Sei sulla pagina 1di 25

PEMARKAHAN

PPGPJJ SEMESTER 2 SESI 2012/2013

SBA3013 PENGANTAR BIOLOGI

TUGASAN MINI PROJEK

DISEDIAKAN OLEH NAMA ANAS SAFFUAN BIN MD SHAHIDAN NO.ID D20102040930 NO.TELEFON 013-4400383

KUMPULAN

: UPSI03(A131PJJ)

NAMA TUTOR E-LEARNING: PUAN ALENE BINTI TAWANG TARIKH SERAH : 24 NOVEMBER 2013

ISI KANDUNGAN

BIL

TAJUK

HALAMAN

Amali 1 : Mengkaji Proses Osmosis Lampiran : Amali 1

Amali 2 : Mengkaji Sel Haiwan dan SelTumbuhan Lampiran : Amali 2

3 4 5

Amali 3 : Mengkaji Variasi Genetik Pada Manusia Dan Tumbuhan Lampiran : Amali 3 Amali 4 : Mengkaji Tropisme Dalam Tumbuhan Lampiran : Amali 4 Amali 5 : Mengkaji Pertumbuhan Dan Perkembangan Haiwan

13

19

22

AMALI 1: PROSES OSMOSIS Osmosis merujuk kepada pergerakan bersih molekul pelarut (air) menyeberangi satu membran separuh telap dari kawasan berkepekatan tinggi kepada kawasan berkepekatan rendah. Proses ini adalah satu proses pasif dan berlaku apabila dua larutan dengan kepekatan yang berlainan diasingkan oleh satu membran separa telap, iaitu membran khusus yang hanya boleh dilalui oleh molekul pelarut sahaja dan bukan molekul bahan yang tidak larut.Proses ini berlaku pada membran sel semula jadi atau membran buatan tanpa menggunakan sebarang tenaga. Dalam satu sistem tertutup, proses in terjadi akibat pergerakan rawak molekul dan berterusan sehingga kepekatan molekul menjadi seimbang dalam seluruh sistem itu. Menentukan arah pergerakan molekul air merentasi membran telur

Pengenalan

Objektif

Aspek Keselamatan Bahan

1. Menggunakan sarung tangan ketika menggunakan cuka

1. Sebiji Telur 2. Cuka 3. Gula 4. Air

1. Bekas plastik Radas 2. Jug air 3. Sarung tangan

Kaedah (berserta rajah/jadual yang bersesuian)

1. Rendamkan sebiji telur ke dalam sebuah bekas yang mengandungi cuka selama 24 jam. 2. Biarkan telur tersebut berendam sehingga keseluruhan lapisan kulit telur hilang. 3. Selepas 24 jam,bilas telur dengan air secara perlahan-lahan 4. Masukkan satu membran telur ke dalam bekas yang mengandungi gula sahaja(tanpa air).Lakukan pemerhatian selama 1 hari. 5. Selepas itu, bilas membran telur tersebut dengan air sekali lagi dan masukkannya ke dalam bekas yang mengandungi air pula 6. Catatkan pemerhatian selama 1 hari.

Hasil/Keputu san (berserta rajah/jadual yang bersesuian

Bil 1

Telur Cuka

Pemerhatian Membran telur terhasil

Inferens Cuka adalah asid asetik yang boleh menghakis kulit.

Gula

Gula bertukar

Jika kadar resapan bagi

daripada amali yang telah anda jalankan)

menjadi air

dua bahan yang sama saiz molekul dibandingkan, bahan yang lebih larut dalam lipid akan meresap lebih cepat daripada bahan yang mempunyai kelarutan yang rendah.

Air

Tiada perubahan

Air merupakan mineral dan tidak memberikan apa-apa kesan terhadap membran telur.

