P. 1
metabolisme_tubuh_manusia

metabolisme_tubuh_manusia

|Views: 319|Likes:
Published by Tiara Chairunisa

More info:

Published by: Tiara Chairunisa on Sep 21, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/09/2013

pdf

text

original

Kandungan

PRAKATA xv

BAB 1. KONSEP MET ABOLISME

1.1 PENDAHlJLUAN 1

1.2 TERMODINAMIK TINDAK BALAS BIOKIMIA 2

1.3 KONSEP TENAGA BEBAS 3

KONSEP TENAGA BIOLOGI 4

1 Kegunaan ATP Sebagai Matawang Tenaga Biologi 5

2 Biosintesis Dan Penyimpanan Kuasa Pemindahan

Fosforil ATP 7

~.1 KO~~:n i~~~~ :;~~~!~~~.~.~~~.~~.~~.~~~ .. :::::::::::::::::::::::::: ~

1.5.2 Kesan Efektor Diperantara Protein 9

1.5.3 Kesan Proteolisis 9

1.5.4 KesanPengubahsuaian Kovalen 10

1.5.5 Kesan Bekalan Substrat 10

1.5.6 Kompartrnentasi 10

1.5.7 Kuantiti Enzim 11

1.6 PENCERNAAN DAN PENYERAPAN MAKRONUTRIEN 11

1.6.1 Pencemaan Karbohidrat 11

1.6.2 Penyerapan Karbohidrat 14

1.6.3 Pencemaan Lipid 15

1.6.4 Penyerapan Lipid 17

1.6.5 Pencemaan Protein 18

1.6.6 Penyerapan Asid Amino 20

vii

KANDUNGAN

BAB 2. METABOLISME KARBOIDDRAT

2.1 PENDAHULUAN 21

j 2.2 GLIKOLISIS 7. ~

2.2.1 Laluan Glikolisis .. .." :g

2.2.2 Kemasukan Fruktosa dan Galaktosa ke Dalam Glikolisis 26

Galaktosemia 29

2.2.3 Pengawalaturan Glikolisis 29

2.2.4 Pengawalaturan Fosfofruktokinase 30

2.2.5 Pengawalaturan Heksokinase dan Glukokinase 31

2.2.6 Pengawalaturan Piruvat Kinase 32

2.2.7 Perkaitan Glikolisis Dengan Laluan Metabolisme Lain 34

2.2.8 Peranan Biologi Laktat Dehidrogenase 34

Kegunaan Klinikal Laktat Dehidrogenase 35

J 2.3 KIT AR ASID SITRIK 37

2.3.1 Pembentukan Asetil-CoA Daripada Piruvat 37

2.3.2 Kitar Asid Sitrik Secara Ringkas 38

2.3.3 Tindak Balas Kitar Asid Sitrik 39

2.3.4 Keamfibolikan Kitar Asid Sitrik 42

2.3.5 Stoikiometri Tindak Balas Kitar Asid Sitrik 44

Penyakit Beri-beri 44

2.3.6 Pengawalaturan Kitar Asid Sitrik 45

J' 2.4 PEMFOSFORILAN OKSIDAAN 46

2.4.1 Rantai Angkutan Elektron 47

2.4.2 Hipotesis Kemiosmotik 52

2.4.3 Kompleks Enzim ATP Sintase Mitokondrion 53

Perencat Pemfosforilan Oksidaan 56

2.4.4 Olak-Alek Untuk Pengoksidaan NADH

Di Luar Mitokondrion 58

J 2.5 METABOLISME GLIKOGEN 61

2.5.1 Struktur dan Peranan Glikogen 62

2.5.2 Glikogenolisis !. 63

2.5.3 Glikogenesis .. J. 65

2.5.4 Pengawalaturan Metabolisme Glikogen 68

Penyakit Simpanan Glikogen. .. 72

viii

KANDUNGAN

/2.6. GLUKONEOGENESIS .. -: .. 7 74 '

