquodlocutusfum,^. Ladate Dominum de
Ceelis,cr. vilSequential Lauda Sion falvatorem>cfc.
EVANGELIUM
PUMM
, vyoquam ad prtmum Aliare ptrventumfuerityDiacoms afiensad
, terram ufquegennexus acipit de manu Sacerdfit antis fantti mum Sacramentum
illudfuper Altare collocat > abfente auiemHacoro%
Sacerdos iffe dep nity & were fueto thurificat Saer amentum triplui d* t, interim canitur aliqucd Mottetumvel Refponforium \ cjmbalaautem
non pttlfantur, quamdiuat Venerahile Sacramentum fuper ltarit
i.. , 1. Circa fixem mottetivel Refpo/ifori), re, Diaconusunus ex qaituor
1 acceptum Ceremoniario librum hune Ritualen finit fupti Altare , &
mxporrigit Officiatori cochleare ad fumendum ex navcula incenfum tjr .
i imponen dum in t/turibulo>dicens , lube Domne bcncdicctctquedOjficiator impontns dicity abiHobenedicaris, in cujus honorem oremaberis,
Amer, &fiunt omnia, quaaltsin Mi/ ante vaugeHum juxta Romani
. iiffa'u Rubricasfieri debint.
\ ; j, iaconmverbgenuexManUVenerabiUSacramentumdicitiMmxda cor meum,ic labia mea,cf. & acepto Rituah cum reverenti'is debi! tis ante bfficiatorem in fuprrmt Altaris gradu genuftexus dicit t lube
J Domne benedicere,^* habita Benedielione mere confuetofaclcum mini (Iris profunda ad terramgenuflexione caram Venerabili Sacramento , receVdiialtquantifier ad latus Altarts ex parte Evangel/} y" alia Dicono ex
[iBie quatuor librum tenente^aientibutjut alias du obus ceroferarijs3ihuriferarijs ,& Ceremoniario 7extra umbellam dcantt more confiteto Evan,
geltum : interim Saeerdosat ad latus EpjoU versus DiacMum Evange
lium decdntantem : & mus populas at.
^Dominus vobicum.
?. Et cum fpirim rao.

4 Signant librum & feipfumjnfrentejre>& peSfore, profequitur.


Jnitum fan&i Evarigelij fecundm Mattharam.
Interim dum y. Gloria tibi Domine : incenfat librum tripliei d*t.
.:

"

r<v. ;

L-

?rqcefl die FcfloSS Corporis '

&$9

Elber gencrationisjEsu Ohrift \ Filij David ^ Fij


Abraham

Abraham genuic Ifaac ; Iiaac autem

genuitJacob:Jacob aurem gemiitjudam & fratres ejus*


Judas autm genuit Phares,& Zaram de Thamar. Pha
res autem genuit Efron : Eiron autem genuit Aram :
Aramatiteni genuit Aminadab : Aminadab autem ge
nuit Naaon: Naaon autem genuit Salmon : Salmon
autem genuit Boos de Rahab.

Booz autem genuit

Obed ex Ruth. : Obed autem genuit Jefe : Jefl autem :


genuit David Regem. David autem Rex genuit Salo- 1
monem ex e, quae fuit Uriae.

Salomon autem genuit

Roboam: Roboam autem genuit Abiam : Abias autera genuit Ai: A aucem genuitJfaphat. Jfphat
autem genuit Joram : Joram autem genuic Oziam:
Ozias autem genuit Achaz :
Ezechiam.

Achaz autem genuit

zechias autem genmtManafem:Mana;

fes autem genuit Amon:eAmon autem genuit Josam i\


Josias autem genuk Jechoniam & fratres ejus, in transmigracione Babyionis .

Et poft transmigrationem Ba

by lonis, Jehonias genuit Salthiel: Salthiel atem


genuic Zorbabel : Zorbabel autem genuit Abiud:
Abiud autem genuit Elacim : Eliacim autem genuic
Azor : Azor autem genuic Sadoch : Sadoch aucem ge
nuic Achim: Achim autem genuic Eliud : Ehud autem
genuic Ekzar : Eleizar aiitem genuic Machan : Ma

Procci dieFea SSXorpois- Chrili.

thanautemgenuit Jacob : Jacob autcm genukjofephy


virun> Mariacdc qua nacus eft Jeus, qui vocacui Chriftus.

j. InneSaeerdosans^eodem loco Altar-ex farte EpioU ofiulatur


librttmfibi aDiacono,qui eum fub Evangelio tenuit , delatum , tkens : per
Evanglica di&a-deeantur noft*adeIita,Amen. Et adcornu EpioU
extra Altare recedens incenfafurmore folito Dicono , qui Evangelium
cantavit,dr moxtotuspopulusgenufiec7it,
6, Pofieaofficiator cum duobus Diaconis ajfifientihus redit adinmum
gradum Alfaris,&fat coram Venerabili Sacramento- ab ipft , & omnibus
m'tnirisprofanda ufique adtcrram reverential- genttflexa officitore
& reliquis minirts, caniturfiando duobm Diaconis aentibus.
}h PancmdeCoelo prieftitifti is. Alleluja.
Chorus refpondet*

Omne dele&amentum m i na-

bentem: Alleluja.
7. Surgit offieiator y. &fianscanif: gemexis interim duobm Diaconis,
dr librttnrab- tttrqueparte tenentibus.
Oremus*
D Eus , quf nobis: fob Sacramento mirabilPaflos
raarraemoramreliquiU : tribue quxumus 5 ita
nos Corporis & Sanguinis tui fcramyfteria venera,
tredemptionis tuse fru& in nobis jugiter fentiamus*
Qu