Perbincanga n

1. Molekul yang mempunyai keterlarutan yang tinggi meresap lebih cepat daripada molekul yang kelarutan yang rendah seperti lipid. Jika kadar resapan bagi dua bahan yang sama saiz molekul dibandingkan, bahan yang lebih larut dalam lipid akan meresap lebih cepat daripada bahan yang mempunyai kelarutan yang rendah. 2. Kadar resapan sesuatu molekul berkadar songsang dengan jarak yang harus dilaluinya. Berbanding dengan satu membran yang tebal, kadar resapan memlaui satu membran yang nipis adalah lebih cepat.

Kesimpulan

1. Cuka merupakan sejenis asid yang menghakis telur apabila telur direndam di dalam cuka. 2. Gula menjadi cecair apabila dibiarkan bersama dengan membran telur

Soalan dan jawapan

1. Apakah proses Cuka ? Cuka adalah sejenis asid asetik yang dapat menghakis kulit 2. Apakah yang berlaku pada membran telur di dalam bekas yang mengandungi gula? Gula menjadi cair. Berdasarkan proses osmosis Proses ini adalah satu proses pasif dan berlaku apabila dua larutan dengan kepekatan yang berlainan diasingkan oleh satu membran separa telap, iaitu membran khusus yang hanya boleh dilalui oleh molekul pelarut sahaja dan bukan molekul bahan yang tidak larut. 3. Apakah yang berlaku pada membran telur di dalam bekas yang mengandungi air? Tiada perubahan yang berlaku. Berdasarkan proses osmosis jika dilihat dari ketebalan membrane, kadar resapan sesuatu molekul berkadar songsang dengan jarak yang harus dilaluinya. Berbanding dengan satu membran yang tebal, kadar resapan memlaui satu membran yang nipis adalah lebih cepat.

10

Rujukan

Jane B. Reece (2008). Campbell/Reece Biology (Eighth edition) .PearsonInternational Editionc) Lee Soon Ching (2007). Biology For Matriculation Semester 1( Secondedition) .Oxford Fajar Sdn. Bhd

Gan Wan Yeat(2004).Ekspolrasi Biologi Tingkatan 4 (1st ed). Shah Alam PenerbitanFajar Bakti Sdn Bhd http://wiki.answers.com/Q/Why_don%27t_onion_cells_have_chloroplasts Diakses pada 21 November 2013

LAMPIRAN AMALI 1

Bahan-bahan Amali

Hasil pemerhatian selepas 24 jam

Keadaan telur selepas dikeluarkan daripada rendaman cuka

Telur dimasukkan ke dalam bekas yang mengandungi gula

Hasil pemerhatian selepas 1 hari. Gula menjadi cair seperti air

Telur direndam di dalam Air. Tiada perubahan berlaku selepas 1 hari

AMALI 2 : MENGKAJI SEL HAIWAN DAN SEL TUMBUHAN


1 Pengenalan Semua organisma hidup terdiri daripada unit-unit asas yang dipanggil sel. Sel merupakan unit fungsi asas hidup bagi organism kerana sel boleh menjalankan aktiviti perkumuhan, respirasi, perkumuhan dan pembiakan. Sel bersaiz mikroskopik dan mempunyai pelbagai bentuk dan saiz. 2 Objektif Menyediakan slaid sel haiwan dan sel tumbuhan dengan teknik pewarnaan yang betul. menggunakan

Aspek Keselamatan

1. Berhati hati ketika mengambil sampel sel dari bahagian dalam pipi supaya tidak cedera. 2. Berhati-hati semasa mendapat epidermis dari bawang supaya tidak rosak.

Bahan 4

Mikroskop Slaid mikroskop Penutup slaid Alat penitis Penyepit Mata pisau Pencungkil gigi Methylene biru Larutan iodin Bawang

