P. 1
การแปลงทางเรขาคณิต

การแปลงทางเรขาคณิต

|Views: 10,722|Likes:

More info:

Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/04/2014

pdf

text

original

1

รายวิชา คณิตศาสตร รายวิชา คณิตศาสตร
( (ค 22101) ค 22101)
ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ 2 2


ใบความรูที่ ใบความรูที่ 1 1

หนวยการเรียนรูที่ หนวยการเรียนรูที่ 4 4
การแปลงทางเรขาคณิต การแปลงทางเรขาคณิต


การเลื่อนขนาน
การเลื่อนขนานบนระนาบเปนการแปลงทางเรขาคณิตที่มีการเลื่อนจุดทุกจุดไปบนระนาบตามแนว
เสนตรงในทิศทางเดียวกันและเปนระยะทางที่เทากันตามที่กําหนด
ตัวอยาง กํ าหนดให ∆ ABC เปนรูปตนแบบ เมื่อเลื่อนขนาน ∆ ABC ไปในทิศทางและระยะทาง
ตามที่กําหนดดังรูป แลว∆ C B A ′ ′ ′ เปนภาพที่ไดจากการเลื่อนขนาน






จากรู ป จะเห็ นวา มีการเลื่ อนจุ ด A ไปที่จุด A′ เลื่อนจุด B ไปที่จุด B′ และ เลื่อนจุด C ไปที่
จุ ด C′ ในทิศทางเดียวกั นและเป นระยะเทากั น จะไดวา A A ′ ′ , B B ′ ′ และ C C ′ ′ ขนานกันและ
ยาวเทากั น
ถา P เปนจุดใด ๆ บน ∆ ABC แลวจะมี P′ บน ∆ C B A ′ ′ ′ เปนจุดที่สมนัยกันกับจุด P
และ P P ′ จะขนานและยาวเทากันกับความยาวของ A A ′ , B B ′ และ C C ′ ดวย
ในการบอกทิศทางและระยทางของการเลื่อนขนาน จะไดเวกเตอร เปนตัวกําหนด
จากตัวอยางขางตนอาจใชเวกเตอร MN เพื่อบอกทิศทางและระยะทางของการเลื่อนขนานดังรูป






เวกเตอร MN อาจเขียนแทนดวย MN ซึ่ ง จะมีทิศทางจากจุดเริ่มตน M ไปยังจุดสิ้นสุด N
และมีขนาดเทากั บความยาวของ
จากตัวอยางการเลื่อนขนานขางตนจะไดวา
B′

L

























C′

P′

B
C
A
P
B′

A′

C′

P′

B
C
A
P
M N
2

1. A A ′ ′ , B B ′ ′ , C C ′ ′ และ P P ′ ′ จะขนานกันกับ MN MN
2. A A ′ = B B ′ = C C ′ = P P ′ จะขนานกันกับ MN
การกําหนดเวกเตอรของการเลื่อนขนานอาจใหจุดเริ่มตนอยูบนรูปตนแบบหรืออยูนอกรูปตนแบบก็ได
ในการเลื่อนขนาน เมื่อกําหนดเวกเตอรของการเลื่อนขนานรูปตนแบบมาให เราตองวิเคราะห
วาจะตองเลื่อนรูปตนแบบไปในทิศทางใด และเปนระยะเทาไร
ถาเวกเตอรของการเลื่อนขนานที่กําหนดใหขนานกับแกน X หรือแกน Y การเลื่อนขนานรูป
ตนแบบก็จะกระทําไดงาย แตถาเวกเตอรที่กําหนดใหนั้นไมขนานกับแกน X และแกน Y แลว เราอาจ
ใชวิธีดังตัวอยางตอไปนี้เพื่อชวยในการหาภาพที่ไดจากการเลื่อนขนาน
ตัวอยาง ใหนักเรียนพิจารณาการเลื่อนขนานจุด P ดวย MN ตอไปนี้









-8 -6 -4 -2 0 2 4 6











P
X
Y
N
M

2
4
6
3

วิธีที่ 1 เลื่อนจุด P ไปทางขวาตามแนวแกน X 4 หนวยและเลื่อนขึ้นไปตามแนวแกน Y 3
หนวย จะไดตํ าแหนงของจุ ด P′ ดังรูป










-8 -6 -4 -2 0 2 4 6


















P
X
N
M
2
4
6
4
3
P′
4
3
4


รายวิชา คณิตศาสตร รายวิชา คณิตศาสตร
( (ค 22101) ค 22101)
ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ 2 2