2.6.1 Laluan Glukoneogenesis 76

2.6.2 Prekursor Glukoneogenesis 79

2.6.3 Pengawalaturan Glukoneogenesis 79

2.6.4 Peranan Gluyneogenesis 82

2.6.5 K!tar Cori / , 82

2.6.6 Kitar Glukosa-Alanina 84

/2.7 LALUAN PENTOSA FOSFAT 85·

2.7.1 Fasa Oksidatif / 85

2.7.2 Fungsi Fasa OksidatifLaluan Pentosa Fosfat 87

Defisiensi G6PD 87

Fasa Bukan Oksidatif 1.. 88

Fungsi Fasa Bukan OksidatifLaluan Pentosa Fosfat 90

Nasib Bahantara Laluan Pentosa Fosfat 90

Pengawalaturan Laluan Pentosa Fosfat 91

2.7.3 2.7.4 2.7.5 2.7.6

BAB 3. METABOLISME LIPID

3.1 PENDAHULUAN 92

3.2 PENGOKSIDAAN ASID LEMAK 93

3.2.1 Pengaktifan Asid Lemak .. 94

3.2.2 Pengangkutan Asid Lemak Berantai Panjang 95

Gangguan Pengangkutan Asid Lemak Berantai Panjang 96

Oksidaan i3 97

Sindrom Kematian Bayi Secara Mengejut 100

Pengoksidaan Asid Lemak Tak Tepu 101

Pengoksidaan Asid Lemak Berkarbon Ganjil 103

Oksidaan a dan co 103

Penyakit Refsum 104

3.2.7 Pembentukan Sebatian Keton 104

3.2.8 Penggunaan Sebatian Keton Sebagai Sumber Tenaga 106

~BIOSINTESIS ASID LEMAK ......•.......•...•........•....•....•....•.......•......•.. 108

3.3.1 Pembentukan Malonil-CoA 108

3.3.2 Kitar Pemanjangan Dalam Sintesis Asid Lemak 110

3.3.3 Kompleks Berbilang Enzim: Sintase Asid Lemak Mamalia 114

3.3.4 Pemanjangan Rantai Asid Lemak 116

3.3.5 Penghasilan Asid Lemak Tak Tepu 118

3.3.6 Asid Lemak Perlu 120

3.2.3

3.2.4 3.2.5

3.2.6

IX

KANDUNGAN

Defisiensi Asid Lemak Perlu 120

3.3.7 Pengawalaturan Metabolisme Asid Lemak 121

. ~ METABOLISME ASILGLISEROL 123

/ 304.1 Sintesis Triasilgliserol dan Gliserofosfolipid 125

Defisiensi Asetil-Co A Karboksilase 127

Sindrom Distres Pernafasan 128

Hidrolisis Triasilgliserol 128

Hidrolisis Fosfolipid 129

304.2 304.3

3.5 MOBILISASI LEMAK 133

3.5.1 Mobilisasi LemakHepar 133

Hepar Berlemak 134

Mobilisasi Lemak Tisu Adipos 136

Pengawalaturan Lipolisis Pada Tisu Adipos : 138

3.5.2 3.5.3

3.6 LIPOPROTEIN 140

3.6.1 Komposisi Kimia Lipoprotein 141

3.6.2 Komponen Lipid Lipoprotein 141

3.6.3 Apoprotein 143

3.604 Struktur Lipoprotein 144

3.6.5 Peranan Umum Lipoprotein , , 146

3.6.6 Pembentukan Khilomikron dan VLDL 147

3.6.7 Katabolisme Khilomikron dan VLDL. 148

·3.6.8 MetabolismeHDL 151

Kerosakan Lipoprotein Plasma 153

Hiperlipoproteinemia 153

Hipolipoproteinemia 156

3.7 METABOLISME KOLESTEROL 157

3.7.1 Fungsi KolesteroI 158

3.7.2 Biosintesis KolesteroI 159

3.7.3 Pengawalaturan Biosintesis Kolesterol 161

Hiperkolesterolemia 164

Rawatan Hiperkolesterolemia 165

Aterosklerosis dan Infarksi Tisu 166

Pengkumuhan Kolesterol 169

Sintesis Asid Hempedu Primer ~ 169

Peranan Asid Hempedu Primer 171

Karang Hempedu 172

Sintesis ASi.d Hempedu Sekunder ., }¢i

Peranan Asid Hempedu Sekunder V

3.704 3.7.5 3.7.6

3.7.7 3.7.8

x

KANDUNGAN

BAB 4. METABOLISME ASID AMINO

4.1 PENDAHULUAN t75

4.2 PENYINGKIRAN DAN PENGKUMUHAN NITROGEN 176

4.2.1 Pentransaminaan 177

4.2.2 Mekanisme Pentransaminaan 178

Kepentingan Klinikal Transaminase 181

Pendeaminaan Oksidatif 181

Gandingan Pentransaminaan dengan Pendeaminaan 182

Asid Amino Oksidase 183

Pendeaminaan Lain 184

Pengangkutan Ammonia 185

Pembentukan Urea 186

Pengawalaturan Kitar Urea 188

Perkaitan Kitar Urea Dengan Kitar Asid Sitrik 189

Gangguan Metabolisme Dalam Kitar Urea 190

4.2.3 4.2.4 4.2.5 4.2.6 4.2.7 4.2.8 4.2.9 4.2.10

4:3 KATABOLISME RANGKAKARBON ASID AMINO 192

4.3.1 Katabolisme Rangka Karbon Asid Amino Ketogenik 194