Kaedah 5 (berserta rajah/jadual yang bersesuian)

a) Pemerhatian terhadap sel pipi 1. Mulut dikumur. 2. Lapisan sel nipis di dalam mulut dikikis dengan lembut dengan menggunakan pencungkil gigi. 3. Satu titisan larutan metilena biru diletakkan pada kikisan yang berada di atas slaid. 4. Penutup slaid direndahkan dengan berhati-hati di atasnya. 5. Spesimen tersebut di perhatikan di bawah kanta objektif berkuasa

rendah dan diikuti dengan kanta objektif berkuasa tinggi. 6. Sel pipi dilukis dan dilabel mengikut bahagian-bahagian tersebut: nukleus, bahan kromatin, sel membran dan sitoplasma b) Pemerhatian terhadap sel epidermal daun 1. Kupas lapisan epidermal bawang dengan menggunakan penyepit. 2. Keratin kecil dipotong dan lapisan epidermal diletakkan setitis larutan iodine pada slaid. 3. Penutup slaid direndahkan dengan berhati-hati di atasnya. 4. Spesimen tersebut di perhatikan di bawah kanta objektif berkuasa rendah dan diikuti dengan kanta objektif berkuasa tinggi. 5. Sel epidermal bawang dilukis dan dilabel mengikut bahagianbahagian tersebut: nukleus, bahan kromatin, sel membrane, sel dinding, sitoplasma dan vakuol.

Hasil/Keputus an (berserta rajah/jadual yang bersesuian daripada amali yang telah anda jalankan) Sel Epidermis Bawang menggunakan mikroskop

Sel pipi menggunakan mikroskop

Sampel sel pipi manusia diambil menggunakan pengcungkil gigi yang tumpul 7 Perbincangan dengan mengikiskan bahagian sebelah pipi secara perlahan-lahan. Hasil pemerhatian yang dilakukan semasa amali ini dilakukan ke atas sel. Ia menunjukkan keputusan yang berbeza-beza pada setiap pembesaran yang berlainan. Pada pembesaran 100 menggunakan mikroskop, sel pipi manusia dapat dilihat tetapi tidak begitu jelas. Ini berbeza pada pembesaran 400, sel pipi dapat dilhat dengan lebih jelas. Melalui pemerhatian, sel pipi tidak mempunyai bentuk yang tetap. Metilena biru yang diletakkan pada sel pipi manusia mewarnakan sitoplasma dan nuklues pipi menjadi biru. Di bawah mikroskop, struktur sel pipi yang kelihatan ialah membrane plasma, sitoplasma, dan nuklues. Amali mengkaji sel tumbuhan pula, sel epidermis bawang telah digunakan. Pada pembesaran 100 menggunakan mikroskop, sel epidermis bawang dapat dilihat tetapi tidak begitu jelas. Pada pembesaran 400 sel epidermis bawang yang dilihat dapat kelihatan lebih jelas.Sel tumbuhan mempunyai bentuk yang tetap. Larutan iodin mewarnakan bahagian nuklues sel menjadi perang. Sel bawang tidak mempunyai kloroplas dan dengan itu larutan iodine tidak menjadi biru hitam kerana tidak terdapat bintil kanji pada sel bawang. Struktur yang boleh dilihat di bawah mikroskop cahaya ialah dinding sel, membrane plasma, nuklues dan sitoplasma. Semasa amali ini dijalankan permasalahan yang sering timbul ialah gelembung udara. Gelembung udara yang berada pada bawah kaca penutup akan mengganggu sel-sel yang ingin dilihat menerusi mikroskop. Oleh itu, cara terbaik untuk mengelakkan daripada gelembung udara tersebut berada pada bawah kaca penutup adalah dengan mengetuk kaca penutup secara perlahanlahan menggunakan pensel yang tajam agar gelembung udara dapat dikeluarkan.Larutan iodine adalah pewarna umum yang digunakan bagi sel tumbuhan manakala metilena biru adalah pewarna umum yang digunakan oleh

sel manusia dan haiwan.

Kesimpulan

Kesimpulan yang dapat dibuat berdasarkan keputusan pemerhatian sel haiwan tidak mempunyai bentuk tetap dan terdiri daripada membran

plasma,sitoplasma dan nuklues. Sel tumbuhan mempunyai dinding sel , membran plasma ,nuklues dan sitoplasma.