แบบฝกพัฒนาการเรียนรูที่ แบบฝกพัฒนาการเรียนรูที่ 1 1

หนวยการเรียนรูที่ หนวยการเรียนรูที่ 4 4
การแปลงทางเรขาคณิต การแปลงทางเรขาคณิต


การเลื่อนขนาน
กํ าหนด ∆ DEF จงเขียนภาพที่ไดจากการเลื่อนขนาน ∆ DEF ด วย MN

















รูปแบบการประเมิน
ดี พอใช ควรปรั บปรุ ง
ประเมินตนเอง
ประเมินผลจากครู
ประเมินผลจากผู ปกครอง


ชื่ อ.......................................................................................ชั ้น.................เลขที่..............
2
4
6
0 -2 -4 -6 2 4
6
Y
X
M
N
D
E
F
5


รายวิชา คณิตศาสตร รายวิชา คณิตศาสตร
( (ค 22101) ค 22101)
ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ 2 2


แบบทดสอบกอนเรียน แบบทดสอบกอนเรียน- -
หลังเรียนที่ หลังเรียนที่ 1 1

หนวยการเรียนรูที่ หนวยการเรียนรูที่ 4 4
การแปลงทางเรขาคณิต การแปลงทางเรขาคณิต


การเลื่อนขนาน
1. จงหาพิกัดของจุด (3,-1) ที่เกิดจากการเลื่อนขนานเดียวกับการสงจุด B (-2,6) ไปยังจุด (6,2)
ก. (11,-5) ข. (13-4)
ค. (5,-5) ง. (0,-11)
2. จงหาพิกัดของจุด A (4,-2) ที่เกิดจากการเลื่อนขนานเดียวกันการสงจุด B (-1,5) ไปยังจุด B′
(5,1)
ก. (0,-8) ข. (2,-2)
ค. (10,-6) ง. (8,4)
3. ขอใดจัดเปนการเลื่อนขนาน
ก. เข็มนาฬิกาที่กําลังเดิน
ข. เงาของตนไมในลําธาร
ค. รถไฟที่แลนตรงไป
ง. ชิงชาสวรรค
4. เลื่อนจุด (5,7) ไปทางซาย 6 หนวย จะเปนจุดใด
ก. (5,13) ข. (11,7)
ค. (-1,7) ง. (-5,1)
5. เลื่อนจุด (-8,3) ไปทางซาย 4 หนวย จะเปนจุดใด
ก. (-8,7) ข. (-4,3)
ค. (-12,3) ง. (-8,-1)


ชื่ อ.......................................................................................ชั ้น.................เลขที่ ..............





6


รายวิชา คณิตศาสตร รายวิชา คณิตศาสตร
( (ค 22101) ค 22101)
ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ 2 2


ใบความรูที่ ใบความรูที่ 2 2

หนวยการเรียนรูที่ หนวยการเรียนรูที่ 4 4
การแปลงทางเรขาคณิต การแปลงทางเรขาคณิต


การสะท อน
การสะทอนบนระนาบเปนการแปลงทางเรขาคณิตที่มีเสนตรง  ที่ตรึงเสนหนึ่งเปนเสนสะทอน
แตละจุ ด P บนระนาบจะมีจุ ด P′ เปนภาพที่ไดจากการสะทอนจุด P โดยที่
1. ถาจุ ด P ไมอยูบนเสนตรง  แลวเสนตรง  จะแบงครึ่ งและตั ้งฉากกั บ P P ′
2. ถาจุ ด P อยูบนเสนตรง  แลวจุด P และจุ ด P′ เปนจุดเดียวกัน
ตัวอย างการสะทอนที่ มีเสนตรง  เปนเสนสะทอน








รูปเรขาคณิตที่สามารถหารอยพับและพับรูปทั้งสองขางของรอยพับใหทับกันสนิทไดเรียกวา
รู ปสมมาตรบนเสน และเรียกรอยพั บนั ้นวา แกนสมมาตร รู ปสมมาตรบนเสนแตละรู ปอาจมีจํ านวน
แกนสมมาตรไมเทากั น เชน






ABCD เปนรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสและเปนรูปสมมาตรบนเสนที่มีแกนสมมาตร 4 เสนไดแก
AC , BD , EF และ PQ
รูปสมมาตรบนเสนเปนรูปที่เกิดจากการสะทอน โดยมีแกนสมมาตรเปนเสนสะทอน