4.3.2. Katabolisme Lisina 194

4.3.3 Katabolisme Leusina 195

4.3.4 Katabolisme Rangka Karbon Asid Amino Glukogenik 196

4.3.5 Kemasukan Rangka Karbon Melalui Piruvat 196

4.3.6 Kemasukan Rangka Karbon Melalui Oksaloasetat 197

4.3.7 Kemasukan Rangka Karbon Melalui a-Ketoglutarat 198

4.3.8 Kemasukan Rangka Karbon MelaluiSuksinil-Co A 199

Penyakit Anemia Pernicious (Gejala Neurologi) 200

4.3.9 Kemasukan Rangka Karbon Melalui Fumarat 200

Gangguan Katabolisme Fenilalanina 202

Rawatan Dan Diagnosis Fenilketonuria 203

Gangguan Katabolisme Tirosina 204

4.3.10 Katabolisme Kumpulan Asid Amino Umum 205

4.3.11 Katabolisme Asid Amino Berantai Cabang 206

Penyakit Urin Sirap Maple .' 208

4.3.12 Katabolisme Asid Amino Aromatik 208

4.4 KEPERLUAN ASID AMINO 209

4.4.1 Biosintesis Asid Amino Tak Perlu 210

4.4.2 Asid Amino Terbitan Metabolit Glikolisis 211

Penyakit Anemia Pernicious 214

xi

4A.3 4AA 4A.5 4A.6

4A.7 4A.8 4A.9

4A.I0

KANDUNGAN

Asid Amino Terbitan Metabolit Kitar Asid Sitrik 215

Asid Amino Terbitan Fenilalanina 217

Biosintesis Hasilan Khusus Daripada Asid Amino 217

Kreatina dan Kreatinina 218

Miopati 219

Kreatinina Sebagai Ukuran Fungsi Ginjal ; 219

Glutation 220

Hormon Tiroid 224

Sebatian Amina Penting 224

Penyakit Parkinson 227

Purina dan Pirimidina 227

BAB 5. METABOLISME NUKLEOTIDA

5.1 PENDAHULUAN ' 229

5.2 BIOSINTESIS NUKLEOTIDA PURINA 230

5.2.1 Sintesis De novo : 230

5.2.2 Laluan Guna Semula Purina 234

5.2.3 Pengawalaturan Biosintesis Nukleotida Purina 235

Gangguan Biosintesis Nukleotida Purina 237

Sindrom Lesch-Nyhan 238

Gout Primer 239

Penyakit von Gierke 240

5.3 BIOSINTESIS NUKLEOTIDA PIRIMIDINA 241

5.3.1 SintesisDenovo 241

5.3.2 Laluan Guna Semula Pirimidina 243

5.3.3 Pengawalaturan Biosintesis Nukleotida Pirimidina 244

Gangguan Biosintesis Nukleotida Pirimidina 244

5.3A Pembentukan Deoksiribonukleotida 245

5.4 KA T ABOLISME NUKLEOTIDA , 245

5 A.l Katabolisme Nukleotida Purina 246

Gangguan Katabolisme Nukleotida Purina 248

5A.2 Katabolisme Nukleotida Pirimidina 249

BAB 6. PERKAITAN METABOLISME

6.1 PENDAHITLUAN 251

XII

KANDUNGAN

6.2 MET ABOLIT PENGHUBUNG LALUAN METABOLISME 251

6.2.1 G1ukosa-6-Fosfat 252

6.2.2 Piruvat 253

6.2.3 Asetil-CoA 254

6.3 TINDAKAN HORMON 254

6.3.1 Insulin 255

6.3.2 G1ukagon 255

6.3.3 Epinefrin Dan Norepinefrin 256

6.4 KITAR MAKAN 256

6.4.1 Keadaan Kenyang 256

6.4.2 Keadaan Awa1 Puasa 258

6.4.3 Keadaan Puasa 259

6.4.4 Keadaan Kenyang Semu1a ; 261

6.4.5 Keadaan Kebu1uran 262

6.5 KEADAAN BERSENAM 263

6.5.1 Senaman Aerobik 265

6.5.2 Senaman Anaerobik 266

6.6 KEADAAN KLINIKAL 267

Diabetes Melitus 267

Diabetes Melitus Jenis 1 268

Diabetes Melitus Jenis 2 270

Diagnosis Dan Rawatan Diabetes Melitus , 271

Kehamilan Dan Penyusuan 272

BIBLIOGRAFI 276

INDEKS 277.

X1ll

Prakata

Bagi penuntut kursus perubatan tahun satu, mendalami subjek biokimia mungkin agaksukar. Lebih-lebih lagi sekiranya seseorang penuntut tidak menguasai bahas a Inggeris dengan baik kerana hampir semua buku biokimia ditulis dalam bahasa tersebut. Kebanyakan buku biokimia sering juga membincangkan sesuatu topik dengan terlalu terperinci sehinggakan agak sukar bagi penuntut untuk mengetahui bahagian mana yang relevan untuknya. Setiap buku biokimia juga mempunyai kelebihan dan kekurangannya. Untuk memperoleh maklumat dan kefahaman yang lebih menyeluruh, penuntut harus membaca banyak buku.