1. 9 Soalan dan jawapan

Namakan jenis sel yang membentuk lapisan dalam pipi. Nama sel yang membentuk lapisan dalam pipi ialah Epithelial sel.

2. Mengapakah sel epidermis pada daun bawang tidak mempunyai kloroplas? Sel epidermis pada daun bawang tidak proses mempunyai fotosintesis. itu kloroplas Bawang kloroplas

kerana berfungsi

bawang sebagai

tidak

menjalankan

penyimpan

makanan

dengan

tidak diperlukan oleh bawang. 3. Buat perbandingan antara sel haiwan dan sel tumbuhan. PERSAMAAN Sel Haiwan Sel Tumbuhan

Mempunyai nuklues, sitoplasma, membrane plasma, jasad Golgi ,mitokondrian, jalinan endoplasma.

PERBEZAAN Ciri ciri DINDING SEL Sel Haiwan Tidak mempunyai dinding sel BENTUK VAKUOL Bentuk sel tidak tetap Tiada vakuol,jika ada saiznya kecil KLOROPLAS Tidak mempunyai kloroplas GRANUL SIMPANAN Dalam bentuk glikogen Dalam bentuk kanji Bentuk sel tetap Mempunyai vakuol bersaiz besar Mempunyai kloroplas Sel Tumbuhan Mempunyai dinding sel

10

SENTRIOL

Mempunyai sentriol

Tidak mempunyai sentriol

Rujukan 10

Lai Oi Ming(2000).SPM Rujukan Lengkap Era 2000. Penerbit Fajar Bakti Sdn. Bhd.Shd. Shah Alam Selangor. Gan Wan Yeat(2004).Ekspolrasi Biologi Tingkatan 4 (1st ed). PenerbitFajar Bakti Shd. Bhd. Shah Alam Selangor. http://wiki.answers.com/Q/Why_don%27t_onion_cells_have_chloroplasts Diakses pada 23 November 2013 http://people.eku.edu/ritchisong/301notes1.htm Diakses pada 23 November 2013

11

LAMPIRAN AMALI 2

Meletakkan lapisan sel epidermis bawang diatas slide

Meletakkan larutan iodine ke atas slide dan sel epidermis bawang

Melihat sel menggunakan mikroskop

12

AMALI 3: MENGKAJI VARIASI GENETIK PADA MANUSIA DAN TUMBUHAN

Pengenalan

Variasi merupakan perbezaan cirri dalam kalangan organism yang sama spesies dari segi fenotip dan genotip. Terdapat 2 jenis variasi iaitu variasi selanjar dan tidak selanjar.

Objektif

Memerhati dan membuat analisi tentang beberapa ciri variasi selanjar dan tidak selanjar pada organisma hidup.

Aspek Keselamatan Bahan

Berhati-hati semasa menjalankan kajian ke atas murid.

1. Buku catatan 2. Kamera 3. Pen 4. Murid di dalam kelas 5. Tumbuhan di sekeliling

Radas

1. Pita pengukur 2. Alat penimbang

Kaedah (berserta rajah/jadual yang bersesuian)

Manusia 1. Membuat pemeriksaan ke atas semua murid di dalam kelas. 2. Memerhatikan tiga ciri variasi selanjar dan tidak selanjar 3. Mencatatkan bilangan murid yang mempunyai ciri-ciri tersebut. Tumbuhan 1. Mengambil tumbuhan 2. Membuat pemerhatian terhadap variasi selanjar dan tidak selanjar 3. Mencatatkan ciri variasi selanjar dan tidak selanjar

13

Hasil/Keputu san (berserta rajah/jadual yang bersesuian daripada amali yang telah anda jalankan)

Manusia Ciri-ciri variasi selanjar yang terdapat pada manusia: - Ketinggian Murid - Berat Badan murid - Warna Kulit Ketin ggian Bil pelaj ar Berat Badan Bil pelajar Warna Kulit Bil pelajar 130134 1 135139 2 140144 3 145149 5 150154 6 155159 5 160164 3 165169 2 170174 1