A
B
C
B′
A′
C′

A
B
D
C
F E
P
Q
7

ในกรณีที่กําหนดเสนสะทอนเปนเสนตรงที่ไมใชแกน X หรือแกน Y อาจหาพิกันของจุดที่เปน
ภาพที่ไดจากการสะทอนจุดที่กําหนดใหโดยพิจารณาดังนี้
ถาเสนสะทอนไมขนานกับแกน X และไมขนานกับแกน Y แตเปนเสนในแนวทแยง ให
ลากเสนตรงผานจุดที่กําหนดใหและตั้งฉากกับเสนสะทอน ภาพของจุดที่กําหนดใหจะอยูบนเสนตั้งฉาก
ที่สรางขึ้น และอยูหางจากเสนสะทอนเปนระยะเทากันกับที่จุดที่กําหนดใหอยูหางจากเสนสะทอน เมื่อ
ไดภาพของจุ ดนั ้นแลวจึงหาพิกั ด
ตัวอยาง กําหนดจุด P( -3,3), Q(4,0) และ R (-3,-4) มีเสนตรง  ผานจุ ด (-4, -2) และ (1,3)
ดังรูป















จากรูปหาพิกัดของจุด Q P ′ ′, และ R′ ซึ่ งเป นภาพที่ ไดจากการสะทอนจุ ด P, Q และ R
ตามลําดับดังนี้








Y
X
0
-2
-4
R
2
4

-2 -4
-6
2 4 6

(-3, -4)

• •

(4, 0)
Q
(1, 3)
P
(-3, -3)
(-4, -2)
8

















1) ลากเสนตรง m
1
ผานจุ ด P และใหตั้งฉากกับเสนสะทอน 
2) หาจุ ด P′ บนเสนตรง m
1
ที่ทําใหจุด P และจุ ด P′ อยู หางจากเสนตรง  เทากัน
3) จากรู ป จะไดพิกั ดของจุ ด P′ เปน (1,-1)
4) ในทํานองเดียวกัน เมื่อลากเสนตรง m
2
ผานจุ ด Q และใหตั้ งฉากกับเสนสะทอน แลว
หาจุ ด Q′ จะไดพิกัดของจุด Q′ เปน (-2,6)
5) ในทํานองเดียวกันเมื่อลากเสนตรง m3 ผานจุ ด R และใหตั้ งฉากกับเสนสะทอน แลวหา
จุ ด R′ จะไดพิกัดของจุด R′ เปน (-6, -1)










X
0
-2
-4
R
2
4
-2 -4
-6
4 6

(-3, -4)

(4, 0)
Q
P
(-3, -3)
Y
(-2, 6)
(-6, -1)
R
P′
(1, -1)
Q′
9


รายวิชา คณิตศาสตร รายวิชา คณิตศาสตร
( (ค 22101) ค 22101)
ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ 2 2


แบบฝกพัฒนาการเรียนรูที่ แบบฝกพัฒนาการเรียนรูที่ 2 2

หนวยการเรียนรูที่ หนวยการเรียนรูที่ 4 4
การแปลงทางเรขาคณิต การแปลงทางเรขาคณิต


การสะท อน
ใหนักเรียนพิจารณาวาขอใดเปนรูปสะทอน และขอใดเปนรูปการเลื่อนขนาน
1. ………………………..








2. ……………………….








3. ……………………….












10

4. ………………………..












รูปแบบการประเมิน
ดี พอใช ควรปรั บปรุ ง
ประเมินตนเอง
ประเมินผลจากครู
ประเมินผลจากผู ปกครอง


ชื่ อ.......................................................................................ชั ้น.................เลขที่..............














11


Q P Y X



Z


รายวิชา คณิตศาสตร รายวิชา คณิตศาสตร
( (ค 22101) ค 22101)
ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ 2 2


แบบทดสอบกอนเรียน แบบทดสอบกอนเรียน- -
หลังเรียนที่ หลังเรียนที่ 2 2

หนวยการเรียนรูที่ หนวยการเรียนรูที่ 4 4
การแปลงทางเรขาคณิต การแปลงทางเรขาคณิต


การสะท อน
ใหนักเรียนทําเครื่องหมายกากบาท (X) ลงหนาขอที่เปนคําตอบถูก
1. ขอใดจัดเปนการสะทอน
ก. เงาของตนไมในลําธาร
ข. เข็มนาฬิกาที่กําลังเดิน
ค. ชิงชาสวรรค
ง. รถไฟที่แลนตรงไป
2. ถารูปตนแบบคือ แลวภาพของ A′ ที่เกิดจากการสะทอนโดยมีแกน X
เปนเสนสะทอน คือขอใด

ก. ข.