Memandangkan masalah ini, saya telah menulis buku Metabolisme Tubuh Manusia supaya mudah dirujuk oleh penuntut kursus perubatan tahun satu. Pelbagai maklumat berkaitan dengan metabolisme telah dihimpunkan ke dalam satu buku secara ringkas. Penulisan buku ini dibuat mengikut kandungan silabus yang digunakan di Fakulti Perubatan, Universiti Malaya. Namun demikian, buku ini boleh juga dimanfaatkan oleh penuntut lain yang turut mengikuti subjek biokimia dalam mana-mana kursus, seperti pergigian, farmasi, bioperubatan, sains, sains makanan dan sains veterinar, kerana topik metabolisme merupakan teras bagi bidang biokimia.

Buku ini membincangkan bagaimana karbohidrat, lipid, asid amino dan asid nukleik diuraikan di dalam tubuh, sarna ada untuk menjana tenaga, ataupun untuk menghasilkan bahantara asas bagi biosintesis makromo1ekul yang berfungsi at au makromolekul simpanan. Pelbagai metabolisme yang reI evan dengan bidang perubatan ditegaskan dalam buku ini. Penyakit-penyakit yang bersangkutan dengan gangguan metabolisme tubuh dan kegunaan tindak balas biokimia tertentu dalam kaedah diagnosis atau rawatan penyakit telah juga disentuh. Untuk memudahkan penuntut mengenali topik yang mempunyai hubungan klinikal di dalam buku ini, teks kandungannya dituliskan secara italiks dan diletakkan di dalam petak khusus.

Saya ingin merakamkan setinggi-tinggi penghargaan kepada Prof. Madya Dr. Nor Azila Adnan, dari Jabatan Biokimia, Fakulti Perubatan, Universiti Malaya, yang telah meluangkan masa untuk membaca dan menyunting keseluruhan

xv

PRAKATA

manuskrip buku ini. Penghargaan dirakamkan juga untuk Prof. Madya Dr. Mohd Iskandar Nik Jaafar, dari jabatan yang sarna, yang telah membaca dan memberi komen tentang beberapa bahagian manuskrip. Penyusunan format kandungan buku ini dan pelukisan semua ilustrasi rajah dipermudahkan melalui tunjuk ajar daripada.isteri saya, Puan Norazah Samion, tentang kegunaan pelbagai teknik perisian komputer yang sesuai. Saya ingin mengucapkan terima kasih kepada semua kakitangan Jabatan Penerbitan, Universiti Malaya, terutamanya Encik Onn Mohd. Jadi, dan juga kakitangan Pustaka Yamien kerana usaha mereka untuk menerbitkan buku ini. Semoga segal a usaha ini diberkati dan berupaya memberi manfaat kepada penuntut.

Prof. Madya Dr. Onn Hashim 14hb Februari, 2000

xvi

Bibliografi

Champe, P.c. dan Harvey, R.A., 1994. Dalam Lippincott's illustrated reviews: biochemistry (Eclisi ke 2) J.B. Lippincott Company, Philadelphia., USA.

Devlin, T.M .. (ed), 1997. dalam Textbook of biochemistry with clinical correlations (Edisi ke 4) John Wiley & Sons, Inc., New York., USA.

Gaw, A., Cowan, RA., O'Reilly, D.S.J., Steward, M.J. dan Shepherd, J., 1995. Dalam Clinical Biochemistry, An Illustrated Colour Text, Churchill Livingstone, Edinburgh, U.K.

Higgins, S.J., Turner, A.J. dan Wood, E.J., 1994. Dalam Biochemistry For The Medical Sciences, Longman Scientific & Technical, Essex, U.K.

Lehninger, A.L., Nelson, D.L. dan Cox, M.M., 1993. Dalam Principles of Biochemistry (Edisi ke 2) Worth Publishers, New York, USA.

Marks, D., 1990. Dalam Biochemistry, Williams & Wilkins, Baltimore, USA.

Montgomery, R, Conway, T.W. dan Spector, A.A., 1990. Dalam Biochemistry, a case-oriented approach (Edisi ke 5) The C.Y. Mosby Company, St Louis., USA.

Murray, RK., Granner, O.K., Mayes, P.A. dan Rodwell, Y.w., 1996. Dalam Harper's Biochemistry (Edisi ke 24) Prentice-Hall International Inc., London., U.K.

Stryer, L., 1995. dalam Biochemistry (Edisi ke 4) Freeman and Company, New York, USA.

Voet, D. dan Voet, J.G., 1995. Dalam Biochemistry (Edisi ke 2) John Wiley & Sons, Inc., New York., USA.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->