1525 11

2635 6

3645 3

4655 3

5665 4

6675 1

Cerah 20

Gelap 8

Ciri-ciri Variasi Tidak selanjar - Kebolehan menggulung Lidah - Jenis Rambut ( Lurus atau kerinting) - Kumpulan Darah Kebolehan menggulung Lidah 10 Lurus 15 Kerinting 13 Tidak Boleh menggulung Lidah 18

Jenis Variasi Bil pelajar Jenis Rambut Bil pelajar Jenis Darah Bil pelajar

A 15

B 5

O 8

14

Tumbuhan Ciri selanjar tumbuh-tumbuhan - Ketinggian pokok Ciri tidak selanjar tumbuh-tumbuhan - Warna bunga Contohnya bunga raya yang mempunyai berbagai jenis warna

- Rupa bentuk bunga Contohnya bunga raya yang berbagai rupa bentuk

Perbincanga n

Variasi ini wujud hasil daripada interaksi sesuatu organisma terhadap persekitaran.Hal ini,menjelaskan fenotip sesuatu organisma yang disebabkan oleh interaksi antara faktor persekitaran dengan faktor genetik. Contoh keadaan di mana fenotip sesuatu organisma dipengaruhi oleh faktor persekitaran seperti: 1. Cahaya matahari - Kadar pendedahan sesuatu organisma terhadap matahari yang mampu menukar warna kulit(genotip). 2. Nutrisi - Pengambilan nutrisi terhadap sesuatu organisma akan mempengaruhi kesihatan, perkembangan tubuh badan, kecergasan minda dan sebagainya.

Keputusan pemerhatian menunjukkan ciri-ciri variasi selanjar dan tidak selanjar 8 Kesimpulan ke atas murid di dalam kelas yang mana menyatakan bahawa perbezaan variasi tersebut dinpengaruhi oleh faktor genotip dan fenotip. Begitu juga dengan tumbuhan yang mana bunga raya yang mempunyai warna

15

yang pelbagai serta rupa bentuk yang berbeza. 9 Soalan dan jawapan 1. Apakah Punca berlaku variasi dalam kalangan organisma dalam spesies yang sama? Faktor yang mempengaruhi berlakunya variasi ialah faktor Fenotip merupakan suatu ciri fizikal yang boleh dilihat seperti rupa, warna kulit dan lain-lain. Fenotip dipengaruhi oleh genotip dan persekitaran. Genotip merupakan kandungan genetik di dalam sesuatu organisma. Genotip tidak dapat dilihat dengan mata kasar, dan bergantung kepada pewarisan gen daripada induk-induk organisma. 2. Apakah Perbezaan di antara variasi selanjar dan tidak selanjar? Variasi selanjar ialah merupakan perbezaan kecil atau kurang jelas yang wujud antara organisma.Contohnya seperti berat badan, ketinggian, kepintaran dan sebagainya.Variasi ini dipengaruhi oleh genotip dan persekitaran. Variasi tak selanjar merupakan perbezaan yang besar atau ketara yang wujud antara organisma.Contohnya seperti jenis kumpulan darah, warna mata, kebolehan menggulung lidah dan sebagainya.Variasi ini hanya dipengaruhi oleh genotip. 3. Bagaimanakah fenotip sesuatu organisma boleh dipengaruhi oleh faktor Persekitaran? Fenotip sesuatu organisma yang disebabkan oleh interaksi antara faktor persekitaran dengan faktor genetik. Contoh keadaan di mana fenotip sesuatu organisma dipengaruhi oleh faktor persekitaran seperti: 1. Cahaya matahari - Kadar pendedahan sesuatu organisma terhadap matahari yang mampu menukar warna kulit(genotip). 2. Nutrisi - Pengambilan nutrisi terhadap sesuatu organisma akan mempengaruhi kesihatan, perkembangan tubuh badan, kecergasan minda dan sebagainya 3. Pendidikan - Ilmu yang diserap dan dipraktikan akan mempengaruhi minda untuk cenderung kepada kepintaran