ค. ง.

3. กําหนด AB โดยมีแกน X เปนเสนสะทอน จุด A มีพิกัดเปน (-3,4) และจุ ด B มีพิกัดเปน
(4,-2) จงหาพิกั ดของจุ ด A′ และ B′
ก. A′ (-3,-4), B′ (4,2)
ข. A′ (-3,4), B′ (-4,2)
ค. A′ (3,4), B′ (-4,-2)
ง. A′ (3,-4), B′ (-4,2)
4 .ถารู ปหนึ่ งเกิดจากการแปลงอีกรู ปหนึ่ ง โดยที่ จุ ด P แปลงไปเปนจุด Y จุ ด Q แปลงไปเปนจุด X
และจุ ด R แปลงไปเปนจุด Z ดังรูป





12

R
ก. การเลื่อนขนาน
ข. การหมุ น
ค. การสะทอน
ง. การสะทอนและการหมุ น
5. ขอใดคือจุด S′ และ T′ ซึ่ งเป นภาพที่ ไดจากการสะทอน ST โดยมี L เปนเสนสะทอน













ก. S′ (0,1), T′ (-4,2)
ข. S′ (2,3), T′ (6,2)
ค. S′ (1,2), T′ (5,1)
ง. S′ (0,2), T′ (-4,1)









ชื่ อ.......................................................................................ชั ้น.................เลขที่ ..............












-2 -4
Y
0
2 4
2
4
-2
X
L
S
T
0
X
2
4
-2
T
Y
-2
2 4
-4
S
L
13




รายวิชา คณิตศาสตร รายวิชา คณิตศาสตร
( (ค 22101) ค 22101)
ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ 2 2


ใบความรูที่ ใบความรูที่ 3 3

หนวยการเรียนรูที่ หนวยการเรียนรูที่ 4 4
การแปลงทางเรขาคณิต การแปลงทางเรขาคณิต


การหมุน
การหมุนบนระนาบเปนการแปลงทางเรขาคณิตที่มีจุด O ที่ตรึงจุดหนึ่งเปนจุดหมุนแตละจุด P บน
ระนาบ มีจุ ด P′ เปนภาพที่ไดจากการหมุนจุด P รอบจุ ด O ตามทิศทางที่กําหนดดวยมุมที่มีขนาด
k โดยที่
1) ถาจุ ด P ไมใชจุ ด O แลว P O OP ′ = และขนานของ P O P ′
ˆ
เทากับ k
2) ถาจุ ด P เปนจุดเดียวกันกับ O แลว P เปนจุดหมุน
ตัวอยาง จุ ดหมุ น O อยูบนรูปตนแบบ
1)


ตั วอยางที่ 1 ถา ∆ C B A ′ ′ ′ เปนภาพที่ไดจากการหมุน ∆ ABC ที่กําหนดให รอบจุดกําเนิด O ตาม
เข็มนาฬิกาดวยมุมขนาด 180 องศา จงหา
1) พิกัดของจุด B A ′ ′, และ C′ ซึ่งเปนภาพที่ไดจากการหมุนจุด A,B และ C ตามลําดับ
2) ∆ C B A ′ ′ ′ ซึ่งเปนภาพที่ไดจากการหมุน ∆ ABC