Jane B. Reece (2008). Campbell/Reece Biology (Eighth edition) 10 Rujukan .PearsonInternational Editionc) Lee Soon Ching (2007). Biology For Matriculation Semester 1( Secondedition) .Oxford Fajar Sdn..Bhd Gan Wan Yeat(2004).Ekspolrasi Biologi Tingkatan 4 (1st ed). Shah Alam, Selangor:Penerbit Fajar Bakti Sdn. Bhd. Gan Wan Yat (2011). Success Biology SPM.Shah Alam, Selangor: Penerbit Fajar Bakti Sdn. Bhd.

16

LAMPIRAN AMALI 3

Bilangan murid di dalam sebuah kelas

Memeriksan berat badan murid

Mengukur Ketinggian murid

Membuat pemerhatian terhadap warna kulit

17

Kebolehan menggulung lidah

Membuat pemerhatian terhadap jenis rambut kerinting dan lurus

18

AMALI 4: MENGKAJI TROPISME DALAM TUMBUHAN


1 Pengenalan Tumbuhan memberikan gerakbalas terhadap rangsangan yang dikenali sebagai tropisme. Terdapat tiga jenis tropisme iaitu fototropisme (gerak balas terhadap cahaya). Gavitropisme(gerak balas terhadap gravity) dan tigmotropisme 2 Objektif Mengkaji dua jenis tropisme di dalam tumbuhan secara individu.

Aspek Keselamatan Bahan & Radas

Berhati-hati semasa menggunakan peralatan penanaman.

1. Biji Benih 2. Pasu 3. Air 4. Peralatan kebun

Kaedah (berserta rajah/jadual yang bersesuian)

1. Cambahkan biji benih di dalam keadaan yang sesuai sehingga anak cambah mencapai saiz. 2. Mencatatkan pemerhatian terhadap percambahan biji benih 3. Membuat pemerhatian terhadap percambahan biji benih itu. 4. Merekodkan hasil dapatan tentang kajian yang dilakukan. Langkah-langkah Percambahan Langkah 1: Air masuk ke dalam biji benih Langkah 2: Air akan melembutkan testa Langkah 3: Air akan mengembangkan kotiledon Langkah 4: Kotiledon yang mengembang mengakibatkan testa merekah Langkah 5: Radikel akan tumbuh dahulu menjadi akar Langkah 6: Plumur akan tumbuh menjadi daun, batang dan pucuk Eksperimen ini adalah untuk menguji percambahan biji benih. Percambahan ialah satu proses yang membolehkan biji benih bertumbuh menjadi anak pokok (anak benih). Untuk membolehkan percambahan berlaku, biji benih perlulah jatuh ke tempat yang sesuai. Tempat yang sesuai mestilah memiliki syaratsyarat berikut: 1) Mempunyai Air o o 2) Suhu di antara 30 C dan 35 C 3) Oksigen untuk pernafasan sel Kebanyakan tumbuhan dibiak dengan biji benih. Contohnya pokok-pokok bunga semusim, pokok saka dan juga daripada jenis renek walaupun pokok-pokok ini boleh dibiak secara tampang.Percambahan biji benih bergantung pada faktorfaktor seperti peratus lembapan, suhu, cahaya dan oksiogen. Percambahan biji benih yang tidak serentak disebabkan oleh faktor-faktor fizikal, fisiologikal dan persekitaran. Fenomena ini berlaku oleh kerana kulit biji benih (testa) tidak telap air atau biji benih mengeluarkan bahan beracun dan lain-lain faktor dalaman. Kadangkala biji benih memerlukan rawatan tertentu untuk mempercepatkan percambahan.

Hasil/Keputu san

Perbincanga n

19

Kesimpulan

Percambahan hipogeal akan mengekalkan kotiledon di dalam tanah. Contoh tumbuhan yang melakukan percambahan jenis ini ialah getah, padi, jagung dan kelapa.

Soalan dan jawapan

1. Nyatakan apakah pembolehubah yang ditetapkan dan dimanipulasi dalam eksprimen yang dijalankan. Pembolehubah yang ditetapkan ialah pemerhatian terhadap eksprimen yang dijalankan 2. Nyatakan eksprimen kawalan yang digunakan di dalam kajian ini. Eksprimen untuk mengkaji kesan gravitropisme dan fototropisme 3. Apakah yang menyebabkan pembengkokan pucuk ke arah gravity? Pucuk adalaah fototropisme positif dan gravitropisme negatif. Disebabkan itu pucuk akan membengkok kea rah cahaya. 4. Apakah yang menyebabkan akar tumbuhan bergerak ke arah gravity? Akar adalah fototropisme negatif dan gravitropisme positif dan ini menyebabkan akar membengkok ke arah graviti. Jane B. Reece (2008). Campbell/Reece Biology (Eighth edition) .PearsonInternational Editionc) Lee Soon Ching (2007). Biology For Matriculation Semester 1( Secondedition) .Oxford Fajar Sdn. Bhd.

10

Rujukan

Gan Wan Yeat(2004).Ekspolrasi Biologi Tingkatan 4 (1st ed). Shah Alam, Selangor .Penerbit Fajar Bakti Sdn. Bhd. Gan Wan Yat (2011). Success Biology SPM.Shah Alam, Selangor: Penerbit Fajar Bakti Sdn. Bhd.

20

LAMPIRAN AMALI 4 Proses percambahan pokok jagung

Biji benih baru bercambah

Anak Pokok mula tumbuh

Pokok mula tumbuh

21

AMALI 5: MENGKAJI PERTUMBUHAN DAN PERKEMBANGAN HAIWAN


1 Pengenalan Pertumbuhan dan perkembangan haiwan bermuladengan pembentukan zigot. Seterusnya zigot akan terus berkembang bagi membentuk embrio. Pertumbuhan terus berlaku dan menyebabkan terjadinya perubahan pada keadaan fizikal haiwan daripada peringkat embrio sehinggalah mencapai peringkat matang atau dewasa. Metamorfosis adalah proses pembentukan fizikal yang melibatkan perubahan yang mudah dilihat dan agak mendadak dalam struktur badan haiwan. Proses ini berlaku disebabkan oleh pertumbuhan dan pembezaaan sel. Serangga dan amfibia adalah antara contoh haiwan yang menjalani metamorphosis. 2 Objektif Memerhati dan membuat analisa pertumbuhan dan perubahan morfologi haiwan. Berhati-hati semasa mengendalikan haiwan

Aspek Keselamatan Bahan & Radas

1. Bekas Besar 2. Air

Kaedah (berserta rajah/jadual yang bersesuian)

1. Membuat pemerhatian terhadap telur katak. 2. Meletakkan telur katak di tempat yang sesuai 3. Merekodkan pemerhatian kitaran hidup katak daripada telur sehingga menjadi katak dewasa.

Berikut adalah keputusan kitaran hidup katak. 6 Hasil/Keputu san

Perbincanga n

Peringkat 1 Katak menghasilkan telur di dalam air atau kawasan berair. Telur telur katak melekat antara satu sama lain membentuk sekelompok telur. Katak bertelur berpuluh - puluh sehingga beratus - ratus biji telur. Ini adalah cara semula jadi untuk memastikan kemandirian hidup spesisnya.