14



แนวคิด จากโจทยกําหนดให O เปนจุดหมุน และหมุน ∆ ABC ตามเข็มนาฬิกาดวยมุมขนาด 180
องศา เราสามารถหาจุ ด B A ′ ′, และ C′ ไดโดยการลากเสนตรงผานจุดยอดมุมของ ∆ ABC กับ
จุ ดหมุ นO เพื่ อใหเกิดมุ มตรงซึ่ งมีขนาด 180 องศา
เมื่ อลาก AO, BO และ CO แลวใหหาจุ ด B A ′ ′, และ C′ ซึ่ งแตละจุ ดจะอยู หางจากจุ ด O
เปนระยะที่เทากันกับระยะที่จุด A,B และ C อยาหางจากจุ ด O ตามลําดับ
จากแนวคิด ทํ าไดดั งนี้
1. หาพิกัดของจุด B A ′ ′, และ C′ ดั งนี้
- ลาก AO, BO และ CO
- ใช O เปนจุดศูนยกลางรัศมี OA เขียนสวนโคงตัด OA ที่จุด A′ จะได A′ (9,-5)
- ใช O เปนจุดศูนยกลางรัศมี OB เขียนสวนโคงตัด OAที่จุด B′ จะได B′ (4,-5)
- ใช O เปนจุดศูนยกลางรัศมี OC เขียนสวนโคงตัดOC ที่จุดC′ จะได C′ (4,-1)
นั่นคือ B A ′ ′, และ C′ มีพิกั ดเป น (9,-5), (4,-5) และ (4,-1) ตามลําดับ
2. ลาก B A ′ ′ , C B ′ ′ และ A C ′ ′ จะได ∆ C B A ′ ′ ′ เปนภาพที่ไดจากการหมุน ∆ ABC รอบจุ ด
กํ าเนิด O ตามเข็มนาฬิกาดวยมุมขนาด 180 องศา
15




















16


รายวิชา คณิตศาสตร รายวิชา คณิตศาสตร
( (ค 22101) ค 22101)
ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ 2 2


แบบฝกพัฒนาการเรียนรูที่ แบบฝกพัฒนาการเรียนรูที่ 3 3

หนวยการเรียนรูที่ หนวยการเรียนรูที่ 4 4
การแปลงทางเรขาคณิต การแปลงทางเรขาคณิต


การหมุน
: S R Q P ′ ′ ′ ′ เปนภาพที่ไดจาการหมุน PQRS ทวนเข็มนาฬิกาดวยมุมที่มีขนาด 90 องศา


















พิกัดของจุด P′ = (.....................)
พิกัดของจุด Q′ = (.....................)
พิกัดของจุด R′ = (.....................)
พิกัดของจุด S′ = (.....................)
รูปแบบการประเมิน
ดี พอใช ควรปรั บปรุ ง
ประเมินตนเอง
ประเมินผลจากครู
ประเมินผลจากผู ปกครอง


ชื่ อ.......................................................................................ชั ้น.................เลขที่..............
17


รายวิชา คณิตศาสตร รายวิชา คณิตศาสตร
( (ค 22101) ค 22101)
ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ ระดับชั้น มัธยมศึกษาปที่ 2 2


แบบทดสอบกอนเรียน แบบทดสอบกอนเรียน- -
หลังเรียนที่ หลังเรียนที่ 3 3

หนวยการเรียนรูที่ หนวยการเรียนรูที่ 4 4
การแปลงทางเรขาคณิต การแปลงทางเรขาคณิต


การหมุน
1. ขอใดคือภาพที่ เกิดจากการหมุ น รอบ จากรูปที่กําหนดให 90°
ทวนเข็มนาฬิกา


ก. ข.

ค. ง.
2. รู ปสามเหลี่ ยม ABC จุ ด A มีพิกัดเปน (3,0) จุ ด B มีพิกัดเปน (5,1) และจุ ด C มีพิกัดเปน (2,3)
จงหาพิกัดของจุด C บนภาพจากการหมุ นรู ปสามเหลี่ ยม ABC โดยหมุนรอบจุดกําเนิดดวยมุม 180°
ก. (2,3) ข. (2,-3)
ค. (-2,3) ง. (-2,-3)
3. รู ปสามเหลี่ ยม DEF จุ ด D มีพิกัดเปน (3,0) จุ ด E มีพิกัดเปน (5,1) และ จุ ด F มีพิกัดเปน (2,3)
จงหาพิกัดของจุด E บนภาพจากการหมุ นรู ปสามเหลี่ ยม DEF โดยหมุนรอบจุดกําเนิดดวย 180°
ก. (5,-1)) ข. (-5,-1)
ค. (5,1) ง. (-5,1)



18

4. ขอใดเปนการหมุน ∆ ABC โดยการหมุ นเข็ มนาฬิกา และมีจุ ด P เปนจุดหมุน เปนมุม 90 องศา
ก. ข.






ค. ง.




5. ขอใดจัดเปนการหมุน
ก. เงาของตนไมในลําธาร
ข. เข็มนาฬิกาที่กําลังเดิน
ค. ชิงชาสวรรค
ง. รถไฟที่แลนตรงไป

ชื่ อ.......................................................................................ชั ้น.................เลขที่..............











You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->