22

Telur katak dilindungi dan dikelilingi dengan struktur seperti agar agar dan agak licin. Katak betina tidak akan menjaga telur telurnya selepas bertelur. Telur telur itu akan berkembang tetapi hanya sedikit yang akan berjaya menetas menjadi katak dewasa. Ini kerana, hidupan lain seperti itik, ikan, serangga lain lain haiwan akan memakan sebahagian telur tersebut. Sel telur membahagi Satu telur akan membahagi kepada dua. Proses ini berterusan membahagi kepada 4 sel, dan seterusnya. Sehingga membahagi menjadi banyak sel. Embrio Sel yang membahagi akan membentuk embrio. Organ dan insang terbentuk. Peringkat 2 Berudu Selepas 21 hari tempoh perkembangan, embrio akan meninggalkan cengkerang agar agar, dan melekatkan dirinya pada rumpai air di dalam air. Kemudian ia menjadi berudu. Berudu akan membesar sehingga ia berjaya berenang di dalam air. Ini mengambil masa 3 hari hingga 3 minggu. Berudu makan tumbuhan air yang kecil yang melekat pada tumbuhan air yang lebih besar. Tumbuhan kecil ini dipanggil alga Berudu mempunyai ekor yang panjang, dan tinggal di dalam air. Ia mudah mati, dan bergantung kepada keupayaan menyamar untuk melindunginya. Berudu juga terancam dan ia boleh dimakan oleh hidupan air yang lain. Kadangkala berudu mati apabila kolam atau kawasan berair menjadi kering. Peringkat 3 Berudu mula berubah Selepas 5 minggu, berudu mula berubah. Kaki belakang mula terbentuk, diikuti dengan kaki hadapan. Kaki hadapan terbentuk di bahagian belakang kepalanya yang bonjol. Ekor berudu mengecil. Paru paru mula berkembang, untuk membolehkan katak hidup di darat. Pada peringkat ini, berudu akan berenang ke permukaan air untuk bernafas. Ekornya juga membantu ia berenang untuk mendapatkan makanan. Berudu mula makan tumbuh tumbuhan dan haiwan yang reput. Peringkat Hampir menjadi katak Lama kelamaan, berudu akan mula kelihatan seperti katak. Ia menanggalkan kulit. Mulutnya mula melebar, dan rahangnya mula hilang. Ekor mengecil, dan kaki membesar. Paru paru semakin menjalankan fungsinya. Peringkat akhir Katak Selepas 11 minggu, ia telah berkembang dengan lengkap, katak yang mempunyai paru paru, kaki dan tanpa ekor. Ia mula keluar dari air. Katak lebih banyak menghabiskan hidupnya di darat, berbanding di dalam air. Katak yang kecil ini mula memakan serangga dan cacing. Ia akan menjadi katak dewasa dan akan mencari pasangan. Katak betina akan bertelur dan proses ini berulang kembali.

Kesimpulan

Berdasarkan pemerhatian yang dibuat, kitaran hidup katak tidak mengambil masa yang lama bermula daripada telur katak dikeluarkan sehinggalah ianya menjadi katak dewasa.

Soalan dan jawapan

1. Adakah terdapat perubahan fizikal pada haiwan tersebut? Ya . Terdapat perubahan pada setiap peringkat perkembangan bermula daripada telur katak sehinggalah menjadi katak.

23

2. Adakah haiwan tersebut mengalami metamorfosis sempurna atau tidak sempurna? Ya. Katak ini mengalami metamorphosis yang sempurna. 3. Apakah faktor-faktor dalaman dan luaran yang mempengaruhi pertumbuhan dan perubahan morfologi haiwan tersebut? Di antara faktor-faktor yang mempengaruhi pertumbuhan dan perubahan katak ini ialah: a) Faktor suhu persekitaran. Kelembapan suhu menggalakkan pertumbuhan anak katak menjadi lebih cepat b) Faktor tempat tinggal- kawasan proses perubahan peringkat perkembangan katak berada pada tempat yang sesuai Jane B. Reece (2008). Campbell/Reece Biology (Eighth edition) 10 Rujukan .PearsonInternational Editionc) Lee Soon Ching (2007). Biology For Matriculation Semester 1( Secondedition) .Oxford Fajar Sdn. Bhd.

Gan Wan Yeat(2004).Ekspolrasi Biologi Tingkatan 4 (1st ed): Shah Alam Penerbit Fajar Bakti Sdn. Bhd.

Gan Wan Yat (2011). Success Biology SPM.Shah Alam, Selangor: Penerbit Fajar Bakti Sdn. Bhd.

24